V SA/Wa 1137/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-22

Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Irena Jakubiec – Kudiura, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może obciążyć wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, jeśli postępowanie zostało umorzone, a na rachunku bankowym nie było środków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy miały prawo, co do zasady, obciążyć wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, w tym opłatą manipulacyjną, po umorzeniu postępowania. Sąd nie podzielił poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko w przypadku skutecznego wyegzekwowania wierzytelności, wskazując, że przepisy ustawy egzekucyjnej nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności czynności egzekucyjnej. Niemniej jednak, Sąd uznał, że organy nie uwzględniły w swoich rozstrzygnięciach wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego niekonstytucyjności przepisów w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych, co wymaga ponownego wyliczenia kosztów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia wierzyciela (Prezesa Zarządu PFRON) kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec I. sp. z o.o. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne i obciążył wierzyciela kosztami, w tym opłatą manipulacyjną i opłatą za zajęcie rachunku bankowego, mimo braku środków na tym rachunku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wierzyciel wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego oraz błędną wykładnię przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2018 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego [...] – [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] o obciążeniu wierzyciela - Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].XI.2016 r. wystawionego wobec zobowiązanego I. sp. z o.o. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku I. sp. z o.o., na podstawie tytułu wykonawczego z [...] listopada 2016 r. nr [...] wystawionego przez Prezesa Zarządu PFRON obejmującego zaległość z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie należności głównej 324.000, 40 zł plus należne odsetki. Zawiadomieniami z [...] marca 2017 r. organ egzekucyjny podjął próbę zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem tj. w I. S.A. i A. S.A. Powyższe zawiadomienia doręczono bankom w dniu [...] marca 2017 r., natomiast zobowiązanej wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego doręczono w dniu [...] marca 2016 r. W odpowiedzi na przesłane zawiadomienie I. poinformował, że nie prowadzi rachunku na rzecz dłużnika, zaś A. o braku środków na rachunku dłużnika a nadto, że doszło do zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. umorzył na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko I. sp. z o.o. Zawiadomieniem z [...] grudnia 2017 r. Naczelnik US, poinformował wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie [...] zł, powstałych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika. Pismem z [...] grudnia 2017 r. Prezes Zarządu PFRON złożył wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. Naczelnik US obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik wskazał, że w wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych powstały koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...] zł i wynoszą odpowiednio: oplata manipulacyjna za doręczenie odpisu tytułu wykonawczego z [...].XI.2016 r. - art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej, która wyniosła [...] zł; - koszty egzekucyjne za zajęcie rachunku bankowego dokonane za podstawie tytułu wykonawczego - art. 64 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej, które wyniosły [....]. Następnie organ egzekucyjny, po przytoczeniu stosownych przepisów prawa, normujących kwestie związane z ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, stwierdził, że wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie niniejszego tytułu wykonawczego, w sprawie tej wystąpiła przesłanka obciążenia wierzyciela kosztami, określona w art. 64c § 4 u.p.e.a. Od postanowienia wierzyciel złożył zażalenie wskazując, iż brak było podstaw do naliczenia i pobrania opłaty egzekucyjnej za dokonanie czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej, albowiem wskutek wystosowanych przez organ egzekucyjny zawiadomień o zajęciach nie doszło de facto do zajęcia jakiejkolwiek wierzytelności. Organ egzekucyjny nie mógł dokonać zajęcia wierzytelności, której nie było. W opinii wierzyciela, nawet gdyby przyjąć, że czynność organu egzekucyjnego polegająca na zajęciu rachunku bankowego jest tą czynnością niezależnie od tego, czy dłużnik dysponuje wierzytelnością wobec banku z tytułu prowadzenia przez ten bank rachunku bankowego, absolutnie nie można wywieść, że czynność taka uprawnia Naczelnika do pobrania z tego tytułu opłaty na podstawie art. 64 § 1 ustawy egzekucyjnej. Wskazany przepis nie przewiduje opłaty egzekucyjnej za zajęcie rachunku bankowego, a pkt 4 tego przepisu wprost odnosi się wyłącznie do wierzytelności. Skoro więc ustawodawca w przepisach ustawy egzekucyjnej w ogóle nie uregulował opłaty za zajęcie rachunku bankowego, a organ egzekucyjny wyliczenie opłaty oparł na przepisie dotyczącym zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, uznać należy, iż warunkiem pobrania opłaty na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 w/w ustawy jest istnienie wierzytelności. W ocenie wierzyciela organ w żaden sposób nie wykazał istnienia jakiejkolwiek wierzytelności zobowiązanego wobec banku z tytułu prowadzenia rachunku bankowego. Swoje stanowisko wierzyciel potwierdził przytaczając wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2017 r. , sygn. akt II FSK 693/15 oraz z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2066/14. Wobec powyższego wierzyciel wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postanowieniem z [...] maja 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. Organ wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a., opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach. W art. 64c § 1 u.p.e.a., została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Ustawa dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny art. (64c § 4 u.p.e.a.), który stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a. Wskazał, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest uzasadnione i nastąpić może dopiero po uprzednim umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Wskazał, że koszty egzekucyjne zostały naliczone prawidłowo. Zauważył, że na dzień dokonania zajęcia rachunków bankowych zobowiązanej kwota należności głównej wraz z odsetkami wynosiła [...] zł (należność główna – [...] zł + odsetki – [...] zł). Od tej kwoty naliczone zostały więc koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł, czyli 1% opłaty manipulacyjnej oraz [...] zł, czyli 5% za dokonane zajęcie. Odnosząc się do stanowiska wierzyciela, że w postępowaniu nie doszło do zajęcia wierzytelności Dyrektor wyjaśnił, że koszty egzekucyjne nie są zależne od wyegzekwowania wierzytelności bo zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również kwoty, których nie było na rachunku w chwili dokonania zajęcia ( w tym zakresie organ odwołał się do wyroku NSA z 11 lutego 2014 r.sygn. akt II FSK 578/12. Od przedmiotowego postanowienia wierzyciel wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowo-administracyjnego oraz zarzucił naruszenie: 1. art. 190 § 4 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm. – u.p.e.a.), które to przepisy Trybunał Konstytucyjny uznał wyrokiem z 28 czerwca 2016 r. (sygn.31/14) za niekonstytucyjne oraz poprzez oparcie skarżonego postanowienia na ww. przepisach art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a, bez uwzględnienia wskazanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie; 2. art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w wyniku uznania przez organ, że w niniejszej sprawie doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego pomimo braku środków na tym rachunku, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że opłata egzekucyjna w wysokości kreślonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych; 3. błędną ocenę stanu faktycznego polegającą na uznaniu, że doszło w niniejszej sprawie do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że do zajęcia wierzytelności nie doszło wobec faktu, że nie było na rachunku żadnych środków pieniężnych, czego konsekwencją jest brak podstaw do pobrania opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w niniejszej sprawie. Wierzyciel w uzasadnieniu skargi rozwinął postawione zarzuty przedstawiając szczegółowe ich uzasadnienie W szczególności wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r. został opublikowany 16 sierpnia 2016 r. tymczasem postanowienie organu I instancji w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, zostało wydane [...] kwietnia 2018 r. zatem postanowienie to jak i postanowienie wydane przez Dyrektora IAS powinno uwzględniać stanowisko Trybunału dotyczące treści art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. orzekł bowiem, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Odnośnie art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skargę należało uwzględnić. Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko I. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela będącego skarżącym w sprawie. W ocenie Sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe. Na wstępie należy wskazać, że skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego syg. [...], kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzone czynności egzekucyjne tj. głównie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, na którym nie było środków, nie pozwalały na skuteczne ich wyegzekwowanie jak również kwestionuje wysokość określonych kosztów egzekucyjnych. Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi jak również opłatą manipulacyjną, które składają się na koszty egzekucyjne. Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii przez : WSA w Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r. I Sa/Gl 221/18, WSA w Opolu w wyroku z 21 marca 2018 r. I SA/Op 33/18. Zdaniem Sądu stanowisko takie jakie zajmuje skarżący, nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej . Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych- 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. Natomiast § 9 pkt 2 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i użycie określenia "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje zdaniem Sądu, że ustawodawca, nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności. Tym niemniej Sąd podziela stanowisko skarżącego co do tego, że wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. [...] i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a. opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Stosownie do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jak również art. 64 § 6 u.p.e.a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. [...] orzekł m.in., że: 1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji." TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji." Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę [...] zł. Należy wskazać, że w wyroku [...], nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat. Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK [...] i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a., wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten – w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją – nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet – musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału". Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 u.p.e.a. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a. Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu. Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych jak i opłaty manipulacyjnej ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku [...]. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło