IV SA/Wa 1886/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-20

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Agnieszka Wójcik, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, wydane na podstawie oceny, że planowana inwestycja koliduje z zakazem realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na obszarze chronionego krajobrazu, jest zgodne z prawem, jeśli działka inwestycyjna nie jest wpisana w ewidencji gruntów jako las, a jedynie jako grunty orne i łąki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Kluczowe znaczenie ma wpis w ewidencji gruntów i budynków, który ma charakter deklaratoryjny i wiążący dla organów współdziałających. Skoro działka nie była wpisana jako las, organ nie mógł samodzielnie korygować tego wpisu i przyjąć, że stanowi ona las, tym samym naruszając zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia, uznając, że działka znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu i realizacja inwestycji naruszy zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ działka jest zalesiona. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących ewidencji gruntów i definicji lasu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i zasądził od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "A." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2018 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] marca 2018 roku nr [...]; II. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego "A." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] sp. z o. o, z siedzibą w [...]wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] maja 2018 r. w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy z zakresu ochrony przyrody. Stan sprawy przedstawia się następująco: "[...]sp. z o.o. z siedzibą w [...]złożyła wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb [...], gmina [...]. Wnioskiem z [...] lutego 2018 r. Wójt Gminy [...]zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]o uzgodnienie warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Postanowieniem z [...]marca 2018 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...]odmówił uzgodnienia przedsięwzięcia objętego ww. projektem decyzji o warunkach zabudowy wskazując, że jej realizacja koliduje z § 4 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Nr [...]Wojewody [...]z dnia [...]listopada 2008 r. w sprawie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]), tj. z zakazem realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie Organ I instancji wskazał, że nie zachodzą okoliczności do zastosowania odstępstw od ww. zakazu. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...]maja 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora z [...]marca 2018 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło uzgodnienia z zakresu ochrony przyrody z racji położenia działki inwestycyjnej na obszarze objętym ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Działka nr [...], na której planowana jest inwestycja, znajduje się w granicach [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie obowiązuje rozporządzenie Nr [...]Wojewody [...]z dnia [...]listopada 2008 r. w sprawie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu. Na jego terenie obowiązują zakazy określone w § 4 ust. 1 pkt 1-8, w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (§ 4 ust. 1 pkt 2) oraz zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (§ 4 ust. 1 pkt 3). Z materiałów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że działka ta porośnięta jest drzewami, których usunięcie będzie konieczne dla realizacji inwestycji. Jednocześnie w ewidencji gruntów działka ta występuje jako grunty orne - RVI oraz łąki trwałe – Ł. W trakcie prowadzonego postępowania dowodowego organ I instancji ustalił, że działka nr [...]jest w znacznym stopniu porośnięta drzewami, a projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji dopuszcza lokalizację obiektu budowlanego w obrębie terenu porośniętego drzewami. Wyjaśnił przy tym, że działka nr [...] wraz z zadrzewionymi, sąsiednimi działkami nr [...], [...], [...], tworzy zwarty kompleks leśny, składający się głównie z sosen i dębów. Na przedmiotowej działce znajduje się charakterystyczna dla lasów struktura pionowa roślinności, gdzie wyróżnić można warstwę drzew, warstwę podszytu oraz runo. Drzewostan osiąga zwarcie koron, zaś gatunkiem dominującym jest sosna pospolita. Warstwę podszytu tworzy dąb szypułkowy, leszczyna pospolita i klon pospolity. Runo jest o charakterze trawiastym, z występującymi w nim m. in. poziomką pospolitą oraz maślakiem. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie znajdujących się w materiale dowodowym niniejszej sprawy: projektu decyzji o warunkach zabudowy, dokumentacji fotograficznej będącej w posiadaniu organu I instancji, a posiłkowo także map topograficznych i ortofotomap dostępnych na portalu Geoportal (www.geoportaLqov.pn.). Uzasadniając postanowienie organ l instancji podniósł, że realizacja przedmiotowej inwestycji będzie skutkować naruszeniem § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, tj. zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, z późn. zm.). Organ odwoławczy po analizie akt sprawy uznał, że rozstrzygnięcie Regionalnego Dyrektora jest co do zasady prawidłowe, a zarzuty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Według organu, zarówno ustawa o ochronie przyrody, jak i rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które posługują się terminami las oraz wylesienie, nie zawierają definicji legalnej pojęcia. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r., poz. 788, z późn. zm.) lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony przeznaczony do produkcji leśnej, chyba że chodzi o lasy w rezerwatach przyrody i w parkach narodowych bądź wpisane do rejestru zabytków, które z istoty swej nie są przeznaczone do produkcji leśnej. Lasem są także grunty związane z gospodarką leśną i wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej. W zażaleniu skarżąca podniosła, że organ uzgadniający decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, związany jest wpisem w ewidencji gruntów stwierdzającym, jaki użytek stanowi dany grunt. Organ wskazał, że podstawę ustalenia, czy dane zbiorowisko jest lasem, może stanowić ewidencja gruntów i budynków, bowiem zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, z późn. zm.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Nie oznacza to jednak, że o tym, czy mamy do czynienia z lasem decyduje organ prowadzący ewidencję. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków to zbiór informacji (o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami). Z definicji tej wynika, że zapisy ewidencji mają charakter deklaratoryjny (potwierdzający istniejący stan), a nie konstytutywny (tworzący, kształtujący). Z uwagi na powyższe, wbrew twierdzeniu skarżącej, w ocenie organu odwoławczego nie są istotne zapisy ewidencji gruntów, ale stan faktyczny (grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha. pokryty roślinnością leśna). Podstawą rozróżnienia między "lasem" - jako gruntem pokrytym roślinnością leśną, a "gruntami zadrzewionymi i zakrzewionymi" - jako również gruntem pokrytym roślinnością leśną - jest wyłącznie kryterium obszarowe. Dodatkowe kryteria dotyczą bowiem gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. IV CSK 353/08). Tym samym za las w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o lasach należy uznać także grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 tej ustawy tzn. nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. i CSK 258/09, postanowienie Sąd Najwyższy z dnia 20 września 2012 r., sygn. ¡V CSK 41/12). Jednocześnie dla uznania danej formacji za las nie jest wystarczające spełnienie kryterium powierzchniowego, kluczowe bowiem jest czy dany grunt pokryty jest roślinnością leśną - drzewami i krzewami oraz runem leśnym. Wobec braku definicji legalnej roślinności leśnej konieczne jest wykorzystanie definicji wykorzystywanej w naukach przyrodniczych, w związku z czym roślinnością leśną będą z pewnością zbiorowiska roślinne, w których podstawową strukturę zbiorowiska tworzą gatunki drzewiaste rosnące w zwarciu, czyli zespoły leśne (także te nietypowe, o słabo wykształconych warstwach), a także lasy gospodarcze. Lasem nie będą więc zakrzaczenia, czy też drzewa rosnące w rzędach lub pasach. Mogą one natomiast stanowić zadrzewienia w rozumieniu art. 5 pkt 27 (także gdy ich powierzchnia przekracza 0,1 ha). Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko będzie zmiana lasu na użytek rolny oraz wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania, w przypadku gdy dotyczyć będzie lasu definiowanego zgodnie z art. 3 ustawy o lasach. Tym samym, wbrew twierdzeniu skarżącej realizacja planowanej inwestycji może zatem znacząco oddziaływać na środowisko. W świetle powyższego w sprawie doszło do prawidłowego zaklasyfikowania zbiorowiska znajdujące się na terenie przeznaczonym pod inwestycję (które w projekcie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie jest zabezpieczone przed likwidacją) - jako las. Planowana inwestycja koliduje zatem z § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, tj. z zakazem realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ podkreśli, że większą część działki nr [...] zajmują porastające ją zadrzewienia. Już w samym projekcie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego - mapie sytuacyjno-wysokościowej, wyraźnie zaznaczono granicę przebiegu zadrzewień, stanowiących część całego kompleksu leśnego rozciągającego się na sąsiednie działki. Bez znaczenia, w ocenie organu, pozostawał podnoszony fakt, że dany kompleks leśny jest przedzielony drogą gruntową. Ponadto, nie znajduje potwierdzenia w projekcie decyzji o warunkach zabudowy przedstawiona przez skarżącą informacja, że planowana inwestycja znajduje się w odległości 12 m od linii zadrzewień i w żaden sposób nie może wpłynąć na zadrzewienia znajdujące się na działce. Wskazano, że zgodnie mapą sytuacyjno-wysokościową załączoną do projektu decyzji o warunkach zabudowy, nieprzekraczalna linia zabudowy została wyznaczona w taki sposób, że umożliwia usytuowanie planowanej inwestycji również w części działki porośniętej zadrzewieniem. Organ powołał, że uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy przez organy ochrony przyrody jest możliwe jedynie w przypadku stwierdzenia, iż przedłożony do uzgodnienia projekt decyzji o warunkach zabudowy nie narusza żadnego z zakazów obowiązujących na terenie obszaru chronionego. Organ zauważył również, że niezasadny jest zarzut jakoby na terenie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu nie obowiązywał zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem § 4 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia nr [...]w sprawie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu odsyła do art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska, który został uchylony przez art. 144 pkt 9 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Organ wskazał, że nie został uchylony ust. 1 pkt. 2 ww. rozporządzenia, ponadto po uchyleniu art. 51 obowiązuje ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która reguluje problematykę przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dalej organ wyjaśnił, że od omawianego zakazu, zarówno w ww. rozporządzeniu Wojewody [...], jak i w ustawie o ochronie przyrody, przewidziano odstępstwa, które w pewnych sytuacjach umożliwiają realizację inwestycji. Planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie można zaliczyć w poczet przedsięwzięć służących racjonalnej gospodarce leśnej, rolnej, łowieckiej lub rybackiej w celu poprawy stanu środowiska (por. § 3 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie nie znajdzie również zastosowania odstępstwo dotyczące realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, z późn. zm.) po uzgodnieniu z wojewodą (por. § 3 ust. 3 pkt 1 w w. rozporządzenia Wojewody [...]), bowiem zgodnie z jego brzmieniem wymagane jest uzgodnienie z wojewodą, a takiego w przedmiotowej sprawie nie ma. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, iż planowana inwestycja nie dotyczy wykonywania zadań wynikających z planu ochrony, wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, a także realizacji inwestycji celu publicznego (por. art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody), co wynika wprost z samego już charakteru planowanej do realizacji inwestycji. Ponadto w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca wskazał, że zakaz nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu obszaru chronionego krajobrazu. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie nie była przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, w związku z powyższym nie ma podstaw do zastosowania żadnego z przewidzianych odstępstw. Podsumowując, w ocenie Generalnego Dyrektora przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy narusza § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Wojewody [...], a zatem nie może być uzgodniony. Ponadto organ wskazał, że nawet gdyby przyjąć argumenty skarżącej wskazujące, że występującego na działce zbiorowiska nie można zaklasyfikować jako las, to przedłożony projekt i tak nie mógłby zostać uzgodniony, bowiem planowana inwestycja (bez wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy chroniącej zadrzewienia) kolidowałaby wtedy z zakazem likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych (§ 4 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia). Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o ochronie przyrody (art. 5 pkt 27), zadrzewieniem są pojedyncze drzewa, krzewy albo ich skupiska niebędące lasem w rozumieniu ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017 r., poz. 788, z póżn. zm.) lub plantacją, wraz z terenem, na którym występują i pozostałymi składnikami szaty roślinnej tego terenu. Nie jest przy tym istotne, czy drzewa lub krzewy to samosiejki i czy znalazły odzwierciedlenie w ewidencji gruntów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 181/13). Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej, organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowania dotyczące projektów decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działkach sąsiednich stanowią odrębne sprawy administracyjne, zatem ustalenia i ocena stanu faktycznego dokonane w sprawach dotyczących innych działek nie podlegają badaniu przez organ uzgadniający warunki zabudowy dla przedmiotowej działki. [...] sp. z o.o. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...]z [...]marca 2018 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem: 1) przepisów prawa materialnego, a to: art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 z późn. zm.) - dalej: u.p.g.k. w zw. z art. 80 K.p.a. - przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną ocenę dowodu w postaci wypisu z rejestru ewidencji gruntów, a w konsekwencji przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia danych sprzecznych z ujawnionymi w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, stanowiącego źródło informacji faktycznych, gwarantującego wiarygodność ujawnionych w nim danych ewidencyjnych; 2) przepisów prawa materialnego, a to: art. 2 ust. 2 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1161) - dalej: u.o.g.r.I. – w zw. z art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 788 z poźn. zm.) - dalej: u.l. - w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2134) - dalej: u.o.p. - w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 5) ustawy z dnia 27 marca 2003 r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073) - dalej: u.p.z.p. - poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że realizacja inwestycji może znacząco oddziaływać na środowisko, co prowadzi do braku spełnienia przesłanek umożliwiających wydanie decyzji o warunkach zabudowy; 3) przepisów prawa materialnego, a to: art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j.: Dz. U z 2016 r., poz. 2134, z późn. zm.) w związku z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nr [...]Wojewody [...]z dnia [...]listopada 2008 r. w sprawie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...], Nr [...], poz. [...]) poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż na terenie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu występuje zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji, w sytuacji gdy zakaz ten obowiązuje jedynie wówczas, gdy zostanie wprowadzony we właściwym akcie prawnym wyznaczającym obszar chronionego krajobrazu, ww. rozporządzenie odsyła zaś w tym zakresie do realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn zm.), które to odesłanie, zgodnie z § 160 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 283) jest odesłaniem statycznym, tj. odsyłającym do przepisu jedynie w jego określonej wersji, bowiem nadano mu określone brzmienie oraz podano oznaczenie dziennika ustaw, w którym ten przepis został ogłoszony. Tym samym odesłanie do treści art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska uchylonego przez art. 144 pkt 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dniem 15 listopada 2008 r. pozwala na stwierdzenie, że nawet mając do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy z przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, nie można odmówić uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb [...], gmina [...], bowiem brak zakazu realizacji takiej inwestycji w obrębie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu. 4) przepisów prawa procesowego, a to: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ, w tym w szczególności nie przeprowadzenie dowodu z pomiaru geodezyjnego działki wnioskodawcy - na okoliczność wielkości obszaru zajmowanego przez zadrzewienia na działce nr [...], obręb [...]. 5) przepisów prawa materialnego, a to § 271 ust. 1, 2 i 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 z późn. zm.) - dalej "r.w.t." w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ, w tym w szczególności poprzez nie rozpatrzenie materiału dowodowego w postaci kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej załączonej do projektu decyzji o warunkach zabudowy - na okoliczność braku ustalenia odległości planowanej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]od linii zadrzewień oraz poprzez nie rozpatrzenie przez organ okoliczności, że planowana inwestycja znajduje się w odległości 12 metrów od linii zadrzewień na działce, spełniając wymogi formalne zawarte w § 271 ust. 1, 2 i 8 w/w Rozporządzenia i w konsekwencji przyjęcie, że realizacja inwestycji może znacząco oddziaływać na środowisko, co prowadzi do braku spełnienia przesłanek umożliwiających wydanie decyzji o warunkach zabudowy. 6) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na przyjęciu, że działka wnioskodawcy o numerze [...], obręb [...]- jest częścią całego kompleksu leśnego rozciągającego się na sąsiednie działki. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...]maja 2018 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, w zakresie zarzutu z pkt. 3 skargi, że prawidłowe jest stanowisko organu w odniesieniu do obowiązywania na terenie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, pomimo że § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nr [...]w sprawie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu wprost odsyła do art. 51 ustawy Prawo ochrony środowiska, uchylonego przez art. 144 pkt 9 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Rozporządzenie nr [...]Wojewody [...]w § 4 ust. 1 określa, jakie zakazy obowiązują na terenie tego obszaru, w tym w pkt 2 zakazano realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Przepis art. 51 utracił moc z dniem 15 listopada 2008 r. wraz z wejściem w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Niemniej nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem, że wraz z uchyleniem tego przepisu przestał obowiązywać zakaz z § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nr [...]. Taki wniosek byłby zasadny tylko wówczas, gdyby uchylony został ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, albo po uchyleniu art. 51 nie obowiązywałaby inna ustawa, która regulowałaby problematykę przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stąd też mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie zostało wydane 2 maja 2018 r. należało stosować pojęcie przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu obowiązującej w dacie jego wydania ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku (tak NSA w wyroku z 22 października 2014 r., sygn. akt II OSK 897/13; WSA w Warszawie w wyroku z 21 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 2939/16). Dalej z kolei, już wskazać należy, że Sąd nie podzielił argumentacji organów wyrażonej w sprawie, a stanowiącej istotę odmowy uzgodnienia przedstawionego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że kontrolowane postępowanie uzgodnieniowe dotyczyło uzgodnienia z zakresu ochrony przyrody z racji położenia działki inwestycyjnej nr [...] na obszarze objętym ochroną, a ustanowionym na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Przedmiotem analizowanego projektu decyzji są warunki zabudowy działki nr [...], obręb [...], gmina [...]dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Z treścią art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody wynika, że na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzone określone zakazy, m. in. zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Przedmiotowa działka położona jest w granicach [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu, gdzie obowiązuje rozporządzenie Nr [...]Wojewody [...]z dnia [...]listopada 2008 r. w sprawie [...]Obszaru Chronionego Krajobrazu. Na terenie [...]Obszaru Ochrony Krajobrazu obowiązują zakazy określone w § 4 ust. 1 pkt 1-8 ww. rozporządzenia. Jednym z tych zakazów, jest właśnie zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (obecnie ustawa o udostępnianiu informacji, co już w pierwszej kolejności wyjaśniono) - unormowany w pkt 2 ust. 1 § 4 rozporządzenia. Organy rozstrzygające w sprawie wskazały, że w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że działka nr [...] jest w znacznym stopniu zadrzewiona, a projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji dopuszcza lokalizację obiektu budowlanego w obrębie terenu porośniętego zadrzewieniami. W ewidencji gruntów i budynków działka nr [...]występuje jako grunt orny - RVI i łąki trwałe - ŁV. Według organu odwoławczego, nie oznacza to jednak, że o tym, czy mamy do czynienia z lasem decyduje organ prowadzący ewidencję. W ocenie organu odwoławczego nie są istotne zapisy ewidencji gruntów, ale stan faktyczny. Zatem na podstawie dokumentacji fotograficznej, a także mapach topograficznych i ortofotomapach dostępnych na portalu Geoportal (www.geoportalqov.pn.) organy ustaliły, że działka nr [...] wraz z zadrzewionymi, sąsiednimi działkami nr [...], [...], [...], tworzy las. Ustalenie to w konsekwencji doprowadziło organy do uznania, że realizacja przedmiotowej inwestycji będzie skutkować naruszeniem § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, tj. zakazu realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Mając na uwadze powyższe, organy wskazały, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 86 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) zmiana lasu na użytek rolny oraz wylesienie mające na celu zmianę sposobu użytkowania terenu na obszarach objętych formami ochrony przyrody, w tym obszarze chronionego krajobrazu, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym, wbrew twierdzeniu skarżącej, realizacja planowanej inwestycji może zatem znacząco oddziaływać na środowisko. W świetle powyższego w sprawie doszło do zaklasyfikowania zbiorowiska znajdujące się na terenie przeznaczonym pod inwestycję (które w projekcie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji nie jest zabezpieczone przed likwidacją) - jako las. Planowana inwestycja koliduje zatem w ocenie organu z § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, tj. z zakazem realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie kwalifikuje się do żadnego z odstępstw od zakazu, zatem dokonano odmowy uzgodnienia. Natomiast Sąd w omawianym aspekcie sprawy przyznaje rację skarżącej. Według art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne [(Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, z późn. zm.) – dalej w skrócie: "u.p.g.k."], przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 u.p.g.k.). Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 u.p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków – w myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k. - stanowią m. in. podstawę planowania przestrzennego. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny (wyrok NSA z 20.11.1998r., sygn. akt II SA 914/98, publ. LEX nr 41816). Zmian w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie stosownych dokumentów. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach (art. 20 ust. 3a u.p.g.k.). Stosownie do art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach. (Dz.U. z 2017 r., poz. 788) w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków [(Dz.U. z 2016 r., poz. 1034) – zwanym dalej: rozporządzeniem w sprawie ewidencji], użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się m. in. na grunty rolne i grunty leśne (§ 67). Te ostatnie z kolei dzielą się na lasy, oznaczone symbolem - Ls, grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem – Lz (§ 68). Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia (§ 68 ust. 6). Według punktu 10 tego załącznika grunty leśne to: 1) Lasy. Do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach [...], czyli stosownie do jej art. 3 grunt a) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej lub stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo wpisany do rejestru zabytków; b) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne; 2) Grunty zadrzewione i zakrzewione. Gruntami zadrzewionymi i zakrzewionymi są grunty porośnięte roślinnością leśną, których pole powierzchni jest mniejsze od 0,1000 ha, [...]. W świetle powyższego, skoro z aktualnych zapisów ewidencji gruntów i budynków nie wynika, aby działka inwestycyjna stanowiła użytek gruntowy będący lasem (Ls), to organ nie mógł uznać, że zasadnym jest w sprawie zastosowanie zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Organ uzgadniający był więc związany wpisem w ewidencji gruntów stwierdzającym, jaki użytek stanowi dany grunt, czyli działka inwestycyjna, objęta projektem decyzji o warunkach zabudowy. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w odpowiednim trybie, dopóty organ współdziałający w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy będzie zobowiązany uwzględniać je wydając rozstrzygnięcie w postępowaniu uzgodnieniowym. Postępując odwrotnie, a więc przyjmując dane inne niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków - tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie – zadziałał w sposób sprzeczny z prawem. Innymi słowy o tym, czy dany grunt jest lasem decyduje ewidencja gruntów i budynków. Wbrew twierdzeniom Generalnego Dyrektora wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia, a powielającym w tym zakresie stanowisko organu I instancji, wypis z rejestru ewidencji gruntów odpowiada stanowi działki, w tym w szczególności w zakresie użytku gruntowego - winien zatem stanowić dowód istotny dla ustalenia okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z przywołanym przez skarżącą orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r. (sygn. akt II FSK 3108/12), "[...] nie mogą być przez organy samodzielnie korygowane w ramach prowadzonego postępowania za pomocą każdego dopuszczonego prawem dowodu, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów, mającej charakter ex nunc, tj. na przyszłość. Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące np. powierzchni czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wywierają skutki materialnoprawne, a dane w nich zawarte, do których sięgają organy prowadzące postępowania w przedmiocie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 u.p.g.k., mają charakter wiążący". Wobec uznania, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, obowiązkiem organu odwoławczego będzie ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, to jest rozważenie możliwości realizacji przedmiotowej inwestycji w kontekście zakazów określonych w rozporządzeniu i odstępstw od zakazów, co oznacza że i ponowne ustosunkowanie się do ewentualnej kolizji z zakazem z § 4 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia w sposób odpowiadający poniższym regulacjom. Postępowanie powinno zostać przeprowadzone bowiem z zachowaniem zasad ogólnych (art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 15 K.p.a.) i dowodowych (art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.) postępowania administracyjnego oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. W efekcie doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia odpowiadające treści art. 138 K.p.a. W szczególności, w toku ponownego rozpoznania sprawy, organ winien również przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia, czy i na jakiej części działki ewidencyjnej znajdują się zadrzewienia śródpolne. Zgromadzone w aktach sprawy wydruki z geoportalu jak i zdjęcia, nie przesądzają w sposób jednoznaczny o tym, że na całym terenie inwestycji znajdują się drzewa i zadrzewienia. Zauważyć należy, że inwestor zakwestionował ustalenia organu w tym zakresie, wskazując na konieczność dokonania np. pomiarów w powyższej kwestii. Niewątpliwie dokonanie powyższych ustaleń będzie kluczowe w sprawie, na tej podstawie będzie można zweryfikować, czy możliwe jest zrealizowanie inwestycji z uwzględnieniem zakazu określonego w § 4 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia. Odnosząc się jeszcze do zarzutu skarżącej dotyczącego istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej, organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że postępowania dotyczące projektów decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działkach sąsiednich stanowią odrębne sprawy administracyjne, zatem ustalenia i ocena stanu faktycznego dokonane w sprawach dotyczących innych działek nie podlegają badaniu przez organ uzgadniający warunki zabudowy dla przedmiotowej działki. Sąd mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy uznał, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Oznacza to, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. – orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach (wpisie od skargi) postanowił w punkcie II na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło