VII SA/Wa 342/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-08

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej z rażącym naruszeniem prawa (brak decyzji środowiskowej), może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tej inwestycji?
Ratio decidendi
Tak, stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tej inwestycji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to uzasadnione ze względu na zależność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie od decyzji o pozwoleniu na budowę oraz skutek ex tunc stwierdzenia nieważności, który oznacza, że wadliwa decyzja jest traktowana jako nigdy nie wydana.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o pozwoleniu na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji PINB było wcześniejsze stwierdzenie nieważności decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę tej stacji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa (brak decyzji środowiskowej). Skarżąca zarzucała m.in. naruszenie procedury i brak podstaw do stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant st.sekr.sąd. Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem skargi [...] Spółki z o.o. w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2017 r. znak: [...], wydana w trybie stwierdzenia nieważności, w następującym stanie sprawy: Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ("PINB"), na podstawie art. 59 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu wniosku Spółki [...], udzielił pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z instalacją elektryczną i uziemiającą, usytuowanej na dz. ozn. nr ew. [...] i [...] w M., ul. M., wybudowanej na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r. znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ("GINB") decyzją z [...] lutego 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania E. M. i G. Z. od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r. znak: [...]. W uzasadnieniu wskazał, że weryfikowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e i f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397 ze zm.). Wskazana decyzja GINB została zaskarżona do WSA w Warszawie, który postanowieniem z 13 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/WA 910/17 odmówił wstrzymania jej wykonania. Po wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie ww. stacji bazowej (v. zawiadomienie z 24 marca 2017 r.), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2017 r. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji PINB nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że doszło do unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej, a to nie mogło pozostać bez wpływu na byt prawny decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tej inwestycji, albowiem zostały one wydane w ramach jednego ciągu zdarzeń prawnych dotyczących tego samego zamierzenia (wskazał na ich wzajemną relację i umiejscowienie w procesie inwestycyjnym). Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ ten podniósł dalej, że podstawową przesłanką warunkującą możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie jest posiadanie przez inwestora pozwolenia na budowę; stwierdził, że brak takiego pozwolenia - wobec jego wyeliminowania z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, stanowi o wydaniu pozwolenia na użytkowanie z rażącym naruszeniem prawa. Ocenił przy tym, że taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Odwołanie od tej decyzji, z zachowaniem terminu, wniosła skarżąca – Spółka [...] zarzucając m. in. naruszenie art. 40 § 1 k.p.a. poprzez nie doręczenie decyzji ani zawiadomienia o wszczęciu postępowania stronie, z uwagi na wadliwe kierowanie korespondencji do osoby będącej pełnomocnika strony w innym postępowaniu. Nadto, skarżąca podniosła, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę może prowadzić do stwierdzenia nieważności o pozwoleniu na użytkowanie, ale nie oznacza to automatyzmu, a jedynie pewną możliwość, co w sprawie nie zostało uwzględnione. GINB decyzją z [...] listopada 2017 r. znak: [...] (wskazaną na wstępie), po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia GINB w pierwszej kolejności zauważył, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania administracyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Wskazał też, że możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także ostatecznych decyzji administracyjnych skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do decyzji obarczonych najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a., jako wyjątku od określonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). I dalej, organ ten podał, że jak wynika z materiału dowodowego, PINB w [...] decyzją z [...] września 2015 r., udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z instalacją elektryczną i uziemiającą, usytuowanej na dz. ewid. [...] i [...], położonych w M. przy ul. M., wybudowanej na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r., znak: [...]. Niemniej, na podstawie ostatecznej decyzji GINB z [...] lutego 2017 r., znak: [...], doszło do wyeliminowania w trybie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę. Organ zauważył przy tym, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W związku z powyższym przyjął, że w przedmiotowej sprawie rozważenia wymagała kwestia zależności pomiędzy ww. decyzjami, co należało rozpatrywać na podstawie przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ustalając powyższą okoliczność wziął pod uwagę, że decyzja PINB z [...] września 2015 r., udzielająca pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z instalacją elektryczną i uziemiającą, została wydana w stosunku do inwestycji zrealizowanej na podstawie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z [...] maja 2015 r. Ww. decyzja Starosty [...] z [...] maja 2015 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e i f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397, ze zm.). Sporna inwestycja w dacie wydania pozwolenia na budowę wymagała bowiem wydania decyzji środowiskowej (a taka w pozwoleniu na budowę nie została przedstawiona). Zauważył, że udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji niezgodnie z wymaganiami ochrony środowiska - bez wymaganej decyzji środowiskowej - stanowi wyraz niewypełnienia podstawowych wymogów, od których ustawodawca uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli zatem decyzja Starosty [...] z [...] maja 2015 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, była niezgodna z obowiązującymi przepisami, to również decyzja PINB w [...] z [...] września 2015 r., udzielająca pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej, narusza ww. przepisy. W konsekwencji GINB wskazał na bezpośredni związek pomiędzy decyzją Starosty [...] z [...] maja 2015 r., a decyzją organu powiatowego z [...] września 2015 r. Ocenił więc, że stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, nie mogło pozostać bez wpływu na byt prawny decyzji PINB w [...] z [...] września 2015 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Zdaniem GINB, obie te decyzje składają się na różne etapy procesu inwestycyjnego i na ich mocy inwestorowi zostają przyznane odmienne uprawnienia. W przypadku postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jego istotą jest ustalenie, czy wybudowany obiekt może być użytkowany w sposób, który został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to bowiem końcowy etap procesu inwestycyjnego skierowany na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego (por. wyrok NSA z 27 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 3048/12). Zatem, udzielenie pozwolenia na użytkowanie lub dokonanie skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego jest efektem uznania przez organ, że proces budowlany został zakończony (por. wyroki NSA z 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 660/09 oraz z 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 492/11). Organ dodał przy tym, że na bezpośredni związek decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wskazują również przepisy określające, co ma zawierać wniosek o wydanie pierwszej z nich, zawarte w art. 57 Prawa budowlanego. I dalej, GINB zauważył, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na skutek okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., wywołuje skutek prawny ex tunc, co oznacza, że decyzja taka jest nieważna z mocy samego prawa od początku, czyli od daty jej wydania. Stwierdzenie nieważności decyzji usuwa decyzję "nieważną" z obrotu prawnego i przywraca stan prawny istniejący przed wydaniem decyzji "nieważnej", a skutku ex tunc nie wywołuje żadne inne orzeczenie, w tym również orzeczenie stwierdzające wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Jeżeli więc została stwierdzona nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, to przyjmuje się, że decyzja taka nigdy nie została wydana, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie inwestycji, zrealizowanej na podstawie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. W świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego i prawnego sprawy GINB uznał, że zaskarżoną decyzją z [...] września 2017 r [...] WINB zasadnie stwierdził nieważność decyzji PINB z [...] września 2015 r., udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z instalacją elektryczną i uziemiającą, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, co wypełnia pozytywna przesłankę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu od zaskarżonej decyzji zarzutu, dotyczącego tego, że decyzja [...] WINB z [...] września 2017 r. została doręczona M. B., która nie została ustanowiona pełnomocnikiem w sprawie, GINB wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo Nr [...] z [...] grudnia 2014 r. udzielone M. B. do reprezentowania [...] Sp. z o.o. przed organami administracji publicznej we wszystkich instancjach, w sprawach związanych z prowadzoną przez Spółkę budową, eksploatacją, a także zakończeniem eksploatacji infrastruktury telekomunikacyjnej (...). Z treści ww. pełnomocnictwa dla M. B. wynika, że wygasło ono z dniem [...] stycznia 2016 r., tak więc skierowanie decyzji [...] WINB z [...] września 2017 r. do ww. osoby niewątpliwie stanowi uchybienie organu prowadzącego sprawę. Jednak biorąc pod uwagę, że Spółka [...] złożyła w ustawowym terminie odwołanie od decyzji [...] WINB z [...] września 2017 r., należy uznać, że powyższe uchybienie nie wywołało takich skutków, żeby podmiot posiadający przymiot strony, tj. [...] Sp. z o.o., został pozbawiony czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. Przedmiotowe odwołanie zostało rozpatrzone w niniejszym postępowaniu. W odniesieniu do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, organ stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na zasadność niniejszego rozstrzygnięcia. W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB z [...] listopada 2017 r. znak: [...], skarżąca – [...] Spółka z o.o. w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: -art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji i ograniczenie się w tym zakresie jedynie do przytoczenia przepisów prawa oraz nie wskazanie, które z wymagań określonych w art. 59 ust. 1 bądź/i w art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego w czasie gdy prowadzone było postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie nie zostało spełnione w stanie faktycznym sprawy, co miałby uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie; -art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że prowadzenie postępowania bez wiedzy strony, a w szczególności nie zawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i uniemożliwienie stronie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym nie jest okolicznością uzasadniającą uchylenie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji gdy spowodowało to naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania; -art. 40 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że prowadzenie postępowania bez wiedzy strony, jak i kierowanie korespondencji do osoby, która w tym postępowaniu nie była ustanowiona pełnomocnikiem strony nie stanowi istotnego naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie winno skutkować uchyleniem decyzji I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania pomimo, że takie działanie spowodowało naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania; -art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważności decyzji w sytuacji gdy brak jest przesłanek dla takiego działania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczy decyzji GINB z [...] listopada 2017 r. znak: [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB z [...] września 2015 r. nr [...], o pozwoleniu na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej usytuowanej na dz. ewid. [...] i [...] położonych w M.. Powodem wszczęcia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności w stosunku do ww. decyzji PINB, a następnie wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego, było ustalenie, że doszło do stwierdzenia nieważności (ostateczną decyzją GINB z [...] lutego 2017 r.), decyzji o pozwoleniu na budowę dla tej inwestycji. Ta zaś okoliczność, jak przyjęto, uzasadniała nie tylko wszczęcie z urzędu postępowania w niniejszej sprawie, ale też w efekcie - stwierdzenie nieważności ww. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ocenę tę Sąd w pełni podziela, uznając w konsekwencji decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie za prawidłową, nie dopatrując się jednocześnie żadnych tego rodzaju wad procesowych w postępowaniu zakończonym tą decyzją, które winny skutkować uwzględnieniem skargi, na zasadzie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, "p.p.s.a."). Rozwijając tę ocenę zważyć trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 13 listopada 2012 r. w sprawie I OPS 2/12 rozstrzygnął, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zważyć również należy (za organami), że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie wydana na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego kończy proces inwestycyjny, a przy tym jest zależna od decyzji o pozwoleniu na budowę zamierzenia budowlanego, jako że (stosownie do treści art. 59 ust. 1 - właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a, a zgodnie z art. 59a ust. 1 - właściwy organ przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę), może być wydana tylko wobec ustalenia, że zamierzenie to zostało zrealizowane zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 2 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1628/17). Dlatego też nie ma (również w orzecznictwie sądów administracyjnych, v. wyrok NSA z 6 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2766/15), żadnego sporu co do tego, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest decyzją zależną od decyzji o pozwoleniu na budowę – co oczywiste – dotyczącej tej samej inwestycji. To też powoduje, że eliminacja z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji o pozwoleniu na budowę wpływa na byt prawny decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z tego względu w doktrynie przyjmuje się, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pociąga za sobą stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (Z. Kostka w: red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2016, s. 802). Rozważania poczynione przez organy oby instancji w tej kwestii, Sąd uznaje za w pełni prawidłowe, i traktuje też za własne. Tym samym, ustalenie w niniejszej sprawie, że doszło do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] maja 2015 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej, wymagało uruchomienia postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Postępując w ten sposób organy orzekające uwzględniły, że decyzja GINB z [...] lutego 2017 r. stwierdzająca nieważność ww. orzeczenia, została zaskarżona do WSA w Warszawie, ale na skutek wniosku skarżącej Sąd ten prawomocnym postanowieniem odmówił wstrzymania jej wykonania. Nadto, analizując sprawę, GINB w zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę powody, które doprowadziły do unieważnienia ww. pozwolenia na budowę. Organ ten wskazał bowiem (a jest to okoliczność niekwestionowana, znajdująca odzwierciedlenie w aktach sprawy), że powodem unieważnienia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, było stwierdzenie jego wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm.) i § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e i f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397, ze zm.), z uwagi na nie uzyskanie przez inwestora wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tego rodzaju wada, skutkująca zastosowaniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie mogła być w żaden sposób "naprawiona/usunięta" w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie dla tej inwestycji (co Sąd dostrzega wobec treści skargi). W konsekwencji, zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stosunku do ww. pozwolenia na użytkowanie -w tych okolicznościach- należało uznać za w pełni uzasadnione i prawidłowe. Na tak dokonaną ocenę, nie mogły wpłynąć zarzuty skargi. W ich kontekście Sąd przede wszystkim zauważa, że w obu decyzjach wydanych w sprawie (wbrew stanowisku skarżącej) wyraźnie podano powody zastosowania ww. art. 156 § 1 Kodeksu; argumentacja organów oparta jest na prawidłowych ustaleniach faktycznych, a także prawnych; tym samym zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia podstawy prawnej decyzji czy braku wskazania, które z wymogów określonych w art. 59 ust. 1 czy art. 57 ust. 1-4 Prawa budowlanego nie zostały zachowane, Sąd uznaje za nieskuteczny. Sąd dostrzega przy tym raz jeszcze, że z obu decyzji wydanych w sprawie jednoznacznie wynika, że wobec unieważnienia decyzji o pozwoleniu na budowę, "odpadła" w istocie podstawa dla wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (co powoduje konieczność zweryfikowania tej ostatniej, już wydanej). Nie można bowiem pozostawić w obrocie prawnym decyzji, stwierdzającej realizację inwestycji zgodnie z pozwoleniem na budowę, które to ze skutkiem ex tunc zostało wyeliminowane z obrotu prawnego; nie można też w takich okolicznościach stwierdzić, aby spełniona była przesłanka z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut skargi wskazujący na to, że nie można na zasadzie pewnego "automatyzmu" unieważnić decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wobec unieważnienia pozwolenia na budowę. Nawet jeśli podzielić to stanowisko (skoro w treści przywołanej powyżej uchwały NSA przyjął, że stwierdzenie nieważności decyzji może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej), nie można zgodzić się ze skarżąca, że GINB bez żadnej dodatkowej oceny okoliczności sprawy, poprzestając na ustaleniu, że doszło do unieważnienia pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie. Organ ten, o czym już była mowa powyżej, wziął bowiem pod uwagę przyczyny unieważnienia pozwolenia na budowę; tylko zaś ewentualne ustalenie, że negatywne skutki wywołane tym orzeczeniem, nie przenoszą się na decyzję zależną o pozwoleniu na użytkowanie, mogłyby uzasadniać "odstąpienie" od unieważnienia tego ostatniego (stosownie do definicji przesłanki rażącego naruszenia prawa, zgodnie z którą, jak wypracowało orzecznictwo sądów, dla uznania naruszenia za rażące decydujące znaczenie ma ocena skutków społeczno-gospodarczych tego naruszenia); ale takich rozważań (nawet hipotetycznych) nie przedstawiła sama skarżąca. Biorąc zaś pod uwagę, że decyzja o pozwoleniu na budowę i decyzja o pozwoleniu na użytkowanie są elementami ciągu aktów administracyjnych w procesie inwestycyjno-budowlanym, co kreuje ich zależność, wadliwość tej pierwszej wpływa na wadliwość pozwolenia na użytkowanie, nadto – brak eliminacji tej drugiej – uniemożliwia doprowadzenie inwestycji (pozbawionej pozwolenia na budowę) do stanu zgodnego z prawem. Tylko więc szczególne powody mogłyby prowadzić do niezastosowania art. 156 § 1 Kodeksu w okolicznościach niniejszej sprawy. W tym przypadku takie nie miały miejsca, a wzajemna relacja omawianych decyzji, ich umiejscowienie w procesie inwestycyjnym, nadto – charakter stwierdzonej wady, czyniły koniecznym zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy ww. art. 156 § 1. Sąd podnosi przy tym, że wyrokiem z 2 lutego 2018 r. sygn. akt VII SA/WA 910/17 WSA w Warszawie oddalił skargę Spółki [...] na decyzję GINB z [...] lutego 2017 r. znak: [...] (dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji bazowej), a wyrok ten z dniem 6 marca 2018 r. uprawomocnił się. W końcu, nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty dotyczące naruszenia art. 10 § 1 i art. 40 § 1 k.p.a. W tym kontekście skarżąca podniosła, że nie została prawidłowo powiadomiona o wszczęciu postępowania, nie doręczono jej także (w sposób zgodny z przepisami k.p.a.) decyzji organu I instancji, ani zawiadomienia przewidzianego w art. 10 § 1. Sąd analizując te zarzuty uznał, że owszem, doszło do naruszenia ww. przepisów Kodeksu, niemniej nie w stopniu istotnym, uzasadniającym uwzględnienie skargi. I tak, rację ma skarżąca, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jak i decyzję [...] WINB skierowano (w znaczeniu: wysłano) do osoby będącej pełnomocnikiem skarżącej, ale w innym postępowaniu (tj. do M. B., która była umocowana, ale tylko do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na użytkowanie). Sąd zauważa jednak, że naruszenie w ten sposób art. 40 § 1 i 2 k.p.a. obligującego organ do doręczania pism stronie, a tylko wtedy gdy ustanowiła ona pełnomocnika – temu pełnomocnikowi, nie pozbawiło skarżącą udziału w postępowaniu. Wskazana korespondencja, choć skierowana została do M. B., to jednocześnie z zaznaczeniem, że dotyczy ona Spółki [...], nadto – wysłano ją na adres skarżącej, w efekcie – została przez skarżącą podjęta. To zaś umożliwiło skarżącej m. in. wniesienie odwołania z zachowaniem terminu, a jednocześnie udział w postępowaniu. Stąd też kwestia ta, podniesiona w odwołania, zasadnie została oceniona przez GINB w zaskarżonej decyzji jako nie mogąca wywołać zamierzonego skutku. Odnosząc się zaś do zarzutu niewezwania skarżącej w trybie art. 10 § 1 k.p.a., do zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, Sąd dostrzega, że w orzecznictwie sądowym jednolite jest stanowisko, że uchybienie to może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny, a zatem w niniejszej sprawie organ nie miałby podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżąca podnosząc ten zarzut, nie wywiodła jednak w żaden sposób, by taka sytuacja miała miejsce w tym przypadku. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło