II OSK 447/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-28
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Jerzy Siegień, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo dopuścił dowód z dokumentu sporządzonego po wydaniu decyzji organu drugiej instancji, ale przed wydaniem wyroku WSA, w sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie z powodu braku naruszenia norm hałasu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie dopuścił dowód z dokumentu (sprawozdania z pomiaru hałasu) sporządzonego przed wydaniem decyzji organu drugiej instancji, a który wskazywał na przekroczenie norm hałasu, podczas gdy organ umorzył postępowanie z powodu braku naruszenia tych norm. Sąd podkreślił, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji, ale może prowadzić postępowanie dowodowe w celu oceny zgodności z prawem procesu konkretyzacji norm. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione, w tym zarzut naruszenia przepisów postępowania bez wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stanu technicznego budynku w zakresie izolacji akustycznej. Po przeprowadzeniu pomiarów hałasu i analizie dokumentacji, organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając je za przedwczesne i niepoprzedzone należytym postępowaniem dowodowym. Skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym dopuszczenie dowodu z dokumentu sporządzonego po wydaniu decyzji organu drugiej instancji, a także błędne ustalenie kręgu stron postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. j. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 666/18 w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z dnia 10 lipca 2018 r. nr P.7721.71.2018 16ME w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek B. W. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 666/18 w sprawie ze skargi B. W. (dalej jako skarżąca) na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2018 r., nr P.7721.71.2018 16ME, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. PINB na podstawie art. 81c ust. 2 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.; zwanej dalej ustawą) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; zwanej dalej k.p.a.), nałożył na [...] sp. j. w [...] (dalej zwaną Spółką) -właściciela budynku [...] - obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, wskazującej rozwiązania techniczne na całej powierzchni styku z budynkiem Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] po wprowadzeniu których, obniżona zostanie emisja hałasu z budynku [...] do wartości zgodnych lub niższych niż wskazane w normie PN 87/B-02151/08 to jest dla maksymalnego poziomu dźwięku A (LAmax) - 30 dB, a dla maksymalnego poziomu dźwięku A (LAeq) - 25 dB.
Na skutek zażalenia Spółki, postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 20 lutego 2017 r.
Postanowieniem z dnia 9 października 2017 r. PINB przychylił się do wniosku Spółki o wyrażenie zgody na wykonanie w pierwszej kolejności zaleceń wskazanych w projekcie wygłuszenia sufitu (z września 2017 r.), a po ich wykonaniu, na złożenie wniosku do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie (dalej jako PPIS) o przeprowadzenie pomiarów kontrolnych poziomu emisji hałasu z budynku [...] do mieszkań Wspólnoty Mieszkaniowej i przedłożenia PINB wyników tych pomiarów.
Przy piśmie z dnia 25 stycznia 2018 r. PPIS przekazał PINB sprawozdanie z dnia 24 stycznia 2018 r. z pomiarów hałasu wykonanych przed przedstawicieli Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie w godzinach nocnych dnia 19/20 stycznia 2018 r. w mieszkaniach nr [...] i nr [...] budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. W piśmie stwierdzono, że zmierzony w w/w lokalach równoważny poziom dźwięku A(LAeq) hałasu przenikającego do pomieszczeń mieszkalnych od wszystkich źródeł łącznie w trakcie trwania imprez na trzech poziomach (-1, parter, 1 piętro) w budynku [...], nie przekracza wymagań normy PN-87/B-02151/02 "Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach".
Decyzją z dnia 7 marca 2018 r. PINB, na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 126 k.p.a., umorzył postępowanie w przedmiocie stanu technicznego budynku [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca zamieszkała w lokalu nr [...] budynku Wspólnoty Mieszkaniowej zarzucając wydanie tej decyzji z naruszeniem art. 7, art. 12 i art. 75 k.p.a.
Decyzją z dnia 10 lipca 2018 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia 7 marca 2018 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na brak przesłanek do zastosowania art. 66 ust. 1 ustawy. Wyjaśnił nadto, że budynek [...] został wykonany zgodnie z dokumentacją projektową, a czynności kontrolne przeprowadzone przez PINB nie wykazały aby obiekt ten był użytkowany w sposób nieodpowiedni, czy też znajdował się w nieodpowiednim stanie technicznym. Podał, że ze sprawozdań PPIS z dnia 31 sierpnia 2016 r. i z dnia 6 września 2016 r. wynikało jednakże, że zastosowane w trakcie budowy rozwiązania techniczne nie zapewniły, określonego przepisami zabezpieczenia akustycznego. Zauważył, że w toku postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie PPIS, będący organem władnym do stwierdzenia poziomu hałasu, przeprowadził pomiary, z których wynika, że emisja hałasu przenikającego do budynku Wspólnoty Mieszkaniowej nie przekracza obowiązującej normy (pismo PPIS z dnia 25 stycznia 2018 r.). Organ II instancji stwierdził, że postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2018 r. organ wyższego stopnia stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie PPIS z 29 stycznia 2018 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie emisji hałasu z budynku [...], co oznacza, że obecnie nie jest prowadzone już postępowanie w tej sprawie przed organami inspekcji sanitarnej. W kwestii zaś dalszych interwencji Policji z powodu hałasu przenikającego z budynku [...] do budynku Wspólnoty Mieszkaniowej, organ II instancji wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego mogą badać m.in. stan techniczny budynku, lecz nie należą do ich kompetencji kwestie zachowania ciszy nocnej i ewentualnego naruszenia przez właściciela budynku [...] przepisów Kodeksu wykroczeń.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosła skarżąca, kwestionując jej zasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 listopada 2018 r. uznał skargę za zasadną i stwierdził, że postępowanie prowadzone w trybie art. 66 ust. 1 ustawy, dotyczące stanu technicznego budynku, powinno być poprzedzone należytym, a przede wszystkim obiektywnym ustaleniem przez organ administracji publicznej stanu faktycznego sprawy. Natomiast w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły reguły prowadzenia czynności dowodowych i oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarżąca kwestionowała m.in. sposób przeprowadzenia przez PPIS pomiaru poziomu hałasu w jej mieszkaniu w nocy z 19/20 stycznia 2018 r., kiedy to nie stwierdzono przekroczenia wymagań normy PN-87/B-02151/02 "Dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach". Wyrażała przypuszczenie, że to wyjątkowe wyciszenie było skutkiem przygotowania budynku [...] do pomiarów na ten dzień – co się nie zdarza przy żadnych imprezach w innych terminach. Zrelacjonowała, że podczas tych pomiarów, przegrody szklane, dzielące sale balowe od holu były szczelnie pozasuwane, a przy każdych drzwiach stali ochroniarze, którzy pilnowali by ich nie otwierać. Wskazywała także, że na skutek jej zażalenia na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, PPIS za konieczne uznał przeprowadzenie dodatkowych pomiarów. Jeden z tych pomiarów został przeprowadzony w nocy 20 kwietnia 2018 r. w godz. 22.10 do 22.50 (a zatem przed wydaniem zaskarżonej decyzji WINB) i wykazał przekroczenie wymagań normy PN-87/B-02151/02, co potwierdzono protokołem do zlecenia nr 4/H/2018 z pomiarów hałasu. Także drugi z pomiarów, przeprowadzony w dniu 12 października 2018 r. (a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji WINB) w trakcie trwania imprezy w budynku [...], potwierdził przekroczenie wymagań normy dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. Ponadto skarżąca wskazywała na liczne interwencje Policji dotyczące zakłócania ciszy nocnej przez hałas dobiegający z budynku [...] do mieszkań budynku Wspólnoty Mieszkaniowej, które okazywały się zasadne i doprowadziły do ukarania właściciela budynku [...] przez sąd powszechny. Zarzucała także, że PINB, pomimo pism mieszkańców budynku Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 29 stycznia 2018 r. oraz z 5 lutego 2018 r. (a zatem wniesionych po dacie przeprowadzenia kwestionowanych pomiarów, lecz przed wydaniem decyzji przez PINB) zlekceważył sygnały mieszkańców i bezpodstawnie uznał sprawę stanu technicznego budynku [...] za zakończoną, pomimo tego, że problem przenikania nadmiernego hałasu do mieszkań sąsiadujących z budynkiem [...] nie został rozwiązany w najmniejszym stopniu.
Nie budziło wątpliwości Sądu I instancji, że pomimo zgłaszania przez skarżącą zastrzeżeń, organy administracji w zasadzie, poza kwestią zakończenia postępowania egzekucyjnego przez organy inspekcji sanitarnej i braku właściwości organów nadzoru budowlanego do oceny zachowania ciszy nocnej i ewentualnego naruszenia przez właściciela budynku [...] przepisów Kodeksu wykroczeń, nie odniosły się do argumentów skarżącej. Organy nie przeprowadziły także żadnego własnego postępowania w tym zakresie, a swoje twierdzenie o tym, że doszło do usunięcia nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego budynku [...], poprzez jego wygłuszenie, oparły jedynie na dokumencie przedłożonym przez PPIS, to jest: sprawozdaniu z dnia 24 stycznia 2018 r. z pomiarów hałasu wykonanych przed przedstawicieli Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w godzinach nocnych dnia 19/20 stycznia 2018 r. w mieszkaniach nr [...] i nr [...] budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. W tym kontekście Sąd I instancji uznał, że usprawiedliwieniem dla takiego sposobu działania organów nadzoru budowlanego nie może być, podnoszony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, fakt ostatecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie emisji hałasu z budynku [...] przez organ inspekcji sanitarnej, bowiem umorzenie postępowania zażaleniowego przed organem inspekcji sanitarnej, a prawidłowo stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia skarżącej na postanowienie PPIS o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, nastąpiło wyłącznie z przyczyn proceduralnych, z uwagi na nieuznanie skarżącej za osobę, której w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony. Podstawa ta nie miała zatem nic wspólnego ze stanem technicznym budynku [...], ani zwłaszcza z przekroczeniem, bądź nie, norm przenikania hałasu do budynku Wspólnoty Mieszkaniowej.
Skargę kasacyjną od wyżej opisanego wyroku wniosła Spółka Jawna [...], zaskarżając to orzeczenie w całości. Jednocześnie zarzuciła naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. - polegające na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dokonując kontroli legalności decyzji dopuścił w toku postępowania dowodowego jako dowód, protokół kontroli hałasu z dnia 12 października 2018 r. i uwzględnił go w stanie faktycznym, na podstawie którego dokonał subsumpcji stanu faktycznego do stanu prawnego, w sytuacji, gdy dokument ten nie był przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego oraz w sytuacji kwestionowania przez skarżącą spółkę prawidłowości przeprowadzonego badania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a polegające na tym, że WSA w Olsztynie rozstrzygając sprawę przekroczył granice danej sprawy. WSA w Olsztynie orzekając w sprawie nie uznał, że dalsze czynności organów nadzoru budowlanego winny się toczyć w trybie kolejnego postępowania administracyjnego, zaś przyjął, że w dalszym ciągu jest to jedna i ta sama sprawa, w sytuacji, gdy organy inspekcji sanitarnej umorzyły postępowanie przez nie prowadzone, Sąd nie uwzględnił, że zmienił się stan faktyczny sprawy na tyle, że brak jest podstaw do uznania w dalszym ciągu tożsamości sprawy administracyjnej,
- art. 141 § 4 p.p.s.a. ze względu na niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku, z jakich przyczyn Sąd uznał, że badania przeprowadzone w dniu 20 kwietnia 2018 r. oraz w dniu 12 października 2018 r. są prawidłowe, w sytuacji gdy istnieją zastrzeżenia co do prawidłowości przeprowadzonego badania i są one przedmiotem odrębnych czynności skarżącej Spółki,
- art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na niestwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnych wydanych przez organy nadzoru budowlanego z rażącym naruszeniem prawa w związku z tym, że stroną postępowania sądowoadministracyjnego powinna być nie tylko Spółka, a także jej wspólnicy - osoby fizyczne K. F. oraz K. W., ze względu na posiadany przez nie interes prawny w postępowaniu sądowym,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 33 § 2 oraz w zw. z art. 91 § 2 p.p.s.a. - polegające na nieuwzględnieniu w charakterze strony postępowania K. F. oraz K. W. ze względu na posiadany przez nich interes prawny do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym na prawach strony, niezawiadomieniu ich o wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego i niezawiadomieniu o terminie rozprawy.
Wobec powyższego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i oddalenie skargi oraz przeprowadzenie rozprawy przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Zasadą jest, że sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. Jednak w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów, przy czym zakres postępowania dowodowego jest determinowany podstawową funkcją tego postępowania, tj. oceną z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji norm prawa administracyjnego materialnego w określonym stanie faktycznym. Zatem postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (por. K. Sobieralski, Z problematyki postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym, ST 2002/7–8, s. 51). Dlatego też zasadnie Sąd I instancji dopuścił dowód z dokumentu przedłożonego przez skarżącą wraz ze skargą, w postaci kopii sprawozdania z pomiaru hałasu z dnia 24 kwietnia 2018 r., który to dokument został sporządzony jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Wnioskowany dowód pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu, gdyż wskazywał na przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu, w sytuacji gdy podstawą umorzenia postępowania przez organ nadzoru budowlanego było właśnie brak naruszenia wskazanych norm. Natomiast wbrew stanowisku skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dopuścił dowodu z protokołu kontroli hałasu z dnia 12 października 2018 r., którego to dokumentu w aktach sprawy brak, a jedynie dowód w postaci zawiadomienia skarżącej kasacyjnie spółki przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Olsztynie z dnia 23 października 2018 r. zawierającego informację o wynikach przeprowadzonego w dniu 12 października 2018 r. pomiaru hałasu w budynku współnoty. Należy przy tym zauważyć, że kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, Sąd I instancji nie miał w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2100/16, LEX nr 2358606), tym niemniej skarżąca kasacyjnie nie wykazała, aby uchybienie to miało jakikolwiek wpływ na prawidłowość wydanego w sprawie orzeczenia. Zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna oparta na tej podstawie może być uwzględniona jedynie wtedy, gdy uchybienie wojewódzkiego sądu administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w omawianym przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem zachodzi związek przyczynowy. Wykazanie wpływu na wynik sprawy sprowadza się więc do wyjaśnienia związku przyczynowego między naruszeniem prawa a wynikiem sprawy, tj. podania stosownej argumentacji uzasadniającej twierdzenie, że gdyby nie doszło do zarzucanego naruszenia, to w sprawie mogłoby zostać wydane inne rozstrzygnięcie niż kwestionowane skargą kasacyjną. Innymi słowy chodzi o wykazanie, że naruszenia prawa procesowego były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3761/18, LEX nr 3241030). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza przy tym, że wszystkim podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutom naruszenia przepisów postępowania nie towarzyszyło wykazanie istotnego wpływu naruszenia przepisów na wynik sprawy, co jak już podniesiono, stanowiło niezbędny element prawidłowo skonstruowanego zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. W konsekwencji niezasadny okazał się zarzut kasacyjny naruszeni art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a.
Nie można również zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Przepis ten określa granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego był niewłaściwy stan techniczny budynku w zakresie jego izolacji akustycznej. Zatem dokonując oceny prawidłowości wydanej decyzji o umorzeniu postępowania, zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że decyzja organu była przedwczesna i niepoprzedzona należytym postępowaniem w ramach, którego organy winny ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy stan techniczny budynku należącego do skarżącej kasacyjnie spółki odpowiada przepisom prawa w zakresie dopuszczalnej emisji hałasu. Błędne jest rozumowanie skarżącej kasacyjnie, że pojawienie się nowych wyników pomiaru hałasu winno skutkować wszczęciem kolejnego postępowania administracyjnego, zwłaszcza, że kontroli dopuszczalnych norm hałasu dokonano jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji. W tej sytuacji odniesienie się przez Sąd I instancji do wyników tej kontroli nie stanowiło, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przekroczenia granic rozpoznawanej sprawy.
Chybiony jest również zarzut kasacyjny naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. , którego to naruszenia skarżąca kasacyjnie upatruje w niewyjaśnieniu przez Sąd I instancji przyczyn uznania pomiarów hałasu przeprowadzonych w dniach: 20 kwietnia 2018 r. i 12 października 2018 r. za prawidłowe. Należy zauważyć, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej, a takich uchybień w niniejszej sprawie nie stwierdza. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. uznaje się za zasadny, jeżeli pisemne motywy orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawierają stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wskazał na okoliczności stanu faktycznego przyjęte jako podstawę wydanego rozstrzygnięcia, co pozwalało na jego kontrolę instancyjną. Należy natomiast zauważyć, że przez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie dokonywał oceny prawidłowości wykonanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego pomiarów hałasu, a jedynie zwrócił uwagę, że organy nie wyjaśniły istniejących w sprawie wątpliwości, co do zachowania lub przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu.
Niezasadne są również kolejne zarzuty kasacyjne wskazujące na pominięcie jako strony w postępowaniu administracyjnym oraz następnie w postępowaniu sądowym wspólników skarżącej kasacyjnie spółki jawnej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 p.p.s.a. oraz art. 91 § 2 p.p.s.a.). Należy w tym miejscu wskazać, że zakres znaczeniowy pojęcia strony postępowania administracyjnego wyznacza przepis art. 28 k.p.a., stanowiąc, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Stosownie natomiast do treści art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Jakkolwiek ustawodawca określając zakres podmiotowy pojęcia strony, nie objął nim jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, to nie budzi wątpliwości, że spółka jawna, jako spółka osobowa, może być stroną postępowania administracyjnego. Spółka jawna jako tzw. ułomna osoba prawna dysponuje podmiotowością odrębną od jej wspólników, a zatem w postępowaniu administracyjnym to spółka jest adresatem praw i obowiązków. W związku z powyższym w postępowaniu w sprawie stanu technicznego budynku stanowiącego majątek spółki jako strona postępowania występuje spółka jawna reprezentowana przez wspólników, stąd też decyzje organów nadzoru budowlanego prawidłowo zostały skierowane do spółki, a konkretnie do jej pełnomocnika, a nie do wspólników. Jak wynika z brzmienia art. 8 k.s.h. oraz art. 22 § 1 k.s.h. spółka jawna (będąca spółką osobową) może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną, a swoje przedsiębiorstwo prowadzi pod własną firmą. Z art. 28 k.s.h. wynika z kolei, że jej majątek stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia. To, że z przepisu art. 22 § 2 k.s.h. wynika zasada ponoszenia przez każdego ze wspólników odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie czyni ich stronami postępowania sądowadministracyjnego. Z tej zasady nie wynika, by w sprawie administracyjnej czy też sądowoadministracyjnej stronami postępowania byli jednocześnie spółka i wspólnicy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II OSK 935/14, LEX nr 1989286).
Ze względów wyżej przedstawionych wszystkie zarzuty kasacyjne okazały się niezasadne, a skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Jednocześnie w myśl art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił również wniosek pełnomocnika skarżącej o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, wobec wniesienia odpowiedzi na skargę z naruszeniem terminu określonego w art. 179 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło