II OZ 412/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1959/18 odrzucające skargę kasacyjną [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1959/18 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1959/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1959/18 i zwrócił skarżącej kasacyjnie Spółce uiszczony wpis sądowy od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 2 stycznia 2019 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała pełnomocnika skarżącego kasacyjnie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie 5 odpisów skargi kasacyjnej oraz pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego 5 odpisami poświadczonymi za zgodność z oryginałem oraz dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji XIII [...]. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego kasacyjnie w dniu 20 lutego 2019 r. W dniu 27 lutego 2019 r. (data stempla pocztowego) nadesłano do Sądu 5 odpisów skargi kasacyjnej, odpis z KRS-su ww. uczestnika i pismo z dnia 26 lutego 2019 r. zawierające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Nie złożono natomiast 5 odpisów tego pisma z 26 lutego 2019 r. w związku z czym Sąd odrzucił skargę kasacyjną w oparciu o art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) O zwrocie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej Sąd postanowił w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażaleniem [...] zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 178 w zw. z art. 177a p.p.s.a. przez ich błędne zastosowanie polegające na wezwaniu Spółki pismem z dnia 15 lutego 2019 r. do nadesłania pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego 5 odpisami poświadczonymi za zgodność z oryginałem, w sytuacji gdy ww. wezwanie w części dotyczącej odpisów pisma było przedwczesne, a w konsekwencji niewykonanie wezwania z dnia 15 lutego 2019 r. w części dotyczącej złożenia odpisów ww. pisma nie mogło stanowić podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 178 p.p.s.a.; 2) art. 178 w zw. z art. 176 § 2 oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. przez błędną wykładnię, a w konsekwencji przez ich niewłaściwe zastosowanie poprzez wadliwe przyjęcie, że niezłożenie odpisów pisma Spółki z dnia 26 lutego 2019 r. stanowiło brak formalny, który uniemożliwia nadanie złożonej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej prawidłowego biegu, co w konsekwencji nie mogło stanowić podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej w oparciu o art. 178 p.p.s.a.; 3) art. 45 ust. 1 w zw. art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP przez odebranie Spółce prawa do rozpoznania sprawy przez Sąd II instancji i zamknięciu drogi sądowej przez dokonanie wykładni art. 49 § 1 p.p.s.a. prowadzącego do skrajnego formalizmu procesowego, który nie ma na celu ochrony żadnych istotnych praw stron postępowania. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W myśl art. 177a p.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie natomiast z art. 178 tej ustawy wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Okoliczność ta jest bezsporna - tak przyjął Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu i nie kwestionuje tego również strona skarżąca kasacyjnie. Zasadnie zatem w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwaniem z dnia 15 lutego 2019 r. wnosząca skargę kasacyjną Spółka została wezwana do usunięcia tego braku formalnego skargi kasacyjnej przez złożenie wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy wraz z jego 5 odpisami poświadczonymi za zgodność z oryginałem. Wezwanie to doręczono skutecznie pełnomocnikowi strony 20 lutego 2019 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej (k. 157 akt sądowych). W zakreślonym przez Sąd I instancji terminie zostało złożone pismo zawierające wniosek o rozpoznanie sprawy na rozprawie, jednakże tylko w jednym egzemplarzu. W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie przyjął, że wezwanie nie zostało wykonane w pełni, albowiem nie usunięto braku formalnego skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a. wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy jest obligatoryjnym elementem skargi kasacyjnej, bez którego ten środek odwoławczy nie może otrzymać prawidłowego biegu. Umożliwia on pozostałym stronom ustosunkowanie się do niego w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. Powinien on zatem znaleźć się w skardze kasacyjnej albo w odrębnym piśmie uzupełniającym. Skoro w niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej takiego wniosku bądź oświadczenia pełnomocnik skarżącej Spółki nie umieścił, został prawidłowo wezwany do uzupełnienia tego braku poprzez nadesłanie stosownego pisma wraz z odpisami. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu, że nieprzesłanie, pomimo wezwania, odpisów pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie celem ich doręczenia pozostałym stronom postępowania, nie stanowiło braku formalnego, który uniemożliwiał nadanie przedmiotowej skardze kasacyjnej prawidłowego biegu. Nieprawidłowe jest również stwierdzenie, że wystosowanie wezwania z dnia 15 lutego 2019 r. do nadesłania odpisów przedmiotowego wniosku było przedwczesne i wobec tego brak wykonania tego wezwania we wskazanym zakresie nie mógł skutkować odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. Podkreślić bowiem należy, że konieczność dołączenia odpisu pisma uzupełniającego jest konsekwencją reguły zawartej w art. 47 § 1 p.p.s.a., stąd odpowiednio można zastosować tezę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, wedle której niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd (zob. postanowienie NSA: z dnia 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1334/17; z dnia 25 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OZ 807/17; z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt I OZ 1110/17). Stwierdzić zatem należy, że w związku z faktem, iż skarżąca nie uzupełniła w zakreślonym terminie braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie 5 egzemplarzy wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, Sąd I instancji słusznie przedmiotową skargę kasacyjną odrzucił. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu strona skarżąca nie została także pozbawiona konstytucyjnego prawa do sądu. Skarżąca Spółka takie prawo miała, jednak nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, pomimo wezwania, braków formalnych skargi kasacyjnej wynikających z art. 176 § 2 p.p.s.a., co spowodowało niemożność merytorycznego rozpoznania jej sprawy. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji