II SAB/Wa 652/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Werpachowska po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] M. O. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 28 sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: - odrzucić skargę - Pismem z dnia [...] października 2018 r. Fundacji [...] z siedzibą w [...] (dalej jako "strona skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] M. O. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 28 sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany - na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) - do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia z dnia 8 października 2018 r. został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 25 października 2018 r. Wyznaczony termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 2 listopada 2018 r. Pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia 25 października 2018 r. wskazał, że Fundacja z mocy prawa jest zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych w całości na podstawie art. 239 § 2 P.p.s.a. Z informacji zawartej w aktach sprawy wynika, iż w Rejestrze Opłat Sądowych WSA w Warszawie nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy (vide: notatka służbowa z dnia [...] listopada 2018 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Przepis art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, iż skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że odpis zarządzenia z dnia 23 października 2018 r. wzywającego pełnomocnika strony skarżącej do uiszczenia należnego wpisu od skargi, został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 25 października 2018 r. W tej sytuacji, pełnomocnik strony skarżącej obowiązany był uiścić należny wpis w wyznaczonym siedmiodniowym terminie, tj. nie później, niż do dnia 2 listopada 2018 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik strony skarżącej nie uiścił wpisu, a zatem skarga - jako nieopłacona - podlega odrzuceniu. W związku z pismem strony skarżącej z dnia 125 października 2018 r. należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 § 2 P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Organizacje wymienione w art. 239 § 2 P.p.s.a. mogą uzyskać zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych po dodatkowym ustaleniu czy podmiot ten działa we własnej sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 650/16 (niepublikowane), z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 420/16, z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1283/15oraz z dnia: 26 października 2016 r., sygn. akt: I OZ 957/16 i I OZ 1013/16, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym bowiem zakresie procedura sądowoadministracyjna zawęża wyłączenie podmiotowe od uiszczania wpisu sądowego wobec organizacji pożytku publicznego w sprawach własnych, jak również organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (także w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). Podkreślić należy, że kwestia ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 P.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki podlegające wykładni ścisłej, a niekiedy wręcz zawężającej (por. M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski: komentarz do art. 240 [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H.BECK, Warszawa 2015, s. 907). Reguły te są pomocne przy odkodowaniu pojęcia "sprawy własnej", o której mowa w art. 239 § 2 P.p.s.a. W związku z tym pojęcie to należy odnosić nie do wykonywanej przez organizację działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych. Zdaniem Sądu nie można uznać, że Fundacja wnosząc skargę na bezczynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, występuje jako strona w swojej własnej sprawie dotyczącej realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w rozumieniu art. 239 § 2 P.p.s.a. Rozpoznawana sprawa dotyczy bowiem realizacji przez stronę skarżącą jej celów statutowych, a zatem sfery działalności zewnętrznej Fundacji, co nie wpływa bezpośrednio na jej prawa i obowiązki oraz nie zmienia jej sytuacji prawnej. Nie można bowiem utożsamiać "spraw własnych" z działalnością statutową, gdyż w takim przypadku zwolnienie z kosztów przysługiwałoby stronie automatycznie w każdej sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. W związku z powyższym należy uznać, że w przedmiotowej sprawie Fundacja nie korzysta ze zwolnienia zawartego w art. 239 § 2 P.p.s.a., tj. zwolnienia z obowiązku uiszczania opłat sądowych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. - orzekł, jak w postanowieniu.