II SAB/Sz 75/18
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-10-08
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca nieruchomości wspólnej, któremu powierzono zarząd na podstawie umowy w formie aktu notarialnego, jest umocowany do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu wspólnoty mieszkaniowej, bez uchwały właścicieli lokali wyrażającej zgodę na dokonanie takiej czynności?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że zarządca nieruchomości wspólnej, nawet jeśli powierzono mu zarząd w formie aktu notarialnego, nie jest umocowany do samodzielnego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Czynność ta, jako przekraczająca zakres zwykłego zarządu, wymaga uchwały właścicieli lokali wyrażającej zgodę na jej dokonanie oraz udzielającej pełnomocnictwa do reprezentowania wspólnoty przed sądem.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na bezczynność Burmistrza w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji zjazdu. Sąd dwukrotnie wzywał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w tym do wykazania umocowania spółki z o.o. do reprezentowania wspólnoty w postępowaniu sądowym. Pełnomocnik twierdził, że czynność ta jest zwykłym zarządem i nie wymaga uchwały. Sąd uznał, że przedłożone dokumenty nie potwierdzają umocowania spółki do reprezentowania wspólnoty w postępowaniu sądowym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnota Mieszkaniowa na bezczynność Burmistrza D. w przedmiocie wydania decyzji p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...](sto) złotych.
Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie wydania decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji zjazdu.
Zarządzeniem Sądu z dnia 10 sierpnia 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika powierzenie [...] Spółce z o.o. w W. zarządu nieruchomością wspólną przez skarżącą Wspólnotę, wskazującego na umocowanie do reprezentowania jej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, tj. umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo uchwały właścicieli lokali tworzących Wspólnotę notarialnie zaprotokołowanej.
W wyznaczonym w wezwaniu terminie pełnomocnik skarżącej nadesłał do Sądu m. in. uchwałę z dnia 28 listopada 2015 r. nr [...], podjętą w formie aktu notarialnego, z której wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa potwierdza, że w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokalu zarząd nieruchomością wspólną powierzono [...] Spółce z o.o. w W..
Zarządzeniem z dnia 4 września 2018 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika umocowanie [...] Spółki z o.o. w W. do wniesienia skargi i reprezentowania skarżącej Wspólnoty w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, tj. uchwały właścicieli lokali wyrażającej zgodę na dokonanie takiej czynności jako przekraczającą zakres zwykłego zarządu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik skarżącej, w piśmie z dnia 12 września 2018 r., wskazał, że skoro złożenie wniosku o lokalizację zjazdu jest czynnością zwykłego zarządu, niewymagającą uprzedniej zgody skarżącej Wspólnoty wyrażonej w uchwale, to zarządca nieruchomością wspólną [...] Spółka z o.o. w W. posiada umocowanie do reprezentowania tej Wspólnoty w tym zakresie również przed sądami, w tym przed sądem administracyjnym, bez uprzedniej zgody Wspólnoty wyrażonej w uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie, wskazać należy, że przepis art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym a tym samym, jak wskazuje treść art. 46 § 1 tej ustawy, każde pismo strony powinno zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Przy czym, art. 28 § 1 powołanej ustawy wyjaśnia, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, natomiast art. 29 tej ustawy wskazuje, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.
Sąd, będąc uprawniony do badania dokumentów, o których mowa w art. 28 ww. ustawy, pod względem ich zgodności z prawem i autentyczności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 615/06, Legalis), stwierdził, że przedłożone dokumenty nie uprawniają [...] Spółki z o.o. w W. do działania w imieniu Wspólnota Mieszkaniowa przed sądem administracyjnym, w tym do wniesienia w jej imieniu skargi (upoważnienia profesjonalnego pełnomocnika do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu przed sądem administracyjnym).
Określenie organów upoważnionych do działania w imieniu danej jednostki organizacyjnej wynika bądź z aktów prawnych powołujących do życia taką jednostkę lub regulujących jej funkcjonowanie, bądź - w przypadku braku stosownych regulacji ustawowych – z aktów określających wewnętrzną strukturę wspomnianej jednostki i kompetencje jej organów. W odniesieniu do podmiotów podlegających obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego dokumentem poświadczającym uprawnienie do działania w ich imieniu jest aktualny odpis z tego rejestru a w przypadku podmiotów niepodlegających temu obowiązkowi rodzaj dokumentu poświadczającego umocowanie do ich reprezentacji ustala się na podstawie treści odpowiednich przepisów prawa materialnego (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., str. 202 – 204).
Sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej określony został w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2018 r, poz. 716 ze zm.).
Wspólnota mieszkaniowa jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, ale ma ona z mocy prawa zdolność prawną, co wynika wprost z art. 6 ustawy o własności lokali.
Co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu wspólnoty mieszkaniowej jest zarząd tej wspólnoty. Zarząd wspólnoty, powołany przez właścicieli lokali w drodze uchwały, reprezentuje bowiem tę wspólnotę stosownie do treści art. 21 ustawy o własności lokali. Zgodnie natomiast z treścią art. 20 ust. 1 tej ustawy, jeżeli lokali wyodrębnionych, wraz z lokalami niewyodrębnionymi, jest więcej niż siedem, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Członkiem zarządu może być wyłącznie osoba fizyczna wybrana spośród właścicieli lokali lub spoza ich grona.
Nie jest to jednak jedyny możliwy sposób ustalenia zarządu nieruchomością wspólną i organu uprawnionego do reprezentacji wspólnoty.
Ustawa o własności lokali, w art. 18 ust. 1 stanowi bowiem, że właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W razie sukcesywnego wyodrębniania lokali przyjęty przez dotychczasowych współwłaścicieli sposób zarządu nieruchomością wspólną odnosi skutek także do każdego kolejnego nabywcy lokalu (ust. 2). Zmiana ustalonego w trybie ust. 1 sposobu zarządu nieruchomością wspólną może nastąpić na podstawie uchwały właścicieli lokali zaprotokołowanej przez notariusza. Uchwała ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (ust. 2a). W takiej sytuacji nie ma potrzeby powoływania zarządu, o którym mowa w art. 21.
Stosownie do treści art. 33 ustawy w razie powierzenia zarządu osobie fizycznej lub prawnej, w trybie przewidzianym w art. 18 ust. 1, w braku odmiennych postanowień umowy, stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 4 ustawy. Z art. 18 ust. 3 wynika zaś, że jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w ust. 1, lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w niniejszym rozdziale, tj. rozdziale 4 ustawy o własności lokali.
Powierzenie zatem zarządu nieruchomością wspólną - tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - zarządcy tj. podmiotowi zewnętrznemu, odrębnemu od wspólnoty mieszkaniowej, wymaga zawarcia przez wszystkich właścicieli lokali umowy w formie aktu notarialnego bądź też podjęcia stosownej uchwały zaprotokołowanej przez notariusza. Przyjmuje się, że zarządca jest umocowany do samodzielnej reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej wyłącznie w zakresie czynności zwykłego zarządu a do czynności prawnych przekraczających zwykły zarząd (za które należy uznać m.in. wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu wspólnoty mieszkaniowej) potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie takiej czynności oraz udzielająca pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Umocowanie takie może również stanowić element umowy o powierzeniu mu zarządu nieruchomością wspólną lub uchwały właścicieli przewidzianych w art. 18 ust. 1 i 2a ustawy o własności lokali.
W ocenie Sądu, przedłożone przez skarżącą dokumenty nie spełniają powyższych wymogów a tym samym nie mogą stanowić, jak już wyżej wskazano, umocowania [...] Spółki z o.o. w W. do działania w imieniu Wspólnota Mieszkaniowa przed sądem administracyjnym.
Składająca w imieniu Wspólnoty skargę w niniejszej sprawie [...] Spółka z o.o. w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie została umocowana do samodzielnej reprezentacji ww. Wspólnoty w zakresie czynności przekraczających zwykły zarząd, do której należy zaliczyć, zdaniem Sądu, wniesienie skargi do sądu administracyjnego w imieniu tej Wspólnoty, w formie przewidzianej prawem. Stąd też nie mogła zostać potraktowana jako organ uprawniony do reprezentacji ww. Wspólnoty w myśl przepisu art. 28 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1424/15, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 660/18).
Z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł z kolei na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło