VI SA/Wa 1308/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-14
Skład orzekający: Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sławomir Kozik, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo odmówił unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy "Kaseta cyfrowej centrali domofonu" z uwagi na brak spełnienia przesłanek nowości oraz swoistego i oryginalnego wyglądu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, iż sporny wzór zdobniczy "Kaseta cyfrowej centrali domofonu" spełniał wymogi nowości oraz posiadał swoisty i oryginalny wygląd w dacie zgłoszenia. W szczególności, sąd podzielił stanowisko organu co do istotnych różnic w wyglądzie klawiatury między spornym wzorem a porównywanymi wzorami, co przesądzało o jego nowości i oryginalności. Sąd podkreślił, że kwestia ta była już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia w innej sprawie, a przedstawione przez skarżącego nowe dowody nie zmieniły tej oceny.Stan faktyczny
Skarżący J. C. wniósł o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy "Kaseta cyfrowej centrali domofonu" nr [...], argumentując, że w dacie zgłoszenia nie spełniał on wymogów nowości i oryginalności. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (UP) oddalił wniosek, uznając, że wzór spełniał wymagane kryteria, a kwestia ta była już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu. Skarżący zarzucił UP naruszenie przepisów K.p.a. oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, wskazując na błędną ocenę porównawczą wzorów i brak należytego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór zdobniczy oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 68 w związku z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz, U, z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.) w związku z § 1 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8 poz. 45, dalej: "rozporządzenie Rady Ministrów") w związku z art. 315 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 nr 119 r. poz. 1117 ze zm., dalej: "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu wniosku J. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.z siedzibą w [...] (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt.: "Kaseta cyfrowej centrali domofonu" nr [...] udzielonego na rzecz P. z siedzibą w W. (dalej: "Uprawnieni", "Uczestnicy"), oddalił wniosek.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wskazał, że Wnioskodawca wystąpił 9 maja 2017 r., do UP w trybie postępowania spornego z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt.: "Kaseta cyfrowej centrali domofonu" nr [...]udzielonego na rzecz Uprawnionego, z pierwszeństwem od [...] października 1995 r., wygasłego z mocy prawa [...] października 2000 r. Swój interes prawny Wnioskodawca wywodził z okoliczności, że pomiędzy stronami od roku 1997 toczy się spór sądowy (sygn. akt [...], [...], [...] i [...]) rozszerzony w 1998 r. o roszczenia majątkowe i niemajątkowe wynikające z naruszenia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego w okresie od [...] października 1995 r. do [...]października 2000 r., przy czym strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do obrotu centrali domofonu.
Jako podstawę swojego żądania Wnioskodawca wskazał art. 68 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości w związku z § 1 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów w związku z art. 315 ust. 1 i ust. 3 P.w.p. podnosząc, że w dacie jego zgłoszenia do rejestracji sporny wzór nie spełniał wymogów nowej postaci przedmiotu oraz/lub nie posiadał swoistego i oryginalnego wyglądu w świetle znanych powszechnie wzorów, tj. wzoru [...], wzoru kasety rosyjskiej o oznaczeniu [...] oraz wzoru kasety przedstawionej na [...] zgłoszenia patentowego [...].
Uprawnieni w odpowiedzi podnieśli, że z treści przepisów wynika brak możliwości skutecznego domagania się unieważnienia spornego prawa. Ponadto, zdaniem Uprawnionych, decyzja UPRP z [...] lutego 2004 r., sygn. akt [...], oraz wyrok WSA z 2 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 885/04 przesądziły prawomocnie, że zgłoszenie [...] nie stanowi podstawy do unieważnienia spornego wzoru zdobniczego, i że kaseta produkowana przez Uprawnionych jest tożsama z kasetą według zgłoszenia [...].
UP uznał, iż okoliczności, że strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do obrotu centrali domofonu oraz, że pomiędzy stronami od roku 1997 toczy się spór sądowy rozszerzony w 1998 r. o roszczenia majątkowe i niemajątkowe wynikające z naruszenia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego w okresie od [...] października 1995 r. do [...] października 2000 r., uzasadniają interes prawny Wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego.
UP wyjaśnił następnie, że w przedmiotowej sprawie, sporny wzór zdobniczy został zgłoszony do UP [...] października 1995 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy o wynalazczości oraz rozporządzenia Rady Ministrów. Przepisy tego rozporządzenia, a w szczególności przepis § 1 i § 11 stanowią podstawę prawną rozpatrywania wniosku w zakresie oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania przedmiotowego prawa ochronnego.
UP, rozstrzygając zarzut, że rejestracja spornego wzoru zdobniczego nastąpiła z naruszeniem § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, gdyż przedmiotowy wzór zdobniczy nie spełnia wymogu nowości postaci przejawiającej się w kształcie, właściwościach powierzchni, układzie linii, rysunku lub barwie nadającej przedmiotowi swoisty i oryginalny wygląd, uznał, że należy porównać ze sobą konkretne postacie "kasety" w świetle ich postaci pokazanych i opisanych w dokumentacji, przy czym zgodnie z treścią tego przepisu decydujący wpływ na wynik tego porównania będzie miał widoczny wygląd tych postaci. Zdaniem UP, "nowość postaci" w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, oznacza nowość wyglądu zewnętrznego przedmiotu, natomiast "swoisty i oryginalny wygląd" określony w tym przepisie odnosi się do subiektywnego odczucia odbiorców związanego z takimi cechami wyglądu tego przedmiotu, które są elementem swobodnego wyboru twórcy.
UP, opierając się na dokumentacji rejestrowej opisał sporny wzór zdobniczy, wskazując, że stanowi go kaseta cyfrowej centrali domofonu, posiadająca obudowę z prostokątną płytą czołową, charakteryzująca się tym, że w płycie czołowej centralnie po prawej stronie ma klawiaturę cyfrową w postaci wyodrębnionych pól oznakowanych cyframi, nad nią w pobliżu górnej krawędzi płyty znajdują się szczeliny mikrofonowe, po lewej górnej stronie klawiatury ma prostokątny wyświetlacz, pod wyświetlaczem w dolnej części płyty czołowej występują szczeliny głośnikowe, przy czym jedno z pół klawiatury oznakowane jest wizerunkiem klucza.
UP uznał następnie, że kaseta stanowiąca przedmiotowy wzór zdobniczy, w dacie zgłoszenia do ochrony odznaczała się "nowością postaci", tj. wyglądem nowym w stosunku do wszystkich wzorów przedstawionych w przeciwstawionych dokumentach. Organ stwierdził, że wzór [...] z 21 czerwca 1994 r., stanowi kaseta wideofonu o prostokątnej płycie czołowej z mocno zaokrąglonymi narożami, w której po prawej stronie górnej części znajduje się obramowane pole klawiatury, widoczne jako wydzielone jedno pole złożone z 16 prostokątnych przycisków, przy czym żadne z pól klawiatury nie jest oznakowane wizerunkiem klucza, zaś cała dolna część płyty czołowej jest zajęta osłoną mikrofonu i głośnika, a pole ekranu zajmuje praktycznie całą lewą stronę jej części górnej, co odróżnia wyraźnie wygląd tego wzoru od wyglądu kasety przedmiotowej.
UP stwierdził dalej, że materiały przedłożone na okoliczność wcześniejszego publicznego udostępnienia kasety [...] nie dowodzą okoliczności, na które je przedłożono. Niedatowane i nieuwierzytelnione zdjęcie kasety [...] nie pozwala na stwierdzenie daty ani okoliczności wykonania tego zdjęcia i upublicznienia jego treści. Niedatowana i nieuwierzytelniona kopia reklamy kasety [...] ze szkicem tej kasety nie pozwala na stwierdzenie dokładnego ukształtowania kasety [...], oraz daty i okoliczności wykonania tej reklamy i upublicznienia jej treści. Podobnie, nieuwierzytelnione pismo jej producenta do władz [...] z 26 lipca 1990 r. oraz nieuwierzytelniona decyzja o zatwierdzeniu cennika cen hurtowych, wraz z tłumaczeniem przysięgłym treści tych kopii dokumentów, nie pozwalają na stwierdzenie okoliczności upublicznienia kasety [...].
Organ na marginesie dodał, że ww. zdjęcie (k.25 akt) przedstawia kasetę z prostokątną płytą czołową, która po lewej stronie na dole ma klawiaturę cyfrową w postaci wyodrębnionych pól oznakowanych cyframi, natomiast centralnie po prawej stronie ma okrągły zespół okrągłych otworów mikrofonu i głośnika, zaś przy dolnym prawym narożu posiada okrągłe okucie z podłużnym otworem, co odróżnia wyraźnie wygląd tego wzoru od wyglądu kasety przedmiotowej.
UP, stwierdził ponadto, że kaseta pokazana w zgłoszeniu [...] na [...] (k. 5 akt), przy wszystkich innych cechach postaciowych tożsamych z odpowiednimi cechami kasety przedmiotowej, posiada zagłębione i obramowane pole klawiatury, widoczne jako jedno, pole cyfr, co odróżnia wyraźnie jej wygląd od wyglądu kasety przedmiotowej posiadającej w tym samym miejscu zespół dwunastu okrągłych odrębnych pól nie objętych żadnym obramowaniem.
UP, stwierdził także, że przedłożone przez Wnioskodawcę materiały na okoliczność wcześniejszego wprowadzania do obrotu, co najmniej od 1993 r., centrali domofonu o oznaczeniu handlowym [...], której elementem składowym jest kaseta oznaczona jako [...], okoliczność tę w sposób bezsporny potwierdzają. W szczególności, pismo procesowe z 15 kwietnia 2012 r., wraz z poświadczoną fakturą z 15 marca 1993 r., na centrale domofonu [...] (k.207 akt) oraz opinia z postępowania karnego [...] z 9 lutego 1999 r. (k.163 - 172 akt) dowodzą, że co najmniej od 15 marca 1993 r., wprowadzana była do obrotu przez Uprawnionych kaseta oznaczona jako [...] o postaci przedstawionej np. na karcie 164 akt, jednakże kaseta oznaczona jako [...], podobnie jak pokazana w zgłoszeniu [...] na [...], przy wszystkich innych cechach postaciowych tożsamych z odpowiednimi cechami kasety przedmiotowej, posiada zagłębione i obramowane pole klawiatury, widoczne jako jedno, pole cyfr, co odróżnia wyraźnie jej wygląd od wyglądu kasety przedmiotowej posiadającej w tym samym miejscu zespół dwunastu okrągłych odrębnych pól nie objętych żadnym obramowaniem.
UP następnie rozważył kwestię "swoistego i oryginalnego wyglądu" przedmiotowego wzoru, wskazując, że przesłanka ta odnosi się do takich cech wyglądu tego przedmiotu, które nadane mu zostały w celach estetycznych. W tym przypadku, jak wskazał organ, o estetyce przedmiotowej kasety decydują ukształtowanie i rozmieszczenie poszczególnych elementów kasety składających się na jej wygląd, opisane w dokumentacji rejestrowej spornego wzoru, dlatego, zdaniem organu, w oparciu o materiały w aktach nie ma podstaw do twierdzenia, że przedmiotową kasetę cechuje brak "swoistego i oryginalnego wyglądu" w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów.
W ocenie UP, posiadane przez sporny wzór zdobniczy ukształtowanie i rozmieszczenie poszczególnych elementów kasety, w szczególności wyrażone przez zespół dwunastu okrągłych odrębnych pól nie objętych żadnym obramowaniem, różniące ją od przeciwstawianych wyrobów, nadaje temu przedmiotowi swoisty wygląd, co przesądza również o oryginalności tego przedmiotu.
Na marginesie UP zauważył, że merytoryczna ocena nowości i oryginalności spornego wzoru zdobniczego, stwierdzająca jego zdolność rejestrową w stosunku do kasety pokazanej w zgłoszeniu [...] na [...] (k.5 akt) oraz wprowadzanej do obrotu przez uprawnionych kasety oznaczonej jako [...] o postaci przedstawionej np. na karcie 164 akt, została już dokonana w decyzji UP z [...] lutego 2004 r. nr [...] oddalającej wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji tego wzoru. Prawomocnym wyrokiem z 2 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 885/04 WSA potwierdził prawidłowość tej oceny. W tej sytuacji UP stwierdził, że nie mógł kierować się odmiennymi opiniami biegłych i stanowiskiem Uprawnionych przed Sądem Okręgowym w [...] sugerującymi identyczność kasety produkowanej przez Uprawnionych z kasetą przedstawioną w spornym wzorze zdobniczym.
W skardze z 4 lipca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący zaskarżając decyzję UP z [...] marca 2018 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 252 P.w.p., poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, w zakresie dotyczącym porównania kasety objętej świadectwem ochronnym na wzór zdobniczy, a kasetą objętą zgłoszeniem patentowym nr [...] pod kątem spełnienia przez pierwszą z ww. kaset przesłanki nowości wymaganej § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, a także w zakresie oceny przesłanki swoistego i oryginalnego wyglądu tej kasety,
2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 252 P.w.p, poprzez dowolne i nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy ustalenie, iż kaseta o postaci ujawnionej na karcie 164 stanowiła element urządzenia [...] i jako taka stanowiła przedmiot obrotu od 1993 r., w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż elementem wskazanego urządzenia była kaseta, na którą udzielono prawa ochronnego na wzór zdobniczy, a ponadto poprzez dowolne ustalenie, iż kaseta objęta zgłoszeniem patentowym [...] posiada zagłębione pole klawiatury,
3) § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż wygląd kasety objętej świadectwem ochronnym na wzór zdobniczy posiada cechy odróżniające tę kasetę od kasety objętej w zgłoszeniu patentowy [...] i tym samym spełnia przesłankę nowości wzoru zdobniczego, w rozumieniu ww. przepisu, a ponadto, iż ww. kaseta posiada swoisty i oryginalny wygląd.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że wbrew ustaleniom przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjmowania iż przedmiotem obrotu przed 1993 r, była kaseta, stanowiąca element składowy domofonu [...], odpowiadająca kasecie ujawnionej przez Uprawnionych w zgłoszeniu patentowym [...]. W ocenie Skarżącego treść zebranych w sprawie dowodów pozwala na postawienie wniosku, iż przedmiotem obrotu przed 1995 r. był domofon [...], którego elementem składowym była kaseta, której wzór objęto świadectwem ochronnym na wzór zdobniczy. Ustalenia Urzędu Patentowego w ww. zakresie należy zatem oceniać jako dotknięte wadą dowolności. Skarżący wskazał, że w tym zakresie Uprawnieni na str. 1 pisma z 20 grudnia 2017 r., stanowiącego ich odpowiedź na złożony w sprawie wniosek, wskazali, iż cyt.: "Nie sposób mówić o pojawieniu się jakichkolwiek nowych faktów i okoliczności dotyczących centrali domofonu o oznaczeniu handlowym [...], której elementem składowym jest kaseta według wzoru zdobniczego [...]." W ww. fragmencie pisma przyznano zatem, iż kaseta, na którą udzielono świadectwa ochronnego na wzór zdobniczy, stanowi element składowy centrali [...]. Centrala ta, co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, była zaś wprowadzana do obrotu co najmniej od marca 1993 r., czego potwierdzeniem jest faktura z 15 marca 1993 r., zawierająca podpis Uprawnionego. Wskazany dowód co do zasady został uznany za wiarygodny przez UP, nadano mu jednak zgoła odmienne od prezentowanego w skardze znaczenie procesowe. UP ustalił mianowicie, iż wskazana faktura dotyczy kasety o postaci przedstawionej na karcie 164. a więc kasety innej niż objęta świadectwem ochronnym na wzór zdobniczy. Wskazane ustalenie jest sprzeczne zarówno z twierdzeniami Uprawnionych prezentowanymi w postępowaniu spornym jak i w sporze cywilnym, w którym Uprawnieni zrównywali oraz zrównują w chwili obecnej fakt naruszenia kasety o postaci identycznej z kasetą objętą zgłoszeniem patentowym z kasetą, na którą udzielono prawa ochronnego na wzór zdobniczy. Nie sposób nie zauważyć również, iż na rysunku kasety, na którą udzielono prawa ochronnego, odwzorowano oznaczenie [...], pozwalające na przypisanie w sposób bezsporny wskazanej kasety do urządzenia [...].
Podstaw do sformułowania tezy, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, nie dostarczała również, zdaniem Skarżącego, opinia nr [...] z [...]lutego 1999 r., którą przywołano dla uzasadnienia wskazanego wniosku. W żadnym fragmencie wskazanej opinii nie dokonano bowiem powiązania faktury z 15 marca 1993 r. z kasetą, która stanowiła przedmiot badań ze strony biegłych. W świetle powyższego ustalenia w zakresie uznania klawiatury ze zgłoszenia patentowego za element składowy urządzenia [...], dotknięte są wadą dowolności i jako takie wskazują na wadę zaskarżonej decyzji mającą istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
Niezależnie od powyższego, możliwość ochrony, na podstawie przepisów rozporządzenia, kasety objętej świadectwem, deroguje również fakt ujawnienia kasety spornego wzoru zdobniczego [...] w zgłoszeniu patentowym nr [...], które zostało opublikowane [...] maja 1995 r., w Biuletynie Urzędu Patentowego nr [...]. Wyłączenie ww. przesłanki należy wiązać z cechą oryginalności. Jak już wskazywano we wniosku, kaseta objęta zgłoszeniem [...] winna być oceniana jako identyczna z kasetą przedmiotową, zaś drobne różnice w podobieństwie wskazanych kaset należy traktować jako nieistotne i jako takie pozostające bez wpływu na ww. ocenę. Aby dokonać analizy porównawczej obu rozwiązań, należy każdej z cech chronionego rozwiązania przypisać odpowiednią cechę przeciwstawianego urządzenia, po sporządzeniu jego schematu ujawniającego wygląd. Wnioskodawca dokonał ww. czynności dla potrzeb składanego wniosku, wskazując również w sposób szczegółowy na cechy decydujące o podobieństwie wskazanych kaset. Podniesiono również, iż występują różnice w wyglądzie obu kaset, które jednak nie mają charakteru istotnego. Różnice te polegają bowiem wyłącznie na nieco odmiennym przedstawieniu jednostkowego pola przynależnego do każdej cyfry umieszczonej na klawiaturze kasety. We wzorze zdobniczym każda cyfra kasety umieszczona jest w polu wyodrębnionym w postaci okręgu, a w zgłoszeniu patentowym brak jest wyodrębnionego jednostkowo pola dla każdej cyfry. Nie zmienia to jednak faktu, że każda z cyfr kasety według zgłoszenia patentowego umieszczona jest w takiej odległości od siebie, że tworzy nieoznaczone bliżej pole każdej cyfry, aby nie było możliwe przyciśnięcie lub dotknięcie jednym palcem dwóch cyfr jednocześnie. W ocenie Skarżącego, zarówno dla przeciętnego odbiorcy jak i dla znawcy, wskazane podobieństwa determinują wniosek, iż przedmiotowe kasety winne być oceniane jako identyczne. Nie sposób przyjąć, zdaniem Skarżącego, w ślad za UP, iż zespół dwunastu odrębnych pól nieobjętych żadnym obramowaniem, może w istotny sposób różnicować kasetę, na którą udzielono świadectwa ochronnego z kasetą, objętą zgłoszeniem patentowym. Jest to marginalna różnica plastyczna, która w żaden sposób nie pozwala na postawienie tezy o oryginalności drugiej z kaset. Oryginalność zakłada bowiem co najmniej brak podobieństwa do tego, co jest powszechnie znane lub przyjęte. Za dowolne należy przy tym uznać ustalenia UP wskazujące, iż kaseta objęta zgłoszeniem patentowym posiada zagłębione pole klawiatury. Zarówno bowiem rysunek techniczny wskazanej kasety czy chociażby wyjaśnienia Uprawnionych nie pozwalają w najmniejszym stopniu na sformułowanie takiej tezy. UP nie dysponował przy tym innym materiałem dowodowym, który pozwalałby na ustalenie ww. cechy różnicującej, w związku z czym za w pełni uprawniony należy uznać wniosek, iż wskazane ustalenie zostało zapożyczone z decyzji UP wydanej w sprawie o sygn.: [...]. Decyzja ta, nie może stanowić ani też zastępować właściwych źródeł dowodowych, tj. rysunków technicznych, zdjęć czy też zeznań stron.
Skarżący stwierdził, że za znacznym podobieństwem pomiędzy analizowanymi wzorami przemawia również treść opinii biegłych prof. PŁ dr hab. Inż. K. P. a także dr inż. A. S. sporządzonej w sprawie cywilnej, o sygn.: [...], którą załączono do akt niniejszej sprawy. We wskazanej opinii biegli poddali analizie wzór kasety opracowanej na bazie rysunku technicznego kasety objętej zgłoszeniem patentowym, ze wzorem stosowanym w urządzeniu [...]. Wnioski końcowe wskazane w tej opinii wskazują na naruszenie praw ochronnych do wzoru zdobniczego. Co znamienne wnioski te powtórzył w swym wyroku Sąd Okręgowy i następnie również Sąd Apelacyjny w [..] wskazując, iż wskazana opinia potwierdza fakt naruszenia praw powodów wynikających z naruszenia prawa ochronnego przysługującego powodom (uprawnionym ze wzoru). W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego wskazano przy tym wprost, iż opinia biegłych K. P. oraz A. S. potwierdzają fakt podobieństwa porównywanych klawiatur, w stopniu pozwalającym na ustalenie naruszenia prawa ochronnego na wzór zdobniczy.
Zdaniem Skarżącego, kaseta objęta prawem ochronnym na wzór zdobniczy nie może być zatem traktowana jako oryginalna w rozumieniu § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, w stosunku do kasety ujawnionej w zgłoszeniu patentowym, co jednocześnie przesądzać musi o braku spełnienia przesłanki nowości, w zakresie ujawnienia wzoru kasety przedmiotowej.
Skarżący dodał, że fakt dokonania oceny przesłanek wskazanych w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, w innym postępowaniu z udziałem innego wnioskodawcy, nie pozbawia UP możliwości ponownej, także odmiennej oceny wskazanych przesłanek w sprawie wywołanej wnioskiem Skarżącego. Przede wszystkim inne są strony niniejszego postępowania. Ponadto UP, na etapie rozpoznania niniejszej sprawy, nie dysponował dowodami zgromadzonymi w uprzednio prowadzonym postępowaniu i tym samym nie mógł ocenić czy są one tożsame w stosunku do zgromadzonych w niniejszej sprawie, a ponadto czy strona poza dowodami poddanymi pod ocenę UP poddała także dowody nowe, nieznane organowi. Materiał dowodowy niniejszej sprawy został ograniczony wyłącznie do materiałów przedłożonych przez Wnioskodawcę. W kontekście powyższego brak jest podstaw do przyjmowania, iż UP pozbawiony jest możliwości dokonanie odmiennej oceny od tej, która legła u podstaw decyzji UP z [...] lutego 2004 r. Warunkiem koniecznym do sformułowania takiego wniosku, byłoby dysponowanie materiałem zebranym dla potrzeb wcześniej prowadzonego postępowania, albowiem to właśnie podstawa faktyczna orzeczenia może potencjalnie determinować zakres związania UP wcześniejszą decyzją.
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
UP właściwie uznał prawidłowość podstaw prawnych wniosku Skarżącego o unieważnienie prawa ochronnego na sporny wzór zdobniczy tj.: art. 68 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości w związku z § 1 i § 11 rozporządzenia Rady Ministrów. Jak wynika z art. 315 ust. 1 P.w.p., prawa w zakresie m.in. wzorów zdobniczych, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Z ust. 3 tego artykułu wynika natomiast, że ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego udzielonego przed wejściem w życie tej ustawy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku. Sporny wzór zdobniczy został zgłoszony do UP [...]października 1995 r., kiedy obowiązywało rozporządzenia Rady Ministrów. UP zatem prawidłowo przyjął, że na podstawie art. 68 ust. 1 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości w związku z § 11 rozporządzenia Rady Ministrów, sporny wzór zdobniczy może być na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, unieważniony przez UP w całości lub w części, jeżeli nie zostały spełnione warunki wymagane na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów.
Organ właściwie też stwierdził, że Skarżący posiadał interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny wzór zdobniczy. Jak wynika z zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy strony są konkurentami w zakresie wprowadzania do obrotu centrali domofonu. Ponadto, pomiędzy stronami od roku 1997 toczy się spór sądowy (sygn. akt [...], [...],[...] i [...]) rozszerzony w 1998 r. o roszczenia majątkowe i niemajątkowe wynikające z naruszenia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego w okresie od [...] października 1995 r. do [...] października 2000 r.
Pojęcie "interes prawny", rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia, oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: m.in. wyrok NSA z 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku z 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (podobnie: m.in. wyrok NSA z 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, niepublik.).
UP prawidłowo uznał, że Wnioskodawca posiadał w niniejszej sprawie interes prawny, występując z wnioskiem o unieważnienie przedmiotowego wzoru zdobniczego, którego źródłem jest art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości teza, iż źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet ogólne normy prawne kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 20 i art. 22 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej). Przy czym podkreśla się, że wywodzenie z tych przepisów interesu prawnego przy ubieganiu się o unieważnienie bezwzględnego prawa, w tym przypadku prawa ochronnego na wzór zdobniczy, konieczne jest wykazanie, dlaczego i z jakim skutkiem wpływa on na sytuację prawną wnioskodawcy. W tego rodzaju sprawach chodzi bowiem o tzw. prawo refleksowe kształtujące sytuację prawną wnioskodawcy nie wprost, lecz przez odebranie decyzją UP prawa ochronnego udzielonego wcześniej innemu podmiotowi (vide: wyrok NSA z 21 października 2013 r., sygn. akt 898/12 oraz wyrok NSA z 20 listopada 2008 r., sygn. akt II GSK 581/08).
W świetle powyższego UP słusznie stwierdził, że spór pomiędzy stronami jest realny i że w związku z tym, że przeciwko Skarżącemu są skierowane roszczenia majątkowe i niemajątkowe wynikające z naruszenia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego w okresie od [...] października 1995 r. do [...] października 2000 r., prawo to może ingerować w sferę Jego uprawnień i utrudniać prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem tego wzoru. Skarżący będąc zatem producentem i wprowadzając do obrotu centrale domofonu o cechach spornego wzoru zdobniczego, ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru zdobniczego.
Skarżący zarzucił we wniosku o unieważnienie spornego wzoru zdobniczego, że jego rejestracja nastąpiła z naruszeniem § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, ponieważ w dacie jego zgłoszenia do rejestracji nie spełniał on wymogów nowej postaci przedmiotu oraz/lub nie posiadał swoistego i oryginalnego wyglądu w świetle znanych powszechnie wzorów, tj. wzoru [...], wzoru kasety rosyjskiej o oznaczeniu [...] oraz wzoru kasety przedstawionej na [...]. 2 zgłoszenia patentowego [...].
Zgodnie z treścią § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, za wzór zdobniczy w rozumieniu rozporządzenia uważa się nową postać przedmiotu, przejawiającą się w kształcie, właściwościach powierzchni, układzie linii, rysunku lub barwie, nadającą przedmiotowi swoisty i oryginalny wygląd, przeznaczoną do odtworzenia w produkcji przemysłowej lub rękodzielniczej i zmierzającą do celów estetycznych.
Podkreślenia wymaga, na co wskazał UP w zaskarżonej decyzji, że kwestia nowości oraz swoistego i oryginalnego wyglądu spornego wzoru zdobniczego w kontekście centrali domofonu o oznaczeniu handlowym [...], której elementem składowym jest kaseta oznaczona jako [...] oraz kasety pokazanej w zgłoszeniu wynalazku [...] na [...], była już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w prawomocnym wyroku z 2 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 885/04, w którym sąd zgodził się ze stanowiskiem UP w przedmiotowej kwestii, UP natomiast w decyzji z [...] lutego 2004 r. nr [...] uznał, że kaseta stanowiąca przedmiotowy wzór zdobniczy odznacza się "nowością postaci, tj. wyglądem nowym w stosunku do wszystkich materiałów przeciwstawionych, w tym do kasety pokazanej w zgłoszeniu [...]. Istotna jest również okoliczność, że UP oceniał tę kwestię będąc związanym oceną prawna Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażoną w wyroku z 20 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4002/01.
W zaskarżonej decyzji, UP uznał, że kaseta pokazana w zgłoszeniu [...] na [...], jak i kaseta oznaczona jako [...], różni się od spornego wzoru zagłębionym i obramowanym polem klawiatury, widocznym jako jedno, pole cyfr, podczas gdy sporny wzór posiada w tym samym miejscu zespół dwunastu okrągłych odrębnych pól nie objętych żadnym obramowaniem.
Sąd zgadza się z powyższą oceną. Zgodnie z § 1 rozporządzenie Rady, nowa postać wzoru zdobniczego przedmiotu, przejawia się w kształcie, właściwościach powierzchni, układzie linii, rysunku lub barwie. UP wskazał takie właśnie elementy, które przy wszystkich innych cechach postaciowych tożsamych z odpowiednimi cechami spornego wzoru zdobniczego stanowią o jego nowości w odniesieniu do kasety pokazanej w zgłoszeniu [...] na [...], jak i kasety oznaczonej symbolem [...]. Ocena ta odpowiada zresztą ocenie zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 2 marca 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 885/04 i Sąd nie znajduje w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszym postępowaniu podstaw do odmiennej oceny. Trudno też zgodzić się ze Skarżącym, że UP aby dojść do powyższych wniosków musiał oprzeć się na wcześniejszej decyzji z [...] lutego 2004 r., skoro kwestie te zostały przesądzone w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie.
Sąd zgadza się ze Skarżącym, że fakt dokonania oceny przesłanek wskazanych w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, w innym postępowaniu z udziałem innego wnioskodawcy, nie pozbawia UP możliwości ponownej, także odmiennej oceny wskazanych przesłanek w sprawie wywołanej wnioskiem Skarżącego w świetle nowych dowodów zgromadzonych w sprawie. UP dokonał oceny tych przesłanek w świetle nowych dowodów przedstawionych przez Skarżącego, tj. wzoru [...] z 21 czerwca 1994 r. oraz kasety oznaczonej symbolem [...]. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w tej ocenie UP, tak jak zresztą Skarżący, który zaskarżył decyzję UP tylko w zakresie oceny nowości oraz swoistego i oryginalnego wyglądu spornego wzoru zdobniczego w kontekście kasety pokazanej w zgłoszeniu [...] na [...] i centrali domofonu o oznaczeniu handlowym [...], której elementem składowym jest kaseta oznaczona jako [...]. Ta natomiast kwestia została już rozstrzygnięta, jak wyżej wskazano prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie. Z tych też względów niezasadny jest zarzut, że dowolne są ustalenia UP wskazujące, iż kaseta objęta zgłoszeniem patentowym posiada zagłębione pole klawiatury, tę kwestię bowiem przesądził WSA we wskazanym powyżej wyroku.
Sąd zgadza się również z oceną "swoistego i oryginalnego wyglądu" przedmiotowego wzoru. UP prawidłowo wskazał, że przesłanka ta odnosi się do takich cech wyglądu tego przedmiotu, które nadane mu zostały w celach estetycznych i, że o estetyce przedmiotowej kasety decydują ukształtowanie i rozmieszczenie poszczególnych elementów kasety, w szczególności wyrażone przez zespół dwunastu okrągłych odrębnych pól nie objętych żadnym obramowaniem, różniące ją od przeciwstawianych wyrobów, nadające temu przedmiotowi swoisty wygląd, co przesądza również o oryginalności tego przedmiotu.
Z powyższych względów Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi. W ocenie Sądu, UP nie naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 252 P.w.p. UP w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy i dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, co znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniach decyzji, zarówno w zakresie dotyczącym porównania kasety objętej świadectwem ochronnym na wzór zdobniczy, a kasetą objętą zgłoszeniem patentowym nr [...] oraz kasetą oznaczoną jako [...], pod kątem spełnienia przez sporny wzór zdobniczy przesłanki nowości, jak również w zakresie oceny przesłanki swoistego i oryginalnego jego wyglądu. Dlatego też niezasadny jest zarzut dowolnego i nie znajdującego oparcia w materiale dowodowym sprawy ustalenia, iż kaseta o postaci ujawnionej na karcie 164 stanowiła element urządzenia [...] i jako taka stanowiła przedmiot obrotu od 1993 r., w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż elementem wskazanego urządzenia była kaseta, na którą udzielono prawa ochronnego na wzór zdobniczy. UP w sposób precyzyjny określił różnice pomiędzy spornym wzorem zdobniczym a zgłoszeniem patentowym nr [...] oraz kasetą oznaczoną jako [...], przesadzające o nowości spornego wzoru zdobniczego. Brak jest natomiast podstaw do przyjęcia, że elementem urządzenia [...], nie była kaseta oznaczona jako [...], lecz kaseta stanowiąca sporny wzór zdobniczy.
Niezasadny jest również zarzut dowolnego ustalenia, iż kaseta objęta zgłoszeniem patentowym [...] posiada zagłębione pole klawiatury, do czego Sąd odniósł się powyżej.
W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia § 1 rozporządzenia Rady Ministrów, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. UP bowiem prawidłowo uznał, że wygląd kasety objętej świadectwem ochronnym na wzór zdobniczy posiada cechy odróżniające tę kasetę od kasety objętej w zgłoszeniu patentowy [...] i tym samym spełnia przesłankę nowości wzoru zdobniczego, w rozumieniu ww. przepisu, a ponadto, iż ww. kaseta posiada swoisty i oryginalny wygląd.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło