IV SA/Wa 1570/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-14
Skład orzekający: Jarosław Łuczaj, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza teren pod "zespół szpitalny", narusza prawo poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy, naruszenie prawa własności, zasad proporcjonalności i określoności prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przeznaczenie terenu pod "zespół szpitalny" mieści się w granicach władztwa planistycznego gminy i jest uzasadnione potrzebą zapewnienia dostępu do usług ochrony zdrowia. Sąd uznał, że użyte pojęcie, choć nienormatywne, należy rozumieć w kontekście przepisów o zakładach opieki zdrowotnej i otwiera możliwości dla różnych powiązanych placówek, stanowiąc mniejszą ingerencję niż bezpośrednie przeznaczenie pod szpital. Zarzuty dotyczące wskaźników parkingowych i dodatkowych uzgodnień również uznano za niezasadne, wskazując na potrzebę zapewnienia porządku planistycznego i uwzględnienia interesów innych podmiotów.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła uchwałę rady gminy zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, kodeksu cywilnego, Konstytucji oraz zasad techniki prawodawczej. Skarżąca, będąca właścicielką nieruchomości objętej planem, podniosła, że przeznaczenie terenu pod "zespół szpitalny" stanowi przekroczenie władztwa planistycznego, narusza prawo własności i zasadę proporcjonalności, a także jest nieprecyzyjne. Wskazała na istnienie w pobliżu innego szpitala, co czyni planowane zagospodarowanie nieracjonalnym. Rada gminy wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że nie przekroczyła swoich uprawnień.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
[...] spółka z o.o. z siedzibą w [...]. (dalej jako: "skarżąca") reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. skargę na Uchwałę Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2002r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ulicami G. R., P. i G. – S. R.
w Gminie [...].
Powołując się na art. 13 § 2 i 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a.") oraz art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 446, dalej jako: "u.s.g.") skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tej uchwały w części dotyczącej jednostki planistycznej UZ, tj. §15 Planu w zakresie w jakim dotyczy nieruchomości, zarzucając jej:
1/ na ruszenie art. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.
o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, dalej jako: "u.z.p.") w zw. z art. 32 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez przekroczenie granic władztwa planistycznego gminy;
2/ naruszenie art. 140 kodeksu cywilnego w zw. z art. 3 uzp poprzez naruszenie prawa własności Skarżącego prowadzące do niemożności racjonalnego zagospodarowania Nieruchomości;
3/ naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawa, proporcjonalności i ochrony własności oraz zasady określoności prawa;
4/ naruszenie § 5 oraz § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (dalej: "ztp") poprzez nadmierną szczegółowość postanowień Planu oraz redagowanie jej postanowień w sposób niezrozumiały dla jej adresatów.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości położonej w [...]. składającej się z działek gruntu obejmującej działki ewidencyjne: (i) działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...]) objęta księgą wieczystą nr [...], (ii) działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...]) objęta księgą wieczystą nr [...], (iii) działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...]) objęta księgą wieczystą nr [...], (iv) działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...]) objęta księgą wieczystą nr [...], (v) działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...]) objęta księgą wieczystą nr [...] oraz (vi) działka ewidencyjna nr [...] (obręb [...]) objęta księgą wieczystą [...] ("Nieruchomość"). Zgodnie z ustaleniami Planu, Nieruchomość znajduje się przede wszystkim w części oznaczonej jednostką UZ - tereny usług zdrowia, z przeznaczeniem pod zespół szpitalny.
W kontekście powyższych tytułów właścicielskich skarżąca wskazała, że ma interes prawny - w rozumieniu art. 101 u.s.g. - we wniesieniu niniejszej skargi. Jest bowiem właścicielem Nieruchomości, która położona jest w obszarze objętym Planem, przede wszystkim w jednostce oznaczonej symbolem UZ. Pozostałe wymagania formalne wniesienia skargi również zostały spełnione.
W dniu [...] marca 2018 r. Skarżąca złożyła Radzie [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z Planem. Do dnia złożenia niniejszej skargi Rada [...] nie zajęła stanowiska w sprawie, a zatem niniejsza skarga została wniesiona w terminie określonym w art 53 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), zgodnie z art. 17 ust. 2 tej ustawy, tj.
w terminie 60 dni od dnia złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów u.z.p. skarżąca wskazała, że § 15 ust. 1 Planu ustala "przeznaczenie terenu pod zespół szpitalny. Stanowi to naruszenie art. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, która obowiązywała w dniu uchwalenia Planu (t.j. Dz.U. 1999 r. nr 15 poz. 139, dalej: "uzp"). Zgodnie z powołanym powyżej art. 10 ust. 1 pkt 1 uzp, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powinien określać m.in. przeznaczenie terenu. Tymczasem Plan w § 15 wyznacza nie tyle przeznaczenie terenu co nakazuje realizację na jej terenie konkretnej inwestycji w postaci zespołu szpitalnego. Takie rozwiązanie stanowi nieuzasadnione przekroczenie zakresu władztwa planistycznego - rozumianego jako kompetencje organów gminy do podejmowania rozstrzygnięć w zakresie gospodarki przestrzennej. Ustaleniem Planu nie jest przeznaczenie terenu pod budowę obiektów o określonej funkcji,
o sprecyzowanej charakterystyce. Stoi w sprzeczności z funkcjami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, których zadaniem jest ustalanie przeznaczenia (funkcji) poszczególnych obszarów, a nie ustalenia lokalizacyjne dla konkretnych obiektów.
Argumentując co do zarzutu naruszenia zasady określoności prawa oraz zasad techniki prawodawczej wskazano, że należy także podnieść zarzut posłużenia się przez lokalnego prawodawcę niejasnym pojęciem "zespół szpitalny". Nie tylko nie jest to pojęcie normatywne, ale również pozostaje niejasne w warstwie języka potocznego. Ani ustawy dotyczące systemu opieki zdrowotnej| ani inne akty prawne nie definiują jak należy rozumieć to pojęcie.
Zgodnie z § 143 ztp, do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w § 5 oraz § 6 ztp. W związku z powyższym, przepisy aktów prawa miejscowego redaguje się zwięźle i syntetycznie, unikając nadmiernej szczegółowości, w zaraz w sposób, w jaki opisuje się typowe sytuacje występujące
w dziedzinie spraw regulowanych danym aktem prawa miejscowego. Pojęcie "zespół szpitalny" bezspornie należy uznać za nadmierną szczegółowość, która nie występuje w prawidłowo zredagowanych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Stanowi ono także naruszenie przepisu § 6 ztp, który stanowi, że przepisy redaguje się tak, aby dokładnie i sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie co miał na myśli organ gminy poprzez pojęcie "zespół szpitalny", w szczególności, iż polskie prawo nie zdefiniowało legalnie tego pojęcia w żadnym akcie prawnym.
Skarżąca podkreśliła, że uchwalenie Planu w obecnym brzmieniu stanowi także naruszenie zasady ochrony prawa własności wyrażonej w art. 64 ust. 3 Konstytucji oraz narusza § 8 przywołanych zasad techniki prawodawczej. Określone w prawie miejscowym przeznaczenie terenu nie może bowiem nasuwać wątpliwości co do funkcji tego terenu, a co za tym idzie przeznaczenie to musi być określone w sposób precyzyjny i jednoznaczny I nie może pozostawiać podmiotowi innemu niż Rada Miasta możliwości określenia tego przeznaczenia (z zastrzeżeniem, iż Rada może określać przeznaczenie tylko w procedurze uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie dokonując późniejszej własnej wykładni zapisów planu).
Uzasadniając zarzut naruszenia zasady proporcjonalności, zasady ochrony własności i przekroczenia granic władztwa planistycznego autor skargi podniósł oczywisty brak celowości obecnych postanowień § 15 Planu (tj. niecelowość wprowadzonych Planem ograniczeń prawa własności) dotyczących jednostki UZ, co stanowi naruszenie zasady proporcjonalności oraz przekroczenie granic władztwa pianistycznego.
Skarżący podniósł, że w tym kontekście należy zwrócić uwagę, na fakt, że
w odległości ok. [...] km w linii prostej od terenu oznaczonego na rysunku Planu symbolem UZ, przy ul. P., zlokalizowano Szpital [...], jako wieloprofilowy szpital miejski na [...] łóżek mający zapewnić kompleksowe usługi lecznicze dla populacji potencjalnych pacjentów wynoszącej około 250 tys. osób
z najbliższej dzielnicy, tj. [...]. Natomiast włączając [...], powiat p. oraz tereny skomunikowane z [...] planowaną obwodnicą oraz istniejącą autostradą [...], należy założyć, że pacjentami szpitala może być 300-350 tys. ludzi.
Z uwagi na strukturę systemu ochrony zdrowia w Polsce oraz nasycenie usługami zdrowotnymi na danym obszarze, po otwarciu Szpitala [...], zagospodarowanie Nieruchomości zapisaną w Planie konkretną inwestycją byłoby skrajnie nieracjonalne, ekonomicznie nieuzasadnione i w efekcie niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że Plan nie określa jakiegokolwiek alternatywnego przeznaczenia terenu, które pozwoliłoby właścicielowi zagospodarować Nieruchomość w inny sposób. Tymczasem, ustalenia planów miejscowych powinny być dla właścicieli nieruchomości realne do wykonania, gwarantować racjonalność i ekonomiczność planowanego zagospodarowania, a przede wszystkim powinny być podyktowane realną (lub choćby racjonalnie przewidywaną) potrzebą.
W konsekwencji obecne postanowienia planu dot. jednostki UZ praktycznie przesądzają o całkowitym wyłączeniu tego terenu z zabudowy.
W rezultacie nałożenie przez Radę [...] wskazanych ograniczeń prawa własności w sposób oczywisty wykracza poza granice władztwa planistycznego oraz stanowi przejaw naruszenia zasad proporcjonalności oraz ochrony własności zawartych w art. 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 3 Konstytucji.
Skarżąca spółka podniosła, że za naruszenie prawa należy uznać także ustalenie przez Radę Miasta nieznanego prawu trybu dodatkowych uzgodnień przewidzianych w § 15 ust. 6 i 7 planu, tj. obowiązek przedstawienia przez inwestora koncepcji dokumentującej możliwość prawidłowego zagospodarowania całego terenu oraz uzyskanie zgody Głównego Architekta Gminy.
Tego rodzaju nałożenie na adresatów Planu powyższych obowiązków - czyli obowiązków dokonania dodatkowych uzgodnień, uzyskania opinii czy zgód, nieprzewidzianych przez przepisy zawarte w aktach o randze ustawy, stanowi poważne naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a dodatkowo świadczy o wykroczeniu przez organ poza swoje kompetencje.
Skarżąca ponadto podniosła zarzut niezgodności z prawem postanowienia § 15 ust. 4 planu wprowadzającego nakaz zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc parkingowych wg wskaźnika co najmniej 50 – 60 miejsc postojowych na 100 łóżek. Taki zapis według skarżącej nie precyzuje konkretnego wskaźnika, co nie daje się pogodzić z zasadą określoności prawa. Powiązanie liczby miejsc postojowych z liczbą łóżek szpitalnych jest nieracjonalne i niezgodne z zasadami określoności prawa oraz proporcjonalności.
W tym kontekście skarżąca spółka podnosi , że plan poprzez niezgodne
z prawem postanowienia, jak również będące wynikiem nadużycia uprawnień gminy, narusza prawo własności wynikające z art. 140 k.c., doprowadzając de facto do "uśmiercenia" prawa zabudowy nieruchomości przysługującej właścicielowi.
Reasumując skarżąca spółka wskazała, że Plan jest obarczony szeregiem naruszeń prawa, obejmujących w szczególności naruszenie zasady proporcjonalności, zasady określoności prawa, a ponadto Plan we wskazanych aspektach przekracza granice władztwa planistycznego w sposób pozbawiony uzasadnienia merytorycznego ograniczając prawo własności Skarżącej, co powoduje jej niezgodność z prawem.
Z tego względu wskazane zapisy dotyczące terenu oznaczonego na rysunku Planu symbolem UZ powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego, w zakresie w jakim odnoszą się do nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Rada [...] , następca prawny Rady Gminy [...] wniosła o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Przeznaczenie działek należących obecnie do skarżącej pod cele UZ, tj. pod "zespół szpitalny" oparte jest na uprawnieniu władczym gminy do określania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu zgodnie z art. 2 i art. 10 ówcześnie obowiązującej ustawy z dn. 7 lipca 1994 r.
o zagospodarowaniu przestrzennym i gmina nie przekroczyła przysługującego jej władztwa planistycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosownie zaś do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kognicji Sąd zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. powołany został do orzekania w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności.
Skarga w przedmiotowej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z naruszeniem interesu prawnego mamy do czynienia wówczas, gdy zaskarżonym aktem zostanie, w sferze prawnej, odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego wynikające z przepisów prawa, bądź też zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub zmieniony dotychczas ciążący na nim obowiązek. Przy czym związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną strony skarżącej, a zaskarżoną uchwałą musi istnieć w dacie wniesienia skargi (vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 maja 2017 r., sygn. IV SA/Wr 424/16).
Zgodnie z art. 101 ust. 1 i 2a u.s.g., warunkiem skutecznego wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie, jest wykazanie przez skarżącego, że dana uchwała naruszyła jego interes prawny. Mając na uwadze treść tego przepisu stwierdzić należy, że przed dokonaniem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, sąd administracyjny
w pierwszej kolejności rozstrzyga, czy akt ten narusza interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej czyli, czy strona ma legitymację czynną do wniesienia skargi.
Posiadanie interesu prawnego w zakwestionowaniu uchwały rady gminy oznacza istnienie związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego, a zaskarżoną uchwałą. Istotnym warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty
i bezpośredni narusza interes prawny skarżącego, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu.
Niewątpliwym jest, że Skarżąca jako właścicielka nieruchomości, której dotyczą ustalenia planu, na której to nieruchomości ustalono określone przeznaczenie terenu pod zespół szpitalny, posiada interes prawny, wynikający z prawa własności nieruchomości. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę na podstawie art. 101 u.s.g. musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Niewątpliwy jest, że zaskarżona uchwała narusza interes Skarżącej.
W związku z powyższym skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu.
Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Prawo własności może być ograniczone poprzez zakaz oznaczonego zagospodarowania nieruchomości, objętej takim prawem. Zgodnie z art. 2 ust. 1 obowiązującej w dacie podejmowania kontrolowanej uchwały ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. om zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1994 r. poz. 415, dalej jako: "u.z.p."), jak i art. 4 ust. 1aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, powoływanej dalej jako u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, oraz określenie sposobów zagospodarowania
i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że miejscowy plan zagospodarowania, jako akt prawa miejscowego, może ograniczyć prawa do gruntu poprzez wprowadzenie sposobu zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 6 u.p.z.p., a art. 33 u.z.p. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Wskazać należy, że w przypadku uchwalania planu miejscowego może dochodzić do konfliktów interesów indywidualnych z interesem publicznym. W każdym wypadku, przy podejmowaniu inicjatywy planistycznej, organ planistyczny musi to brać pod uwagę, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowego
i nieuzasadnionego racjami społecznymi ograniczenia indywidualnych interesów właścicieli nieruchomości objętych planem.
Gmina sprawując tzw. władztwo planistyczne, musi mieć na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. W każdym więc przypadku organ gminy musi wykazać, że ingerencja w sferę prawa własności pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Konieczne jest takie wyważenie ww. interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, w jak najmniejszym stopniu naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Dokonując ingerencji w sferę prywatnych interesów właścicieli gmina powinna kierować się zasadą proporcjonalności, która wyraża zakaz nadmiernej ingerencji w sferę praw
i wolności jednostki. Nadto posunięcia planistyczne gminy, w wyniku których doszło do naruszenia własności, powinny być rzeczowo uzasadnione, z powołaniem przepisów prawnych, na mocy których nie istnieją inne rozwiązania niż te, które przyjęto
w uchwale planistycznej (wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2017 r. sygn. II OSK 2478/15). Aby władztwo planistyczne nie cechowało się dowolnością, nie przekraczało granic uznania planistycznego, czyli, aby nie doszło do nadużycia władztwa, organ musi respektować reguły składające się na istotę zasady proporcjonalności. Jeżeli okazałoby się, że regulacja przyjęta w przepisach planu miejscowego nie jest niezbędna dla realizacji określonego interesu, z którym jest powiązana (np. interesu publicznego, bezpieczeństwa państwa, wymagań ochrony środowiska), to nawet gdyby przyjąć priorytet tego interesu nad interesem prywatnym właściciela działki objętej planem nie uzasadniałby ograniczenia praw i wolności jednostek (por. wyrok WSA w Poznaniu
z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. IV SA/Po 765/17).
Fakt nadania gminie tzw. władztwa planistycznego uprawniającego do autonomicznego decydowania o przeznaczeniu i zagospodarowaniu terenu nie stoi
w sprzeczności z koniecznością uwzględniania racjonalności w działaniu gminy w tym zakresie, realizującej się w przyjmowaniu finalnych, optymalnych rozwiązań planistycznych. Tzw. władztwo planistyczne nie może tym samym stanowić legitymacji do nieograniczonej swobody w działaniach planistycznych, bowiem organy gminy
w tych czynnościach muszą uwzględniać obowiązujące przepisy prawa, co wynika z art. 7 Konstytucji RP. Skoro w myśl art. 6 ust. 1 u.p.z.p. ustalenia planu miejscowego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, ustalają sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, to nie ulega wątpliwości, że z jednej strony - gmina decydując o kształcie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - może w istotny sposób ograniczać prawo własności nieruchomości, a z drugiej - właśnie
z tego powodu, jej działania w tej materii muszą podlegać ocenie pod kątem zgodności z art. 64 ust. 3 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. II SA/Gd 658/1).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w kontrolowanej sprawie ówczesna Rada Gminy [...] uchwalając zaskarżony plan miała ustawowe podstawy do ograniczenia sposobu wykonywania prawa własności skarżącej i nie dopuściła się takich naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu przekroczenia granic władztwa planistycznego gminy, należy stwierdzić, że bark jest podstaw do podzielenia zasadności zarzutów skarżącej spółki.
Jak to już wyżej wskazano, przeznaczenie nieruchomości należących obecnie do skarżącej pod cele [...], tj. pod "zespół szpitalny" oparte jest na uprawnieniu władczym gminy do określenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu.
Ograniczenie prawa własności, stosownie do art. 31 ust. 3 Konstytucji może wynikać m.in. z konieczności zapewnienia właściwych warunków zdrowotnych, należy przez to rozumieć także szeroko pojęty dostęp do usług ochrony zdrowia.
W rozpoznawanej sprawie zapewnienie tego dostępu do ochrony zdrowia było nie tylko prawem, ale wręcz obowiązkiem władz gminy, jako ważnych potrzeb lokalnej społeczności.
W ocenie Sądu przekonujące są argumenty organu gminy, że okolicznościach przyjmowania zaskarżonej uchwały w 2002r. spełnione zostały wymogi określone
w zasadzie proporcjonalności określającej normatywnie władztwo planistyczne gminy, poprzez wskazanie określonego dopuszczalnego przeznaczenia wynikającego
z ustawowo wskazanych przesłanek (ochrony zdrowia).
Pomimo zwrócenia działek na których planowano budowę zespołu szpitalnego prywatnym właścicielom, cel ten jest nadal ważny dla lokalnej społeczności.
Zarzuty skargi wywodzące przekroczenie granic władztwa planistycznego z faktu planowanej budowy Szpitala [...], jest bezprzedmiotowa.
Słusznie wskazał organ gminy, że ocena zachowania dopuszczalnych ram władztwa planistycznego powinna być dokonywana w oparciu o okoliczności istniejące w dacie uchwalenia planu miejscowego.
Sąd nie podziela także argumentacji skarżącej, że przekroczenie władztwa planistycznego w niniejszej sprawie wynika z nakazu realizacji na przedmiotowym terenie konkretnej inwestycji w postaci zespołu szpitalnego.
Użyte określenie "zespół szpitalny" rzeczywiście jest pojęciem nienormatywnym, ale w ocenie Sądu należy je rozumieć w kontekście przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej, które definiują formy i rodzaje funkcjonujących podmiotów świadczących opiekę zdrowotną.
Przekonuje argumentacja organu gminy, że pojęcie "zespół szpitalny" otwierało możliwości przeznaczenia terenu również pod inne powiązane ze szpitalem zakłady opieki zdrowotnej, z zarazem stanowi o mniejszej ingerencji ze strony lokalnego prawodawcy niż gdyby było to wprost przeznaczenie pod szpital.
W ocenie Sądu niezasadne są także zarzuty naruszenia prawa w odniesieniu do zapisów zawartych w § 15 ust. 4 oraz 5 i 6 tj. zarzutów dotyczących niewłaściwego określenia wskaźników parkingowych oraz nałożenia obowiązków uzgodnień nieznanych normom planistycznym.
W odniesieniu do wskaźników parkingowych Sąd podziela stanowisko organu gminy, że w praktyce urbanistycznej miejsca postojowe planowane są zależnie od charakteru obiektu, który generuje ich potrzebę. Dla obiektów szpitalnych wskaźnik ten jest odnoszony do liczby łóżek szpitalnych, w sprawie wskaźnik ten przyjęto na wniosek Zarządu Dróg Miejskich.
Natomiast w odniesieniu do zarzutów dotyczących niezgodności z prawem obowiązków przedstawienia przez inwestora koncepcji zagospodarowania całego terenu z uzyskaniem zgody Głównego Architekta Gminy, wskazać należy że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ramach określonych postanowieniami art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, oprócz ustaleń dotyczących przeznaczenia poszczególnych terenów wprowadzają różne ograniczenia i warunki związane z planowanym zagospodarowaniem. Teren objęty planem tworzy pewną zwartą całość, opartą na określonych założeniach – koncepcji autorskiej. Zrozumiałym więc jest pewne, wzajemne uzależnienie planów realizacyjnych poszczególnych inwestorów, zajmujących nieruchomości graniczące
z sobą.
Pozwala to na zachowanie określonego porządku planistycznego, zwartości planu w celu realizacji jego podstawowych założeń. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, prawa indywidualne poszczególnych właścicieli nieruchomości, muszą także uwzględniać uprawnienia właścicielskie przysługujące innym podmiotom, postanowienia planu muszą godzić te interesy, niekiedy wzajemnie sprzeczne. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stosownie do postanowień art. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, musza uwzględniać szereg różnych czynników tam wymienionych,
z których uwzględnienie prawa własności, jest jednym z wielu.
Ochrona interesów osób trzecich wynikająca z przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym i przepisów Prawa budowlanego, jest również ograniczeniem podmiotowym własnych uprawnień właścicielskich na rzecz takich samych uprawnień innych podmiotów, którzy są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w sąsiedztwie. Jest to więc pewna zasada, która przy realizacji inwestycji nakazuje poszanowanie interesów również i innych podmiotów, dotyczy ona wszystkich bez wyjątku.
W kontekście przedstawionej argumentacji w ocenie Sądu zawarcie
w kwestionowanej uchwale powyższych zapisów wynika z uprawnień organu gminy dla zapewnienia porządku planistycznego przyjętej koncepcji urbanistycznej zagospodarowania terenu.
Mając na uwadze, że zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło