I SA/Wa 1526/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant starszy specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. sprawy ze skargi M. O. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m. [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14 1. wymierza Prezydentowi m. [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz skarżącej M. O. od Prezydenta m. [...] kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem sumy pieniężnej; 4. zasądza od Prezydenta m. [...] na rzecz M. O. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. M. O. (dalej jako: skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego R. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]" - w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wobec powyższego skarżąca wniosła o: 1) wymierzenie Prezydentowi grzywny w związku z niewykonaniem powołanego wyroku; 2) stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta w wykonaniu wyrokuj miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) przyznanie skarżącej od Prezydenta sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 3) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że z uwagi na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie. Z akt sprawy wynika, że wyrokami z dnia 2 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1936/15 i z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1311/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za niewykonanie wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14, wymierzył Prezydentowi [...] grzywny odpowiednio w wysokościach 500 zł i 2000 zł. Z kolejną skargą na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r., skarżąca wystąpiła pismem z dnia 12 lipca 2018 r. która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: ppsa) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Przed wniesieniem skargi z dnia 12 lipca 2018 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 566/14, skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. wezwała Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent nie rozstrzygnął wniosku skarżącej o ustalenie odszkodowania. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 3000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Przy czym wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę ponad trzyletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r., jak również to, że mimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnymi wyrokami tut. Sądu z dnia 2 marca 2016 r. i z dnia 30 listopada 2017 r. Prezydent wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej w zakresie nieruchomości objętej ww. wnioskiem. Jednocześnie Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Natomiast wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, obecna bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa. Przy dokonywaniu tej oceny Sąd wziął bowiem pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że od dnia [...] marca 2018 r. kiedy do organu wpłynął odpis prawomocnego wyroku o sygn. akt I SA/Wa 1311/17 wraz z aktami administracyjnymi sprawy, organ jedynie pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich w [...] i Urzędu m. [...] Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o nadesłanie informacji do sprawy. Przy czym Prezydent pomimo wezwania skarżącej do wykonania powołanego wyroku z dnia 9 grudnia 2014 r. nie czynił dalszych działań mających odzwierciedlenie w aktach sprawy a zmierzających do rozpoznania wniosku odszkodowawczego i przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. jako "[...]". W tej sytuacji zdaniem Sądu wystąpiły okoliczności przemawiające za przyznaniem na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie [...] zł tytułem zadośćuczynienia za zaistniałe opóźnienie w wykonaniu wyroku, uznając, że ww. kwota jest adekwatna jako zadośćuczynienie za doznaną przez strony krzywdę wynikłą z dotychczasowego niewykonania wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 154 § 7 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).