I SA/Rz 780/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-11-13
Skład orzekający: Grzegorz Panek, Jacek Surmacz, Jacek Boratyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było środków, jest dopuszczalne w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą za zajęcie rachunku bankowego, jest dopuszczalne, nawet jeśli na rachunku nie było środków. Skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego, jakim jest zajęcie rachunku bankowego, następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia, a obejmuje ono również przyszłe wpływy. Sąd podkreślił, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego zakwestionował przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych w zakresie braku maksymalnej wysokości, to nie wyeliminował ich z obrotu prawnego, a w konkretnej sprawie wysokość kosztów była adekwatna do wzorców konstytucyjnych.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego i obciążyło ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego wobec K. K. w kwocie 999,30 zł. ZUS kwestionował możliwość obciążenia go kosztami opłaty za zajęcie rachunku bankowego, na którym nie było środków, argumentując, że nie doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu braku możliwości wyegzekwowania kwot przewyższających wydatki egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę ZUS.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędzia NSA Jacek Surmacz /spr./ Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant ref. Anna Kotowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], którym wskazany organ, po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela - ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K. K. - na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] - w łącznej kwocie 1.009,60 zł - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i obciążył wierzyciela - ZUS kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 999,30 zł.
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W toku prowadzonej egzekucji administracyjnej wobec wymienionego K. K. (dalej: zobowiązany) na podstawie opisanych powyżej tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy Zobowiązanego w [...] S.A. (zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]). Wymieniony bank poinformował organ egzekucyjny, że na zajętym rachunku bankowym brak jest środków pieniężnych.
Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. - nr. [...], umorzył postępowanie egzekucyjne - z uwagi na stwierdzenie, że w jego toku nie uda się wyegzekwować kwot przewyższających wydatki egzekucyjne.
Organ egzekucyjny, pismem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych - w łącznej kwocie 395,83 zł. Pismo to zostało doręczone Wierzycielowi w dniu 23 lutego 2018 r.
Wierzyciel, pismem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], zwrócił się do organu egzekucyjnego o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych.
Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.009,41 zł, podając w uzasadnieniu sposób wyliczenia wysokości tych kosztów a także zauważając, że różnica w wysokościach kosztów w zawiadomieniu z dnia [...] lutego 2018 r. i w postanowieniu z dnia [...] marca 2018 r. wynika z omyłki w ich obliczeniu zawartym w zawiadomieniu.
Wierzyciel zaskarżył postanowienie z dnia [...] marca 2018 r., a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], obciążył Wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.009,60 zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał w jaki sposób obliczył kwotę kosztów egzekucyjnych za zajęcie rachunku bankowego, a ponadto przedstawił koszty faktycznie poniesione w związku z prowadzoną egzekucją, a związane z opłaceniem przejazdu i delegacji poborcy lub egzekutora.
Postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. zostało zaskarżone przez wierzyciela, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, zaskarżonym do sądu postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. uchylił to postanowienie w całości i obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 999,30 zł.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że w sprawie - w zakresie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych - ma zastosowanie art. 64 § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 września 2016 r., z uwagi na przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1311 ze zm.).
Organ II instancji wskazał, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że koszty nie mogą był ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a.). Bezsporne jest pomiędzy stronami, że nastąpiło skuteczne umorzenie postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że koszty tego postępowania nie mogą już był ściągnięte od zobowiązanego.
Organ podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego obciążając wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego wliczył do tych kosztów koszty z tytułu zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanego oraz kosztami poniesionymi faktycznie w związku z prowadzoną egzekucją administracyjną.
Z treści zażalenia wynika, że wierzyciel kwestionuje możliwość obciążenia go kosztami egzekucyjnymi wynikającymi z zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było środków, gdyż przepisy ustawy egzekucyjnej przewidują opłatę za zajęcie wierzytelności a nie za zajęcie rachunku bankowego. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej twierdzenie wierzyciela nie znajduje uzasadnienia, a stanowisko prezentowane w zażaleniu stanowi odejście od dotychczasowej praktyki stosowania w tym zakresie prawa przez organy administracji publicznej i sądy.
W przypadku egzekucji z rachunku bankowego przedmiotem zajęcia jest wierzytelność, której dłużnikiem jest bank. Egzekucja z rachunku bankowego odnosi się do pojęcia rachunku bankowego w znaczeniu umowy rachunku bankowego regulowanej przez przepisy prawa cywilnego (art. 725-733 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz. U. z 2017, poz. 459 ze zm.). Istotą tej umowy jest zobowiązanie banku wobec posiadacza rachunku do przechowywania jego środków pieniężnych oraz do prowadzenia na jego zlecenie rozliczeń pieniężnych. W wyniku zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego dochodzi do zajęcia praw zobowiązanego przysługujących mu w związku z zawarciem umowy rachunku bankowego, w tym również prawo do dysponowania środkami pieniężnymi, które wpłyną na ten rachunek w przyszłości. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest skuteczne od chwili doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu do czasu zapłacenia egzekwowanej kwoty. W sytuacji, gdy w chwili zajęcia kwota na rachunku nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanej należności, zakres zajęcia obejmuje także kwoty, które zostały wpłacone na rachunek bankowy już po dokonaniu zajęcia. W celu skutecznego zajęcia rachunku bankowego nie jest wymagane rzeczywiste zajęcie w jego wyniku chociaż minimalnej kwoty pieniędzy, (zob. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. prof. zw. dr hab. Roman Hauser, prof. zw. dr hab. Andrzej Skoczylas, rok wydania: 2016, Wydawnictwo: C.H. Beck, Wydanie: 8, s. 395). Przyjęcie odmiennego stanowiska jest trudne do zaakceptowania, ponieważ organ egzekucyjny dokonujący zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie jest w stanie dokonać weryfikacji czy zobowiązany na zajmowanym rachunku posiada środki pieniężne czy nie.
Przepisy artykułów 80 § 1, § 2 i § 3 u.p.e.a. nie uzależniają skuteczności zastosowania środka egzekucyjnego od wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na zajętym rachunku bankowym. Wynika z nich natomiast, że przesłanką, od której uzależniona jest skuteczność zajęcia rachunku bankowego, jest doręczenie stosownego zawiadomienia o zajęciu do banku - dłużnika zajętej wierzytelności oraz do zobowiązanego.
Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że przesłanka ta została spełniona. Zatem środek egzekucyjny został zastosowany prawidłowo, a decyzja organu egzekucyjnego o naliczeniu opłaty egzekucyjnej z tego tytułu miała właściwe podstawy.
Stanowisko to znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1978/09, oddalając skargę kasacyjną w indywidualnej sprawie, stwierdził że: "zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Niezasadny jest przy tym zarzut zgłaszany przez skarżącego, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego wymagane jest rzeczywiste zajęcie w jego wyniku "chociaż jednej złotówki". Natomiast konieczną przesłanką warunkującą skuteczność środka egzekucyjnego jest zawiadomienie o jego zastosowaniu zobowiązanego".
W związku z powyższym, wątpliwości skarżącego co do sposobu naliczenia kosztów egzekucyjnych przez organ egzekucyjny należy uznać za nieuzasadnione.
Organ drugoinstancyjny dokonał szczegółowej analizy i korekty wydatków faktycznych poniesionych w toku przedmiotowej egzekucji, by w konsekwencji stwierdzić, że kwota kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela wynosi łącznie 999,30 zł, co zobowiązywało do wydania postanowienia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 u.p.e.a.
ZUS zaskarżając postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2018 r. w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., polegające na niewłaściwej wykładni tego przepisu poprzez obciążenie wierzyciela opłatą egzekucyjną w sytuacji, gdy nie doszło do faktycznego zajęcia wierzytelności pieniężnych dłużnika.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2018 r. [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że nie kwestionuje prawidłowo i obszernie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a jedynie jego ocenę prawną.
Opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Skarżący powołał się na stanowisko zawarte w wyroku NSA z 6 kwietnia 2017 r. - II FSK 693/15, a także posiłkowo do wyroku NSA z dnia 30 marca 2017 r. - II FSK 579/15 (ten ostatni wyrok celem przedstawienia szeroko komentowanej w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie całościowej niekonstytucyjności regulacji prawnych z zakresu opłat egzekucyjnych).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), określanej dalej jako - "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym - co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem postępowania jest ocena legalności obciążenia wierzyciela - ZUS kosztami postepowania egzekucyjnego naliczonych w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na łączną kwotę 999,30 zł. Podstawą naliczenia kosztów za czynności egzekucyjne stanowił przepis art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Strona zarzuca między innymi, odwołując się do wyroku NSA z dnia 30 marca 2017 r. - II FSK 579/15, naruszenie wskazanego przepisu przez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z uznaniem go za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 uznał, że art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłaty manipulacyjnej jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazanego wyroku (pkt 4.3. uzasadnienia) wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego. Swoboda ustawodawcy, jak wyjaśnił Trybunał, określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za których podjęcie opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określnego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku. Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym. Regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną. W pkt 5 uzasadnienia wyroku Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił skutki tego wyroku i wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.
Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie wyeliminował zatem z porządku prawnego przepisów art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i art. 64 § 6 u.p.e.a. w całości. W konsekwencji, co do zasady istnieje nadal podstawa prawna do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a., z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Wyrok ten zmienił jednakże normatywną treść tych przepisów, derogując je w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Dopóki zatem ustawodawca w uwzględnieniu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie określi maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej, opłaty manipulacyjnej, i wysokości innych opłat egzekucyjnych, organy stosujące prawo muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego obowiązuje, został ogłoszony i opublikowany. Zawarte w jego uzasadnieniu wywody nakazują kierować się przy stosowaniu przepisów uznanych za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej, tymi przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które Trybunał powołał jako wzorzec konstytucyjności.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że obciążając wierzyciela kosztami egzekucyjnymi na które składa się opłata za zajęcie rachunku bankowego organ wprawdzie w żaden sposób nie odniósł się kwestii adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny, poniesionego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, nie rozważył, czy została zachowana racjonalna zależność między ustaloną wysokością opłat a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie stały się swoistą sankcją pieniężną. Organ pominął zatem te argumenty, które zadecydowały o niekonstytucyjności zastosowanych przepisów.
Jeżeli jednak uwzględnić czasochłonność, stopień skomplikowania podejmowanych czynności, konieczny nakład pracy organu egzekucyjnego, w zestawieniu z wysokością ustalonych kosztów to nawet brak skuteczności podjętych czynności, nie może budzić wątpliwości, że ustalone koszty egzekucyjne na podstawie stawek procentowych wskazanych w przepisach u.p.e.a. przystają do wzorców konstytucyjnych wynikających z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji.
Nie zachodzi zatem w tym przypadku, wada konstrukcyjna regulacji wynikająca z braku zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, prowadząca - co trzeba zdecydowanie podkreślić - tylko w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego na co wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 579/15 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego błędnego uznania przez organ, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego na którym brak jakichkolwiek środków pieniężnych stanowi zajęcie wierzytelności pieniężnej także należy uznać, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie doszło do skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego - zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego. Dopełniono bowiem wymogów odnoszących się do zgodnego z przepisami zastosowania tego środka egzekucyjnego. Przeszkody do uznania, że doszło do zastosowania tego środka nie mogło stanowić to, że w tym czasie na tym rachunku nie zostały zdeponowane środki pieniężne stanowiące własność zobowiązanego. Podkreślić tutaj trzeba, odwołując się do przepisu art. 80 § 2 u.p.e.a., że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Niezasadny jest tutaj zarzut, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego wymagane jest rzeczywiste zajęcie w jego wyniku "chociaż jednej złotówki". Taki rozumienie skuteczności zastosowania omawianego środka egzekucyjnego prowadziłoby do nierównego traktowania podmiotów u których doszło do zajęcia "chociaż jednej złotówki" (co rodziłoby określonego rodzaju konsekwencje) i podmiotów u których do takiego zajęcia nie doszło.
Nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło