I SA/Sz 594/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-10-17
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Jolanta Kwiecińska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, na których ustanowiono służebność przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, mogą być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeśli nadal jest na nich prowadzona ograniczona gospodarka leśna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty leśne, na których ustanowiono służebność przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, są trwale zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii. Nawet jeśli na tych gruntach nadal jest prowadzona ograniczona gospodarka leśna, nie wyklucza to opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek przewidzianych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie gruntu na potrzeby działalności gospodarczej operatora sieci, które zapewnia bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii energetycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych, na których przebiegały linie elektroenergetyczne, a które były obciążone służebnością przesyłu na rzecz przedsiębiorstw energetycznych. Skarżący (Nadleśnictwo) kwestionował zastosowanie stawki podatku od nieruchomości dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, twierdząc, że nadal prowadzi na nich ograniczoną gospodarkę leśną. Organy podatkowe obu instancji uznały, że grunty te są zajęte na działalność gospodarczą przedsiębiorstw energetycznych, co uzasadniało zastosowanie wyższej stawki podatku od nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi S.- P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 czerwca 2018 r. nr [...], uchyliło decyzję B. P. z dnia 7 maja 2018 r. nr FN. [...] określającą [...] N. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wysokość podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie [...]zł, i określiło wysokość
ww. podatku w kwocie [...]zł (po sprostowaniu decyzji postanowieniem z dnia
3 lipca 2018 r., [...]).
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia 7 maja 2018 r. nr jw. B. P. określił Stronie wysokość podatku od nieruchomości należnego w 2014 r. w kwocie [...]zł. Przedmiotem opodatkowania były m.in. grunty leżące pod liniami [...]i będącymi własnością przedsiębiorstwa [...], położone w gminie P.. Powodem wszczęcia postępowania podatkowego była dokonana przez Stronę odmowa skorygowania deklaracji podatkowej za ww. okres poprzez zastosowanie najwyższej stawki podatku od nieruchomości w odniesieniu do powyższych gruntów.
Organ podatkowy I instancji ustalił, że przez grunty Strony w obrębie gminy P. przebiegają linie [...], których łączna powierzchnia od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. stanowiła [...] m2. Wielkość gruntów wynikała z aktów notarialnych. Organ ustalił ponadto, że ww. grunty stanowiące przedmiot opodatkowania w rozpoznawanej sprawie są przedmiotem umów ustanowienia służebności przesyłu ustanowionej przez Stronę na rzecz dwóch podmiotów, tj. [...] w G. (umowy zawarte w formie aktu notarialnego w dniu
31 października 2012 r., 16 i 17 stycznia 2013 r.) oraz [...] [...] (umowa zawarta w formie aktu notarialnego
w dniu 27 sierpnia 2014 r.; § 7.1. umowy stanowi, że dotyczy ona również lat
2006-2014). Treść umów służebności przesyłu odnotowana jest ponadto w księgach wieczystych prowadzonych dla działek gruntu objętych służebnością i stanowiących przedmiot opodatkowania w rozpoznawanej sprawie.
Zgromadzone dowody wykazały (m.in. umowy ustanowienia służebności oraz księgi wieczyste obejmujące przedmiot opodatkowania), że w pasie gruntu oddanym ww. przedsiębiorstwom do realizowania na nim celów publicznych w zakresie eksploatacji sieci [...] i utrzymywaniu jej we właściwym stanie technicznym, Strona nie może prowadzić gospodarki leśnej w pełnym zakresie, bowiem gospodarka ta jest ograniczona tylko do niektórych zadań.
Organ podatkowy ustalił, że pasy gruntu pod liniami [...] służą przede wszystkim działalności przedsiębiorstw [...] w zakresie bezpiecznego i bezawaryjnego przesyłu energii [...]. W związku z tym organ stwierdził, że jest to grunt zajęty na działalność gospodarczą przedsiębiorstw [...] i mimo jego klasyfikacji geodezyjnej jako [...], grunty zakrzewione, łąki, tereny różne i nieużytki podlega on opodatkowaniu stawką podatku od nieruchomości ustaloną dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem, kwestionując tę część decyzji, w której określona została wysokość podatku od nieruchomości za grunt obciążony służebnością przesyłu na rzecz ww. przedsiębiorstw [...] stanowiący pasy technologiczne pod liniami elektroenergetycznymi. Strona żądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy organowi I instancji, zarzucając organowi I instancji naruszenie prawa materialnego i procesowego,
tj. art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 i 7 oraz ust. 3 pkt 2, art. 7 ust. 1 pkt.10) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2018.1445 j.t. ze zm.; dalej: "u.p.o.l.") a także art. 1 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r.
o podatku leśnym (Dz.U.2017.1821.j.t. ze zm.; dalej: "u.p.l."), art. 21 § 3, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 j.t. ze zm.; dalej: "O.p.").
Ponadto w ocenie Strony, fakt sporadycznego wykonywania, na gruncie obciążonym służebnościami przesyłu na rzecz ww. przedsiębiorstw [...], czynności związanych z konserwacją urządzeń przesyłowych nie wyłącza prowadzenia na tym terenie działalności leśnej, a tylko całkowite wykluczenie tej działalności świadczyłoby o zajęciu gruntu na działalność gospodarczą.
Do odwołania Strona załączyła opracowaną przez Instytut Badawczy Leśnictwa inwentaryzację przyrodniczą gruntów w zarządzie [...] przebiegających pod liniami elektroenergetycznymi na obszarze pilotażowym wraz
z koncepcją ich zagospodarowania dla celów gospodarki leśnej i ochrony przyrody.
Nadto, Strona zarzuciła błędne ustalenie powierzchni gruntów związanych
z działalnością gospodarczą i nieuwzględnienie faktu, że część tych gruntów została
już wykazana w deklaracjach podatkowych podatnika, w rezultacie czego podatek
od nieruchomości został przez organ podatkowy zawyżony o kwotę [...]zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zaskarżoną do tutejszego Sądu ww. decyzją z dnia 28 czerwca 2018 r. (sprostowaną ww. postanowieniem z dnia
3 lipca 2018 r. nr. jw.), orzekło o uchyleniu decyzji organu I instancji i określiło Stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 rok na kwotę [...]zł.
Organ odwoławczy za uzasadniony uznał jedyny zarzut o zawyżeniu wysokości określonego w zaskarżonej decyzji podatku od nieruchomości poprzez podwójne opodatkowanie części gruntu, który raz został opodatkowany jako grunt pozostały (Tr), raz - jako grunt związany z działalnością gospodarczą i na tej podstawie dokonał zmiany wysokości należnego w 2014 r. podatku od nieruchomości, jak wskazał z kwoty
[...] zł na kwotę [...]zł. Kolegium przyjęło w tym zakresie w całości wyliczenie przedłożone przez Stronę, co do którego organ podatkowy I instancji wypowiedział się, że jest prawidłowe.
Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia prawa procesowego oraz wniosków dowodowych (o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych) uznał je za chybione, stwierdzając, że zakres i rodzaj czynności wykonywanych na gruntach przez operatora sieci elektroenergetycznych określają umowy ustanowienia służebności przesyłu. Zakres i rodzaj czynności wykonywanych
na gruntach przez operatora sieci elektroenergetycznych wynika również z definicji służebności przesyłu (art. 3051 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny; [...] j.t.; dalej: "K.c."), do którego w swej treści wymienione umowy nawiązują.
Następnie Kolegium stwierdziło, że organ I instancji zgromadził jednoznaczny materiał dowodowy, na podstawie, którego podjął zasadne rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem, że grunt przeznaczony na realizację zadań gospodarczych [...] i [...] [...]
nie jest stricte gruntem leśnym, ponieważ prowadzenie na nim gospodarki leśnej
jest mocno ograniczone głównym przeznaczeniem tego gruntu, jakim jest służenie działalności gospodarczej przedsiębiorstwa [...]. Jak wskazał organ odwoławczy Strona może wykorzystywać grunt dla swoich celów tylko w takim zakresie, w jakim nie koliduje to z działalnością przedsiębiorstwa [...]. Przede wszystkim niemożliwa jest na tym gruncie uprawa drzewostanu.
Zdaniem organu odwoławczego, przedłożona przez podatnika inwentaryzacja przyrodnicza gruntów przebiegających pod liniami elektroenergetycznymi
i przedstawiona w niej koncepcja zagospodarowania tych gruntów dla celów gospodarki leśnej potwierdza powyższe wnioski: związanie gruntu z działalnością gospodarczą przedsiębiorstwa [...] jest tak silne, że gospodarka leśna ograniczona jest właściwie do wykorzystywania tej przestrzeni na gospodarowanie zwierzyną leśną, realizowaną w przeważającym stopniu przez koła łowieckie, zbiory runa leśnego tam, gdzie rodzaj gruntu na to pozwala, czy na drogi stanowiące szlaki komunikacyjne
dla prowadzonej w sąsiedztwie gospodarki leśnej. Prowadzenia plantacji choinek specjaliści nie zalecają, zwłaszcza pod liniami średniego napięcia, z powodu zbyt wąskich pasów, specyficznego mikroklimatu, kosztownej ochrony przed zwierzyną, restrykcyjnymi zasadami stosowania na gruntach leśnych środków ochrony roślin,
a także, dużej konkurencji prywatnych gospodarstw choinkowych. Zaleca
się wykorzystywanie pasów gruntu pod liniami [...] na pasy przeciwpożarowe, obszary ochrony roślin, owadów, ptaków - innymi słowy, na korytarze ekologiczne.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że ustanowienie służebności przesyłu (ww. umowami), unormowanej w art. 3051 K.c., spowodowało, że grunt pod liniami [...] jest trwale zajęty na prowadzenie działalności przez przedsiębiorstwo [...]. Trwałość zajęcia gruntu na działalność gospodarczą przedsiębiorstwa [...] polega na tym, że ponieważ przez linie napowietrzne przebiegające nad gruntem odbywa się ciągły i nieprzerwany przesył energii [...], to zadaniem tego gruntu jest zapewnienie bezpiecznego i bezawaryjnego przesyłu tej energii każdego dnia, w sposób ciągły. W granicach służebności przesyłu mieści
się eksploatacja przez przedsiębiorstwo [...] sieci [...], a pojęcie to obejmuje ciągły, nieprzerwany przepływ energii [...] przez sieci. Stąd stan techniczny gruntu pod ww. sieciami musi spełniać warunki odpowiadające zadaniu zapewnienia bezpieczeństwa sieciom (np. brak zadrzewienia bądź tylko niskie zakrzewienie).
Wszystkie wymienione okoliczności świadczą, w ocenie organu odwoławczego,
o podporządkowaniu gruntu pod liniami [...] działalności gospodarczej właściciela tych linii. Grunt nie jest zatem zajęty na działalność leśną. A zatem,
w ocenie Kolegium, grunt zasadnie został opodatkowany stawką jak za grunt związany z działalnością gospodarczą.
Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja - z wyjątkiem zasadności zarzutu o zawyżeniu wysokości określonego w zaskarżonej decyzji podatku
od nieruchomości poprzez podwójne opodatkowanie części gruntu, który raz został opodatkowany jako grunt pozostały (Tr), raz jako grunt związany z działalnością gospodarczą - nie naruszała ani przepisów prawa materialnego ani procesowego
w związku z czym zarzuty odwołania w pozostałym zakresie nie były zasadne.
Strona zaskarżyła ww. decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną
do tutejszego Sądu wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu
I instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego,
w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postepowania, tj.
1) art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1 a ust. 1 pkt 4 i 7 oraz ust. 3 pkt 2 u.p.o.l., a także
art. 1 ust. 1, 2 i 3 u.p.l. poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zajęcie [...] na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza również sytuację,
gdy na gruncie leśnym stanowiącym pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi znajdują się te urządzenia a operator linii wykonuje sporadycznie czynności związane z konserwacją urządzeń przesyłowych, co nie wyłącza prowadzenia na tym terenie działalności leśnej, pomimo że prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, iż o zajęciu gruntu
na prowadzenie działalności gospodarczej można mówić dopiero wtedy,
gdy wykonywanie działalności gospodarczej wyklucza całkowicie prowadzenie na danym obszarze działalności leśnej; zatem obowiązek zapłaty podatku
od nieruchomości za grunt leśny powstaje dopiero w sytuacji, gdy ten grunt
jest stale zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej w sposób wyłączający możliwość prowadzenia choćby ograniczonej gospodarki leśnej, a nie jedynie sporadycznie zajmowany w celu dokonania czynności mających zawiązek
z prowadzaniem działalności gospodarczej;
2) art. 2 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 10) u.p.o.l. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że grunty, nad którymi przebiegają napowietrzne linie [...] są faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co powinno skutkować opodatkowaniem Nadleśnictwa podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej, podczas gdy w rzeczywistości grunty nie są w posiadaniu przedsiębiorcy, a działalność wykonywana na tych gruntach przez przedsiębiorcę ma charakter incydentalny, zatem grunty
te nie są związane z działalnością gospodarczą, ani zajęte na taką działalność,
a co za tym idzie nie powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości;
3) art. 21 § 3 O.p. poprzez wydanie decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2014 r. w kwocie wyliczonej
po stawce podatkowej dla działalności gospodarczej, w sytuacji gdy skarżący wyliczył, zadeklarował i wpłacił podatek, stosowanie do kwalifikacji i zakresu posiadania gruntów na terenie G. P. - zgodnie z obowiązującymi przepisami;
4) art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 11 i art.191 O.p. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w zakresie sposobu wykorzystania gruntów położonych pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi oraz nie ustalenie faktycznego sposobu wykorzystywania gruntów i rodzaju prowadzonej działalności na gruntach pod liniami elektroenergetycznymi będących przedmiotem niniejszej sprawy;
5) art. art. 197 § 1 w zw. z art. 180 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p.
w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:
a) brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny gospodarki leśnej pomimo, że ocena czy na gruncie leśnym w zarządzie skarżącego stanowiącym pas położony pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi możliwe jest prowadzenie działalności (gospodarki) leśnej oraz czy była tam i w jakim zakresie taka działalność prowadzona w roku objętym zakresem decyzji podatkowej, wymagało posiadania informacji specjalnych;
b) brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny energetyki pomimo, że ocena, jakie czynności i z jaką częstotliwością oraz o jakim czasie trwania
są konieczne do wykonania przez operatora sieci na terenach będących
w zarządzie podatnika w ramach eksploatacji i utrzymania linii, wymagała posiadania informacji specjalnych;
6) art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 O.p., poprzez:
a) brak zebrania całego istotnego dla sprawy materiału dowodowego
a w konsekwencji nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych dotyczących,
w szczególności następującej okoliczności - czy grunt leśny w zarządzie skarżącego stanowiący pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej
i czy ten stan wyklucza wykonywanie na tym gruncie działalności leśnej;
b) zaniechanie samodzielnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie samodzielnie ustaleń faktycznych dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności, w tym tego, czy grunt leśny w zarządzie Nadleśnictwa stanowiący pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej
i czy ten stan wyklucza wykonywanie na tym gruncie działalności leśnej.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący podał argumenty na ich poparcie, wskazując, że nie podziela stanowiska organu I i II instancji, co do tego, że grunt sklasyfikowany jako leśny jest w realiach rozpoznawanej sprawy gruntem zajętym
na prowadzenie działalności gospodarczej i w związku z tym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 2 u.p.o.l.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. Sąd, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.; dalej: "P.p.s.a."), postanowił połączyć sprawy
o sygn. akt I SA/Sz 593/18, I SA/Sz 594/18, I SA/Sz 595/18, I SA/Sz 596/18,
I SA/Sz 597/18 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W rozpatrywanej skardze Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego, natomiast spór w niniejszej sprawie sprowadza
się de facto do ustalenia jakim podatkiem, tj. czy podatkiem od nieruchomości
wg stawki właściwej dla gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, powinny być objęte grunty pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, oznaczone w ewidencji gruntów jako [...] bądź użytki rolne. Spór dotyczy również prawidłowości ustalenia przez organy podatkowe stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy.
Gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego,
jak i przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organy w wydanych decyzjach jest prawidłowy, albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez te organy przepis prawa materialnego.
W pierwszej kolejności odnieść się należy zatem do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania.
Sąd za chybione uznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 21 § 3, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1
i art. 210 § 4 O.p.
Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 21 § 3 O.p. jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji
albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji,
albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję,
w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jak stanowi z kolei
art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona
w art. 122 O.p. oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta
art. 187 O.p. nakładają zaś na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Przy czym zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne
z prawem. Jak stanowi z kolei art. 197 § 1 O.p. w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponująca takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Okoliczności zaś mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być ustalone przez organy w taki sposób, by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 191 O.p., wyłącznie
w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena sprawy oraz prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Zgodnie z kolei z art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera
w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji
z przytoczeniem przepisów prawa.
Sąd podkreśla, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1) lit b) i c) oraz pkt 2) P.p.s.a.
nie każde naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę wyeliminowania przez Sąd zaskarżonego aktu z obrotu prawnego a jedynie takie, które bądź stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź też zachodzą przyczyny nieważności aktu prawnego wynikające z właściwych przepisów.
W ocenie Sądu organ w rozpoznawanej sprawie sprostał ww. wymogom
i zasadom nie naruszając żadnego z ww. przepisów postepowania. Organ zgromadziły bowiem materiał dowodowy w zakresie pozwalającym na zrekonstruowanie stanu faktycznego niezbędnego dla przeprowadzenia prawidłowego procesu subsumpcji
i oceniły go zgodnie z zasadą swobodnej, a nie dowolnej oceny tych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji wskazuje przyczyny jej wydania, w tym podstawy faktyczne poczynionych ustaleń. Przy czym, w świetle prawidłowości rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji (o czym poniżej) ewentualne uchybienia w tym zakresie przepisom postępowania, w tym art. 210 § 4 O.p., Sąd uznał za pozostające bez wpływu na wynik sprawy i jako takie nie mogące stanowić samodzielnej podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji przez Sąd.
Organy nie kwestionowały również dowodów z dokumentów. Strona była
też powiadamiana o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Podkreślić należy, że to, iż wyprowadzona z zebranego materiału dowodowego ocena prawna jest odmienna od oczekiwań Strony nie może dowodzić wadliwości tej oceny, która zdaniem Sądu nie przekracza zasad wiedzy, logiki
ani doświadczenia życiowego, a zatem odpowiada wymogom art. 191 O.p.
Zbędnym w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, było przeprowadzenie dowodu z oględzin oraz opinii biegłego z dziedziny energetyki i z dziedziny gospodarki leśnej na okoliczność faktycznego czy też hipotetycznego prowadzenia na spornym gruncie działalności leśnej czy też działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa [...]. W ocenie sądu, ustalenie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy
nie wymagało bowiem ani wiadomości specjalnych ani dokonania oględzin opodatkowanych gruntów ani też dokonania dodatkowych, poza znajdującymi
się w aktach sprawy, ustaleń. Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika bowiem, że sporne grunty zostały udostępnione na podstawie umów ustanowienia służebności przesyłu operatorom energii [...] celem usytuowania na nich słupów przesyłowych, rozciągnięcia pomiędzy nimi sieci [...] a także
ich eksploatowania i utrzymania - a to właśnie ta okoliczność spowodowała, że organy uznały sporne grunty za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Dodać przy tym należy, że organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały, co do zasady,
iż na tym terenie (tj. obszarze pasów technicznych położonych na terenie G. P. a znajdujących się w zarządzie Skarżącego) była możliwość prowadzenia działalności leśnej a nawet, iż taka działalność była de facto na tym terenie prowadzona. Jednakże jak słusznie wskazywały, było to możliwe jedynie
w ograniczonym zakresie, całkowicie zależnym od właściwego i niezakłóconego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przesyłu prądu przez operatora [...].
Wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie zebrał materiał dowodowy obejmujący te okoliczności, z którymi na gruncie stosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego wiążą się skutki prawne.
Reasumując, w kontrolowanym postępowaniu nie można dopatrzyć się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów procesowych mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym wskazanych w zarzutach skargi.
Przechodząc w dalszej kolejności do rozpoznania zarzutów skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 i 7 oraz ust. 3 pkt 2 i art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. a także art. 1 ust. 1,2,3, u.p.l., Sąd wskazuje, że również tych zarzutów nie podzielił.
Sąd zauważa, że stosownie do art. 3 ust. 1-3 u.p.o.l.:
"1. Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, [...] lub z innego tytułu prawnego,
z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących
w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie [...] - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych [...]) i jednostkach organizacyjnych [...], faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.
3. Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym".
Z akt sprawy wynika, że zarządcą przedmiotowych gruntów jest N. P., jako jednostka [...], i na gruntach tych nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Nadleśnictwo nie jest zatem podatnikiem podatku od nieruchomości jako posiadacz, ale jako zarządca nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. Sytuacja ta uległaby zmianie, w razie przekazania przez nadleśnictwo gruntu innemu podmiotowi na podstawie umowy cywilnoprawnej, gdyż wówczas obowiązek podatkowy przeszedłby na posiadacza zależnego (art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l.).
W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka jednak nie powstała, co wynika z zapisów
ww. umów o ustanowienie służebności przesyłu, albowiem realizacja ich postanowień nie mogła spowodować przeniesienia posiadania gruntu na rzecz przedsiębiorstw [...], a jedynie ograniczała korzystanie z nich przez Nadleśnictwo w pasach strefy kontrolowanej o powierzchni wskazanej w tych umowach.
Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości
lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W myśl ust. 2 tego artykułu, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub [...], z wyjątkiem zajętych
na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1 u.p.l., opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie [...], z wyjątkiem [...] zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. W odniesieniu do gruntów leśnych wskazać należy, że za działalność leśną w rozumieniu u.p.l. uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców [...] w zakresie urządzania, ochrony
i zagospodarowania [...], utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym (art. 1 ust. 3 ). Tożsamej treści definicję "działalności leśnej" zawiera art. 1a ust. 1 pkt 7) u.p.o.l. zaś pkt 4) tego przepisu stanowi, że działalność gospodarcza oznacza działalność, o której mowa w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem w ust. 2, zgodnie
z którym za działalność gospodarczą nie uważa się m.in. działalności rolniczej
lub leśnej (pkt 1).
Definicja "[...]" została zaś precyzyjnie określona w art. 1 ust. 2 u.p.l., który stanowi, że [...] (w rozumieniu ustawy) są grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Ls". W art. 1a ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.o.l. wskazano, że pod pojęciem [...]
i użytków rolnych należy rozumieć grunty tak sklasyfikowane w ewidencji gruntów
i budynków.
Na podstawie z kolei art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., zwalnia się od podatku
od nieruchomości grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione
i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zgodnie natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu z 2014 r.) użyte
w niej określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" oznacza – grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,
z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami,
a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych".
Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, uznać zatem należy,
że pierwszym i podstawowym kryterium decydującym o zaliczeniu gruntu jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest jego klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu
ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika również z art. 21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2010.193.1287 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podstawę wymiaru podatków
i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. To na podstawie danych zawartych
w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Stanowią one podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA
z 14 września 2011 r., II FSK 533/10). Zgodnie z § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków (Dz.U.2016.1034 j.t.), użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą
się na następujące grupy: 1) użytki rolne, 2) grunty leśne oraz zadrzewione
i zakrzewione, [...], 7) tereny różne oznaczone symbolem -Tr. W myśl natomiast
§ 68 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz ust. 2 ww. rozporządzenia, grunty rolne dzielą się,
m.in. na użytki rolne, do których zalicza się grunty orne, oznaczone symbolem – R oraz nieużytki, oznaczone symbolem - N. Na podstawie § 68 ust. 2 tego rozporządzenia, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na: 1) [...], oznaczone symbolem - Ls, 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem – Lz.
Od wskazanej powyżej reguły istnieje jednak wyjątek i jest nim ww. okoliczność zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.,
art. 1 ust. 1 u.p.l., art. 1 ustawy o podatku rolnym ale i wyjątek zawarty w art. 7 ust. 1
pkt 10 u.p.o.l.). I tak np. co do zasady zatem, grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako m.in. Ls (lasy) powinny zostać opodatkowane odpowiednio podatkiem leśnym chyba, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i wówczas podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podobnie w odniesieniu do podatku rolnego gdzie zajęcie gruntu, sklasyfikowanego
w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione
i zakrzewione na użytkach rolnych, na prowadzenie działalności gospodarczej innej
niż działalność rolnicza wyklucza ich opodatkowanie podatkiem rolnym i skutkuje opodatkowanie podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). Podobnie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do gruntów stanowiących nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, które co do zasady zwolnione są od podatku
od nieruchomości, chyba że są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
W tej sytuacji kluczowe staje się wyjaśnienie pojęcia "zajęcia gruntów
na prowadzenie działalności gospodarczej", tym bardziej, że to sformułowanie
jest sporne w rozpoznawanej sprawie, a nie zostało zdefiniowane ani w ustawie
o podatku leśnym, ani też w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, gdzie uregulowany jest podatek od nieruchomości. Powyższe pojęcie służy zatem jako kryterium rozgraniczające opodatkowanie gruntów podatkiem od nieruchomości
albo podatkiem leśnym lub rolnym, ale tylko do gruntów w ww. przepisie wymienionych. Zauważyć przy tym należy, że kryterium "zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej" pojawia się jeszcze w tej ustawie w niektórych przepisach odnoszących się do stawek podatku od nieruchomości, np. w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) i c) u.p.o.l.,
lecz przepisy te, jako że dotyczą budynków, nie znajdują zastosowania
w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok NSA z 18 maja 2018 r., II FSK 2969/17).
Tożsamy problem prawny był niejednokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. w wyrokach: z dnia 9 czerwca 2016 r.,
II FSK 1238/14, II FSK 1156/14 i II FSK 1157/14, z dnia 17 czerwca 2016 r., II FSK 1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14 i II FSK 1387/14, z dnia 1 lutego 2017 r.,
II FSK 3714/14, z dnia 9 marca 2017 r., II FSK 1987/15.
Sąd akceptuje wykładnię pojęcia "zajęcia" na prowadzenie działalności gospodarczej zaprezentowaną w wymienionych wyrokach. Podziela stanowisko NSA, który wskazał, iż przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednoznaczną podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych będzie fakt
ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie
na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej,
przy czym czynności te muszą być wykonywane w sposób trwały (nieincydentalnie).
Natomiast, w aprobowanej przez Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można zgodzić
się z twierdzeniami, że nieodzowną cechą owego zajęcia, warunkującą uznanie jego zaistnienia, jest również stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (tu - leśnej).
W cytowanych wyżej wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał,
że spółki [...], prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii [...], wykorzystują w sposób trwały i z pewnością nieincydentalny, dla potrzeb
tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami [...], które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez [...] liniami [...] i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii, a nadto spółki te jako operatorzy
są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne
i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznych przy uwzględnieniu szeregu przepisów prawa regulujących, m.in. kwestie bezpieczeństwa, funkcjonowania
i posadowienia linii [...].
W wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1156/14, II FSK 1157/14 i II FSK 1238/14, Sąd poczynił szeroko umotywowane wywody w zakresie negatywnego oddziaływania linii [...] wysokiego napięcia na otoczenie, a co za tym idzie braku możliwości prowadzenia
na gruncie usytuowanym w pasie technicznym działalności leśnej w zakresie ochrony
i zagospodarowania [...], a także utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w ww. wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odnosząc zatem powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że [...] S.A. i [...] prowadziły
w 2014 r. działalność gospodarczą m. in. w zakresie dystrybucji energii [...],
a na gruntach będących w zarządzie Skarżącego posadowione były w tym czasie linie elektroenergetyczne będące własnością tych operatorów. Powyższe spółki korzystały
z gruntów Skarżącego pod liniami. Korzystanie z gruntów odbywało się na zasadach określonych w ww. umowach o ustanowieniu służebności przesyłu zawartych pomiędzy odpowiednio [...] a Skarżącym oraz pomiędzy [...] [...] S.A. a Skarżącym.
Według zapisów umów służebności przesyłu, uprawnienia zakładów [...] polegały m.in. na: prawie utrzymywania urządzeń elektroenergetycznych w postaci napowietrznych linii [...] służących dystrybucji energii, korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym
do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii
oraz przebudowy urządzeń i instalacji elektroenergetycznych, wycinki drzew
bądź krzewów lub ich podkrzesywaniu w zakresie niezbędnym dla utrzymania urządzeń
i instalacji elektroenergetycznych w należytym stanie celem uniknięcia zagrożenia
dla funkcjonowania tych urządzeń wraz z prawem wejścia i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników Energa Operator S.A. oraz przez wszystkie podmioty i osoby którymi Spółka ta posługuje się w związku z prowadzoną działalnością.
Podobnie w drugiej z umów wskazano, że uprawnienia [...] [...] S.A. polegają m.in. na: prawie utrzymania linii wysokiego napięcia
w celu przesyłania energii [...] oraz prowadzenia jej eksploatacji zgodnie
z obowiązującymi normami oraz przepisami dotyczącymi linii elektroenergetycznych,
w granicach zaś pasa technologicznego objętego służebnością przesyłu, dokonywania czynności eksploatacyjnych, usuwania awarii, modernizacji i przebudowy urządzeń przesyłowych, prawie dostępu, wejścia przechodu i przejazdu pracowników tej spółki
w celu realizowanej ustanowionej służebności przesyłu oraz wykonywania prac związanych z utrzymaniem tych urządzeń oraz do usuwania z pasa gruntu objętego służebnością, drzew, krzewów i gałęzi zagrażających funkcjonowaniu tych urządzeń.
W ocenie Sądu, powyższe postanowienia umowne przesądzają o tym, że trafnie uznały organy podatkowe, iż grunty pod liniami napowietrznymi są związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej przez zakłady [...], które prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii [...], wykorzystują w sposób trwały, dla potrzeb tej działalności, pasy techniczne pod napowietrznymi liniami [...], które zostały wytyczone w związku z przebiegającą linią [...] i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Nadto, zakłady [...] jako operator są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii napowietrznej. Zatem ww. grunty były
nie tylko związane, ale i zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii [...], co oczywiście nie stoi jednak na przeszkodzie możliwości prowadzenia na tych gruntach, jednakże w ograniczonym zakresie działalności leśnej, czy też działalności związanej z działalnością leśną.
Odnosząc się zatem do argumentu zawartego w skardze, że Skarżąca wykorzystuje przedmiotowe działki na cele związane z prowadzeniem gospodarki leśnej należy raz jeszcze powtórzyć, że zajęcie gruntów leśnych na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej nie wyklucza równoczesnego prowadzenia na nich ograniczonej działalności leśnej. Mając bowiem na uwadze, że przesył energii oddziałuje na grunt jedynie w ograniczonym zakresie, to nie można przyjmować,
że wyklucza to całkowicie prowadzenie na nim innego rodzaju działalności.
Sąd podkreśla również, że w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2012 r., II CSK 218/12, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na cel służebności przesyłu. Jest nim umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa (art. 551). Nie może ulegać wątpliwości, że funkcjonowanie przedsiębiorstwa [...] polega
na przesyłaniu i dystrybucji energii [...] liniami [...], które stanowią składnik tego przedsiębiorstwa i stają się elementem połączonego z nim systemu sieci. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo [...] (Dz.U.2012.1059 t.j. ze zm.) określa w art. 3 pkt 12 przedsiębiorstwo [...] jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi i przesyłania dwutlenku węgla, a w art. 3 pkt 11 definiuje sieci jako instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa [...]. Przepisy tej ustawy należy uwzględniać przy wyjaśnianiu pojęcia korzystania z widocznego i trwałego urządzenia użytego w art. 292 K.c. Istnieje zatem związek techniczny i gospodarczy pomiędzy elementami sieci [...], do których niewątpliwie należą linie [...], utrzymujące je słupy, stacje transformatorowe
i inne urządzenia. Po wybudowaniu stanowią składnik przedsiębiorstwa włączony
do sieci. Jeżeli zatem przedsiębiorstwo [...] funkcjonuje i prowadzi działalność gospodarczą polegającą na przesyłaniu energii [...], to korzysta z urządzeń stanowiących sieć [...], łącząc je z innymi elementami instalacji. Podkreślić również należy, że użyte w art.305(1) K.c. pojęcia "korzystać w oznaczonym zakresie
z nieruchomości obciążonej" oraz "zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń", jakkolwiek mają charakter normatywny, są tak ogólne, że w każdym wypadku wymagają jej wypełnienia przez strony w treści zawartej umowy ustanawiającej tą służebność. Uszczegółowienie powinno być odpowiednie dla specyfiki przedsiębiorstwa, rodzaju
i umiejscowienia urządzeń przesyłowych, obecnego sposobu ich wykorzystywania, działań przyszłych mieszczących się w granicach prawidłowego gospodarowania
oraz przewidywalnych potrzeb. Celowe jest zwłaszcza wskazanie, że obciążenie obejmuje dostęp, korzystanie poprzez bieżącą eksploatację, dokonywanie kontroli, przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, usuwanie awarii, wymiany urządzeń posadowionych na danej nieruchomości w zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci przesyłowej przedsiębiorstwa – co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc powyższe uwagi do kwestii w sprawie spornej, wskazać należy,
że pomiędzy Skarżącym a zakładami [...] zawarto ww. umowy ustanowienia służebności przesyłu, zatem decydujące znaczenie ma ich treść, z której powinno wynikać, w jaki sposób strony tej umowy uregulowały kwestię udostępnienia gruntów. Celem bowiem służebności przesyłu jest umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 k.c. (postanowienie SN z 29.03.2017 r.,
I CSK 389/16 - LEX nr 2331710). Cel ten nie oznacza, że w każdym przypadku do jego osiągnięcia będzie koniecznym przeniesienie posiadania gruntu znajdującego się pod napowietrznymi liniami [...]. Ta kwestia musi jednoznacznie wynikać
z zawartej umowy. Z zawartych zaś w rozpoznawanej sprawie przez Skarżącego
ww. umów ustanowienia służebności przesyłu nie wynika aby powyższa sytuacja miała miejsce, albowiem ustanowiona służebność ograniczała jedynie korzystanie przez Skarżącego z gruntów w pasach strefy kontrolowanej o powierzchni wskazanej
w umowach. Sąd zauważa bowiem, że wyróżnić można trzy postacie władztwa
nad rzeczą – pierwsze to posiadanie właścicielskie, na które – jak to prawie jednomyślnie przyjęto w doktrynie, składają się dwa elementy, tj. corpus i animus rem sibi habendi. Drugie to posiadanie prawa, z którym łączy się władza nad rzeczą
(m.in. posiadanie służebności). Trzecie to zwykłe dzierżenie (J. Wasilkowski "Prawo rzeczowe w zarysie", str. 368 i następne, W. Rozwadowski "Posiadanie w prawie polskim na tle prawa rzymskiego"). Istotne w rozpoznawanej sprawie służebności odznaczają się własną, zróżnicowaną treścią odmienną od dalszych ograniczonych praw rzeczowych i pełnią też odmienną "służebną – ex definitione (ex-natura) – funkcję
a ich treść wskazującą na zakres władztwa nad rzeczą wynika zarówno
z ich ustawowych definicji jak i umów ich ustanowienia. Samo ustanowienie służebności, w tym przesyłu, nie jest jeszcze równoznaczne z objęciem w posiadanie nieruchomości obciążonej przez podmiot, na rzecz którego służebność została ustanowiona.
Tym samym, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie grunty pod liniami napowietrznymi zajęte były na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii [...]. Konstatacji takiej, w ocenie Sądu, nie stoi na przeszkodzie ani możliwość ani fakt prowadzenia przez Skarżącego na tych gruntach,
w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej.
Trafne było zatem bowiem stanowisko organów podatkowych, że zajęcie gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej powoduje, iż podlegały one opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Grunty figurujące w ewidencji jako grunty leśne (Ls) nie podlegały opodatkowaniu podatkiem leśnym, a grunty zakrzewione i zadrzewione (Lz) oraz nieużytki (N) nie podlegały zwolnieniu przedmiotowemu od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10) u.p.o.l.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 2 ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 4 i 7 oraz ust. 3 pkt 2 i art. 7 ust. 1
pkt 10) u.p.o.l. a także art. 1 ust. 1,2,3, u.p.l., za niezasadne.
Za bezzasadny uznać należało także zarzut naruszenia art. 21 § 3 O.p. Skoro bowiem organ I instancji uznał, że wysokość zobowiązania podatkowego powinna
być inna (wyższa) niż wykazana w złożonej przez Skarżącego deklaracji,
a zobowiązanie to nie wygasło, to organ władny był wszcząć w tej sprawie postępowanie podatkowe i zakończyć je wydaniem decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego.
Reasumując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne
są na [...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło