II SAB/Wa 586/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] R.K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia - odrzucić skargę - Pismem z dnia 12 września 2018 r. Fundacja [...] z siedzibą w [...]; zwana dalej Fundacją skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] R.K., skargę na bezczynność polegającą na nierozpatrzeniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. W tego rodzajach sprawach na stronie skarżącej spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193, z późn. zm.). W związku z powyższym zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 586/18 wezwano stronę skarżącą do uiszczenia należnego wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, informując jednocześnie, że niewykonanie tego zarządzenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Pismo Sądu z dnia 3 października 2018 r., przy którym przesłano stronie skarżącej odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu, zostało doręczone w dniu 9 października 2018 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się w aktach sprawy). Pismem z dnia 15 października 2018 r. strona skarżąca wskazała, że Fundacja jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); zwanej dalej P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1 powołanego artykułu są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Opłatą sądową jest między innymi wpis od skargi (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że strona skarżąca nie wykonała wezwania Sądu w zakreślonym do tego terminie, co stanowi obligatoryjną przesłankę do odrzucenia skargi. Po sprawdzeniu w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustalono, że pomimo prawidłowo doręczonego stronie skarżącej w dniu 9 października 2018 r. odpisu zarządzenia z dnia 3 października 2018 r. wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania wezwania we wskazanym powyżej terminie, strona skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu Sądu i nie uiściła należnego wpisu sądowego. Skarga zatem, jako nieopłacona, podlega odrzuceniu. W związku z pismem strony skarżącej z dnia 15 października 2018 r. należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 § 2 P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Organizacje wymienione w art. 239 § 2 P.p.s.a. mogą uzyskać zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych po dodatkowym ustaleniu czy podmiot ten działa we własnej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 650/16 (niepublikowane), z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 420/16, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15 oraz z dnia: 26 października 2016 r., sygn. akt: I OZ 957/16 i I OZ 1013/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym bowiem zakresie procedura sądowoadministracyjna zawęża wyłączenie podmiotowe od uiszczania wpisu sądowego wobec organizacji pożytku publicznego w sprawach własnych, jak również organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (także w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Podkreślić należy, że kwestia ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 P.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki podlegające wykładni ścisłej, a niekiedy wręcz zawężającej (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski: komentarz do art. 240 [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 907). Reguły te są pomocne przy odkodowaniu pojęcia "sprawy własnej", o której mowa w art. 239 § 2 P.p.s.a. W związku z tym pojęcie to należy odnosić nie do wykonywanej przez organizację działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych. Zdaniem Sądu nie można uznać, że Fundacja wnosząc skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, występuje jako strona w swojej własnej sprawie dotyczącej realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, a zatem sfery działalności zewnętrznej Fundacji, co nie wpływa bezpośrednio na jej prawa i obowiązki oraz nie zmienia jej sytuacji prawnej. Nie można bowiem utożsamiać "spraw własnych" z działalnością statutową, gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. W związku z powyższym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie Fundacja nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 P.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.