II SAB/Wa 217/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. A.S. wystąpił do Krajowej Rady Sądownictwa – nawiązując do pisma [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. oraz wskazując na ignorowanie jego wniosków o udostępnienie całości akt, materiałów w/w postępowania (pismo z dnia [...] września 2017 r. do KRS Komisji ds. Wizytacji i Lustracji) – o udostępnienie całości akt, materiałów, protokołów itp. itd.: 1. z prac, posiedzeń Komisji Wizytacji i Lustracji Krajowej Rady Sądownictwa w jego sprawie czyli [...], 2. a także z posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r., które przywołano, lub także innych posiedzeń Krajowej Rady Sądownictwa, w jego sprawie czyli [...]. Wskazał, że z żądaniem zawartym w punkcie 1 i 2 występuje w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismo to wpłynęło do Krajowej Rady Sądownictwa w dniu [...] stycznia 2018 r. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. A.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie dotyczących go akt w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniósł, że organ milczy. Skarżący zwrócił się o zbadanie, jakie przepisy mają zastosowanie w sprawie i czy jakikolwiek organ może odmówić obywatelowi wglądu w akta jego sprawy, może nie udostępnić części dokumentów z akt jego sprawy, tak w trybie właściwym dla danego postępowania, a także w trybie dostępu do informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie Przewodniczącego KRS do udzielenia żądanych informacji. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2018 r. na skargę z dnia [...] lutego 2018 r., Krajowa Rada Sądownictwa, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie. Pełnomocnik podał, że pismem z dnia [...] lutego 2018 r. (oznaczonym Nr [...]) Wiceprzewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa udzielił A.S. żądanych informacji przesyłając wyciąg z protokołu Nr [...] z posiedzenia plenarnego Krajowej Rady Sądownictwa odbywającego się w dniach [...],[...] i [...] grudnia 2017 r. Jednocześnie skarżący został poinformowany, iż z dokumentacją skargową dotyczącą jego osoby może zapoznać się w Biurze Rady po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym pod wskazanym numerem telefonu. Pełnomocnik odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego, stwierdził, iż są one bezzasadne a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odpowiedź na wniosek A.S. (z dnia [...] stycznia 2018 r.) została udzielona w dniu [...] lutego 2018 r., a tym samym zarzut podniesiony przez skarżącego, o bezczynności Krajowej Rady Sądownictwa nie znajduje uzasadnienia. Pełnomocnik wskazał, że nieznaczne przekroczenie terminów określonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie może być traktowane jako rażące, bowiem dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. - sygn. akt I OSK 675/12). W niniejszej sprawie Krajowa Rada Sądownictwa udostępniła skarżącemu żądane informacje a zatem nie pozostaje w bezczynności. W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W piśmie z dnia [...] lipca 2018 r. skarżący podtrzymał skargę, wniósł o jej uwzględnienie i podtrzymał żądanie przyznania na jego rzecz sumy pieniężnej od organu. Wskazał m.in., że sam brak działania przy równoczesnym przekroczeniu terminu załatwienia sprawy przesądza o bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę pogląd ten pozostaje aktualny także w obecnym stanie prawnym. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm.), zwana dalej u.d.i.p., służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Krajowa Rada Sądownictwa zgodnie z art. 186 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Umieszczenie regulacji odnoszących się do KRS w rozdziale poświęconym władzy sądowniczej wyraźnie wskazuje na intencje ustrojodawcy zaliczenia KRS do niezależnych, pozajudykacyjnych organów tej władzy, funkcjonalnie z nią związanych (v. Bogusław Banaszak "Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.Komentarz", Warszawa 2009, str. 817). Przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa jest jej organem, reprezentującym Radę (art. 15 i art. 17 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej radzie Sądownictwa (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 389 ze zm.). Jest zatem podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), w tym, m.in. treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe. Nie oznacza to, że niewymienienie konkretnego stanu, który w sposób jednoznaczny dotyczy informacji o sprawie publicznej, pozwala na uznanie, że nie mamy do czynienia z informacją publiczną. W sprawie niniejszej skarżący wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r., który wpłynął do organu w dniu [...] stycznia 2018 r., zwrócił się, na podstawie u.d.i.p., o udostępnienie całości akt, materiałów, protokołów z prac posiedzeń Komisji Wizytacji i Lustracji KRS w sprawie o oznaczonym we wniosku numerze oraz z posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa w sprawie o tym samym numerze. Skarżący zaznaczył, że dotyczy to jego sprawy. Z wniosku wynikało też, że wcześniejszymi pismami zwracał się już do organu o udostępnienie całości akt z postępowania o wskazanym we wniosku numerze. Z akt sprawy nadesłanych przez organ wynika, że postępowanie, którego dotyczy wniosek A.S. z [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej zainicjowane zostało przed Krajową Rada Sądownictwa żądaniem skarżącego w zakresie przeprowadzenia lustracji (wizytacji). Z akt sprawy wynika także, że Krajowa Rada Sądownictwa w dniu [...] grudnia 2017 r. uchwałą nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa postanowiła odmówić przeprowadzenia lustracji w związku z okolicznościami przedstawionymi przez A.S. w pismach z [...] maja 2017 r. i [...] lipca 2017 r., [...] sierpnia 2017 r., [...] września 2017 r. Z powyższego wynika, że wniosek skarżącego z [...] stycznia 2018 r. wystosowany w trybie u.d.i.p. dotyczy dokumentów wytworzonych przez Krajową Radę Sądownictwa w toku rozpatrywania jego żądania przeprowadzenia lustracji (wizytacji). Żądane informacje stanowią zatem informację publiczną, dotyczą treści i postaci dokumentów urzędowych. Wskazania przy tym wymaga, że zgodnie z art. 2 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, w postępowaniu przed Radą nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Rozpatrując skargę na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r., Sąd stwierdził, że była ona zasadna w chwili jej wniesienia. Organ nie udostępnił bowiem żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (tj. w terminie 14 dni od dnia [...] stycznia 2018 r., gdy wniosek wpłynął do organu), jak też nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanej informacji, zatem pozostawał w bezczynności na gruncie u.d.i.p. Termin 14 dni od dnia wniesienia wniosku upłynął w dniu [...] lutego 2018 r. Skarga do Sądu złożona została w dniu [...] lutego 2018 r. Z akt nadesłanych przez organ do Sądu wynika, że organ udostępnił wnioskodawcy żądaną informację publiczną pismem z dnia [...] lutego 2018 r. (nr [...]). Organ przesłał bowiem wyciąg z protokołu Nr [...] z posiedzenia plenarnego Krajowej Rady Sądownictwa odbywającego się w dniach [...],[...] i [...] grudnia 2017 r. Jednocześnie w nawiązaniu do żądania udostępnienia całości akt, nazwanych przez organ "dokumentacją skargową" organ w piśmie tym wskazał, że wnioskodawca może się z zapoznać z tą dokumentacją w Biurze Rady po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym pod wskazanym numerem telefonu. Z powyższego wynika, że organ udostępnił wnioskodawcy żądaną informację publiczną. Również powiadomienie o możliwości zapoznania się przez wnioskodawcę z dokumentacją w Biurze Rady stanowi o realizacji wniosku z [...] stycznia 2018 r. Wnioskodawca nie określił we wniosku z [...] stycznia 2018 r. sposobu udostępnienia "całości akt, materiałów, protokołów". Nie było tym samym podstaw, aby stwierdzić, że wniosek z [...] stycznia 2018 r. nie został rozpatrzony należycie przez Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa i nie było podstaw, aby w dniu rozstrzygania tej sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązać organ do rozpoznania tego wniosku (v. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1621/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi na to, że udostępnienie żądanej informacji publicznej nastąpiło po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku, a także po wniesieniu przez skarżącego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku A.S. z dnia [...] stycznia 2018 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt sprawy nadesłanych przez organ nie wynika, aby opóźnione działanie organu w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej było nakierowane na pozbawienie skarżącego możliwości realizacji konstytucyjnego uprawnienia. Odpowiedź na wniosek stanowiąca o możliwości zapoznania się dokumentacją udzielona została 15 dni po upływie ustawowego terminu. Z całości akt sprawy nadesłanych przez organ wynika nadto, że organ odpowiadał na wcześniejsze pisma A.S. dotyczące żądania przedstawienia stanu "jego sprawy". W piśmie z [...] grudnia 2017 r. organ poinformował m.in., że Krajowa Rada Sądownictwa na posiedzeniu 6 grudnia 2017 r., na wniosek Komisji do spraw Wizytacji i Lustracji, stwierdziła brak podstaw do wszczęcia i przeprowadzenia czynności nadzorczo-wizytacyjnych, o których mowa w art. 5 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Organ w sprawie tej nie kwestionował nadto ani tego, że jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p., ani tego, że żądane informacje stanowią informację publiczną. Z tych względów Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej wskazania wymaga, że zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6. Powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej. Kwota ta ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że jej przyznanie ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającego organu. W sprawie tej brak jest w ocenie Sądu podstaw do przyznania sumy pieniężnej. Żądana informacja publiczna została skarżącemu udostępniona, zaś opóźnienie w jej udostępnieniu nie uzasadnia przyznania sumy pieniężnej. Z tych względów Sąd nie uwzględnił żądania skargi w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 120 powołanej ustawy, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 tej ustawy, orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. W punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Sąd nie zasądził zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego albowiem skarżący nie wykazał, aby koszty takie poniósł. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. ----------------------- 7