II OSK 1219/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-28
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Andrzej Jurkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie odebrania koni, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak zasięgnięcia opinii biegłego lekarza weterynarii w sytuacji sprzecznych zeznań świadków?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając w sposób należyty sprzecznych zeznań lekarzy weterynarii dotyczących stanu zdrowia koni i potencjalnego zagrożenia dla ich życia. W sytuacji wymagającej wiadomości specjalnych, zasadne było zasięgnięcie opinii biegłego lekarza weterynarii, co stanowiło istotne uchybienie organu, mogące mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą odbioru pięciu koni. Fundacja zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o ochronie zwierząt, wskazując na wybiórczą ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, uznając, że organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego i nie zasięgnął opinii biegłego. SKO wniosło skargę kasacyjną, kwestionując potrzebę zasięgnięcia opinii biegłego i wpływ wad na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
[pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1480/18 w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odebrania koni 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz fundacji [...] z siedzibą w W. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 5 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1480/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] oraz orzekł o kosztach postępowania.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...], na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2017 r., poz. 1840) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "k.p.a.", Wójt Gminy [...] odmówił odbioru przez skarżącą Fundację pięciu koni:
- klacz M.1, nr paszportu [...],
- klacz M.2, nr paszportu [...],
- klacz M.3, nr paszportu [...],
- ogier M., nr paszportu [...],
- klacz M.4, nr czipu [...],
trzymanych na posesji w miejscowości [...].
Na skutek wniesionego przez Fundację odwołania zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2018 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że sposób traktowania zwierząt uzasadniający wydanie decyzji o ich odebraniu właścicielowi został określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Wskazał także, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 7 ust. 3 powyższej ustawy, co oznacza, że oprócz przesłanki wymienionej w art. 6 ust. 2 ustawy konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków.
W ocenie Kolegium w sprawie prawidłowo ustalono brak wystąpienia przypadku niecierpiącego zwłoki. Odebrane konie mogły pozostać na posesji. Stan zdrowia koni pozwalał na przeprowadzenie wszystkich czynności, jakie zostały wykonane w szpitalu w W., na miejscu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Fundacja, zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: art. 7, 77 i 80 k.p.a. w powiązaniu z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt w zw. z art. 7 ust. 3 tej ustawy; art. 84 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Fundacji organy oceniły i zebrały materiał dowodowy w sposób wybiórczy, a konkluzja że nie zostały spełnione przesłanki z art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt jest wprost sprzeczna z zebranym materiałem dowodowym, w szczególności zeznaniami lekarzy weterynarii i przedstawicieli Fundacji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga była zasadna. Podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z naruszeniem przez organ art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W ocenie Sądu w sprawie w sposób niedostateczny organ wyjaśnił czy stan prawny odpowiada przesłankom wskazanym w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy o ochronie zwierząt. Przytaczając szereg przepisów z ustawy o ochronie zwierząt Sąd wskazał, iż analiza akt prowadzi do stwierdzenia, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu celem którego jest podjęcie decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt kwestią zasadniczą jest ustalenie, czy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagrażało jego życiu. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający dla wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, ale w przypadku zaistnienia jakichkolwiek wątpliwości co do tego, czy konie mogły zostać na miejscu (te wątpliwości powinny się nasuwać chociażby w związku ze sprzecznością stanowisk J.S., specjalisty chorób koni oraz lek. wet. K. i lek. wet. R.), organ winien był zasięgnąć opinii biegłego lekarza weterynarii, specjalisty chorób koni. Materia związana z przerośnięciem rogu kopytowego, deformacją puszki kopytowej, wpływu na układ ruchu koni i odczuwanie przez nie bólu jest materią na tyle skomplikowaną, że powinien się wypowiedzieć w tej kwestii specjalista. Nie wyjaśniono zatem również czy działania i zaniechania podejmowane przed odebraniem zwierząt noszą znamiona znęcania się.
Dalej Sąd zauważył, że Kolegium nie wyjaśniło w uzasadnieniu czy i ewentualnie dlaczego odmówiło wiarygodności tym fragmentom zeznań, które odnoszą się do złego stanu zdrowia koni. Tymczasem z uzasadnienia musi wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione. Organ nie wziął pod uwagę sprzecznych zeznań i nie odniósł się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżących. Kolegium nie dało wyrazu w uzasadnieniu decyzji, że przeanalizowało w dostateczny sposób materiał dowodowy i powtórnie przeprowadziło postępowanie administracyjne.
W ocenie Sądu uchybienie wymaganiu prawidłowego wyjaśnienia sprawy, po zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.), co musiało znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia (art. 107 § 3 k.p.a.), stanowiło w niniejszej sprawie o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem uniemożliwiło weryfikację prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez błędne zarzucenie, iż "organ winien zasięgnąć opinii biegłego lekarza weterynarii, specjalisty chorób koni", w sytuacji gdy Sąd przyznał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. W skład jego bowiem wchodzą m.in. opinia lekarsko-weterynaryjna lekarza weterynarii J.S., orzeczenie lekarsko-weterynaryjne lekarza weterynarii J.S. ze Szpitala [...] s.c., protokół kontroli lista kontrolna [...] gospodarstwa (dobrostan zwierząt) Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej w Z. z 11 kwietnia 2017 r., protokoły przesłuchań w charakterze świadków lekarzy weterynarii J.K., J.S. i lekarza weterynarii A.R. – pracownika Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Z.;
2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec wskazania, co do dalszego postępowania, na konieczność zasięgnięcia opinii biegłego lekarza weterynarii, specjalisty chorób koni, w sytuacji gdy organ administracji następczo ocenia zaistnienie przesłanek odebrania zwierząt na datę ich odebrania, to z uwagi na upływ czasu (odebranie koni miało miejsce 6 kwietnia 2017r.) nie jest już obecnie możliwa ponowna ocena stanu zdrowia i bytowania koni, na dzień ich odebrania, bowiem w tym czasie stan zdrowia koni mógł ulec zmianom, co wyklucza obecnie zasadność powołania biegłego;
3/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż spowodowały uchylenie rozstrzygnięcia administracyjnego, którego wady nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy, a uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wskazuje, iż wskazane w nim wady miały rzeczywisty wpływ na wynik postępowania tzn. gdyby nie naruszono przepisów postępowania to zapadłaby decyzja o innej treści.
Mając na uwadze powyższe skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie Kolegium oświadczyło, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca Fundacja wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Jednocześnie Fundacja wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego lek. med. wet. specjalisty chirurga i specjalisty chorób koni A.R., zasięgniętej przez prokuraturę w postępowaniu przygotowawczym na okoliczność złego stanu zdrowia odebranych koni, znajdowania się koni w warunkach zagrażających ich życiu lub zdrowiu, odczuwania przez koni bólu oraz cierpienia oraz dowodu z dokumentu – zawiadomienia o przesłaniu do sądu aktu oskarżenia przeciwko J.I. na okoliczność oskarżenia uczestnika o przestępstwo znęcania się nad końmi, którego dotyczy niniejsze postępowanie.
Pismem z dnia 20 kwietnia 2019 r. J.I. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, przychylając się do skargi kasacyjnej organu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie godzi się wyjaśnić, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której podstawy zostały ujęte w art. 183 § 2 p.p.s.a., jak też podstawy odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania przed sądem wojewódzkim (art. 189 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie nie występują te przesłanki, zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany zarzutami skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie ziściły się za to warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, a w konsekwencji wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym, bowiem pełnomocnik skarżącego kasacyjnie organu zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.).
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o odmowie odebrania koni, której podstawą materialnoprawną był przepis art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt, dotknięta była wadami procesowymi uzasadniającymi jej uchylenie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ odwoławczy uchybił wymaganiu prawidłowego wyjaśnienia sprawy, albowiem nie zgromadził pełnego materiału dowodowego i podjął zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., zaś to naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiło weryfikację prawidłowości zaskarżonej decyzji.
Z tak wyrażonym stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, w okolicznościach tej sprawy należy się zgodzić. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organu odwoławczego trafnie Sąd pierwszej instancji zastosował konstrukcję prawną uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 357). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305).
W związku z powyższym uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszeń, wskazanych w zaskarżonym wyroku, zasad postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego oraz wyjaśniania przesłanek rozstrzygnięcia, a te uchybienia nie pozwalały, jak trafnie to przyjęto w motywach zaskarżonego wyroku, na prawidłową ocenę zasadności podjętej decyzji w przedmiocie odmowy odebrania koni. Nie przesądzając przecież o ostatecznym rozstrzygnięciu tej sprawy, słusznie Sąd pierwszej instancji zaznaczył w zaskarżonym wyroku, iż w postępowaniu celem którego jest podjęcie decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt kwestią zasadniczą jest ustalenie, czy dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagrażało życiu, w tym wypadku, pięciu odebranym koniom arabskim (klacz M1, klacz M2, klacz M3, ogier M., klacz M4). Sposób traktowania zwierząt uzasadniający wydanie decyzji o ich odebraniu właścicielowi został określony w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Niezbędnym więc, w tym zakresie, w ramach przedmiotowego postępowania było także wyjaśnienie, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt (znęcanie się nad zwierzętami), a w szczególności uwzględniając realia niniejszej sprawy zasadnie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na potrzebę właściwej oceny przesłanki z art. 6 ust. 2 pkt 10 omawianej ustawy o ochronie zwierząt. Norma powyższa stanowi, iż przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż przepis art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt przewiduje, że do interwencji może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażać będzie jego życiu lub zdrowiu. Jest to zatem sytuacja, w której dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt.
Sąd pierwszej instancji właściwie powołując się na występujące w tym postępowaniu wątpliwości czy konie mogły pozostać na miejscu u właściciela czy zaistniała konieczność wydania decyzji o czasowym ich odebraniu w rozpatrywanym w tej sprawie trybie, słusznie zwrócił uwagę na występującą w zgromadzonym materiale dowodowym sprzeczność stanowisk lekarzy weterynarii w odniesieniu do powołanej wyżej kwestii mającej przecież decydujące znaczenie dla ustalenia przesłanek wydania spornej decyzji.
Jak zaznaczył organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z racji posiadanych przez lekarzy weterynarii wiadomości specjalnych należy przyjąć, że ustalenia oraz ocena stanu zdrowia zwierząt poczynione przez lekarza weterynarii mają decydujące znaczenie dla ustalenia przesłanek wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Przy uwzględnieniu tego stanowiska w motywach zaskarżonej decyzji odmawiającej odbioru pięciu koni przez Fundację [...] zaznaczono, iż decyzja negatywna wynika z oceny przesłuchań J.S. - lekarza weterynarii, J.K. - lekarza weterynarii i A.R. - lekarza weterynarii, przy czym szczegółowo omówiono zeznania tych dwóch ostatnich lekarzy weterynarii, a jedynie zdawkowo wspomniano o stanowisku lekarza J.S.. Natomiast analiza tych zeznań, jak prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku wskazuje na to, iż w szczególności twierdzenia tego ww. lekarza weterynarii stoją w jaskrawej opozycji wobec stanowiska A.R., w zakresie tego czy sporne konie znajdowały się w stanie zagrożenia zdrowia i czy możliwe było udzielenie pomocy lekarskiej na miejscu, mając na uwadze warunki tam panujące.
Występujące w sprawie rozbieżności w powyższym zakresie nie zostały w sposób należyty wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, a organ odwoławczy, jak właściwie podkreślił Sąd pierwszej instancji, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. nie wskazał w sposób właściwy faktów, które uznał za udowodnione, w szczególności dlaczego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom wskazywanego wyżej świadka, które odnosiły się do złego stanu zwierząt.
Przy występujących zatem różnych stanowiskach lekarzy weterynarii zeznających w sprawie w opisanym powyżej zakresie, w okolicznościach tej sprawy, mając na uwadze ujawniony stan zdrowia koni, w tym także skomplikowaną materię związaną z przerośnięciem rogu kopytowego, deformacją puszki kopytowej, wpływu na układ ruchu koni i odczuwanie przez nie bólu, celowe było, jak trafnie zwrócił na to uwagę Sąd pierwszej instancji, zasięgnięcie opinii biegłego lekarza weterynarii. Takie działanie niewatpliwie przyczyniłoby się do ustalenia ewentualnej przesłanki znęcania się nad zwierzętami. Tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż w sprawie tej nie wyjaśniono w sposób właściwy, zgodny z regułami procedury administracyjnej, tego czy podejmowane działania właściciela i jego zaniechania przed odebraniem koni nosiły znamiona znęcania się.
Powyższe wskazuje na to, że w realiach tej sprawy, zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, iż potrzebna jest opinia biegłego lekarza weterynarii, skoro w sprawie wymagane były wiadomości specjalne. Zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Udział biegłego w sprawie podyktowany jest zatem wymaganiem w tej sprawie wiadomości specjalnych. Wskazywane wyżej okoliczności, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdzają taką potrzebę powołania biegłego w niniejszej sprawie niezależnie od zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, na który powołano się w skardze kasacyjnej. Stąd też nie jest usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia ww. przepisów poprzez błędne przyjęcie, iż "organ winien zasięgnąć opinii biegłego lekarza weterynarii, specjalisty chorób koni", nawet w sytuacji gdy Sąd ten błędnie w jednym zdaniu zaznaczył, cytat: iż "materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest wystarczający do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt" koniec cytatu - tak na stronie 8 uzasadnienia. Skoro Sąd przywołał zacytowane wyżej zdanie w opozycji do całkoształu zaskarżonego wyroku, w którym ewidentnie wskazano na braki postępowania wyjaśniajacego oraz potrzebę jego uzupełnienia, w tym poprzez uzyskanie opinii biegłego, to cytowane zdanie nie przesądza o wadliwości przedmiotowego wyroku.
Nie jest tym samym także usprawiedliwiony zarzut art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7,art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem ujawnione przez Sąd pierwszej instancji wady postępowania, które spowodowały uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, miały wpływ na wynik sprawy, co wyżej wykazano. Natomiast uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymogom art 141 § 4 p.p.s.a. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – patrz wyrok z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt I OSK 7/17, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze i jaki stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia. Polemika z ustaleniami Sądu pierwszej instancji i oceną stanu faktycznego dokonaną przez Sąd nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Tym samym zarzut w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.
Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut obrazy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 84 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec wskazania, co do dalszego postępowania, na konieczność zasięgnięcia opinii biegłego lekarza weterynarii, specjalisty chorób koni, w sytuacji gdy organ administracji następczo ocenia zaistnienie przesłanek odebrania zwierząt na datę ich odebrania, to z uwagi na upływ czasu (odebranie koni miało miejsce 6 kwietnia 2017 r.) nie jest już obecnie możliwa ponowna ocena stanu zdrowia i bytowania koni, na dzień ich odebrania, bowiem w tym czasie stan zdrowia koni mógł ulec zmianom, co wyklucza obecnie zasadność powołania biegłego.
Oczywiście, iż w sprawie tej biegły zobowiązany będzie ocenić zaistnienie przesłanek na dzień odebrania koni a więc na dzień 6 kwietnia 2017 r. Natomiast upływ czasu jaki nastąpił od tej daty nie stanowi przeszkody do wydania opinii przez biegłego lekarza weterynarii, skoro opinia ta opracowywana jest aktualnie tylko na podstawie dokumentów pomieszczonych w aktach sprawy. Biegły swoją opinię może więc wydać na podstawie dokumentów i ma ona stwierdzać stan zwierząt na dzień ich odbioru a nie na dzień wydania opinii gdyż, jak obrazują akta sądowoadministracyjne na dzień dzisiejszy stan koni jest zupełnie inny od tego z dnia 6 kwietnia 2017 r.
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze wnioski skarżącej fundacji, nie mógł dopuścić w trybie art 106 § 3 p.p.s.a. nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę kasacyjną dokumentów w postaci zawiadomienia z 11 lutego 2019 r. o przesłaniu do właściwego Sądu aktu oskarżenia przeciwko J.I. o czyn z art 35 ust. 1a ustawy o ochronie zwierząt, jak i opinii biegłego lekarza weterynarii A.R. z 17 grudnia 2018 r. Jak wynika z utrwalonych oglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego - patrz wyrok z 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 1748/15 postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter jedynie uzupełniający, w związku z tym dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania organu. Ustawodawca nie ogranicza postępowania dowodowego do szczególnego rodzaju dowodu i może to być zarówno dokument urzędowy, jak i prywatny, jednakże nie mogą to być dokumenty, które w istocie stanowią innego rodzaju dowód, np. dowód z opinii biegłego czy z oględzin. Z tych powodów nie było możliwe dopuszczenie dowodu z przedstawionej opinii biegłego wytworzonej nadto już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Kwestia wniesienia aktu oskarżenia także po wydaniu zaskarżonej decyzji nie może mieć wpływu na wynik sądowej kontroli legalności kwestionowanego aktu, która dokonywana jest według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty wydania właśnie decyzji ostatecznej.
Reasumując żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem pozostają, w okolicznościach tej sprawy, nieusprawiedliwione.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło