II OSK 2314/16

Dnia 20 września 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka (spr.) sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant: starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 150/16 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę istniejącego otworu okiennego na otwór drzwiowy wraz ze schodami zewnętrznymi 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz E.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. sygn. II SA/Wr 150/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w wyniku rozpoznania skargi E. K., uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [..] lipca 2014 r. nr [...] Starosta Dzierżoniowski, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo okiennego na otwór drzwiowy wraz ze schodami zewnętrznymi prowadzącymi budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. K. pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę istniejącego otworu do lokalu użytkowego w budynku usytuowanym w [...], na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], obręb [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła W.M. [...], wnosząc o jej uchylenie. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia E.K. pozwolenia na budowę wskazanej wyżej inwestycji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podniósł, że osoba ubiegająca się o pozwolenie na budowę, którego zakres obejmuje część wspólną budynku wielorodzinnego, jest zobowiązana uzyskać stosowną zgodę wspólnoty mieszkaniowej, wyrażoną w drodze uchwały podjętej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Inwestor łącznie z wnioskiem przedłożył uchwałę właścicieli lokali w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [..] wyrażającą zgodę na wykonanie wejścia do lokalu użytkowego od strony Rynku w miejscu istniejącego otworu okiennego. Wojewoda Dolnośląski potwierdzając złożenie przez inwestora wraz z wnioskiem zgody W.M.wyrażonej w formie uchwały zauważył jednakże, że do odwołania od decyzji Starosty D.załączono uchwałę właścicieli lokali w [...] z dnia [...]lipca 2014 r. nr [...], z której treści wynika, że właściciele lokali tworzący W.M. [...] nie wyrażają zgody na przedmiotową inwestycję i traci moc uchwała nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. W wyniku rozpoznania skargi E. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 maja 2015 r. sygn. II SA/Wr 179/15 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2015 r. Sąd podniósł, że zarówno uchwała nr [...] z dnia [...]marca 2013 r., jak i uchwała z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], posiadają bardzo zbliżoną treść, gdyż podjęte one zostały w sprawie wyrażenia zgody na przebudowę nieruchomości wspólnej. Różnica polega na tym, że pierwsza ze wskazanych uchwał została przyjęta większością głosów, zaś drugiej nie przyjęto (za przyjęciem głosowało 29,07% ,,udziałów’’, a przeciw uchwale 58,51 ,,udziałów"). Skoro więc w stosunku do uchwały nr [...] większość głosowała przeciwko jej przyjęciu, następstwem tego faktu jest poważna wątpliwość co do przyjęcia zapisu zamieszczonego w § 3 pkt 2 o brzmieniu ,,Traci moc uchwała nr [...] z dnia [...].03.2013 r.". Wojewoda Dolnośląski uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę przyjmując, że wcześniejsza uchwała, pozytywnie opiniująca zamysł inwestora, została skutecznie uchylona. Sąd nie mógł podzielić jednakże takiego stanowiska, albowiem nie wynika ono z przedłożonych łącznie z aktami administracyjnymi uchwał. Wskazując na mankamenty postępowania odwoławczego związane również z pominięciem przez Wojewodę Dolnośląskiego faktu ustanowienia przez stronę pełnomocnika, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy powinien podjąć czynności wyjaśniające zmierzające do ustalenia aktualnego stanowiska Wspólnoty względem planowanego zamierzenia inwestycyjnego oraz zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., ponownie rozpatrując odwołanie W. M., uchylił decyzję Starosty D.z dnia [...] lipca 2014 r. oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia E.K.pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę istniejącego otworu okiennego na otwór drzwiowy wraz ze schodami zewnętrznymi prowadzącymi do lokalu użytkowego w budynku usytuowanym w [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i powołując się na art. 6 ustawy o własności lokali podkreślił, że osoba ubiegająca się o pozwolenie na budowę, którego zakres obejmuje część wspólną budynku wielorodzinnego, jest zobowiązana uzyskać stosowną zgodę wspólnoty mieszkaniowej, wyrażoną w drodze uchwały. Powołując się na zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 2015 r. sygn. II SA/Wr 179/15 organ wskazał, że W. M.[...] przedłożyła uchwałę nr [...] z dnia [...] października 2015 r., w której nie wyraża zgody na planowaną inwestycję. Zaznaczając, że uchwała ta weszła w życie w dniu [...] października 2015 r. i nie została skutecznie zaskarżona, organ II instancji podniósł, że jej prawidłowość i zasadność nie może zostać zakwestionowana w prowadzonym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Podkreślając, że posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stosownie do art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowi jedną z koniecznych przesłanek uzyskania pozwolenia na budowę, Wojewoda stwierdził, że nie ma znaczenia fakt, że w momencie składania wniosku inwestor dysponował zgodą W.M., gdyż przed zakończeniem postępowania w przedmiotowej sprawie została ona wycofana. Uchylając decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że podstawą zaskarżonego w niniejszej sprawie odmownego rozstrzygnięcia organu odwoławczego było przedłożenie przez W. M. [...] uchwały nr [...] z dnia [...] października 2015 r., w której W.nie wyraża zgody na planowaną przez skarżącą inwestycję. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, uchwała nr [...] właścicieli lokali w [...] z dnia [...] października 2015 r. została podjęta "w sprawie nie wyrażenia zgody na wykonanie wejścia do lokalu użytkowego od strony Rynku w miejscu istniejącego otworu okiennego". Uchwała powyższa zawiera trzy paragrafy. W jej § 1 podano: "Właściciele lokali mieszkalnych przy ul. [...] nie wyrażają zgody na wykonanie przez Panią E.K wejścia do lokalu użytkowego od strony Rynku w miejscu istniejącego otworu okiennego". W § 2 podano, że: "Upoważnia się zarządcę budynku tj. P. K. sp. z o.o. [...] do nadzorowania realizacji uchwały". W myśl § 3: "Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia". Z przytoczonej wyżej treści uchwały nr [...] z dnia [...]października 2015 r. wynika, jak zauważył Sąd, że nie eliminuje ona z obrotu prawnego uchwały nr [...] właścicieli lokali w [...] z dnia 23 marca 2013 r., w której w § 1 pkt 1 podano, że: ,,Właściciele lokali mieszkalnych przy [...] wyrażają zgodę na wykonanie wejścia do lokalu użytkowego od strony rynku w miejscu istniejącego otworu okiennego". Już tylko powyższe sprawia, że zaskarżona decyzja jest co najmniej przedwczesna, ponieważ kwestia wyrażenia zgody na przedmiotową inwestycję przez W. M. [...]nie została dotychczas należycie wyjaśniona, a w obrocie prawnym funkcjonują jednocześnie dwie sprzeczne ze sobą uchwały tej W.– nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. i nr [...] z dnia [...]października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył ponadto, że wbrew stanowisku Wojewody, który stwierdził, iż uchwała W.nr [...] z dnia [...]października 2015 r. "nie została skutecznie zaskarżona", uchwała ta została przez skarżącą zaskarżona w trybie art. 25 ustawy o własności lokali, co wynika z faktu, iż w dniu 21 października 2015 r. skarżąca E. K. złożyła pozew o uchylenie wspomnianej uchwały W. M.. Mając na uwadze, że od tego, jak zakończy się wszczęta przez skarżącą sprawa o uchylenie uchwały W. M. [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r. zależy, czy uchwała ta pozostanie w obrocie prawnym czy też zostanie z niego wyeliminowana, powyższa sprawa tocząca się przed sądem powszechnym w istocie stanowić może zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji, bądź też odmowa udzielenia takiego pozwolenia. Powyższe powodowało, że podjęta przez organ odwoławczy decyzja, w ocenie Sądu, była co najmniej przedwczesna, ponieważ kwestia wyrażenia bądź niewyrażenia zgody przez W. M.[...]nie została dotychczas wystarczająco wyjaśniona. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda Dolnośląski, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący organ zarzucił naruszenie: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji uzasadnione faktem, iż organ wydał decyzję w sprawie bez wyjaśnienia jej istoty, gdyż w obrocie prawnym pozostawały dwie sprzeczne ze sobą uchwały W.M. [...] dotyczące wyrażenia zgody na realizację przez skarżącą inwestycji w budynku należącym do W., podczas gdy w istocie w obrocie pozostawała jedna uchwała W., tj. uchwała nr [...] o niewyrażeniu zgody na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych przez skarżącą, która uchyliła wcześniejsza uchwałę, co wynika z ogólnych zasad prawa, wedle których akt późniejszy uchyla akt wcześniejszy; - art. 97 § 4 i art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 25 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie przez sąd powództwa skarżącej przeciwko uchwale nr [...] W. M.[...] stanowi zagadnienie wstępne, w związku z czym organ powinien zawiesić postępowanie, podczas gdy wniesienie powództwa przeciwko uchwale nie wstrzymuje jej wykonania, a jednocześnie skarżąca nie wystąpiła do sądu o wstrzymanie wykonania uchwały do czasu zakończenia postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda Dolnośląski wskazał, że zgodnie z powszechnie stosowaną w polskim prawie zasadą, będącą jednocześnie jedną z podstawowych reguł kolizyjnych, akt późniejszy uchyla akt wcześniejszy (lex posterior derogat legi priori). Oznacza to, iż uchwała podjęta później, dotycząca tej samej materii co uchwała podjęta wcześniej, uchyla uchwałę podjętą wcześniej (por. wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy I Wydział Cywilny z dnia 18 stycznia 2013 r. sygn. akt I C 467/12). Zapis w uchwale mówiący o uchyleniu wcześniejszej uchwały wydanej w tej samej kwestii jest jedynie dobrym zwyczajem legislacyjnym i jego brak w treści uchwały nie pozbawia uchwały późniejszej mocy uchylającej uchwałę wcześniej podjętą. W konsekwencji należy przyjąć, że z dniem wejścia w życie uchwały W.nr [...] uchyliła ona uchwałę nr [...]. W ocenie Organu, Sąd I Instancji mylnie również przyjął, że fakt zaskarżenia przez skarżącą uchwały nr [...] powinien stanowić zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania, gdyż wynik tego postępowania sądowego może przesądzić o tym, która z uchwał pozostaje w obrocie prawnym. Organ zauważył, że zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy o własności lokali, fakt zaskarżenia uchwały W. do sądu, nie wstrzymuje jej wykonania. Tym samym, wniesienie powództwa przez skarżącą przeciwko uchwale nr [...] nie pozbawiło jej mocy prawnej. Obowiązuje bowiem ona w dalszym ciągu i jest w pełni skuteczna. Co prawda, sąd może wydać zarządzenie tymczasowe wstrzymujące wykonanie uchwały do czasu zakończenia postępowania, jednak może to uczynić wyłącznie na wniosek wnoszącego powództwo, a skarżąca z takim wnioskiem nie wystąpiła. Organ wskazał również na to, że nawet gdyby doszło mocą wyroku sądowego do uchylenia uchwały W., to orzeczenie takie ma charakter konstytutywny, a więc wywołuje jedynie skutki na przyszłość, i nie niweczy dotychczas wywołanych skutków prawnych uchwały (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. akt VI ACa 436/13). W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. K. wniosła o jej oddalenie jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Za nieuzasadniony uznać trzeba zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 97 § 4 i art. 100 § 1 k.p.a. w zw. z art. 25 ustawy o własności lokali. Trafnie bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że w kontrolowanej sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wobec czego zaskarżona decyzja kończąca postępowanie w sprawie, mimo zaistnienia podstaw do jego zawieszenia z urzędu, powinna podlegać uchyleniu. Przypomnieć należy, że skarżąca, będąc inwestorem, swoje uprawnienie do przebudowy istniejącego otworu okiennego na otwór drzwiowy w budynku usytuowanym w [...] wywodziła, jak to zostało wskazane w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z przedłożonej przez siebie uchwały W. M.[...] z dnia [...]marca 2013 r. nr [...] wyrażającej zgodę na wykonanie wejścia do lokalu użytkowego należącego do skarżącej. Uchwała ta stanowiła podstawę do wydania przez Starostę D.decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącej pozwolenia na budowę. Niesporne jednocześnie pozostaje, że w toku postępowania odwoławczego została podjęta przez W.uchwała nr [...] o niewyrażeniu zgody na wykonanie projektowanych robót budowlanych, która została zakwestionowana przez skarżącą w trybie określonym w art. 25 ust. 1 ustawy o własności lokali poprzez wystąpienie do Sądu Okręgowego w Świdnicy z powództwem przeciwko W.M.. W tej sytuacji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniał spór o charakterze cywilnoprawnym dotyczący skuteczności zmiany stanowiska W. M., zajętej w formie uchwały, odnośnie do dopuszczalności wykonania przez skarżącą robót budowlanych ingerujących w części wspólne budynku. Wobec tego, że ocena skuteczności uchwały z dnia [...] października 2015 r. przesądza o tym, czy zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy pozostaje oświadczenie inwestora o posiadaniu uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowi warunek udzielenia pozwolenia na budowę, rozstrzygnięcie tego zagadnienia miało znaczenie dla toczącej się sprawy. Z racji, że o bycie prawnym uchwały cofającej udzieloną przez W. M. skarżącej zgodę właściwy był wypowiedzieć się sąd powszechny, a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej prowadzący postępowanie, zaistniały pomiędzy skarżącą a W. M. [...] spór prawny miał cechy kwalifikujące go jako zagadnienie wstępne w znaczeniu przyjętym w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jest to bowiem zagadnienie, którego rozstrzygnięcie należy do sądu powszechnego i od rozstrzygnięcia którego bezpośrednio zależy rozpatrzenie sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni akceptuje stanowisko Wojewody Dolnośląskiego w zakresie, w jakim wskazuje on na dopuszczalność podjęcia przez wspólnotę mieszkaniową uchwały, która zmienia lub uchyla wcześniej podjętą uchwałę tej wspólnoty. Uprawnienia tego nie można jednakże postrzegać jako niczym nieograniczonej kompetencji członków wspólnoty do składania dowolnych oświadczenia woli w sprawie sposobu zarządu nieruchomością wspólną. Za wiążące należy bowiem uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym wprawdzie uchwałom nie przysługuje atrybut prawomocności materialnej ani formalnej, to jeżeli uchwała stanowi podstawę nabycia przez członka konkretnych indywidualnych praw, nie może być ona dowolnie zmieniona lub uchylona przez kolejną uchwałę ze względu na konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych. Ta zasada dotycząca uchwał walnego zgromadzenia podejmowanych na podstawie prawa spółdzielczego (por. wyrok SN z dnia 29 listopada 2001 r. sygn. V CKN 532/00) została w orzecznictwie sądów powszechnych przeniesiona również na grunt przepisów o własności lokali i na podejmowane przez wspólnotę mieszkaniową uchwały. Z tego względu kwestii związania W.M. [...] skutkami podjęcia uchwały z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] organy prowadzące postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę nie mogły sprowadzić wyłącznie do zastosowania wskazanej przez wnoszącego skargę kasacyjną zasady "lex posterior derogat legi priori". Ocena tego, czy skarżąca jako inwestor legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane) wymagała szczegółowego wyjaśnienia, trafnie bowiem wskazał Sąd I instancji, że sytuację prawną, w jakiej się znalazła skarżąca w dacie wydania zaskarżonej decyzji, kształtowała nie tylko uchwała nr [...], ale współkształtowała ją również wcześniejsza uchwała nr [...], jak też fakt skorzystania przez skarżącą z trybu zaskarżenia uchwały z 8 października 2015 r. do sądu jako naruszającej jej interes indywidualny jako właściciela lokalu. Oceny tej nie zmienia powołana przez organ okoliczność niewstrzymania przez sąd wykonania uchwały, stosownie do art. 25 ust. 2 ustawy o własności lokali. Niezależnie od przesłanek zastosowania takiego zabezpieczenia (por. Z. Kwaśniewski, A. Sikorska-Lewandowska, Wstrzymanie wykonania uchwały właścicieli lokali w postępowaniu zabezpieczającym na tle innych regulacji prawnych, Studia Iuridica Toruniensia, tom XIX, s. 99 i n.), zauważyć trzeba, iż skutkiem niewydania przez sąd stosownego zabezpieczenia było formalne pozostawanie w obrocie dwóch uchwał W. M. [...], które w sposób odmienny rozstrzygały o możliwości przeprowadzenia spornych robót budowlanych. Zgodzić się należy z Sądem I instancji odnośnie do tego, że uchwała z [...] października 2015 r. nr [...], mając na uwadze jej treść, nie stanowiła o uchyleniu wcześniejszej uchwały nr [...], przez co jej znaczenie dla toczącego się postępowania administracyjnego musiało być odczytywane wyłącznie przez pryzmat podjęcia przez W. dwóch czynności prawnych odmiennej treści, przy czym skuteczność ostatniej z dokonanych czynności została podważona w prawem przewidzianym trybie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę na marginesie poczynionych rozważań pragnie jednakże zauważyć, że na tle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane nie da się wywieść generalnej tezy, że każdy spór dotyczący tego, czy inwestorowi przysługuje tytuł prawny do nieruchomości przeznaczanej na cele budowlane skutkuje obowiązkiem zawieszenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Oceny istnienia i charakteru związku pomiędzy postępowaniem prowadzonym przed organem administracji architektoniczno-budowlanej a postępowaniem prowadzonym przed sądem powszechnym w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonej na cele budowlane pod kątem istnienia przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy dokonywać indywidualnie w każdej sprawie. W zależności od konkretnych uwarunkowań danej sprawy i okoliczności w niej zaistniałych związek uzasadniający zawieszenie postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę może bowiem mieć miejsce lub nie wystąpić (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r. sygn. II OSK 1049/16; wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. II OSK 3044/15; wyrok NSA z dnia 16 marca 2017 r. sygn. II OSK 2349/15). W tych warunkach, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.