II SA/Go 521/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi H.C. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział odmówił H.C. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie 68988,87 zł wraz z odsetkami oraz z tytułu należności osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej wysokości w kwocie 66755,45 zł wraz z odsetkami. W decyzji wskazano, że 25 października 2016 r. H.C. złożyła wniosek o umorzenie wskazanych należności powołując się na to, że jej odpowiedzialność wynika z przeniesienia na nią decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] zobowiązań składkowych obciążających jej zmarłego męża – J.C., który to prowadził działalność gospodarczą. ZUS podkreślił, iż strona we wniosku wskazała, że po śmierci męża kontynuowała prowadzenie działalności, zaciągając pożyczkę u rodziny, nie osiągała dochodów. Poinformowała, że lokal wystawiony jest na sprzedaż. Do wniosku o umorzenie dołączyła oświadczenie o stanie majątkowym osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej oraz potwierdzenia dokonania przelewów z rachunku, [...], dowód wpłaty z [...] października 2016 r., zaświadczenie o zarobkach z [...] września 2016 r., zeznanie podatkowe PIT-40 za rok 2015. Wskazała również, iż posiada zobowiązanie z tytułu kredytu, którego rata spłaty wynosi 967,83 zł. W dalszej części oświadczenia wskazała, ze posiada nieruchomość oznaczoną nr [...], tj. mieszkanie we współwłasności. Według ustaleń własnych ZUS wnioskodawczyni posiada również nieruchomość oznaczoną KW [...], jest aktywna zawodowo i uzyskuje dochody z tytułu zatrudnienia. Zdaniem organu, powołującego się na przepisy art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.; dalej jako u.s.u.s.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. nr 141, poz.1365; dalej jako rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r.) w sprawie nie zostały spełnione przesłanki wskazane w powołanych przepisach, uzasadniające umorzenie składek. Od powyższej decyzji H.C. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (oznaczony jako odwołanie), w którym podniosła, że w sprawie został sporządzony spis inwentarza spadkobiercy oraz, że nieruchomość położona w [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...], jest obiektem w 80 % nadającym się do remontu. Brak jest kupców na tę nieruchomość, a Gmina nie jest zainteresowana jej przejęciem w zamian za dług. Dług w stosunku do gminy stale wzrasta w związku z nieopłacanym podatkiem od nieruchomości. Nadto zajazd przy trasie [...] należy do Lasów Państwowych i również nie można go sprzedać. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji powołano w pełnym brzmieniu przepisy art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a u.s.u.s. podkreślając, że tylko zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w powołanych przepisach daje stronie potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas jest to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności. Wobec strony nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, zatem nie można stwierdzić, że egzekucja jest nieskuteczna, ponieważ naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto strona jest współwłaścicielką nieruchomości. Umorzenie należności przed wyczerpaniem środków egzekucyjnych oraz wszelkich innych możliwości dochodzenia należności byłoby niewątpliwie działaniem sprzecznym z interesem Zakładu, bowiem umorzenie wpływa na zdolność realizacji przez organ statutowej działalności. W związku z powyższym brak jest podstaw do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s. Dalej wskazano, że wniosek o umorzenie należności z tytułu składek opłacanych przez płatnika na własne ubezpieczenia rozpatrzony został z uwagi na indywidualną sytuację zobowiązanego w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s., zgodnie z przesłankami określonymi i powołanymi w decyzji poszczególnymi przepisami § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Zdaniem organu okoliczności przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie są nowymi okolicznościami w sprawie pozwalającymi na pozytywne rozpatrzenie wniosku o umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Strona nie prowadzi działalności gospodarczej, jest zatrudniona na umowę o pracę, otrzymując z tego tytułu wynagrodzenie oraz pobiera świadczenie. Strona nie korzysta z pomocy społecznej, co wskazuje, że jej sytuacja materialna nie jest na tyle trudna. Organ wskazał, że odpowiedzialność strony za należności składkowe wynika z decyzji o odpowiedzialności spadkobierców. W toku postępowania ustalono, że stan czynny odziedziczonego przez spadkobierców płatnika J.C. spadku wyniósł 441212,50 zł, a w skład spadku weszły między innymi dwie nieruchomości tj. lokalowa w [...] oraz gruntowa w [...], których współwłaścicielką jest wnioskująca. Organ podkreślił, że do umorzenia należności z tytułu składek nie wystarczy trudna sytuacja materialna zobowiązanej, konieczny jest również stan skutkujący brakiem możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a tej okoliczności strona nie wykazała. Ważny interes zobowiązanej nie może być utożsamiany jedynie z trudnościami finansowymi, gdyż trudności finansowe mają charakter przejściowy i nie wykluczają możliwości wyegzekwowania zaległości w przyszłości. Ponadto strona na bieżąco reguluje zobowiązania wynikające z zaciągniętych kredytów oraz inne zobowiązania cywilnoprawne, przedkładając je ponad ciążące zobowiązania publicznoprawne. Nadto strona nie wykazała, że poniosła straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, nie udowodniła również swojej przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, co pozbawiłoby ją możliwości uzyskania środków na spłatę zadłużenia. ZUS zauważył, że jako organ egzekucyjny nie może rezygnować z dochodzenia swoich wierzytelności, ponieważ brak jest takich przepisów prawa, które zwalniałyby z obowiązku opłacania składek przez płatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej. Umorzenie zadłużenia w sytuacji, gdy istnieje możliwość zaspokojenia roszczeń Zakładu naruszyłaby interes społeczny. W skardze wniesionej przeciwko całości decyzji (sprecyzowanej na rozprawie w dniu 10 października 2018 r.) H.C. podniosła zarzuty tożsame z treścią wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem kognicji sądu w niniejszej sprawie była kontrola legalności decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.) oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.). Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Stosownie do art. 32 u.s.u.s., do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, m.in. w zakresie stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zachodzi wówczas, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.). Jednak w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365, zwanym dalej: rozporządzeniem z 2003 r.), biorąc pod uwagę ważny interes osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r., ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z treści powyższych przepisów wynika, że istotą decyzji dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest jej uznaniowy charakter, przy czym uznanie administracyjne nie może być dowolne, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w taki sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowić może podstawę wydania przez organ decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07). Takie decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności z tytułu składek, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały wszechstronnie rozważone i zbadane (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej jako k.p.a.). Ocena czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie (art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Prawidłowość powyższych działań organu podlega kontroli sądowej, w ramach której sąd ocenia, czy zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy zgromadzony materiał został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym. W przedstawionym aspekcie należy uznać, że istotnym uchybieniem zaskarżonej decyzji jest brak odniesienia do indywidualnych okoliczności i sytuacji wnioskującej. Z przepisu art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s wynika, że to ZUS ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w części w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując powyższej samodzielnej oceny organ winien mieć nadto na uwadze, czy majątek zobowiązanego nadaje się w ogóle do egzekucji, jak również czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie zwraca się uwagę na to, że przy ocenie decyzji ZUS należy zawsze brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych dłużnika (por. wyroki: WSA w Olsztynie z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 707/11; WSA w Opolu z 24 października 2012 r., sygn. akt I SA/Op 251/12; WSA w Krakowie z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1176/14), które skład orzekający w pełni podziela. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ nawet nie podjął próby dokonania powyższego rzetelnego szacunku, a jedynie ograniczył się do wskazania w zaskarżonej decyzji, że możliwość ewentualnej egzekucji wynikać będzie z faktu, że skarżąca uzyskuje wynagrodzenie oraz tego, że skarżąca jest współwłaścicielem dwóch nieruchomości, których wartość podano, nie wskazując jednak jej udziału w spadku oraz źródeł w oparciu, o które ustalano wartość nieruchomości. Organ nie odniósł się do twierdzeń strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzestając na lakonicznej argumentacji, która – poza danymi osobowymi, jest tożsama z argumentacją zawartą w uzasadnieniach decyzji odmownych pozostałych spadkobierców J.C. (por. akta spraw II SA/ GO 522/18 i II SA/Go 523/18). Jeżeli natomiast chodzi o przyczyny odmowy dotyczące przesłanek umorzenia, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. to organ stwierdził jedynie lakonicznie, że okoliczności przedstawione przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie są nowymi okolicznościami, pozwalającymi na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Strona nie prowadzi działalności gospodarczej, jest zatrudniona na umowę o pracę, otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie, pobiera świadczenie. Podnieść w tym miejscu należy, że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2366/13). Punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten czas minimum socjalnego oraz minimum egzystencji w takich warunkach, w jakich strona pracuje i zamieszkuje, a więc odniesionych do jej środowiska (por. wyroki NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 724/09 oraz 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1757/18). Ponadto argument, że skoro skarżąca nie korzysta z pomocy społecznej to jej sytuacja materialna nie jest trudna nie znajduje uznania Sądu. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym. Niekorzystanie ze środków opieki społecznej nie świadczy o tym, że nie występuje przesłanka umorzenia określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Wobec bardzo wysokiej kwoty zaległości rozważenie indywidualnych okoliczności musi odnosić się do tejże kwoty i realności jej wyegzekwowania i spłacenia, z uwzględnieniem wielkości udziału w spadku i solidarnej odpowiedzialności spadkobiercy za całość zobowiązania. Wysokość zadłużenia jest bowiem istotnym elementem, który Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien zestawić z sytuacją materialną i życiową zobowiązanego oraz ocenić, czy wyegzekwowanie zadłużenia w konkretnej wysokości, w sytuacji w jakiej znajduje się zobowiązany - nie pociągnie dla niego zbyt ciężkich skutków (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1498/17). Takich rozważań w rozpoznawanej sprawie brakuje, bowiem decyzja ponad przywołanie standardowej argumentacji i treści przepisów (pasującej do każdej decyzji odmownej) nie zawiera rozważań indywidualizujących, których treść ma być właśnie realizacją i konkretyzacją uznania administracyjnego w indywidualnej sprawie. Organ powołał tylko niektóre z danych wskazanych we wniosku i nie dokonał ich rozważenia w odniesieniu do przesłanek umorzenia, w szczególności przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Należy podkreślić, że ustalenia, iż skarżąca jest w stanie opłacić należności i nie pociągnie to za sobą zbyt ciężkich skutków dla niej, wymagają odniesienia się do wyników postępowania dowodowego w konkretnej sprawie i nie mogą być oparte na ogólnikach, a w szczególności organ powinien wyjaśnić, na czym opiera przekonanie o efektywności egzekucji oraz dlaczego uważa, że w sytuacji finansowej zobowiązanego spłata należności nie pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (por. wyrok NSA z 10 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 5568/16). Wskazać również należy, że prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie jest szczególnie ważne właśnie przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach strona ma prawo poznać powody odpowiadające rzeczywistemu zakresowi sporu. Przy umorzeniu organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia, bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. W aspekcie kontroli sądowej brak prawidłowego uzasadnienia decyzji uniemożliwia kontrolę tego, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji nie zawiera przekonywującej argumentacji dlaczego skarżącej odmówiono umorzenia składek. Wskazane uchybienia pozwalają przyjąć, że ocena wystąpienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 i 3a w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. nie została właściwie przeprowadzona i uzasadniona. Tym samym przekracza ona granice uznania administracyjnego. W konkluzji należy więc stwierdzić, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. W ponowionym postępowaniu rzeczą organu będzie wyeliminowanie wskazanych uchybień dowodowych i argumentacyjnych i prawidłowe rozważenie wniosku na tle zindywidualizowanego i aktualnego stanu faktycznego. Przede wszystkim zadaniem organu będzie dokonanie pełnej i wyczerpującej oceny przesłanek umorzenia mogących mieć zastosowanie w sprawie. Oceniając istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wykładając § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. organ powinien mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1807/14). Ustawodawca stworzył możliwość umarzania wspomnianych należności (także ściągalnych), by umożliwić egzystencję podmiotom zadłużonym, zapewnić im powrót do normalnego życia oraz terminowe regulowanie zobowiązań bez konieczności ubiegania się o pomoc społeczną i popadania w spiralę zadłużeń (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1979/15).