III SA/Kr 654/18

WyrokWSA w Krakowie2018-12-20

Skład orzekający: Ewa Michna, Janusz Bociąga, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kary pieniężne nałożone na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia w systemie SENT o numer dokumentu przewozowego, mimo posiadania tego dokumentu i dokonania korekty miejsca dostawy, są zasadne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary pieniężne nałożone na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia w systemie SENT o numer dokumentu przewozowego są zasadne, nawet jeśli przewoźnik posiadał dokument przewozowy i dokonał korekty miejsca dostawy. Przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący i przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, niezależnie od winy podmiotu. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary jest ściśle ograniczona i nie obejmuje sytuacji błędów czy omyłek przewoźnika.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego podczas kontroli pojazdu przewożącego olej napędowy stwierdzili, że w zgłoszeniu do systemu SENT nieprawidłowo wskazano miejsce dostarczenia towaru oraz wpisano "INNY" w polu rodzaj dokumentu przewozowego, a w polu numer dokumentu przewozowego "DOKUMENTY Z BAZY PALIW". Mimo późniejszej korekty miejsca dostarczenia i posiadania dokumentu wydania, organy nałożyły na przewoźnika A. P. kary pieniężne w wysokości 5.000 zł za każde zgłoszenie. Przewoźnik wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skarg A. P. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...] z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia skargi oddala I. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 10 kwietnia, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] 2017 r., nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przez przewoźnika, działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. II. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 10 kwietnia, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] 2017 r., nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszenia przez przewoźnika, działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 26 ust. 5 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego dnia 8 sierpnia 2017 r. w miejscowości B zatrzymali do kontroli pojazd ciężarowy o nr rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą o nr rejestracyjnym [...]. W trakcie kontroli ustalono, iż przedmiotowy samochód przewoził towar w postaci oleju napędowego (kod CN 27101943, opisany jako Eurodiesel). Podmiotem wysyłającym była firma [...] S.A. z miejscem wydania T Sp. z o.o., ul. N w R. Odbiorcą towaru był podmiot Usługi Transportowe A. P., K, który wykonywał równocześnie funkcję przewoźnika. W trakcie wykonywanej kontroli ustalono, iż przedmiotowy transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów pod numerami SENT [...] i SENT [...]. Kierowca pojazdu w trakcie kontroli przedstawił kontrolującym dowód wydania towaru nr [....] i [...] z dnia 08.08.2017 r. Kontrolujący dokonali sprawdzenia zgłoszeń SENT [...] i SENT [...], w wyniku czego ujawnili, iż w formularzach zgłoszeniowych, dotyczącym przedmiotowego transportu, nieprawidłowo zostały wypełnione pozycje dotycząca miejsca dostarczenia towaru, które było inne niż w dokumencie wydania. Dane dotyczące miejsca dostarczenia towaru zostały skorygowane w systemie dnia 09.08.2017 r. Stwierdzono, że w dziale dotyczącym informacji o towarze w pozycji rodzaj dokumentu przewozowego w obu dokumentach wpisano INNY a w pozycji numer dokumentu przewozowego wpisano DOKUMENTY Z BAZY PALIW. Dokonana kontrola dotyczyła dwóch cystern jednej przewożącej paliwo w ilości 16010 l w temperaturze 24,5 C, a drugiej przewożącej paliwo w ilości 16006 l w temperaturze 24, 6 C. Naczelnik Urzędu Celno - Skarbowego wszczął z urzędu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za niewykonywanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, w wyniku, których organ decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] oraz decyzją z dnia [...] 2017r [...] nałożył na A. P. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł w każdej decyzji. A. P. odwołał się od tych decyzji. W odwołaniach zamieścił identyczne zarzuty. Wskazał naruszenie przepisów prawa procesowego a w szczególności przepisów art. 6, 7, 8, 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz naruszenie zasady praworządności jak również naruszenie art. 26 ust. 1, 2 i 3 ustawy SENT. Wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, rozpoznając odwołania stwierdził, iż na podstawie art. 3 ust 2 pkt 1 lit. b ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz towarów objętych pozycjami CN m.in. 2710, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów. Zgodnie z art. 5 ust 1 i 2 ustawy w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. W przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera: 1/ planowaną datę rozpoczęcia przewozu; 2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 3) dane podmiotu odbierającego obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 6) dane adresowe miejsca załadunku towaru; 7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1. przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o: 1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 3) numery rejestracyjne środka transportu; 4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru; 5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru; 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile są wymagane; 7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju; 8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Z materiału dowodowego zgromadzonego wynika, iż pojazd ciężarowy o nr rejestracyjnym [...] z przyczepą o nr rejestracyjnym [...] przewoził towar w postaci oleju napędowego w ilości około 16006 litrów (kod CN 27101943, opisany jako Eurodiesel). Firma Usługi Transportowe A. P. Transport został zgłoszony do systemu monitorowania drogowego przewozu towarów pod numerem [...] oraz numerem SENT [...]. W wyniku sprawdzenia zgłoszenia SENT [...] oraz SENT [...] ujawniono, iż w formularzu zgłoszeniowym nieprawidłowo została wypełniona pozycja dotycząca miejsca dostarczenia towaru, które było inne niż w dokumencie wydania nr [...] z dnia 08.08.2017 r. Przewoźnik w dziale dotyczącym informacji o towarze, w pozycji rodzaj dokumentu dokonał zapisu INNY a w pozycji numer dokumentu przewozowego dokonał zapisu DOKUMENTY Z BAZY PALIW. Przedmiotem sporu pozostaje kwestia zapisów dotyczących miejsca dostarczenia towaru oraz numeru dokumentu przewozowego. Organ zaznaczył, iż art. 5 ust. 4 pkt 7 wskazuje, że w przypadku w ust. 1 przewoźnik (w niniejszej sprawie to A. P. był przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju). Z dokumentu wydania nr [...] z dnia 8.08.2017 r. wynika, iż miejscem dostarczenia towaru jest miejscowość G, gdy tymczasem w przedmiotowym zgłoszeniu SENT widnieje adres M, ul. O. Następnie dnia 9.08.2017 r. przewoźnik skorygował zapis w systemie i wskazał, podobnie jak w dokumencie wydania, iż miejscem dostarczenia jest G. Wyjaśnienia A. P. dotyczące pomyłki zaistniałej w zakresie miejsca dostawy uznać należy za wiarygodne i przekonujące. Z dokumentów wynika, iż w jednym czasie dokonywał on dwóch podobnych transportów do dwóch różnych miejsc: M i G. W systemie SENT zamieniono miejsca dostaw i w dokumencie [...] wskazano M, natomiast w dokumencie [...] wskazano miejsce dostawy G. Organ uznał, że uwzględniając fakt, iż w przedmiotowe miejsca zadysponowano te same ilości paliwa, jak również strona dokonała odpowiednich korekt w systemie, uznać należy, że brak jest istotnego błędu przewoźnika w zakresie naruszenia przepisu art. 5 ust. 4 pkt 7 ustawy o SENT. Odnosząc się natomiast do nieprawidłowości dotyczącej numeru dokumentu przewozowego, wskazać należy na uregulowanie art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy, który wskazuje, iż przewoźnik, jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. W sprawie przewoźnik dokonał uzupełnienia zgłoszenia poprzez wpisanie w puste pole zapisu dokumenty z bazy paliw. Dodatkowo wskazać należy, iż zapis dotyczący rodzaju dokumentu przewozowego jest również nieprecyzyjny albowiem przewoźnik dokonał zapisu w postaci inny. W ocenie organu odwoławczego przepis jasno i wyraźnie wskazuje, iż w przypadku przewozu towaru na przewoźnika zostały nałożone pewne obowiązki związane ze zgłoszeniem transportu oraz przekazaniem do systemu całego szeregu informacji. Ustawodawca, wprowadzając przepisy omawianej ustawy, stanowiące kolejne narzędzie do walki z podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu towarami wskazał, iż regulacje te mają na celu wprowadzenie zmian prawnych w obszarach, w których stwierdza się najwięcej nieprawidłowości podatkowych, dotyczących w szczególności wyłudzania i niepłacenia podatku od towarów i usług czy uszczupleń w podatku akcyzowym. W ocenie organu odwoławczego zapisy w systemie elektronicznym, dotyczące konkretnego transportu, powinny w pełni odzwierciedlać faktyczny charakter dokonywanych czynności jak również umożliwić dokonanie identyfikacji przewożonych towarów z dokonanym zgłoszeniem. Jednym z instrumentów umożliwiających ww. weryfikację jest wskazanie numeru dokumentu przewozowego, który w warunkach przewozu krajowego nie ma konkretnej formy i może to być, jak w niniejszej sprawie, nawet dokument wydania. Zdaniem organu odwoławczego zapis dokonany przez przewoźnika w przedmiotowej sprawie w żaden sposób nie jest zapisem precyzyjnym, który pozwoliłby powiązać przewożony towar z zapisami w systemie. Nie można zatem uznać, iż przedmiotowy zapis spełnia wymagania ustawy dotyczące uzupełnienia zgłoszenia o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi albowiem żadnego numeru nie podano. W związku z powyższym Organ odwoławczy uznał, iż przewoźnik nie uzupełnił zgłoszenia o numer dokumentu przewozowego. Przedstawione subiektywne okoliczności, które spowodowały brak wpisania nr dokumentu przewozowego w systemie SENT, nie są wystarczające do uznania ich za spełniające przesłanki powołanych przepisów, bowiem nie mieszczą się one w zakresie nadzwyczajnych okoliczności, do których te przepisy się odwołują. Zaistniały stan faktyczny bez wątpienia nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności, a konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków rejestracyjnych nałożonych ustawą o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów była powszechnie znana przewoźnikom. Nie jest to zatem sytuacja nadzwyczajna i w praktyce tego typu przypadki są udziałem wielu podmiotów w Polsce, którzy pomimo tego wywiązują się z ciążących na nich obowiązkach bądź regulują kary nałożone za ich niewykonanie bądź nieprawidłowe wykonanie. Sprawiedliwość kary, jej niewspółmierność do popełnionego uchybienia, brak celowości działania w związku z naruszeniem przepisów czy ilość pracowników zatrudnionych w firmie nie stanowią przesłanek, które w niniejszej sprawie winny być brane pod uwagę przy ocenie zaistnienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony. Z uwagi na brak zaistnienia przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego nie ma w ocenie organu podstaw do przyznania ulgi. Organ odwoławczy, odpowiadając na zarzuty naruszenia przepisów postępowania poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wskazuje, iż nie sposób zgodzić się z nimi. Organ I instancji odniósł się bowiem do wszystkich, istotnych aspektów sprawy. W szczególności organ odniósł się do kwestii miejsca dostawy jak również braku wskazania numeru dokumentu przewozowego. Na powyższe decyzje skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł A. P. zarzucając naruszenie: 1/ art. 7 oraz art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie kontroli oraz postępowania dowodowego w sposób niepozwalający na wyjaśnienie wszystkich okoliczności, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, 2/ przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a także wadliwą jego analizę, skutkujące w konsekwencji błędnym przyjęciem, iż zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na ciężkie naruszenie określone w decyzji organu I Instancji; 3/ art. 8, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku starannego i wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego, a następnie sporządzenia takiego uzasadnienia faktycznego decyzji, aby strona mogła poznać szczegółowe podstawy nałożenia kary pieniężnej i wydanie decyzji administracyjnej nakładającej karę pieniężną bez przeprowadzenia wnikliwego i szczegółowego postępowania administracyjnego, 4/ wadliwe uzasadnienie decyzji, które ograniczyło się wyłącznie do przytoczenia przepisów ustawy bez ich analizy, w szczególności poprzez brak rozpatrzenia wniosków podniesionych przez stronę w toku postępowania, które zostały pominięte, co naruszyło zaufanie strony do organu, 5/ art. 22 ust 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych, poprzez nieuwzględnienie faktu, iż przewoźnik dokument przewozowy rzeczywiście posiadał, co nie powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej, 6/ art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych poprzez niezastosowanie tego przepisu, podczas gdy zaistniała przesłanka do jego zastosowania; 7/ art. 189d K.p.a. oraz zasady proporcjonalności wysokości kar w stosunku do stwierdzonego naruszenia 5000 zł za ewidentnie omyłkowe naruszenie przepisu prawa, gdzie organ II instancji sam stwierdził, iż brak jest istotnego błędu przewoźnika w zakresie naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych. W uzasadnieniu skarżący rozwinął powyższe zarzuty i wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargi, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Skargi podlegają oddaleniu albowiem zaskarżone decyzje nie naruszyły przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym norm prawnych, objętych zarzutami skarg. Stan faktyczny przyjęty za podstawę ustaleń decyzyjnych jest niesporny. Natomiast przedmiotem sporu pozostaje kwestia zapisów dotyczących numeru dokumentu przewozowego. Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708 ze zm., dalej: "u.s.m."). Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów. System ten obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów z zastosowaniem środków technicznych służących monitorowaniu oraz kontrolę realizacji obowiązków, wynikających z ustawy przez podmioty obowiązane. Natomiast w art. 3 ust. 2 ww. ustawy przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami PKWiU oraz pozycjami CN wraz z uszczegółowieniem dotyczącym masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, w tym również przewożony towar o kodzie CN 2710. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. 2. W przypadku dostawy towarów zgłoszenie zawiera: 1) planowaną datę rozpoczęcia przewozu; 2) dane podmiotu wysyłającego obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 3) dane podmiotu odbierającego obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 4) numer identyfikacji podatkowej podmiotu wysyłającego albo numer, za pomocą którego podmiot wysyłający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 5) numer identyfikacji podatkowej podmiotu odbierającego albo numer, za pomocą którego podmiot odbierający jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 6) dane adresowe miejsca załadunku towaru; 7) dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN lub podkategorii PKWiU, ilości, masy brutto lub objętości towaru. Natomiast w myśl art. 5 ust. 4 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o: 1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 3) numery rejestracyjne środka transportu; 4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru; 5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru; 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane; 7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju; 8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. W przypadku dostawy towarów podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o informację o odbiorze towaru, nie później niż w dniu roboczym następującym po dniu dostarczenia towaru (art. 5 ust. 5 ustawy o SENT). W celu zapewnienia przestrzegania ustawowych obowiązków w zakresie odpowiednio: dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia; zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym; posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia dokumentu zastępującego zgłoszenie, sprawowana jest kontrola przewozu towarów. Kontrola obejmuje weryfikacje danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego oraz dokonanie oględzin towaru w tym pobranie próbek. Kontrole przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, a także Policji, Straży Granicznej, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości kontrolujący sporządza protokół (art. 13 ustawy o SENT). Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe). W realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji, wydając decyzje uwzględniły okoliczności faktyczne ustalone bezpośrednio podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 8 sierpnia 2017 r. Z bezspornych ustaleń wynikało, że kontrolujący dokonali sprawdzenia zgłoszeń [...] i [...], w wyniku czego ujawnili, iż w formularzach zgłoszeniowych, dotyczącym przedmiotowego transportu, nieprawidłowo zostały wypełnione pozycje dotycząca miejsca dostarczenia towaru, które było inne niż w dokumencie wydania. Dane dotyczące miejsca dostarczenia towaru zostały skorygowane w systemie dnia 09.08.2017 r. Stwierdzono, że w dziale dotyczącym informacji o towarze w pozycji rodzaj dokumentu przewozowego w obu dokumentach wpisano INNY a w pozycji numer dokumentu przewozowego wpisano DOKUMENTY Z BAZY PALIW. Bezspornym jest również, że w świetle art. 22 ust. 2 ww. ustawy, w każdym przypadku nieuzupełnienia przez przewoźnika zgłoszenia przewozu do systemu SENT o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną o wysokości wskazanej w przepisie. W odniesieniu do skarżącego, karą to była kwota 5 000 złotych od każdego zgłoszenia stosownie do mającego zastosowanie brzmienia art. 22 ust. 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, obowiązującego w okresie od wejścia w życie ustawy do dnia 13 czerwca 2018 r. i mającego zastosowanie po tej dacie dla przypadków sankcjonowania po 14 czerwca 2018r. naruszeń obowiązków przewoźnika, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy, które to naruszenia miały miejsce przed dniem wejścia w życie nowelizacji z ustawy z dnia 10 maja 2018 r. (Dz. U. z 2018r., poz. 1039). W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy naruszenie obowiązków przewoźnika miało miejsce w sierpniu 2017r., decyzja organu I instancji została wydana [...] 2017 r., a decyzja organu II instancji w dniu 10 kwietnia 2018 r. Rację mają przy tym organy obu instancji, gdy podnoszą, że z literalnego brzmienia art. 5 ust. 4 pkt 8 ustawy o SENT wynika, że ustawodawca w tym wypadku nałożył obowiązek uzupełnienia zgłoszenia SENT o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Zaś wskazany dokument wydania jako dokument przewozowy nie korespondował z dokumentem zgłoszenia SENT. Zapisy w systemie elektronicznym dotyczące konkretnego transportu powinny w pełni odzwierciedlać faktyczny charakter dokonywanych czynności, jak również umożliwić dokonanie identyfikacji przewożonych towarów z dokonanym zgłoszeniem, Zapis dokonany w przedmiotowej sprawie przez przewoźnika w żaden sposób nie jest zapisem precyzyjnym, który pozwoliłby powiązać przewożony towar z zapisami w systemie. Nie można zatem uznać, ze zapis ten spełnia wymagania ustawy dotyczące uzupełnienia zgłoszenia o numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi albowiem żadnego numeru nie podano. Wskazywane przez skarżącego przyczyny braku zawinienia w pominięciu uzupełnienia zgłoszeń przewozu o numer dokumentu przewozowego nie mogły – jak trafnie uznały organy obu instancji - doprowadzić do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Zostały przy tym ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno – skarbowego, są bowiem niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nie miały zatem znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności, że przewoźnik dokument przewozowy rzeczywiście posiadał, co nie powinno skutkować nałożeniem kary. Nałożenie kary jest obligatoryjne, co oznacza, że organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych. Przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, uregulowały w sposób bardzo wąski możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na poszczególne podmioty odpowiedzialne, uczestniczące w procedurze monitorowania przewozu towarów(art. 21 ust. 3, 22 ust. 3 i 24 ust. 3 ustawy). Przypadku możliwości odstąpienia od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 dotyczy przepis art. 22 ust. 3 ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. Organy rozważyły argumentację strony poprzez pryzmat brzmienia art. 22 ust. 3 ustawy. Trafnie stwierdziły, że podnoszone przez skarżącego przewoźnika okoliczności nie są objęte "interesem publicznym" z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 25.05.2018r. w sprawie o sygn. III SA/Gd 52/18 (dostępnym w CBOSA) na tle interpretacji przepisu art. 24 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, zbieżnego w treści z art. 22 ust. 3 tejże ustawy, stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Sąd stwierdził, że o istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawniającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny" podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na tenże interes. Natomiast dobrem, które mieści się w pojęciu "interesu publicznego", jest zaufanie obywatela do organów państwa. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. W konsekwencji, w świetle opisanej wyżej restrykcyjnej regulacji odpowiedzialności przewoźników za naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, bezpodstawne są zarzuty podniesione w skargach. Organy obu instancji nie naruszyły prawa materialnego w postaci art. 22 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego towarów poprzez błędną wykładnię tego przepisu. To skarżący nietrafnie upatruje w treści przepisu podstaw do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na jednostkowość naruszenia przez przewoźnika wymagań ustawy oraz mały ciężar naruszenia zważywszy na neutralność błędu dla budżetu państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd skargi oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło