I SA/Go 362/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok postanawia: odrzucić skargę. L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie straty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 rok. Skarga ta została podpisana przez prokurenta – R.S. Wraz ze skargą przedłożono informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu KRS wg. stanu na dzień [...] sierpnia 2020 r., w której w Podrubryce 1 Działu 2(dane osób wchodzących w skład zarządu) wskazano "Brak wpisów". Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 października 2020 r. w dniu 6 października 2020 r. wezwano skarżącą spółkę do przedłożenia – w terminie 30 dni od odręczenia wezwania – dokumentu potwierdzającego powołanie zgodnego z umową spółki zarządu, umożliwiającego działanie skarżącej spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 w zw. z art. 58 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona skarżąca nadesłała kopię oświadczenia z dnia [...] maja 2015 r. o udzieleniu prokury samoistnej R.S., podpisanego przez Prezesa Zarządu spółki z o.o. L., kopię oświadczenia prokurenta z dnia [...] maja 2015 r. o przyjęciu udzielonej prokury oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu KRS wg. stanu na dzień [...] listopada 2020 r., w której w Podrubryce 1 Działu 2 (dane osób wchodzących w skład zarządu) wskazano "Brak wpisów". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W art. 29 tej ustawy ustawodawca wskazał przy tym, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka kapitałowa, czyli osoba prawna. Konieczne jest zatem sięgnięcie do art. 38 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380, ze zm.), który stanowi, że osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2006 r., I CSK 224/06 (wyrok dostępny na stronie sn.pl/orzecznictwo) wskazał, że ww. regulacja oraz art. 67 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460) - analogiczna w swojej treści do art. 29 P.p.s.a. - tworzą mechanizm działania osoby prawnej objaśniany w doktrynie i orzecznictwie przy pomocy teorii organów (por. wyroki SN: z dnia 24 października 1972 r., I CR 177/72, OSNC 1973/10/71; z dnia 6 grudnia 1984 r., II CR 442/84, niepubl.; z dnia 12 marca 1997 r., II CKN 24/97, niepubl.). Teoria ta zakłada, że do podjęcia decyzji i wyrażenia woli osoby prawnej powołane są jednostki (osoby fizyczne) wchodzące w skład jej organu. Działanie tych jednostek traktowane jest jako działanie osoby prawnej. Konieczne jest jednak, aby: 1) przepisy regulujące ustrój danej osoby prawnej przewidywały określony rodzaj organu; 2) konkretna osoba fizyczna powołana została zgodnie z prawem do pełnienia funkcji organu; 3) osoba ta wypełniała funkcję organu w granicach jego kompetencji. Zdaniem Sądu Najwyższego unormowania powyższe wskazują na ścisłe związanie możliwości korzystania przez osobę prawną z atrybutu zdolności procesowej z posiadaniem organu uprawnionego do działania utożsamianego z działaniem tego podmiotu. Ustawodawca wręcz wykluczył dopuszczalność postępowania z udziałem (w charakterze strony) osoby prawnej, która nie ma umocowanego do działania za nią organu. Jeżeli osoba prawna nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania czy też prokurenta (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Go 710/19; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. 2019 r. poz. 505) w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Na gruncie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku braków w składzie organów osoby prawnej będącej stroną skarżącą, braki te mogą powodować różne skutki w zależności od momentu ich ujawnienia, tj. zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego lub odrzucenie skargi. Podkreślić jednak należy, że braki w tym zakresie, istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują jej odrzuceniem, a nie zawieszeniem postępowania (por.: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, s. 103 -105 i 348). Stanowi o tym art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W niniejszej sprawie, jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, w chwili wnoszenia skargi zarząd skarżącej spółki był nieobsadzony. Oznacza to, że spółka nie mogła skutecznie zainicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego stosownie do treści art. 58 § 2 P.p.s.a. wezwano skarżącą spółkę do przedłożenia – w terminie 30 dni od doręczenia wezwania – dokumentu potwierdzającego powołanie zgodnego z umową spółki zarządu, umożliwiającego działanie skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca spółka nadesłała kopię oświadczenia o udzieleniu prokury samoistnej R.S. z dnia [...] maja 2015 r. podpisanego przez Prezesa Zarządu spółki z o.o. L., kopię oświadczenia prokurenta z dnia [...] maja 2015 r. o przyjęciu udzielonej prokury oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu KRS wg. stanu na dzień [...] listopada 2020 r., w której w Podrubryce 1 Działu 2 (dane osób wchodzących w skład zarządu) wskazano "Brak wpisów". Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżąca nie uzupełniła braku wskazanego w wezwaniu 6 października 2020 r. Fakt, że skarżąca spółka nadal istnieje i ma prokurenta samoistnego nie zmienia postaci rzeczy, iż nie mając organu powołanego do jej reprezentacji, jako osoby prawnej, nie może realizować swoich uprawnień, a zatem jej działanie jest uniemożliwione. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 oraz art. 58 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.