I OSK 33/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-04-28
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Aleksandra Łaskarzewska, Ewa Kręcichwost-Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było wystarczająco szczegółowe i zgodne z wymogami art. 141 § 4 P.p.s.a., aby umożliwić kontrolę instancyjną przez Naczelny Sąd Administracyjny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było wadliwe, ponieważ nie zawierało wystarczającej analizy prawnej i faktycznej, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną. Sąd I instancji pominął ocenę prawidłowości zastosowanych przez organy rozwiązań prawnych i nie wyjaśnił, dlaczego uznał decyzje organów za niezgodne z prawem, naruszając tym samym art. 141 § 4 P.p.s.a. W związku z tym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii nakazującej K. Sp. z o.o. usunięcie uchybień stwierdzonych podczas kontroli, w tym dotyczących prowadzenia rejestrów, dokumentacji handlowej oraz procedur HACCP. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ nie odniósł się do charakteru działalności spółki jako marginalnej, lokalnej i ograniczonej (MLO). NSA uchylił wyrok WSA, uznając jego uzasadnienie za wadliwe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził od K. Sp. z o.o. na rzecz Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1766/18 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Warszawie do ponownego rozpoznania 2. zasądza od K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 września 2018 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień - I. uchylił zaskarżoną decyzję; II. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniach 24.10-25.10.2017r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. przeprowadził kontrolę w zakładzie produkcyjnym K.. z o. o., udokumentowaną sporządzonym protokołem - Lista kontrolna SPIWET nr [...]. Podczas kontroli organ stwierdził: - brak prawidłowo prowadzonych rejestrów i raportów dotyczących poszczególnych etapów procesu produkcyjnego, co uniemożliwiło prześledzenie przychodu oraz rozchodu żywności substancji przeznaczonych do dodania do żywności, jak również określenie do jakich wytwarzanych produktów zostały użyte; - nieprawidłowe wypełnianie dokumentów handlowych na odbiór ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, brak wypełniania gatunku zwierzęcia z którego powstał produkt uboczny; - brak dokumentów dotyczących procesów technologicznych określających stosowanie dodatków do żywności, - brak harmonogramu pobierania próbek i wykonywania badań w zakresie kryteriów bezpieczeństwa żywności. Przedstawiciel Spółki (Prezes) B. W. podpisała protokół kontroli, nie wnosząc do niego żadnych zastrzeżeń.
Wobec poczynionych ustaleń, Powiatowy Lekarz Weterynarii w O. wydał w dniu [...] lutego 2018 r. decyzję nakazującą stronie usunięcie stwierdzonych podczas wskazanej kontroli uchybień. Nakazał: 1) prowadzenie rejestrów i raportów dotyczących poszczególnych etapów procesu produkcyjnego w sposób umożliwiający prześledzenie przychodu oraz rozchodu żywności i substancji przeznaczonych do dodania do żywności, jak również określenie do jakich partii wytwarzanych produktów zostały zużyte; 2) prawidłowe wypełnianie dokumentów handlowych na odbiór ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego, tj. poprzez wskazanie gatunku zwierzęcia, z którego powstał produkt uboczny; 3) opracowanie procedury dotyczącej procesów technologicznych określających stosowanie dodatków do żywności; 4) uzupełnienie procedury HACCP o harmonogram pobierania próbek i wykonywania badań w zakresie kryteriów bezpieczeństwa żywności.
Zdaniem organu I instancji zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy (wyniki przeprowadzonej kontroli) w świetle treści art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, uzasadniał podjęcie działań zapewniających zastosowanie przez podmiot gospodarczy niezbędnych środków zaradczych.
Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, po rozpatrzeniu odwołania K. Sp. z o.o. z siedzibą w B., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach 24.10-25.10.2017r. wynika, że strona nie przedstawiła kontrolującym dokumentu umożliwiającego prześledzenie przychodu oraz rozchodu żywności i substancji przeznaczonych do dodania do żywności, jak również niemożliwym było określenie do jakich partii wytwarzanych produktów zostały one użyte. Powyższe jest niezgodne z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002, ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L.2002.31.1 z późn. zm.). Zatem wprowadzenie nakazu nr 1 znajduje w pełni uzasadnienie w ww obowiązującej regulacji prawnej. Z kolei, zgodnie z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE z 2004 r., poz. 139 późn. zm.), podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP. Analiza akt sprawy natomiast wykazała, że strona nie posiadała podczas kontroli procedur dotyczących procesu technologicznego, określających stosowanie dodatków do żywności. Zatem w tym zakresie wprowadzony nakaz (nr 3) należało uznać za zasadny. Podobnie jak i nakaz nr 4 albowiem w treści ww art. 5 istnieje zapis, zgodnie z którym podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze opracowują, wykonują i utrzymują stałą procedurę lub procedury na podstawie zasad HACCP. Przeprowadzanie badań mikrobiologicznych "w miarę potrzeb" nie oznacza dowolności podmiotu sektora spożywczego w ich przeprowadzaniu. Badania powinny być prowadzone w ramach procedury HACCP na podstawie przyjętego harmonogramu tak aby zapewnić bezpieczeństwo żywności i żywienia. Z akt sprawy wynika natomiast, że Spółka nie posiadała takiego harmonogramu. A nadto, jak wskazał organ II instancji, rozporządzenie 2073/2005, na które powołuje się Strona i które jej zdaniem zawiera wymaganą prawem częstotliwość badań, zwiera tylko i wyłącznie regulacje dotyczącą niektórych kryteriów mikrobiologicznych. Nawet więc uznając argumentację Spółki, że przeprowadza badania z częstotliwością wynikającą z powyższego rozporządzenia, nie zwalnia ją to z obowiązku opracowania stosownych procedur dotyczących częstotliwości badań.
Skargę od powyższego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. Sp. z o.o z siedzibą w B..
Skarżąca zarzuciła nierzetelne przeprowadzenie i udokumentowanie kontroli w dniach 24 i 25 października 2017 r., która przebiegła w sposób niezgodny z wymaganiami wynikającymi z art. 13 ustawy z 15 grudnia 2005 o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz U z 2005 r. nr 17, poz. 127 z póżn. zm.). Wskazała bowiem, iż zgodnie treścią powołanego wyżej przepisu, dla prowadzonej działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej, w zakresie wymagań weterynaryjnych stosuje się: 1) przepisy rozporządzenia (WE) nr 852/2004 i przepisy wydane w trybie tego rozporządzenia; 2) wymagania weterynaryjne określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 2 ustawy o wymaganiach dla produktów pochodzenia zwierzęcego, w tym w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 marca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków uznania działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej (Dz U z 2016 r. poz. 451). W związku z faktem, iż działalność marginalna, lokalna i ograniczona (dalej MLO) może być prowadzona tylko na tzw. rynku lokalnym i nie wymaga zatwierdzenia a jedynie rejestracji przez organy Inspekcji Weterynaryjnej - wymagania dla tej formy działalności nie mogą być identyczne jak dla zakładów zatwierdzonych, mogących wprowadzać swe produkty do obrotu na terenie całego kraju i poza jego granicami. Niezależnie, wyniki przeprowadzonej kontroli zawarte w części II punkt 6 protokołu kontroli są niezgodne ze stanem faktycznym, a nadto nie wszystkie zawarte w decyzji wymagania nałożone w oparciu o wskazaną w decyzji podstawę prawną są dla Skarżącej, prowadzącej działalność MLO, obowiązujące. Spółka podniosła, iż w dwóch pismach organu I instancji z dnia 2 i z dnia 15 listopada 2017 roku, dotyczących zastrzeżeń wniesionych do wyników przeprowadzonej kontroli, organ nie odniósł się jednoznacznie, co powoduje brak zaufania do władzy publicznej i narusza art. 8 i 9 kpa. Wskazała także, iż osobom kontrolującym okazano prowadzony "Rejestr przypraw, jelit i mięsa do produkcji wyrobów gotowych". Jednocześnie podniosła, iż wymóg etykietowania produktów nie dotyczy działalności MLO, w przypadku sprzedaży produktów we własnym sklepie, gdyż w sprzedaży dla tej formy działalności mogą znajdować się jedynie własne produkty. Spółka zaś zapewnia konsumentom możliwość zapoznania się ze składem oferowanych do sprzedaży własnych produktów, nieetykietowanych, gdyż nie są one umieszczane w jednostkowe opakowania foliowe. Produkty umieszczane są jedynie w pojemniku zbiorczym. Konsument natomiast ma do wglądu etykiety produktów wklejone do specjalnego zeszytu. Stronie nie wskazano także dlaczego prowadzone w zakładzie rejestry uniemożliwiają prześledzenia przychodu i rozchodu dodatków do żywności (...). Przywołany art. 18 rozporządzenia (WE) 178/2002 nie określa bowiem dokładnego sposobu śledzenia żywności w postaci rejestrów. W ocenie Skarżącej także nakaz harmonogramu pobierania próbek i wykonywania badań w zakresie kryteriów bezpieczeństwa żywności nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawodawstwie (art.4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2073/2005), albowiem prowadzący działalność ma jedynie udowodnić organowi nadzoru, że produkowana żywność spełnia kryteria zawarte w załączniku nr 1 do ww rozporządzenia.
Ostatecznie, skarżąca zakwestionowała nałożone na nią obowiązki wynikające z nakazów nr 1, 3 i 4 zawartych w decyzji z [...] lutego 2018 r.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Na rozprawie sądowej w dniu 19 września 2018 r. pełnomocnik Skarżącej wskazał jednocześnie prostując, iż swoje stanowisko opiera o regulację zawartą w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 zamiast błędnie wskazywanego w skardze rozporządzenia (WE) nr 852/2004. Podniósł, iż art. 1 ww rozporządzenia (nr 853/2004) wyłącza stosowanie art. 54 ust. 1 oraz ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L z 2002 r., poz. 165, str. 1, z późń. zm) - do działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej. Złożył także kopię decyzji z dnia [...] maja 2014 roku stanowiącej o ww charakterze prowadzonej przez Skarżącą działalności, oraz kopie dokumentów handlowych o nr [...]; [...]; [...]Na rozprawie sądowej w dniu 19 września 2018 roku pełnomocnik Skarżącej wskazał jednocześnie prostując, iż swoje stanowisko opiera o regulację zawartą w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 zamiast błędnie wskazywanego w skardze rozporządzenia (WE) nr 852/2004. Podniósł, iż art. 1 ww rozporządzenia (nr 853/2004) wyłącza stosowanie art. 54 ust. 1 oraz ust. 2 lit. a rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L z 2002 r., poz. 165, str. 1, z późń. zm) - do działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej. Złożył także kopię decyzji z dnia [...] maja 2014 roku stanowiącej o ww charakterze prowadzonej przez Skarżącą działalności, oraz kopie dokumentów handlowych o nr [...]; [...]; [...]
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. W ocenie Sądu I instancji, w sytuacji wykazania przez Skarżącą Spółkę, iż jej działalność od 2014 roku ma charakter działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej, koniecznym jest ponowne przeanalizowanie zasadności zastosowania powołanej w decyzji organu I instancji regulacji prawnej. Pomimo iż powyższa okoliczność była jedynie enigmatycznie przez Skarżącą podnoszona na etapie postępowania administracyjnego, a dopiero we wniesionej do tut. Sądu skardze miało miejsce przedstawienie stosownego dokumentu (decyzja z [...] maja 2014 r.) stanowiącego o marginalnym, lokalnym i ograniczonym charakterze prowadzonej przez Spółkę działalności, to jednak w ocenie Sądu I instancji, powyższa okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a do której organ odwoławczy w zasadzie w ogóle się nie odniósł. WSA zwrócił uwagę na treść przepisu art.1 ustęp 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr 853/2004, ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego, zgodnie z którym ww rozporządzenie nie ma zastosowania do: a) produkcji podstawowej na własny domowy użytek; b) domowego przygotowywania, przetwarzania lub składowania żywności na własny domowy użytek; c) bezpośrednich dostaw, dokonywanych przez producenta, małych ilości surowców do konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego bezpośrednio zaopatrującego konsumenta końcowego; d) bezpośrednich dostaw, dokonywanych przez producenta, małych ilości mięsa z drobiu lub zajęczaków poddanych ubojowi w gospodarstwie rolnym, do konsumenta końcowego lub lokalnego zakładu detalicznego, bezpośrednio dostarczającego przedmiotowe mięso w formie mięsa świeżego konsumentowi końcowemu; (...).
Zatem, w ocenie Sądu I instancji, niezbędnym jest ponowne rozpoznanie odwołania i ustalenie przez organ II instancji zasadności nałożonych na Spółkę nakazów w kontekście charakteru prowadzonej przez Skarżącą działalności i tym samym ustalenie czy w okolicznościach badanej sprawy, ma zastosowanie przepis art. 1 rozporządzenia nr 853/2004. W konsekwencji zaś, czy istnieje podstawa prawna do zobowiązania Skarżącej Spółki do wykonania wskazanych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. czynności.
Jednocześnie, w ocenie Sądu I instancji, zasadnym było uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości, pomimo iż Strona nie kwestionowała decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w O. w zakresie nakazu nr 2, albowiem przedmiotem badania przez organ odwoławczy powinna być zasadność w ogóle wydania decyzji przez organ I instancji w powołanym przedmiocie i tym samym prawidłowość nałożenia na Spółkę ww nakazów. Trzeba też mieć na uwadze, iż w trakcie kontroli zostało także podniesione, czemu skarżaca nie oponowała, iż Spółka zaniechała również obowiązkowi wyrażonemu nakazem nr 2.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu organ zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.), poprzez: (1) nieuzasadnione przyjęcie, że [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego odnoszących się do przedmiotu sprawy, tj. poprzez przyjęcie, iż istnieje uzasadniona wątpliwość, iż organ II instancji nieprawidłowo uznał, iż do działalności nadzorowanej przez Inspekcję Weterynaryjną - działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej stosuje się przepisy rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, podczas gdy zgodnie z przepisem art. 1 ust, 1 ww. rozporządzenia "Niniejsze rozporządzenie ustanawia ogólne zasady dla podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze w zakresie higieny środków spożywczych(...) Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie w odniesieniu do wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności oraz do wywozu, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych wymogów odnoszących się do higieny żywności"; (2) nieuzasadnione przyjęcie, że [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wykazał brak należytej staranności w prowadzeniu sprawy, wyrażający się w rozstrzyganiu bez pełnej znajomości stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz materiału dowodowego zebranego w sprawie, tj. poprzez uznanie, iż organ II instancji nie wziął pod uwagę, iż w postępowaniu mamy do czynienia z podmiotem, który prowadzi działalność marginalną, lokalną i ograniczoną;
2. art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia w sposób wewnętrznie sprzeczny, tj. niezgodny z stanem faktycznym sprawy oraz z pominięciem oraz niewłaściwym zastosowaniem materialnego i proceduralnego prawa administracyjnego;
3. art. 134 § 1 P.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie całokształtu okoliczności faktycznych oraz prawnych aspektów sprawy, w szczególności poprzez uwzględnienie niezasadnej argumentacji strony dotyczącej rzekomych nieprawidłowości w działaniu organu I, jak i II instancji;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1) art. 1 ust. 5 lit. b ppkt (ii) rozporządzenia nr 853/2004 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r, ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego, w związku z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w sprawie istnieje jakakolwiek wątpliwość, czy do działalności nadzorowanej przez Inspekcję Weterynaryjną - działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej, powinno stosować się przepisy rozporządzenia nr 853/2004. Podczas, gdy z literalnego brzmienia przepisu art. 1 ust. 5 lit. b ppkt (ii) wyraźnie wynika, iż do działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej (w komentowanym przypadku działalności strony) rozporządzenia nr 853/2004 nie stosuje się, a ponadto na mocy art. 13 ust, 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r, do działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej stosuje się przepisy rozporządzenia nr 852/2004 i przepisy wydane w trybie tego rozporządzenia, które to przepisy naruszyła strona prowadząc działalność nadzorowaną marginalną, lokalną i ograniczoną;
2) art. 54 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r, w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w przedmiotowym stanie faktycznym istnieją przesłanki, aby organ nie podjął działań określonych w ww. przepisie, tj. poprzez uznanie, iż organ w przypadku działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej nie ma kompetencji do zastosowania dyspozycji ww. przepisu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa.
Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Art. 141 § 4 P.p.s.a. określa niezbędne elementy uzasadnienia. Zarzut naruszenia tego przepisu uznaje się za zasadny, jeżeli pisemne motywy orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, w szczególności gdy elementy wskazane w art. 141 § 4 P.p.s.a. zostały pominięte lub zostały sformułowane w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 18 września 2014 r. sygn. akt II GSK 1096/13, 27 listopada 2014 r. sygn. akt II GSK 584/13, 12 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 200/15, 3 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 56/14, 11 marca 2015 r. sygn. akt II GSK 810/14). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego wymagania jest skuteczny wówczas, gdyby sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Orzeczenie sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu.
Ponieważ ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji polega na ustaleniu, czy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z mającymi zastosowanie w danej sprawie przepisami postępowania oraz na ocenie zgodności wydanego rozstrzygnięcia z prawem materialnym, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku należy ustalić, które przepisy postępowania lub przepisy prawa materialnego zostały naruszone i że miało to istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do okoliczności tej sprawy wskazać należało, że kontrolowany Sąd nie dokonał w uzasadnieniu wyroku rekonstrukcji podstawy prawnej rozstrzygnięcia w sposób, o którym mowa powyżej. Pominął całkowicie ocenę prawidłowości przyjętych przez organy rozwiązań prawnych.
Sąd I instancji wadliwość zaskarżonej decyzji uzasadnił brakiem odniesienia się przez organ II instancji do dopuszczalności zastosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. nr 853/2004. Tymczasem, tego rodzaju kwestia, jako część rekonstrukcji rozwiązań prawnych winna być wyjaśniona przez Sąd I instancji w ramach sądowoadministracyjnej kontroli.
Kontrolowane uzasadnienie sprawia wrażenie, że zaskarżony wyrok nie został wydany po gruntownej analizie akt sprawy, jego lakoniczna konstrukcja nie pozwala przyjąć, by wszystkie istotne dla sprawy kwestie zostały przez Sąd rozpatrzone i wyjaśnione w zgodzie z art. 141 § 4 P.p.s.a.
Z tej przyczyny, przyjąć należało, że zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając na względzie powyższe, zgodzić należało się ze skarżącym kasacyjnie, że przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. został naruszony w stopniu, o którym mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i dlatego zaskarżony wyrok należało uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Stąd orzeczono jak w pkt 1 sentencji, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a.
Na obecnym etapie przedwczesnym była ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.
O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 203 pkt 2 P.p.s.a.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374, poz. 875).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło