II SAB/Wa 176/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi S. C. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wyłączenie stosowania przepisów 1. stwierdza, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego S. C. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. S. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sporządzonej w dniu [...] lutego 2018 r., zarzucił Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji bezczynność w prowadzeniu postępowania z wniosku zainteresowanego o wyłączenie stosowania wobec niego art. 15c oraz art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 709 ze zm.). W konkluzji skargi wniósł o: 1) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 10 000 zł; 3) orzeczenie nawiązki w kwocie 5000 zł. na rzecz Federacji Stowarzyszeń Służb Mundurowych RP; 4) zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przedmiotowy wniosek złożył do organu w dniu [...] kwietnia 2017 r. Organ kilkakrotnie informował go o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, ale termin ten nie został dochowany, był przedłużany a nadto znacznie wykraczał poza wskazanie z art. 35 Kpa. Informację o zgromadzeniu niezbędnego do załatwienia sprawy materiału otrzymał w dniu [...] listopada 2017 r., zaś organ decyzje wydał dopiero w dniu [...] grudnia 2017 r., po ponagleniu (pismo skarżącego z [...] grudnia 2017 r.). W ocenie skarżącego wydanie w jego sprawie decyzji negatywnej nie wymagało dokonywania wielu czynności zwracania się do różnych organów, skoro w sprawie – co skarżący wnioskuje z treści uzasadnienia decyzji – decydujące było kryterium braku krótkotrwałości służby. W ocenie skarżącego nowelizacja ustawy emerytalnej z dnia 16 grudnia 2016 r. zawiera nieprecyzyjne sformułowania, jak kryterium "krótkotrwałości", czy "zagrożenia zdrowia i życia". Wskazał na swoją służbę w Agencji Wywiadu, Zarządzie Wywiadu UOP oraz w Departamencie [...] MSW oraz na przepisy o ochronie informacji niejawnych, uniemożliwiające uzyskanie informacji o tej służbie. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w przedmiotowej spawie została wydana decyzja w dniu [...] grudnia 2017 r. i po ponownym rozpatrzeniu spawy decyzja z dnia [...] lutego 2018 r. Natomiast wniosek wszczynający sprawę został wniesiony [...] maja 2017 r. Zatem zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) w sprawie nie przysługuje prawo do wniesienia ponaglenia, a prawo do wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art, 1. W związku z powyższym zgodnie z art, 37 § 1 Kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący takiego wezwania nie wniósł. Zaś skargę zarzucająca bezczynność wniósł po wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. i decyzji z dnia [...] lutego 2018 r., po ponownym rozpatrzeniu spawy. Organ argumentował, iż aby wydać decyzję w przedmiocie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) organ musi dokonać wszechstronnego i wnikliwego zbadania przedmiotowej sprawy, co wymaga podjęcia przez organ administracji szeregu czynności wyjaśniających. W pierwszej kolejności na organie ciąży obowiązek wystąpienia do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z zapytaniem czy i jakie skarżący pobiera świadczenie emerytalne oraz za jakie okresy służby i w jakich formacjach. Następnie ustalenia będzie wymagało, czy skarżący podlega (ewentualnie za jakie okresy, służba w jakich formacjach) regulacjom ww. ustawy (art. 15c, art. 22a. art. 24a). W przypadku potwierdzenia powyższego konieczne będzie wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - z prośbą o przekazanie informacji o przebiegu służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy, a także przekazanie informacji pozwalających na ocenę ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Ponadto niezbędne będzie wystąpienie do formacji, w których skarżący pełnił służbę, lub jej następcy prawnego, z prośbą o weryfikację okresów służby skarżącego pod kątem przedstawionego powyżej ustawowego wymogu dotyczącego rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę stan faktyczny oraz prawny (wynikający z ww. ustawy i zobowiązujący organ do przeprowadzenia szeregu czynności zanim organ wyda decyzję na podstawie art. 8a ustawy) przedmiotowej sprawy, wydłużenie terminu załatwienia przedmiotowej sprawy było uzasadnione a organ potrzebuje - realnego w okolicznościach sprawy - czasu do przeanalizowania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydania i uzasadnienia rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga zarzucająca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jest w znacznej części zasadna. Wniosek skarżącego, inicjujący postępowanie o zastosowanie wobec niego art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708), wpłynął do organu w dniu [...] maja 2017 r. W dniu [...] maja 2017 r. organ wystosował do skarżącego, w trybie art. 36 Kpa, pismo o przewidywanym zakończeniu postepowania do dnia [...] października 2017 r. a w dniu [...] maja 2017 r. wystosował pismo do Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wystosowanie tych pism oraz działanie organu na tym etapie postępowania, z uwagi na złożony charakter sprawy, wymagający współdziałania innych organów i zgromadzenia wielu dokumentów, był prawidłowy. Jednakże dalsze działanie organu w rozpatrywaniu tej sprawy nie było już prawidłowe. Otóż wystosowanie przez organ dopiero w końcu sierpnia 2017 r. dalszych pism do ZER MSWiA oraz pism do Instytutu Pamięci Narodowej i do Szefa ABW było zbyt późne i w rezultacie, w związku z oczekiwaniem na stosowne odpowiedzi, niezasadnie przedłużyło rozpatrzenie sprawy. W rezultacie takiego działania organ poinformował skarżącego o dalszym przedłużeniu rozpatrzenia sprawy (pismo z [...] października 2017 r.). Nadto w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ powinien w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r., informującym o zgromadzeniu materiału dowodowego, zakreślić termin na zajęcie przez stronę stanowiska a w braku konkretnego stanowiska strony wydać decyzję. Powyższe ustalenia oraz okoliczność wydania decyzji dopiero w dniu [...] grudnia 2017 r. i po ponagleniu skarżącego (pismo z [...] grudnia 2017 r.), świadczą o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organu – a zatem o zasadności skargi w tej materii (pkt 1 wyroku). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzona wyżej przewlekłość w działaniu organu nie miała cechy rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku), co wynika zarówno z przytoczonego wyżej stanu sprawy i z zestawienia dat działania organu oraz znanej Sądowi z urzędu znacznej ilości wniosków, które wpłynęły do organu w tego typu sprawach (do marca 2018 r. wpłynęło ich ponad 4100 spraw). Nie bez znaczenia pozostaje tu także okoliczność, iż procedowanie w tego typu sprawach wymaga wielu ustaleń i wymiany niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy informacji pomiędzy różnymi organami. Nadto z przedmiotową skargą skarżący występuje nie w trakcie rzeczonego postępowania administracyjnego, ale już po jego zakończeniu decyzja ostateczną. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (porównaj wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12). W niniejszej sprawie, wskutek wyżej wskazanych okoliczności, po stronie organu brak jest kwalifikowanej postaci naruszenia prawa – to jest postaci jego rażącego naruszenia. W konsekwencji niniejszego ustalenia nie można było uwzględnić skargi co do pozostałych jej żądań i dlatego w tym zakresie, na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona ( pkt 3 wyroku). Nie można zgodzić się z oceną organu, iż fakt wniesienia skargi po wydaniu przez organ decyzji ostatecznej czyni ją bezzasadną. Taki stan sprawy, wobec treści art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyni jedynie niezasadne wydanie wyroku zobowiązującego organ do wydania decyzji, umożliwia jednakże kontrolę działania organu w danym postępowaniu pod kątem jego bezczynności czy przewlekłości. Natomiast twierdzenia skargi polemizujace, co do treści podjętych przez organ decyzji, czy też uwagi skarżącego, co do stanowienia prawa, nie stanowią przedmiotu niniejszego postępowania w zakresie przewlekłości i dlatego pozostają bez znaczenia dla jego wyniku. Z tych wszystkich przyczyn, na podstawi art. 119, art. 132 i art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.