IV SA/Wa 1010/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-09
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Katarzyna Golat, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest zasadne, gdy wniosek o zwrot złożył pierwotny właściciel, a w trakcie postępowania zmarł, a jego spadkobiercy nie złożyli odrębnych wniosków?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest niezasadne, gdy pierwotny właściciel złożył wniosek o zwrot, a jego spadkobiercy wstąpili do postępowania z mocy prawa. W takiej sytuacji, brak złożenia odrębnych wniosków przez wszystkich spadkobierców nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, lecz może skutkować odmową zwrotu nieruchomości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy osiedla mieszkaniowego. Pierwotny właściciel, C. L., złożył wniosek o zwrot w 2005 r. W trakcie postępowania C. L. zmarł, a jego spadkobiercy wstąpili do postępowania. Starosta odmówił zwrotu części nieruchomości i umorzył postępowanie w zakresie pozostałej części, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak wniosków od wszystkich spadkobierców. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując m.in. na błędne umorzenie postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi U. L., M. L., E. A., L. L., W. W., A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących U. L., M. L., E. A., L. L., W. W., A. L. solidarnie kwotę 782 (siedemset osiemdziesiąt dwa) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2017 r. Wojewoda [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz.U. z 2017r., poz.1257 - kpa), po rozpatrzeniu odwołania U. L. - [...], M. L. reprezentowanych przez radcę prawnego M. N. od decyzji nr [...], znak: [...] wydanej w dniu [...] sierpnia 2017r. przez Starostę [...] w pkt 1 odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej przy Al. [...] w [...], aktualnie ozn. w ewidencji gruntów i budynków jako części działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z dawnej księgi wieczystej "[...] hip. nr [...], dawny nr [...]" i ze zbioru dokumentów zd nr [...]; w pkt 2 umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie dot. zwrotu 4/5 części nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...], aktualnie ozn. w ewidencji gruntów i budynków jako części działek ewidencyjnych z obrębu [...]: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z dawnej księgi wieczystej "[...] hip. nr [...], dawny nr [...]" i ze zbioru dokumentów zd nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie I instancji w całości.
Stan niniejszej sprawy przedstawia się następująco.
Aktem notarialnym Repertorium Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1973 r. C. L. sprzedał Skarbowi Państwa - Dyrekcji Rozbudowy Miasta [...] za cenę [...] zł w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10 z 1974r., poz. 64) niezabudowaną nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako działka nr [...] z obrębu [...]. W treści aktu zawarto informację, iż na mocy decyzji Wydziału Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] i [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. teren przeznaczono pod budowę zespołu mieszkaniowego "[...]" wraz z ulicami miejskimi w rejonie tego zespołu. Tytuł własności ustalono na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] sierpnia 1952 r., Repertorium Nr [...].
Na skutek rozpoznania wniosków złożonych przez C. L. o zwrot nieruchomości decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Starosta Powiatu [...] zwrócił część nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...] i [...] stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...]m2, działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, powstałych w wyniku podziału działek o nr [...], [...], [...] [...] w obrębie [...]. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Starosta Powiatu [...] Nr [...] odmówił zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...] stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...] ozn. jako część działek ewidencyjnych o nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] m2.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. C. L., reprezentowany przez adw. P. R. ponownie wniósł o zwrot części nieruchomości zbytej przez C. L. umową z dnia [...] sierpnia 1973 r. na rzecz Skarbu Państwa.
W toku prowadzonego postepowania przez organ I instancji C. L. zmarł ([...] r).
Spadek po wnioskodawcy nabyli: żona C. L., córka T. L., córka L. L., córka W. W., syn J. L., syn A. L. Spadek po C. L. nabyli córka T. L., córka L. L., córka W. W., syn J.L., syn A. L.. Spadek po T. L. nabyła jej córka E. A. Spadek po J. L. nabyły córki: U. L. i M. L.
Pismami z dnia [...] października 2016 r. M. L. i U. L. wniosły o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Starosta [...] w pkt 1 odmówił zwrotu nieruchomości położonej przy Al. [...] w [...], aktualnie ozn. w ewidencji gruntów i budynków jako części działek ewidencyjnych z obrębu [...] nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z dawnej księgi wieczystej "[...] hip. nr [...], dawny nr [...]" i ze zbioru dokumentów zd nr [...]; w pkt 2 umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dot. zwrotu 4/5 części nieruchomości położonej w [...] przy Al. [...], aktualnie ozn. w ewidencji gruntów i budynków jako części działek ewidencyjnych z obrębu [...]: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] stanowiącej część dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], pochodzącej z dawnej księgi wieczystej "Imielin hip. nr [...], dawny nr [...]" i ze zbioru dokumentów zd nr [...].
W uzasadnieniu wskazano, że zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy materiału dowodowego oraz dokumentacji fotograficznej wynika, że cel wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego [...] został zrealizowany przed złożeniem wniosku o zwrot. Ponadto wskazał, iż z uwagi na złożenie wniosków o zwrot przedmiotowej nieruchomości jedynie przez dwie uprawnione osoby, posiadające w sumie 1/5 części udziału w całości spadku po poprzednim właścicielu C. L. postępowanie, co do pozostałej części udziału wynoszącego 4/5 części należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak wniosków o zwrot od pozostałych spadkobierców C. L. Ponadto powołano, że część działki nr [...] z obrębu [...] stanowi część drogi publicznej Alei [...]. Natomiast na działce nr [...] z obrębu [...] ustanowiono użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej [...] S.A. i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...].
Odwołanie od powyższej decyzji, złożyły U. L.-[...] oraz M. L, reprezentowane przez radcę prawnego M. N. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa, art. 85 kpa w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami, naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa. Zarzucono ponadto naruszenie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 30 § 4 kpa poprzez umorzenie postępowania dotyczącego zwrotu 4/5 części nieruchomości, z uwagi na brak wniosku o zwrot złożonych przez spadkobierców C. L, w sytuacji, gdy jak wynika z samej treści decyzji, wniosek został złożony przez C. L. działającego z pełnomocnikiem w 2005 r., a zatem zbędne było składanie dodatkowych wniosków o zwrot przez pozostałych jego spadkobierców, skoro następcy prawni wnioskodawcy wstępują w miejsce strony z mocy samego prawa.
Po rozpoznaniu odwołania organ wydał powołaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu powołano m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. (SK 26/14 opubl. w Dz.U. z 2015 r. poz. 1039) oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2243/13 i z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2499/15 (publ. na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ wskazał, że wobec braku dokonania przez ustawodawcę nowej regulacji prawnej w zakresie możliwości zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości należy uznać za obowiązujące w sprawie stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest więcej osób, bezwzględnie konieczne jest złożenie wniosku przez wszystkich uprawnionych.
Na podstawie dokumentów złożonych do sprawy organ ustalił, że spadkobiercami C. L., a w rezultacie osobami uprawnionymi do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są E. A., L. L., W. W., U. L., M. L., A. L. Wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości złożony przez C. L. został podtrzymany tylko przez U. L. i M. L. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. organ I instancji wystąpił do pozostałych spadkobierców C. L. z informacją o możliwości złożenia wniosku o zwrot. Powyższe pismo pozostało bez odpowiedzi.
Wobec tak ustalonego stanu faktycznego, a także stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. organ uznał, iż brak stosownego wniosku poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców stanowi negatywną przesłankę dla wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Z uwagi na fakt, iż organ I instancji orzekł w stosunku do udziału wywłaszczonej nieruchomości zarówno w pkt 1 odmawiającej zwrotu udziału w wysokości 2/10 jak i w pkt 2 umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w wysokości 4/5, należało uchylić w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. i jednocześnie umorzyć postępowanie I instancji w całości.
Na tę decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiedli: U. L.-[...], M. L., E. A., L. L., W. W. A. L. – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji zarzucono:
naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. art. 30 § 4 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w I instancji w całości z uwagi na brak wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości złożonego przez wszystkich spadkobierców C. L, w sytuacji braku podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia (braku bezprzedmiotowości postępowania), gdyż jak wynika z treści decyzji organów I i II instancji, wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2005 roku złożony został przez byłego właściciela nieruchomości C. L., który w chwili wywłaszczenia nieruchomości był jedynym właścicielem nieruchomości objętej niniejszym postępowaniem, a zatem zbędne było składanie dodatkowych wniosków o zwrot nieruchomości przez jego spadkobierców, którzy w związku ze śmiercią Wnioskodawcy w toku postępowania wstąpili w miejsce strony postępowania z mocy samego prawa;
naruszenie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 121 z późn. zm.,), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w stanie faktycznym sprawy i uznanie braku legitymacji procesowej spadkobierców Wnioskodawcy z uwagi na brak złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez wszystkich spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości — C. L., zgodnie utrwaloną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnią odnoszącą się do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości będących w chwili wywłaszczenia przedmiotem współwłasności, podczas gdy z wnioskiem o zwrot, inicjującym postępowanie w sprawie wystąpił jedyny były właściciel nieruchomości, w którego miejsce w toku postępowania administracyjnego wstąpili jego spadkobiercy (następcy prawni);
naruszenie art. z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez orzeczenie o umorzeniu postępowania przed organem I instancji oraz brak merytorycznego rozpoznania wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w sytuacji gdy obowiązek bezwzględnego współdziałania wszystkich osób uprawnionych w postępowaniu zwrot wywłaszczonej nieruchomości został uznany przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2015 roku, sygn. akt: SK/14 (opubl. w Dz.U. z 2015 r. poz. 1039) za wykraczający poza granice swobody ustawodawcy w zakresie określania zasad zwrotu nieruchomości wywłaszczonych (na których nie zrealizowano celu publicznego uzasadniającego wywłaszczenie) i jako niezgodny z ww. przepisami Konstytucji RP chroniącymi podstawowe prawa i wolności konstytucyjne, w tym prawo własności.
naruszenie art. 190 ust. 1 oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 136 ust. 3 u.g.n. uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP, w sytuacji, gdy orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą (zatem wiążą również organy administracji działające na podstawie i w granicach obowiązującego prawa) i są ostateczne, zaś orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna stanowi podstawę do uchylenia tej decyzji.
Dodatkowo, na wypadek uznania przez Sąd, iż w postępowaniu przed organami I i II Instancji zachodził brak legitymacji procesowej łącznej (czemu Skarżące wyraźnie przeczą), wymaganej w świetle dotychczasowej, uznanej za niekonstytucyjną wykładni art. 136 ust. 3 u.g.n., Skarżący zarzucili naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w I instancji z uwagi na brak spełnienia przesłanki współuczestnictwa materialnego (legitymacji łącznej) stron postępowania, podczas gdy zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem sądów administracyjnych, wystąpienie tej okoliczności (brak legitymacji procesowej łącznej stron postępowania) nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, a może skutkować wydaniem decyzji odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 316/11).
Skarżący na tej podstawie zażądali uchylenia decyzji objętej skargą i poprzedzającej jej decyzji Starosty oraz wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Dokonana sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 30 § 4 k.p.a oraz art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2016. 2147 tj.).
W przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania przez organ odwoławczy decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję i umarzającej postępowanie I instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. Wbrew twierdzeniom organu nie zachodziła w sprawie bezprzedmiotowość postępowania
Organ II instancji uznał, że skoro wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony jedynie przez U. L. i M. L., a pozostali spadkobiercy po C. L. takiego żądania nie złożyli, to zaszła negatywne przesłanka dla wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Organ na poparcie swego stanowiska powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.06.2017r. (I OSK 2499/15) jak również na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym niedopuszczalny jest zwrot udziału w nieruchomości na rzecz poszczególnych współwłaścicieli bądź ich spadkobierców. Stanowisko to było błędne. Uszło uwadze organu, że przedmiotem rozpoznania w sprawie I OSK 2499/15 była skarga kasacyjna wywiedziona od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której WSA oddalił skargę na decyzję w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości, a nie umorzenia postępowania. W sprawie I OSK 2499 Naczelny Sąd Administracyjny, stanął na stanowisku, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak było możliwości wydania decyzji o zwrocie całej nieruchomości albowiem wniosek nie został złożony przez wszystkich uprawnionych. Na gruncie ww. sprawy wniosek ten nie został złożony przez wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli. Również w powoływanym przez organ w uzasadnieniu decyzji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9.02.2012 r. (I OSK 316/11) wskazano, że w sprawie o zwrot nieruchomości, prowadzonej na wniosek nie wszystkich byłych współwłaścicieli lub ich następców prawnych, nie zachodzi bezprzedmiotowość, gdyż występują strony postępowania, tyle że nie wszystkie. Występuje również przedmiot postępowania regulowany przepisami prawa, które przewidują wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyrok ten wydano w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia był wyrok oddalający skargę na decyzję również w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości, a nie umorzenia postępowania.
Z tych względów uznać należy za zasadne zarzuty skargo dotyczące naruszenia art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Jak słusznie wywiedziono w skardze, w sytuacji braku legitymacji procesowej łącznej stron postępowania, organ winien wydać decyzję merytoryczną i odmówić zwrotu nieruchomości, a nie umorzyć postępowanie.
Ponadto, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, osobą legitymowaną do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości jest poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy. W przedmiotowej sprawie uszło uwadze organu, że powoływane przez organ wyroki sądów administracyjnych zostały wydane na gruncie odmiennych stanów faktycznych niż w tej sprawie. Mianowicie odnosiły się do sytuacji, w której nie wszyscy byli współwłaściciele nieruchomości, bądź nie wszyscy spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli, wystąpili z wnioskiem o zwrot nieruchomości, który to wniosek inicjował postępowanie administracyjne. Natomiast z akt sprawy bezspornie wynika, że jedynym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości był C. L. Były właściciel – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - złożył w 2005 r. wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wniosek ten dotyczył całej nieruchomości. Wniosek został więc złożony przez osobę uprawnioną. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego C. L. zmarł ([...] r.). W jego miejsce, zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. z mocy prawa wstąpili jego następcy prawni – spadkobiercy (ustaleni przez organ w toku prowadzonego postępowania). Wstąpili oni w miejsce zmarłego już do toczącego się postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Niewątpliwie sprawa o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jako sprawa o przywrócenie tytułu prawnego do nieruchomości jest sprawą o prawa zbywalne i dziedziczne. Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie twierdzenie organu, że wszyscy spadkobiercy C. L. nie podtrzymali wniosku o zwrot nieruchomości. Taki wniosek został skutecznie złożony w sprawie przez jedynego żyjącego właściciela nieruchomości. Na żadnym etapie postępowania nie został cofnięty ani przez C. L., ani przez jego następców prawnych. Sąd podziela tym samym stanowisko zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 r. (IV SA/Po 1121/11) który wskazał, że zastosowanie znajdzie przepis art. 30 § 4 k.p.a., "w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następca prawny wstępuje do postępowania na miejsce dotychczasowej strony, w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a., w takim stadium, w jakim postępowanie to znajduje się w chwili jego zgłoszenia się, co w szczególności oznacza, iż wszystkie czynności procesowe dokonane przed zaistnieniem następstwa przez organ lub poprzednika prawnego pozostają ważne (wiążące) i nie muszą być powtarzane. Jeżeli zaś czynność zdziałana przez poprzednika ma charakter odwołalny, to, zgodnie z ogólną zasadą dyspozycyjności, następca prawny może ją zmienić lub odwołać na takich zasadach, jak strona postępowania (por. A. Matan (w:) k.p.a. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 30, s. 355-356)."
Wobec powyższego, w niniejszym postępowaniu nie było potrzeby, aby spadkobiercy C. L. ponawiali uprzednio przezeń złożony wniosek o zwrot. Ewentualnie mogli oni ów wniosek zmodyfikować albo nawet wycofać, czego jednak nie uczynili.
Powyższe uchybienia organu niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na fakt, że w pkt. 2 decyzji organ I instancji również umorzył postępowanie w sprawie, a w pkt. I orzekł o odmowie tylko na rzecz dwóch spadkobierców, zachodziła również potrzeba uchylenia decyzji z dnia [...].08.2017 r. w całości.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy zastosują się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku w zakresie braku potrzeby składania oświadczeń woli przez spadkobierców w przedmiocie podtrzymywania wniosku, skutecznie złożonego przez ich poprzednika prawnego. Ponadto wnikliwie zgromadzą i przeanalizują dowody zgromadzone w sprawie, dokonają szczegółowego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie zarzutów sformułowanych w odwołaniu odnoszących się do naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Rozstrzygnięcie w sprawie kosztów postępowania podjęte zostało na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składał się uiszczony wpis od skargi i wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika ustalone w stawce wynikającej z § 14 ust. 1 pkt. 1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018.265) i opłaty skarbowa od pełnomocnictw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło