II OSK 2178/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-08
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Andrzej Wawrzyniak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę E. S. na decyzję Wojewody o odmowie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, pomijając kwestię wyeliminowania z obrotu prawnego pierwotnej decyzji Starosty oraz nie odnosząc się do zarzutów dotyczących kumulacji pól elektromagnetycznych i błędów metody obliczeniowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając, że uzasadnienie wyroku było wadliwe i uniemożliwiało kontrolę instancyjną. Sąd I instancji nie ocenił w sposób wystarczający materiału dowodowego dotyczącego zasięgu i parametrów pól elektromagnetycznych, nie odniósł się do zarzutu kumulacji promieniowania oraz do faktu potencjalnego wyeliminowania z obrotu prawnego pierwotnej decyzji Starosty w innym postępowaniu. W związku z tym sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Wojewody o odmowie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. E. S. wnioskowała o wznowienie postępowania, twierdząc, że bez swojej winy nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jej skargę, uznając, że jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na wady uzasadnienia i brak należytej analizy istotnych okoliczności sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [..] Stowarzyszenia [..] z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 133/18 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [..] stycznia 2013 r. nr [..] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie; 2. zasądza od Wojewody M. na rzecz [..] Stowarzyszenia [..] z siedzibą w R. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 133/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. S. na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [..] marca 2011 r. Starosta [..] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [..] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [..] składającej się ze stalowej wieży kratowej o wysokości 55,45 m, anten radioliniowych, urządzeń sterujących pracą anten oraz przyłącza energetycznego – na dz. nr [..] w miejscowości W. gm. I.
Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją wystąpili, będący właścicielami sąsiadującej z terenem inwestycji działki nr [..], E. S. i S.S. wskazując, że bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu.
Decyzją z dnia [..] października 2012 r. Starosta [..], po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [..] marca 2011 r.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła E. S.
Decyzją z dnia [..] stycznia 2013 r. Wojewoda [..] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji ustalił strony postępowania m.in. na podstawie art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej Pr. bud.), określając obszar oddziaływania inwestycji w oparciu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192 poz. 1883), które reguluje standardy jakości środowiska w zakresie PEM ustalone w porozumieniu z właściwym Ministrem Zdrowia, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.), uwzględniając parametry pracy anten oraz miejsca dostępne dla ludności. Organ odwoławczy wskazał, że Starosta przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdził zgodność projektu budowlanego m.in. z wymogami ochrony środowiska, opierając się w całości na wnioskach z dwóch opracowań weryfikacyjnych dla anten według rozporządzenia Rady Ministrów z 2004 r. (zmienionego w 2007 r.), wykonanych przez inwestora w grudniu 2009 r., z których wynika, że na wieży zostaną zainstalowane 3 pary anten sektorowych w trzech azymutach o różnym nachyleniu oraz anteny emitujące radiolinie. Rozkłady pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych niż dopuszczalne (tj. o gęstości mocy pola powyżej 0,1 W/m2) zawierają się w obszarach zlokalizowanych w przestrzeni w obrębie działki nr [..], na której zlokalizowana jest stacja. Opracowania kwalifikacyjne wykonane przez inwestora: "Wyniki weryfikacji dla anten..." wykonane odrębnie dla anten [..] zlokalizowanych w sektorach A, B, C oraz anten [..] i [..]. zlokalizowanych w sektorach G, H, I zawierają obliczenia rozkładów natężeń pól elektromagnetycznych w otoczeniu stacji bazowych z wykorzystaniem podstawowej zależności pomiędzy gęstością mocy pola (gęstość strumienia energii elektromagnetycznej), równoważną mocą promieniowaną izotropowo, odległością od anteny i funkcją tłumienia gęstości mocy pola elektromagnetycznego przy zmianie kąta odchylenia od kierunku maksymalnego promieniowania. Starosta nie miał obowiązku, wynikającego z przepisów prawa, weryfikacji przedstawionych przez inwestora obliczeń dokumentujących zasięg ponadnormatywnych oddziaływań, w oparciu o swoje obliczenia lub niezależną ekspertyzę. Wyznaczony obszar skutkował ustaleniem stron postępowania, zgodnie z art. 28 ust. 2 Pr. bud. W ocenie Wojewody, analiza sprawy, przeprowadzona w świetle powołanych wyżej przepisów wskazuje, że wnioskujący o wznowienie postępowania - E. i S. S. nie są stronami postępowania zakończonego decyzją Starosty [..] z dnia [..] marca 2011 r., albowiem ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Zasięgi obszarów o gęstości mocy pola większej lub równej wartości 0,1 W/m2 generowane za pośrednictwem anten, stanowią obszary niedostępne dla ludzi i zlokalizowane są w przestrzeni w obrębie działki nr [..]. Z analiz opracowania: Wyniki weryfikacji dla anten (...), w którym zobrazowano graficznie obszary w płaszczyźnie poziomej i pionowej rozkładu pól elektromagnetycznych dla projektowanych anten sektorowych wynika, że maksymalny zasięg obszaru pola elektromagnetycznego o gęstości mocy powyżej 0,1 W/m2 wynosi w poziomie 40,88 m i występuje dla anteny sektorowej typu [..] o mocy EIRP 2100 W; nie przekracza on granic działki inwestycyjnej nr [..]. oraz, że najmniejsza odległość od poziomu terenu do najniżej położonego w przestrzeni punktu obszaru promieniowania elektromagnetycznego o gęstości mocy wyższej niż 0,1 W/m2 została obliczona dla anteny sektorowej typu [..] o mocy EIRP 2100 W i wynosi 38,8 m, a więc znajduje się na wysokości, gdzie nie ma miejsc dostępnych dla ludności. Z tego względu organ uznał, że nie ziściła się przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję w terminie prawem przewidzianym wywiodła E. S. zarzucając, iż zaskarżona decyzja opiera się na błędnych założeniach dotyczących kwestii kumulacji pól elektromagnetycznych.
Wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 354/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił powyższą decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. II OSK 2376/13 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Sąd II instancji stwierdził, że kryterium, które w niniejszej sprawie powinno decydować o tym, czy działka skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej, jest zlokalizowanie stref o gęstości pola elektroenergetycznego większej niż 0,1 W/m2, emitowanego przez nadajniki stacji. Kryterium tym posługuje się rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Od ustalenia, czy działka skarżącej, to jest działka nr [..] znajduje się w obszarze takiego oddziaływania, czy poza nim, zależy wniosek co do statusu skarżącej jako strony w przedmiotowym postępowaniu. Spór w sprawie dotyczy więc ustaleń faktycznych co do zakresu pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy ponad 0,1 W/m2 emitowanego przez nadajniki posadowione na działce nr [..] (działce inwestora). NSA, jako istotne uchybienie wytknął, że Sąd I instancji nie wskazał, na jakich dowodach oparł swój wywód i wyprowadzone wnioski, nie podważył wiarygodności dokumentacji dostarczonej przez inwestora, uznanej przez organy za prawidłowo przygotowaną, nie wykazał też, na czym polegał błąd organu w odczytaniu badanych przez organ dokumentów.
Wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 824/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wyrokiem z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II OSK 243/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił także ten wyrok i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się do zawartej w uzasadnieniu własnego wyroku z 30 kwietnia 2015 r. jednoznacznej wykładni prawa w zakresie ustalania obszaru oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, gdy inwestycja polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, zgodnie z którą to wykładnią obszar oddziaływania takiego obiektu zależy od kryterium w postaci zasięgu pola elektromagnetycznego o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów . Obszaru tego nie ustala się na podstawie parametru pod postacią "odległości od środka elektrycznego anteny" występującego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.). Z tego wynika, że obszaru tego nie ustala się także na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r., które poprzedzało rozporządzenie powołane przez NSA, a w którym również występuje wskazany parametr. Istotne jest przy tym, że parametr ten w obu rozporządzeniach występuje w przypadku inwestycji z zakresu radiokomunikacji (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 obu rozporządzeń). Nie ulega wątpliwości, że wykładnia, której dokonał w wyroku z 30 kwietnia 2015 r., formalnie dotycząca jedynie rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dotyczy także rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, na które powołał się Sąd pierwszej instancji, konstruując tezę o niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, mającą uzasadniać uwzględnienie skargi.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przeprowadził w dniu 9 marca 2018 r. rozprawę, w trakcie której skarżąca E. S. podtrzymała skargę oraz podniosła, że dwa tygodnie wcześniej NSA wydał wyrok w sprawie na decyzję GINB, w którym stwierdził, że w tym miejscu wieża nie powinna stać.
Uzasadniając zawarte w wyroku z dnia 9 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 133/18 rozstrzygnięcie o oddaleniu skargi – odwołując się do treści wskazanych wyżej orzeczeń NSA – wyjaśniono, że określając zasięg oddziaływania wieży wraz z antenami, inwestor nie ograniczył się do gołosłownego wskazania tylko działki nr [..], lecz dokonał stosownych obliczeń uwzględniających parametry techniczne anten, dla anten opracował rysunki przedstawiające zasięg pola elektromagnetycznego o poziomie wyższym od dopuszczalnego. Wszystkie pola zostały oznaczone i opisane w projekcie zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu materiał ten stanowił dla organów miarodajną podstawę do czynienia ustaleń odnoszących się do zakresu oddziaływania zamierzonej inwestycji. Organy zresztą wskazały, z jakich powodów materiały te w całości akceptują.
W sprawie nie została wskazana żadna okoliczność, która mogłaby wzbudzić jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości i rzetelności zawierającego obliczenia i rysunki (i stanowiącego załącznik do projektu budowlanego) opracowania "Weryfikacja anten..." lub do samego projektu budowlanego.
Działka nr [..] znajduje się poza zasięgiem ponadnormatywnego oddziaływania określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Organy zatem prawidłowo uznały, że właścicielom tej działki nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Stosownie bowiem do przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Pr. bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Brak przymiotu strony równoznaczny jest z brakiem podstawy wznowieniowej wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W konsekwencji, po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z powołaniem się na tę właśnie podstawę, konieczne stało się zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosło [..] Stowarzyszenie [..] z siedzibą w R., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1) art. 141 § 4 oraz art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w odniesieniu do decyzji Starosty [..] z dnia [..] marca 2011 r., która na dzień wydania wyroku nie z znajdowała się w obiegu prawnym z uwagi na stwierdzenie jej nieważności przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie. Dodatkowo w wyroku nie podano ilości wszystkich anten, ich mocy, azymutów, co wyklucza możliwość ustalenia, czy obszar oddziaływania obiektu został ustalony z uwzględnieniem zjawiska kumulacji, błędu metody obliczeniowej oraz czy analizowano zjawisko odbić od naturalnych przeszkód i to dla inwestycji wymagającej uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
2) art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez nie ustalenie zasięgu pola elektromagnetycznego o gęstości mocy większej niż 0,1 W/m2, określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów albowiem z wyroku nie wynika ile ten obszar wynosi i dla jakich anten, ich mocy został wyznaczony, co nie pozwala na dokonanie weryfikacji stanowiska sądu w tym zakresie, tym bardziej, że obiekt jest użytkowany o mocach kilkakrotnie wyższych niż deklarowane.
Wobec powyższego, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zasadny okazał się bowiem zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.
Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy wskazać na bardzo lakoniczne uzasadnienie stanowiska Sądu Wojewódzkiego o usytuowaniu działki skarżącej poza zasięgiem ponadnormatywnego oddziaływania określonego w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów. Sąd stwierdził, że inwestor dokonał stosownych obliczeń uwzględniających parametry techniczne anten, powołując się na tabele oraz rysunki przedstawiające zasięg pola, jednak w żaden sposób nie skomentował treści płynącej z tej dokumentacji technicznej, a zatem nie ocenił charakteru tych dowodów w kontekście legalności zaskarżonej decyzji. Trudno przyjąć konkluzję Sądu, że materiał ten stanowił miarodajną podstawę do czynienia ustaleń odnoszących się do zakresu oddziaływania inwestycji, skoro żadnych konkretnych ustaleń w tym przedmiocie Sąd nie powołał, ani ich nie ocenił. Słusznie zatem wskazano w skardze kasacyjnej na braki kontroli zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie ilości anten, ich mocy, czy azymutów wpływających na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji - tym samym naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zakresie niewystarczającego wyjaśnienia motywów, którymi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok. Sąd nie odniósł się w żaden sposób do zarzutu dotyczącego nakładania się promieniowania z różnych anten, odbić i fal stąd w tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie nadaje się do kontroli instancyjnej. Należy wskazać, że na uchybienia Sądu względem oceny materiału dowodowego wskazał już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2015 r. Sąd ten stwierdził, że spór w sprawie dotyczy ustaleń faktycznych co do zakresu pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy ponad 0,1 W/m2 emitowanego przez nadajniki posadowione na działce inwestora nr [..], jako istotne uchybienie wytykając, że Sąd I instancji nie wskazał, na jakich dowodach oparł swój wywód i wyprowadzone wnioski.
Ponadto, w skardze kasacyjnej trafnie wskazano na brak odniesienia się Sądu I instancji do okoliczności związanych z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji Starosty [..] dnia [.] marca 2011 r.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji orzekał w sprawie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę braku uczestniczenia strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [..] z dnia [..] marca 2011 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej.
W toku tego postępowania Sąd pominął w swoich rozważaniach sygnalizowaną przecież przez skarżącą występującą na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. okoliczność, że decyzją z dnia [..] lutego 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [..] listopada 2016 r., którą organ ten uchylił własną decyzję z [..] kwietnia 2012 r. uchylającą decyzję Wojewody [.] z dnia [..] stycznia 2012 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [..] z dnia [..] marca 2011 r. i odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz utrzymał w mocy decyzję Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2012 r. Skargę od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 888/17. Wyrok ten jest nieprawomocny, bowiem została od niego wywiedziona skarga kasacyjna, która został zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. II OSK 2038/18, lecz nie została ona dotąd rozpoznana.
Taki stan faktyczny sprawy był wynikiem wydania w dniu 1 grudnia 2015 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 801/14 wyroku oddalającego skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2807/12, uchylającego decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [.] października 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [..] sierpnia 2012 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji z dnia [..] kwietnia 2012 r. W w/w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 28 ust. 2 oraz 3 pkt 20 Pr. bud. wskazał, że skarżący kasacyjnie błędnie wiążą kwestię istnienia interesu prawnego E. S. z naruszeniem tego interesu przez ponadnormatywne oddziaływanie inwestycji. Już choćby z załączników do projektu budowlanego, tj. wyników weryfikacji dla anten wg rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 sierpnia 2007 r. wynika, że oddziaływanie tych anten rozciąga się nad działką nr [..]. Przedmiotowa działka znajduje się 80 metrów od masztu, w sektorze C, na azymucie 310º. Z ww. rozporządzenia z 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, wynika normatywny, jako legalny i podstawy obszar oddziaływania inwestycji emitującej pole elektromagnetyczne o mocy pojedynczej anteny nie mniej niż 2000 W. Zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a ww. rozporządzenia miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Potwierdza to także aktualnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w § 2 ust. 1 pkt 7 lit. a. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 lit. e ww. rozporządzenia z 2010 r. powinno się uwzględnić miejsca dostępne dla ludności znajdujące się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Ponadto, z rozporządzenia z 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów wynikają określone konsekwencje. Zgodnie z metodą sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, celem wyznaczenia miejsc występowania pól elekromagnetycznych o poziomach dopuszczalnych oraz wyznaczenia granic obszarów ograniczonego użytkowania, pomiary w otoczeniu instalacji wytwarzających częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz (w tej sprawie 2100 MHz), w punktach i pionach pomiarowych, wykonuje się m.in. wzdłuż kierunku maksymalnego zasięgu oddziaływania pól elektromagnetycznych. To oznacza, że tego rodzaju badania powinny być wykonane na działce, ponieważ część tej działki zawiera się w wyznaczonej przez przepisy prawa odległości odpowiednio 100 m i 150 m od urządzenia emitującego pole elektromagnetyczne. Trudno w takiej sytuacji odmówić właścicielowi działki nr [..] istnienia interesu prawnego skoro w związku z funkcjonowaniem przedmiotowej inwestycji przedmiotem badań i postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę powinna być ta działka, nad którą znajduje się oś promieniowania. W ramach ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich właściciel takiej działki powinien mieć możliwość wypowiedzenia się w postępowaniu o prawidłowości złożonej dokumentacji projektowej, co zasadniczo kreuje po jego stronie istnienie legitymacji procesowej, a więc interesu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominął, że rozpoznawana skarga wywiedziona była na decyzję Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2013 r., wydanej w postępowaniu wznowieniowym dotyczącym decyzji Starosty [..] z dnia [..] marca 2011 r., a zatem decyzji, które zapadły na wiele lat przed orzekaniem przez Sąd Wojewódzki w kontrolowanej sprawie i nie wykazał należytej staranności w zbadaniu, czy decyzja ta nie była przedmiotem innego postępowania nadzwyczajnego i jaki był wynika tego postępowania, mimo że w aktach administracyjnych znajdowały się dokumenty wyraźnie wskazujące na potrzebę takiego badania, w tym w szczególności decyzja z [..] kwietnia 2012 r. uchylającą decyzję Wojewody [..] z dnia [..] stycznia 2012 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [..] z dnia [..] marca 2011 r., przy jednoczesnym braku informacji czy rozstrzygnięcie to uzyskało przymiot prawomocności. Jednoznacznym wskazaniem na potrzebę zweryfikowania tej okoliczności było także stanowisko przedstawione przez skarżącą E.S. na rozprawie przed Sądem I instancji, gdzie wskazała ona, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego w następstwie orzeczenia sądu w Warszawie zapadłego jak to ujęła przed dwoma tygodniami (treść protokółu rozprawy - s. 374 akt sądowych). Choć informacja ta była mało precyzyjna, to jednak WSA w Krakowie nie uzyskał od strony jej doprecyzowania, nie zażądał chociażby wskazania sygnatury sprawy, jak tez nie podjął z urzędu działań zmierzających do wyjaśnienia tej okoliczności, a jednocześnie nie odniósł się do niej w żaden sposób w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
W następstwie powyższego Sąd I instancji zupełnie pominął, że decyzja stanowiąca przedmiot kontrolowanego postępowania wznowieniowego mogła zostać wyeliminowana z obrotu prawnego w innym trybie. W tym konkretnym przypadku Sąd Wojewódzki nie uwzględnił, że powołanej decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczyło postępowanie wznowieniowe zakończone decyzją z [..] kwietnia 2012 r. Na gruncie tego postępowania zapadł w/w wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd ten wypowiedział się o przymiocie strony E. S. w tym postępowaniu w oparciu w/w przepisy cytowanych rozporządzeń.
Podsumowując stwierdzić należy, iż Sąd Wojewódzki orzekając o legalności decyzji z [..] stycznia 2013 r. winien powyższe okoliczności wyjaśnić i następnie rozważyć zasadność zawieszenia tego postępowania z uwagi na inne toczące się postępowanie sądowoadministracyjne, którego wynik może mieć wpływ na wynik postępowania prowadzonego przez ten Sąd. Zarówno wskazane postępowanie, jak i postępowanie, w którym zapadł zaskarżony wyrok, dotyczy statusu E. S. jako strony postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zaskarżone rozstrzygnięcie odbiega od stanowiska wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2015 r., zaś wykładnią zaprezentowaną w tym orzeczeniu związany był Sąd Wojewódzki w Warszawie orzekający w dniu 14 lutego 2018 r., jak i Naczelny Sąd Administracyjny, który orzekać będzie w przedmiocie skargi kasacyjnej od tego wyroku. Istnieją zatem uzasadnione podstawy aby stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien orzekając ponownie uwzględnić podstawę prawną zawieszenia postępowania sądowego (art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
O ile decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] lutego 2017 r. uzyska przymiot nie tylko ostateczności, ale i prawomocności WSA w Krakowie winien rozważyć czy w sprawie nie zaistnieją przesłanki do orzekania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego, już po wydaniu decyzji odmawiającej uchylenia decyzji w wyniku wznowienia, decyzji, której wznowienie postępowania miałoby dotyczyć.
Nie okazał się natomiast zasadny zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. okazał się zasadny. Zarzut ten Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał w związku z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., sygn. akt II OPS 10/09, zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, mimo że w zarzucie tym skarżący kasacyjnie nie powiązał naruszenia przepisów prawa materialnego z naruszeniem przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Z treści samego zarzutu wynika bowiem, że mimo, iż został on sformułowany jako zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, to autor skargi kasacyjnej próbuje nim zakwestionować nie wykładnię, bądź zastosowanie wskazanych jako wzorce kontroli przepisów, lecz brak odniesienia się przez Sąd Wojewódzki do zasięgu poszczególnych anten oraz ich mocy, skutkujący nie dokonaniem wystarczającej analizy ustaleń organów w zakresie zasięgu i gęstości pola elektromagnetycznego, co miało jakoby mieć decydujący wpływ na ustalenia w kwestii statusu strony E.S.
Skarżący kasacyjnie kwestionuje zatem kompletność poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń oraz sposób uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, które to okoliczności nie mogą stanowić przedmiotu skutecznego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd uwzględni możliwość zawieszenia postępowania sądowego z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2018 r., a następnie ewentualność zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.
Końcowo wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosku o podjęcie uchwały, z którym skarżący kasacyjnie wystąpił na rozprawie, albowiem w niniejszej konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej nie zaistniały zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości o jakich mowa w art. 15 § 1 pkt 3 P.p.s.a., zaś wniosek o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, czyli tzw. uchwały abstrakcyjnje o jakiej mowa w art. 15 § 1 pkt 2 P.p.s.a., może - zgodnie z art. 264 § 2 P.p.s.a - złożyć wyłącznie Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokurator Generalny, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz Rzecznika Praw Dziecka.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 185 § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło