II SA/Gl 819/15
WyrokWSA w Gliwicach2015-12-22
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, ustalając dopłatę do usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę dla określonej grupy taryfowej odbiorców (zameldowanych i rozliczających podatek dochodowy na terenie gminy), narusza zasadę równości wobec prawa z art. 32 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Rada Gminy, ustalając dopłatę do usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę dla grupy taryfowej obejmującej osoby zameldowane i rozliczające podatek dochodowy na terenie gminy, nie narusza zasady równości wobec prawa. Kryteria takie jak zameldowanie i rozliczanie podatku dochodowego mają znaczenie dla sytuacji finansowej jednostki samorządu terytorialnego, która realizuje zadania własne z zakresu zaopatrzenia w wodę i może partycypować w wydatkach odbiorców w granicach posiadanych środków finansowych. Zróżnicowanie to jest relewantne, proporcjonalne i związane z inną wartością, co uzasadnia odstępstwo od równego traktowania.Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Gminy L. dotyczącą dopłaty do usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę dla grupy taryfowej obejmującej osoby zameldowane i rozliczające podatek dochodowy na terenie gminy. Wojewoda zarzucił naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) poprzez dyskryminację pozostałych mieszkańców i innych podmiotów. Gmina L. wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała została podjęta na podstawie delegacji ustawowej i że cecha przynależności do wspólnoty gminnej jest relewantna dla przyznania dopłat.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dopłaty do usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę oddala skargę.
Zaskarżoną uchwałą podjętą w dniu [...] r. Rada Gminy L. działając na podstawie art. 24 ust. 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U.
z 2015 r., poz. 139) oraz art. 219 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm.), ustaliła na okres od
[...] r. do [...] r. dopłatę do usług zbiorowego zaopatrzenia
w wodę dla grupy taryfowej gospodarstwa domowe i jednostki użyteczności publicznej, przez które należy rozumieć właścicieli i zarządców budynków posiadających stałe zameldowanie na terenie gminy lub tymczasowe zameldowanie
i rozliczający podatek od dochodów osób fizycznych w Urzędzie Skarbowym
w Z..
Powyższa uchwała została doręczona organowi nadzoru w dniu [...] r., zaś skargą wniesioną w dniu [...] r. Wojewoda [...] domagał się stwierdzenia jej nieważności jako niezgodnej z art. 24 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu... (Dz. U. z 2015 r., poz. 139) w zw. z art. 32 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił, że uchwała Rady Gminy z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia taryf została unieważniona w trybie nadzorczym, z uwagi na przekroczenie ustawowego terminu do jej podjęcia, zaś opisana w zaskarżonym akcie grupa taryfowa odpowiada pierwszej grupie określonej w załączniku Nr 1 do unieważnionej ustawy.
Jednakże zdaniem organu nadzoru, różnicując odbiorców wody ze względu na zameldowanie i rozliczanie podatku dochodowego w Urzędzie Skarbowym w Z., Rada Gminy naruszyła wyrażoną w art. 32 Konstytucji zasadę równości wobec prawa, dyskryminując pozostałych mieszkańców tej samej gminy oraz inne podmioty, wykorzystujące wodę do celów spożycia lub socjalno-bytowych, np. właścicieli domów letniskowych, ujętych w czwartej grupie taryfowej, a więc znajdujących się
w podobnej sytuacji prawnej.
Dla poparcia stanowiska Wojewoda przywołał wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 269/02 oraz wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia
5 listopada 1997 r. sygn. akt K 22/97 i z dnia 12 października 2000 r. sygn. akt
K 1/00.
W odpowiedzi na skargę Gmina L. wniosła o oddalenie skargi, bowiem zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie i w granicach delegacji ustawowej z art. 24 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu... Powołując się na stanowisko WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 876/12 i WSA w Gliwicach z dnia 1 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Gl 611/12, Gmina wywiodła, że cechą relewantną w określonych przypadkach może być przynależność do wspólnoty, jaką tworzą mieszkańcy gminy.
Zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę oraz kanalizacji, należą zaś do zadań własnych gminy i ich realizacja odbywa się ze środków gminy. Oznacza to, że cechą relewantną jest zamieszkiwanie na terenie gminy, bowiem
z faktu tego wynikają nie tylko prawa, ale i obowiązki.
W toku rozprawy sądowej pełnomocnik Gminy podał nadto, że jej kondycja finansowa pozwala na przyznanie dopłat jedynie niektórym podmiotom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Sądowa kontrola aktów administracyjnych sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty ich podjęcia. Zaskarżona uchwała została podjęta równocześnie z uchwałą w sprawie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę, a zatem późniejsze jej wyeliminowanie z obrotu prawnego
w drodze prawomocnego rozstrzygnięcia nadzorczego, nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy, a w szczególności nie oznacza bezprzedmiotowości tego postępowania sądowego. Mimo stwierdzenia nieważności uchwały o zatwierdzeniu taryf z uwagi na przekroczenie przez organ gminny ustawowego terminu do podjęcia uchwały, taryfy weszły zaś w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne.
Zdaniem sądu administracyjnego, trafnie w odpowiedzi na skargę Gmina powołała się na ustawowo przyznane jej przez ustawodawcę uprawnienia do przyznania dopłat dla jednej, wybranej taryfowej grupy odbiorców usług, wynikające wprost z treści art. 24 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę..., wyżej powołanej.
Zaskarżony akt podjęty został zatem na podstawie i w ramach delegacji ustawowej. Skład orzekający nie podzielił też zarzutu organu nadzoru, że przedmiotowa uchwała narusza wyrażoną w art. 32 Konstytucji zasadę równości wobec prawa.
W szczególności, przyznanie dopłat jednej, wybranej grupie taryfowej odbiorców wody, zaliczonych do pierwszej grupy taryfowej jako osób zameldowanych i rozliczających podatek dochodowy na terenie gminy, nie może być zakwalifikowane jako bezpodstawne faworyzowanie określonej grupy w porównaniu z innymi podmiotami, wykorzystującymi wodę do spożycia lub na cele socjalno-bytowe, zaliczonych do czwartej grupy taryfowej. W tym wypadku nie chodzi bowiem
o zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, charakteryzujących się w równym stopniu daną cechą istotną, o czym mowa jest w przywołanym w skardze wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 października 2000 r. sygn. akt K 1/00.
Cechy w postaci zameldowania i rozliczania podatku dochodowego, mają znaczenie dla sytuacji finansowej i dochodów jednostki samorządu terytorialnego, która z kolei realizuje zadania własne z zakresu wodociągów, zaopatrzenia w wodę oraz kanalizacji zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy i może partycypować w ponoszonych przez odbiorców wody wydatkach jedynie w granicach posiadanych środków finansowych.
W żaden sposób nie można uznać za dyskryminujący określonych osób fakt nawiązania do instytucji zameldowania jako klauzuli porządku publicznego. Obowiązek meldunkowy jest bowiem realizacją wymogów, nałożonych aktem prawa powszechnie obowiązującego, z którym łączy się również obowiązek podatkowy
(art. 24 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r.,
poz. 388). O ile zatem określona grupa odbiorców wody (mieszkańcy gminy), przyczynia się do dochodów gminy, w większym stopniu niż inne osoby, będące odbiorcami wody, może liczyć na uprzywilejowanie w formie dopłaty do pobranej wody. Spełnione zatem zostały kryteria odstępstwa od równego traktowania odbiorców wody, o których mowa w przywołanym wyroku TK, a więc, relewantność, proporcjonalność i związek z inną wartością. W żadnym też wypadku nie może wchodzić w rachubę dyskryminowanie innych odbiorców wody, np. właścicieli domków letniskowych, korzystających sporadycznie z wody i nie będących obciążonych znacznymi wydatkami na ten cel w porównaniu z mieszkańcami gminy.
Wszak zgodnie z art. 2 pkt 13 ustawy, taryfowa grupa to odbiorcy usług wyodrębnieni na podstawie charakterystyki zużycia wody i sposobu rozliczeń za usługi.
Nie ma też miejsca dowolność działania gminy z powodu zróżnicowania sytuacji prawnej wg statusu przynależności do wspólnoty, jaką tworzą mieszkańcy gminy, dopełniający obowiązku meldunkowego i partycypujący w dochodach gminy z racji ponoszonych obciążeń podatkowych.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszenia art. 24 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę... i art. 32 Konstytucji RP, skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło