II OW 113/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Mazur /sprawozdawca/ Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Mściwojów z dnia 2 lipca 2018 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Mściwojów a Starostą Jaworskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do odłowienia lisów bytujących na terenie działki nr [...] obręb wsi Mściwojów postanawia: 1. odrzucić wniosek, 2. zwrócić Wójtowi Gminy Mściwojów ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego. Wnioskiem z dnia 2 lipca 2018 r. Wójt Gminy Mściwojów wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim a Starostą Jaworskim i wskazanie Starosty jako organu właściwego do odłowienia lisów z nory istniejącej na działce nr [...] obręb wsi Mściwojów. Wnioskodawca wskazał, że Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-System S.SA. Oddział we Wrocławiu zwrócił się do Starosty Jaworskiego o odłowienie lisów z nory istniejącej na działce nr [...] obręb wsi Mściwojów. Operator wyjaśnił, że służby techniczne Spółki w czasie prac eksploatacyjnych na gazociągu [...] stwierdziły istnienie lisiej nory, która czyni szkody w infrastrukturze gazowej. Wniosek ten Starosta Jaworski przekazał na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Wójtowi Gminy Mściwojów. Zdaniem Starosty, właściwość Wójta wynika z art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994), który stanowi, że zadania własne Gminy obejmują w szczególności sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Stanowiska tego Wójt Gminy Mściwojów nie podzielił, podnosząc, że w sprawie właściwy jest Starostwa w związku z treścią art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2017 r. poz. 1295). W odpowiedzi na wniosek Starosta Jaworski wskazał, że wnosi o wskazanie Wójta Gminy Mściwojów jako organu właściwego do odłowienia lisów, gdyż nie widzi podstaw do zastosowania art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie. Starosta podtrzymał stanowisko, że w sprawie zastosowanie powinny znaleźć przepisy ustawy o samorządzie gminnym, wyjaśniając, że w świetle art. 7 ust. 1 pkt 14 tej ustawy, zadania własne gminy obejmują w szczególności sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli. Przebywanie dzikich zwierząt w pobliżu terenów zabudowanych może powodować naruszenie porządku publicznego oraz zagrożenie bezpieczeństwa obywateli ze względu na możliwość niszczenia przez zwierzęta mienia, urządzeń produkcyjnych lub bezpośredniego zaatakowania ludzi i zwierząt gospodarskich. Wskazany powyżej przepis ustawy o samorządzie gminnym jest przepisem upoważniającym gminę do podejmowania działań mających na celu przywrócenie porządku publicznego lub zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom. Działania te mogą polegać m.in. na schwytaniu zwierzęcia i przewiezieniu go w bezpieczne miejsce, zgodnie z normą zawartą w art. 11 ust. 3 Prawa łowieckiego, nakazującą współpracę dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich, nadleśniczych i wójtów w zakresie spraw związanych z ochroną i hodowlą zwierzyny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej (art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a./). Sprawy te rozpoznaje Naczelny Sąd Administracyjny, a do ich rozstrzygnięcia stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a.). Na sposób rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem Wójta Gminy Mściwojów o rozstrzygnięcie sporu o właściwość zaistniałego pomiędzy nim a Starostą Jaworskim wpływ ma treść art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4, rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu – sąd administracyjny. Z powyższego wynika, że jurysdykcja sądu administracyjnego w zakresie rozpoznania sporu o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego dotyczy wyłącznie przypadku nieposiadania przez te organy wspólnego organu wyższego stopnia (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. W tej sprawie powstał spór, który z organów pozostających w sporze jest właściwy do odłowienia lisów z nory istniejącej na działce nr [...] obręb wsi Mściwojów. Należy zauważyć, że ustawa – Prawo łowieckie jako organ właściwy w zakresie wydawania decyzji o odłowie lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny wskazuje starostę, czyli organ jednostki samorządu terytorialnego (art. 45 ust. 3). W związku z treścią art. 7 ww. ustawy tego rodzaju kompetencję należy uznać za zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej organowi jednostki samorządu terytorialnego. Jednocześnie ww. ustawa nie wskazuje organu właściwego do rozpatrzenia odwołania od decyzji starosty wydanej w trybie art. 45 ust. 3 tej ustawy. Oznacza to, że zastosowanie znajduje ogólna reguła wynikająca z art. 17 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którą w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego organem wyższego stopnia jest samorządowe kolegium odwoławcze. Na zastosowanie ww. reguły nie ma wypływu to, że niniejszej sprawie mamy do czynienia z zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej. Przepisy k.p.a. i ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, określające samorządowe kolegia odwoławcze jako organy wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, nie uzależniają właściwości od rodzaju zadań wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Reguła ta obowiązuje więc zarówno wówczas, gdy chodzi o zadania własne, jak i zadania z zakresu administracji rządowej. Wyjątki w tym zakresie mogą więc wynikać jedynie z przepisów szczególnych. Takie szczególne uregulowanie stanowi ustawa – Prawo łowieckie, a przepisy tej ustawy nie zawierają w tym zakresie żadnych wyjątków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku, gdy przedmiotowa sprawa z zakresu administracji rządowej została przekazana do właściwości organu samorządu terytorialnego – starosty, to organem wyższego stopnia, niezależnie od tego, jakie zadania wykonuje ten organ, zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. jest samorządowe kolegium odwoławcze (postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2015 r., II OW 131/15). Obszary właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych zostały określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925). Z przepisu § 1 pkt 1 lit. b tego rozporządzenia wynika, że obszar właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy obejmuje powiaty: głogowski, górowski, jaworski, legnicki, lubiński, polkowicki i złotoryjski oraz miasto na prawach powiatu – Legnica. Gmina Mściwojów znajduje się w Powiecie Jaworskim. Zarówno zatem Wójt Gminy Mściwojów, jak i Starosta Jaworski są w tej sprawie organami jednostek samorządu terytorialnego, dla których wspólnym organem wyższego stopnia jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy. Ustalenie to wyłącza dopuszczalność merytorycznego rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy w przedmiocie zawisłego sporu o właściwość między Wójtem Gminy Mściwojów a Starostą Jaworskim. W tym stanie rzeczy należało uznać, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu od wniosku Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.