II SA/Rz 952/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi G. W. i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących G.W. i M. W. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...]odmawiające M. i G. W. (dalej: "skarżącym") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ I instancji" i "PINB") z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]nakazującej wyżej wymienionym rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego tj. rampy załadunkowej, usytuowanej przy północno – wschodniej ścianie budynku handlowo- usługowym, na działce nr ewid. 331 w miejscowości L. W podstawie prawnej postanowienia powołano art 58, 59 § 1, art 123 i 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") . Jak wynika z akt sprawy opisana wyżej decyzja organu I instancji wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia odwołania została przesłana za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na adres M. i G. W. zamieszkałych U., ul. G. 15/6. Przesyłka była dwukrotnie awizowana - w dniu 22 marca 2018 r., a następnie w dniu 30 marca 2018 r. Z uwagi na niepodjęcie, w dniu 6 kwietnia 2018 r. została zwrócona do organu I instancji, a następnie pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w trybie art 44 K.p.a. na dzień 5 kwietnia 2018 r. W dniu 10 maja 2018 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu podnieśli, że z treścią decyzji zapoznali się dopiero w dniu 4 maja 2018 r. z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 kwietnia 2018 r., którym poinformowano ich, że w przypadku nie wykonania w terminie 14 dni, ciążącego na nich obowiązku wykonania rozbiórki, zostanie wszczęte postepowanie egzekucyjne. Podali, że w okresie od dnia 7 marca 2018 r. do 9 kwietnia 2018 r. przebywali poza granicami kraju w związku z prowadzoną rekonwalescencją po zabiegu operacyjnym. Na wezwanie organu uzupełnili wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nadsyłając również odwołanie. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu organ stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Wyjaśnił, że skarżący byli informowani o toczącym się postępowaniu na każdym jego etapie. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania byli pouczeni o obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie swojego adresu. Wskazał również na możliwość ustanowienia pełnomocnika na czas nieobecności strony w miejscu zamieszkania. Na tych podstawach stwierdził brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na to postanowienie skarżący zarzucili nieprawidłowe doręczenie decyzji organu I instancji wskazując, że została im doręczona w jednej kopercie, przez co jedna osoba nie mogła jej odebrać, a następnie podnieśli, że nie ponoszą winy w niedochowaniu terminu wniesienia odwołania ponieważ z powodu rekonwalescencji przebywali poza gaśnicami kraju. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; W pierwszej kolejności wypada podnieść, iż istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów |administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.). Zakres tej kontroli natomiast wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami |administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Stosownie to tego (przepisu Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko , wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia (prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest postanowienie WINB z dnia [...] czerwca 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia [...] marca 2018 r. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 58 K.p.a. Zgodnie z nim w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w §2 jest niedopuszczalne (§3). Należy dodać, iż w myśl art. 59 § 2 K.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. WINB stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili, iż uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. W świetle art. 58 § 1 i 2 K.p.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest łączne spełnienie przesłanek z ww. przepisu. WINB przyjął, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w wypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, tzn. przeszkody, której osoba zainteresowana nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podnoszona okoliczność pobytu poza granicami kraju i brak możliwości odebrania decyzji, nie jest uzasadnieniem braku winy skarżących w uchybieniu terminu. Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest zachowanie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Nawet niewielkie zaniedbanie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania. Z akt sprawy organu I instancji wynika, że o toczącym się postępowaniu Państwo M. i G. W. byli na każdym etapie informowani. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie z dnia 23.08.2017 r. znak: [...], strony postępowania w tym również Państwo M. i G. W. byli pouczeni o obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu. WINB przyjął, że strony postępowania mogą również ustanowić swojego pełnomocnika na czas nieobecności strony w miejscu zamieszkania. Pobyt poza granicami kraju nie może być powodem do skorzystania z przepisu zawartego w art. 58 K.p.a. Sąd uznaje zaprezentowane wyżej stanowisko WINB za przedwczesne. Zdaniem Sądu WINB rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu powinien był odnieść się do argumentacji w nim zawartej, przywołanej na jego uzasadnienie. W kontrolowanej sprawie WINB pominął milczeniem kwestię choroby skarżącego, konieczności rehabilitacji poza miejscem zamieszkania, czasookresu przebywania w szpitalu, na zwolnieniu lekarskim i rehabilitacji. Organ podnoszonych przez skarżących okoliczności nie skonfrontował z okresem biegu terminu do wniesienia odwołania. Sąd co do zasady podziela stanowisko WINB, że sama nieobecność w miejscu zamieszkania w dacie doręczenia przesyłki nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu. Jednakże nieobecność spowodowana chorobą, leczeniem, rehabilitacją może być uznana za usprawiedliwioną. Choroba jest zdarzeniem nagłym, wytrącającym z ustalonego rytmu życia. Jeżeli nieobecność skarżących była spowodowana chorobą jednego z nich to nieustanowienie pełnomocnika na czas nieobecności także można uznać za usprawiedliwione. Okoliczności te należy wyjaśnić. Reasumując, oczywistym jest, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z obrazą art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że właściwym sposobem doręczenia decyzji w sytuacji, gdy małżonkowie występują jako strony postępowania, jest doręczenie decyzji odrębnie każdemu z małżonków. Nie można wówczas domniemywać istnienia upoważnienia jednego z małżonków do działania w imieniu drugiego małżonka (zob. uzasadnienie wyroku WSA w Olsztynie z 8 grudnia 2009 r., II SA/Ol 948/09, LEX nr 555353), Niemniej jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje utrwalony pogląd, że doręczenie do rąk jednego małżonka przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków jest skuteczne również wobec drugiego małżonka, chyba że zakwestionuje on i podważy sposób doręczenia (zob. np. wyrok NSA z 17 maja 2012 r., I OSK 764/11, LEX nr 1218899). W toku postępowania przed PINB skarżący nie kwestionowali takiego sposobu doręczenia im kserokopii decyzji. Nie negowali jej doręczenia niezależnie od tego, które z małżonków faktycznie odebrało przesyłkę. Dlatego też zarzut tego rodzaju podniesiony w skardze w tym zakresie jest bezzasadny. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na względzie treść niniejszego uzasadnienia.