VI SA/Wa 1996/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-18
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Magdalena Maliszewska, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zasadnie odmówił zezwolenia na lokalizację przyłączy kablowych w pasie drogowym drogi krajowej, biorąc pod uwagę konieczność ingerencji w istniejący chodnik oraz potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zezwolenia na lokalizację przyłączy kablowych w pasie drogowym była zasadna. Lokalizacja ta wymagałaby ingerencji w istniejący chodnik, co mogłoby prowadzić do jego uszkodzenia i zmniejszenia wartości użytkowej. Ponadto, prowadzenie robót budowlanych i ewentualne awarie mogłyby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o drogach publicznych oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne.Stan faktyczny
Inwestor wystąpił o zezwolenie na lokalizację dwóch przyłączy kablowych w pasie drogowym drogi krajowej, pod istniejącym chodnikiem. Organ I instancji odmówił zezwolenia, wskazując na konieczność rozbiórki i odtworzenia chodnika, co mogłoby uszkodzić jego nawierzchnię i stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Inwestor wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym przyłączy kablowych oddala skargę w całości
Generalny Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] maja 2015 roku nr akt [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w W. (zwana dalej inwestorem/skarżącą) od decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad oddział w Ł. (zwanego dalej organem I instancji) z dnia [...] marca 2015 roku, w sprawie odmowy wyrażenia zgody na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej Nr 72 ul. Ł. w P., dwóch przyłączy kablowych SN dla zasilania Z. w G. [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Wnioskiem z dnia 4 lutego 2015 r. inwestor wystąpił o wydanie nowej decyzji lub zmianę istniejącej decyzji nr: [...] (zezwalającej na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej Nr 72, ul. Ł. w P., dwutorowej linii kablowej SN-15kV). Wskazał, że z uwagi na brak zgody właścicieli działek prywatnych na umieszczenie przedmiotowej infrastruktury na ich terenie, konieczna jest zmiana jej lokalizacji. Inwestor zwrócił się o wydanie decyzji na umieszczenie w pasie drogowym drogi krajowej nr 72, dwóch przyłączy kablowych SN dla zasilania Z. w G., zgodnie z przedłożonym załącznikiem graficznym. Wskazał, że celem inwestycji jest zasilenie w energię elektryczną Z. położonego w G. Projektowane urządzenie ma przebiegać w pasie drogowym drogi krajowej nr 72, przy czym na załączniku graficznym wskazano, że kable elektroenergetyczne SN (XRUHAKXs 12/20KV) mają przebiegać w rurach osłonowych (typu SRS-G) poprzecznie pod jezdnią tej drogi, a następnie - ułożone doziemnie - mają być umieszczone wzdłuż jezdni m.in. w istniejącym chodniku na długości około 80 metrów.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2015 roku, odmówił wyrażenia zgody na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej Nr 72 ul. Ł. w P., dwóch przyłączy kablowych SN dla zasilania Z. w G. [...]. Wskazał, że analiza przedłożonego załącznika graficznego wykazała, że planowane przyłącza kablowe SN (od pkt 1 do pkt 2) mają zostać zlokalizowane wzdłuż jezdni drogi krajowej Nr 72 ul. Ł. w P., pod istniejącym chodnikiem na odcinku ok. 80 m. Jego zdaniem prowadzenie robót budowlanych związanych z umieszczeniem przedmiotowych przyłączy kablowych SN w opisanej lokalizacji będzie wymagało rozbiórki elementów konstrukcyjnych chodnika. Powyższa ingerencja spowoduje konieczność odtworzenia ww. elementu. Uznał, że każda rozbiórka powoduje zmniejszenie wartości użytkowej danego chodnika oraz podatność na uszkodzenia, "klawiszowanie", załamania i zapadnięcia jego nawierzchni. Wskazał, że chodnik jest jednym z najważniejszych elementów drogi, którego celem jest prowadzenie ruchu pieszego - a tym samym jest elementem, który powinien podlegać szczególnej ochronie przed przedwczesnym zniszczeniem (wskazał, że przedmiotowy chodnik jest w bardzo dobrym stanie technicznym). Wskazał, że umieszczenie w pasie drogowym drogi krajowej planowanych przyłączy kablowych SN może przyczynić się ponadto do czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Prowadzenie robót związanych z umieszczeniem planowanych przyłączy, będzie stanowić znaczące utrudnienie dla pieszych, bądź uniemożliwi całkowicie korzystanie z przedmiotowego chodnika. Podniósł, że w przypadku awarii, konserwacji czy wymiany przedmiotowych przyłączy zajdzie każdorazowo konieczność ingerencji w pas drogowy z uwagi na potrzebę wykonania określonych robót (np. wykopu), a to z kolei również może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego – z uwagi na przebywających w pasie drogowym pracowników wykonujących roboty, ustawione urządzenia techniczne lub pojazdy na chodniku.
Zdaniem organu I instancji pozytywne rozpatrzenie wniosku strony oznaczałoby naruszenie przepisu art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 460; dalej udp) i przepisów Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.) wobec, a tym samym zarządca drogi krajowej odmówił zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej Nr 72, ul. Ł. w P., dwóch przyłączy kablowych SN dla zasilania Z. z siedzibą G.
Jego zdaniem przepis art. 39 ust. 1 pkt 1 udp stanowiący materialnoprawną podstawę niniejszej decyzji, zabrania lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Z treści tego przepisu odczytywanego łącznie z definicją pasa drogowego zawartą w art. 4 pkt 1 ww. ustawy wynika zatem, iż w przestrzennej bryle pasa drogowego, co do zasady nie powinno znajdować się nic, co nie wchodzi w jego skład (a zatem nic oprócz drogi, obiektów budowlanych i urządzeń technicznych związanych z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, urządzeń związanych z potrzebami zarządzania drogą).
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 77, art. 80 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej k.p.a.), poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na jej rozstrzygnięcie;
- art. 8 k.p.a. poprzez nierozważenie przez organ słusznego interesu skarżącej, a przez to wydanie decyzji z naruszeniem zasady zaufania do organów władzy publicznej.
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
- art. 39 ust. 1a w zw. z art. 39 ust 3 udp poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające odmowę udzielenia zezwolenia na lokalizację przyłączy w pasie drogowym.
Wobec powyższego wnosił o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] maja 2015 roku utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2015 roku, w sprawie odmowy wyrażenia zgody na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej Nr 72 ul. Ł. w P., dwóch przyłączy kablowych SN dla zasilania Z. w G. [...]
W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W rozpatrywanym przypadku organ ustalił wszystkie fakty mające znaczenie prawne dla niniejszej sprawy, których określenia dokonał na podstawie przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie, tj. przepisu art. 39 udp.
Przypomnieć należy, że przepisy ustawy o drogach publicznych, regulując kwestie związane z korzystaniem z dróg publicznych różnych kategorii i zarządzaniem nimi, mają służyć ochronie samych dróg i urządzeń z drogą związanych oraz stworzeniu warunków optymalnie bezpiecznego i wygodnego ruchu drogowego.
Ochronę drogi, rozumianą, jako opisane w art. 4 pkt 21 udp działania, mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu, sprawuje - zgodnie z art. 20 pkt 10 i 12 udp, zarządca drogi (przypomnieć należy, iż dla drogi krajowej zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, stosownie do art. 19 ust. 1, ust. 2 pkt 1 udp). Do niego też należy wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (art. 20 pkt 8 udp).
Działania stanowiące ochronę drogi realizowane są w obrębie pasa drogowego. Stosownie do treści art. 4 pkt 1 udp, pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z cytowanego przepisu wynika zasada, w myśl, której w obszarze pasa drogowego mogą znajdować się tylko obiekty i urządzenia służące drodze i odbywającemu się na niej ruchowi. Do tej zasady są konsekwentnie dostosowane dalsze regulacje ustawowe. Natomiast jako drogę ustawa określa budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym (art. 4 pkt 2 udp). Jezdnia zaś według definicji ustawowej jest częścią drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów (art. 4 pkt 4 udp).
Do zarządcy drogi należą sprawy z zakresu planowania, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg. Łączy się z tym szereg obowiązków spoczywających na zarządcy dróg a nie tylko przykładowo wyliczonych w art. 20 ustawy udp. I tak do zarządcy drogi należy m.in.:
- utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą (pkt 4);
- wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego i zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych (pkt 8);
- wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających (pkt 11);
- przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników (pkt 12).
Odpowiedzialność zarządców dróg nie jest ograniczona do odpowiedzialności za ochronę bezpieczeństwa ruchu drogowego. Zasadą jest, że zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg może być dokonane tylko za zgodą zarządcy drogi, który ma prawo rozważenia (biorąc pod uwagę okoliczności istotne z punktu widzenia ochrony dróg publicznych) możliwości wyrażenia zgody na to zajęcie, a także określenia warunków zajęcia - odpowiednich do okoliczności.
Zasadę tę statuuje art. 39 udp, który zabrania dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Art. 39 ust. 1 pkt 1-12 zawiera niezamknięty katalog czynności zabronionych.
I tak art. 39 ust. 1 w szczególności zabrania:
1. lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
2. włóczenia po drogach oraz porzucania na nich przedmiotów lub używania pojazdów niszczących nawierzchnię drogi;
3. poruszania się po drogach pojazdów nienormatywnych;
4. samowolnego ustawiania, zmieniania i uszkadzania znaków drogowych i urządzeń ostrzegawczo-zabezpieczających;
5. umieszczania reklam poza obszarami zabudowanymi, z wyjątkiem parkingów;
6. umieszczania urządzeń zastępujących obowiązujące znaki drogowe;
7. niszczenia rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi;
8. zaorywania lub zwężania w inny sposób pasa drogowego;
9. odprowadzania wody i ścieków z urządzeń melioracyjnych, gospodarskich lub zakładowych do rowów przydrożnych lub na jezdnię drogi;
10. wypasania zwierząt gospodarskich;
11. rozniecania ognisk w pobliżu drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz przejeżdżania przez nie z otwartym ogniem;
12. usuwania, niszczenia i uszkadzania zadrzewień przydrożnych.
Użycie zwrotu "w szczególności" oznacza, że zakazane są nie tylko czynności określone ustawowo i wymienione w art. 39 ust. 1 pkt 1-12 udp, ale również wszelkie inne działania, które mogą prowadzić do niszczenia lub uszkodzenia drogi lub zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W myśl art. 39 ust. 1a w/w ustawy przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, ze zm.) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają.
Jak stanowi art. 39 ust. 3 omawianej ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, z zastrzeżeniem ust. 7, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Jednakże właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi.
Ustawodawca dopuścił zatem na zasadzie wyjątku możliwość zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg i w przedmiocie takiego zezwolenia zarządca drogi orzeka w drodze decyzji.
Decyzja administracyjna wydawana w trybie art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych ma charakter uznaniowy. Wyraźnie należy jednak podkreślić, iż nie oznacza to, że decyzja taka może być dowolna. Organ administracji publicznej jest obowiązany kierować się zasadą prawdy obiektywnej także wówczas, gdy decyzja wydana w sprawie indywidualnej ma charakter uznaniowy. Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór taki nie może być jednak dowolny, a więc musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie /w:/ wyrok NSA z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141).
Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.
Przyjąć należy, że zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonywującej treści (tak m.in. /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, Nr 7, poz. 83).
W świetle przepisu art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela.
Należy stwierdzić, iż Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, jako zarządca drogi publicznej, wyjaśnił w sposób jednoznaczny, dlaczego odmawiając stronie skarżącej wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu zrealizowania przyłącza kablowe SN (od pkt 1 do pkt 2). Analiza przedłożonego załącznika graficznego wykazała, że planowane przyłącza mają zostać zlokalizowane wzdłuż jezdni drogi krajowej Nr 72 ul. Ł. w P., pod istniejącym chodnikiem na odcinku ok. 80 m. Bezspornym jest, iż prowadzenie robót budowlanych związanych z umieszczeniem przedmiotowych przyłączy kablowych SN w opisanej lokalizacji będzie wymagało rozbiórki elementów konstrukcyjnych chodnika. Powyższa ingerencja spowoduje konieczność odtworzenia ww. elementu, przy czym podkreślić należy, że każda rozbiórka powoduje zmniejszenie wartości użytkowej danego chodnika oraz podatność na uszkodzenia, "klawiszowanie", załamania i zapadnięcia jego nawierzchni. Podkreślenia wymaga fakt, że chodnik jest jednym z najważniejszych elementów drogi, którego celem jest prowadzenie ruchu pieszego - a tym samym jest elementem, który powinien podlegać szczególnej ochronie przed przedwczesnym zniszczeniem (mając zwłaszcza na uwadze fakt, że przedmiotowy chodnik jest w bardzo dobrym stanie technicznym).
Umieszczenie w pasie drogowym drogi krajowej planowanych przyłączy kablowych SN może przyczynić się ponadto do czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Prowadzenie robót związanych z umieszczeniem planowanych przyłączy, będzie stanowić znaczące utrudnienie dla pieszych, bądź uniemożliwi całkowicie korzystanie z przedmiotowego chodnika. Co więcej w przypadku awarii, konserwacji czy wymiany przedmiotowych przyłączy zajdzie każdorazowo konieczność ingerencji w pas drogowy z uwagi na potrzebę wykonania określonych robót (np. wykopu), a to z kolei również może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego - z uwagi na przebywających w pasie drogowym pracowników wykonujących roboty, ustawione urządzenia techniczne lub pojazdy na chodniku.
Zgodnie z § 140 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.), "Umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą, [...] nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi, a także nie może wpływać negatywnie na system korzeniowy drzew rosnących w pasie drogowym.". W świetle przepisu § 140 ust. 6 cyt. rozporządzenia budowa liniowa przecinająca poprzecznie drogę lub usytuowana wzdłuż drogi, powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi. Planowane przyłącze kablowe znajdowałoby się zaś w pobliżu skrzyżowania drogi krajowej nr 72 (ul. Ł.) z ul. W., które to skrzyżowanie może zostać w przyszłości rozbudowane. Infrastruktura obca w tym miejscu może powodować wiele trudności z jej przełożeniem w inne miejsce podczas realizacji inwestycji drogowej.
Ponadto zgodnie z § 140 ust. 9 powołanego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie "Infrastruktura powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych." I tak zgodnie z art. 43 ust. 1 Ip. 3 tabeli ww. ustawy o drogach publicznych obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane na terenie zabudowy w odległości 10,00 m, a poza terenem zabudowy w odległości co najmniej 25,00 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej. Zauważyć należy, że wnioskodawca zmienił lokalizację przedmiotowej infrastruktury, gdyż nie uzyskał zgody właścicieli działek prywatnych na jej umieszczenie. Na ich terenie Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że "(...) dyspozycja art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r poz. 518 ze zm.), daje możliwość złożenia do wniosku Starosty, który może ograniczyć w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary gazów, i energii elektrycznej oraz urządzeń służących do przysłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na zgody (...)." - wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1865/09.
Należy zauważyć, że pozytywne rozpatrzenie wniosku strony oznaczałoby naruszenie przepisu art. 39 ust. ust. 3 ustawy o drogach publicznych, jak i przepisów Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 43, poz. 430 ze zm.), a tym samym zarządca drogi krajowej odmawia zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej Nr 72, ul. Ł. w P., dwóch przyłączy kablowych SN dla zasilania Z. z siedzibą G. Sąd podkreśla, że udostępniania pasa drogowego na cele niezwiązane z infrastrukturą drogową powoduje ingerencje w elementy drogowe i niesie nieodwracalne skutki w porównaniu z poprzednim stanem. Nie da się bowiem odbudować w sposób jednolity całego obiektu budowlanego w sytuacji, gdy tylko jego część zostanie rozebrana pod dany element.
W świetle zgromadzonych dowodów organ powołując się na art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości pod cele społeczne istnieje także możliwość ustalenia służebności przesyłu na podstawie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (tekst jednolity Dz. U z 2014 r., poz. 121). Zgodnie więc z art. 3051 ustawy Kodeks Cywilny, stanowiącym, iż nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, ze przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. W art. 49 § 1 k.c. mowa jest o urządzeniach służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz o innych urządzeniach podobnych, które nie należą do części składowych nieruchomości, jeśli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Zgodnie z kolei z art. 3054 k.c. do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Ustanowienie służebności przesyłu może nastąpić w trybie umownym, gdy na żądanie inwestora (przedsiębiorcy przesyłowego) właściciel nieruchomości godzi się na złożenie stosownego oświadczenia woli. Z reguły wiąże się to z koniecznością uiszczenia odszkodowania właścicielowi nieruchomości, która miałaby być obciążona służebnością. Oświadczenie właściciela nieruchomości ustanawiającego przedmiotowe prawa wymaga, zgodnie z art. 245 § 2 k.c., formy aktu notarialnego. W przypadku braku zgody właściciela działki (jak w analizowanej sytuacji) przedsiębiorca przesyłowy może wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o ustanowienie ww. ograniczonego prawa rzeczowego na drodze postępowania nieprocesowego, unormowanego w art. 626 k.p.c. Zgodnie z art. 38 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks Postępowania Cywilnego (tekst jednolity Dz. U z 2014 r., poz. 101) rozpatrywanym łącznie z art. 507 tej ustawy oraz z uwzględnieniem art. 3054 k.c.
W ocenie Sądu strona nie miała możliwości ustosunkowania się do zebranych dowodów i złożenia dodatkowych wniosków dowodowych przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ rozpatrując sprawę po raz pierwszy mając na względzie wypełnienie dyspozycji § 10 k.p.a. pismem z dnia 2 marca 2015 r. zawiadomił stronę o przysługującym jej prawie.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło