II OSK 491/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-02-15

Skład orzekający: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski, Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. może być skutecznie podniesiony w celu kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. jest chybiony, ponieważ przepis ten nie służy kwestionowaniu ustaleń faktycznych ani oceny materiału dowodowego dokonanej przez sąd pierwszej instancji, a jedynie zapewnia, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego również okazał się niezasadny, gdyż obiekt budowlany (wiata) przekraczał dopuszczalną powierzchnię zabudowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wstrzymujące roboty budowlane związane z budową drewnianej wiaty o powierzchni zabudowy ok. 258 m². M.G. w skardze kasacyjnej zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. przez nieorzekanie w pełnym zakresie na podstawie akt sprawy oraz naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że w rzeczywistości istnieją trzy mniejsze wiaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 638/18 w sprawie ze skargi M.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 638/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Poddanym kontroli Sądu I instancji postanowieniem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej: WINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (zwanego dalej: PINB), z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] wstrzymujące prowadzenie wszelkich robót budowlanych związanych z budową wiaty drewnianej o powierzchni zabudowy ok. [...] m², usytuowanej na działce nr ew. [...] w miejscowości S. oraz zobowiązujące M.G. do: 1. do dnia 30 stycznia 2019 r. przedłożenia w organie nadzoru budowlanego: - zaświadczenia Burmistrza Gminy Z. o zgodności budowy wiaty z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 2. po spełnieniu wymagań z pkt 1, do dnia 31 sierpnia 2019 r. przedłożenia w organie Nadzoru Budowlanego 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowej drewnianej wiaty atrialnej, wybudowanej na planie koła o powierzchni zabudowy około 258 m², wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu. W skardze kasacyjnej M.G. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 133 § 1 p.p.s.a. polegające na nieorzekaniu w pełnym zakresie na podstawie akt sprawy, 2. art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane, przez niewłaściwe zastosowanie. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, że naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. polegać miało na tym, że Sąd I instancji uznał, iż wiata ma powierzchnię [...] m², podczas gdy skarżący zawsze twierdził, że w rzeczywistości istnieją 3 osobne wiaty, o powierzchni po [...] m² każda, tj. łącznie zajmują one jedynie [...] m². W ten sam sposób uzasadniono naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., w ramach którego skarżący stara się kwestionować stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji za podstawę orzekania. Przepis ten przewiduje, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy. Należy odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy, od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego. Nie służy on również zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (por. wyroki NSA z 29 czerwca 2021 r., II GSK 1158/18, z 2 czerwca 2022 r., III OSK 5337/21 oraz z 5 października 2022 r. I OSK 62/21; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczność, że ocena materiału dowodowego przedstawiona przez Sąd I instancji nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego kasacyjnie, nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu naruszenia ww. przepisu. Mając na uwadze, że stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania nie został w skardze kasacyjnej skutecznie zakwestionowany, niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy Prawo budowlane. Przepis ten zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, budowę wiat o powierzchni zabudowy do 50 m², sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m² powierzchni działki. Skoro organy nadzoru budowlanego prowadzące przedmiotowe postępowanie ustaliły, że skarżący kasacyjnie zrealizował na działce o nr ew. [...] jedną wiatę, na planie koła o średnicy ok. [...] m i powierzchni zabudowy około [...] m², to nie sposób uznać, aby obiekt tego typu zwolniony był na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2c ww. ustawy, z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Dokumentacja zdjęciowa utrwalona w aktach sprawy wskazuje jednoznacznie, że przedmiotem postępowania jest jeden obiekt budowlany. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło