VI SA/Wa 1221/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Minister Sprawiedliwości (dalej: "Minister", "organ") postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2017 r., wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 – dalej k.p.a.), stwierdził niedopuszczalność odwołania M. R. (dalej; "skarżący", "strona") od decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej: "Dyrektor KSSiP") o odmowie ponownego wystawienia oceny z egzaminu sędziowskiego oraz wpisania na listę kwalifikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sądowego. Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu 6 lipca 2017 r. złożył do Ministra wniosek o: 1. ponowne wystawienie oceny z egzaminu sędziowskiego, do którego przystąpił w 2016 r. w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (dalej: "Szkoła"), w oparciu o kryteria wskazane w art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 624 – dalej "ustawa o KSSiP"), w brzmieniu obowiązującym od dnia 21 czerwca 2017 r.; 2. uzupełnienie listy klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego ogłoszonej przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w dniu 30 czerwca 2017 r. przez wpisanie imienia i nazwiska ww. w kolejności zgodnej z uzyskaną punktacją (223,5 pkt) oraz tej punktacji. Następnie pismem z 12 lipca 2017 r. uzupełnił uzasadnienie swojego żądania. Kierowane do Ministra pisma strony zostały przekazane zgodnie z właściwością do Dyrektora KSSiP, który pismem z [...] sierpnia 2017 r. wyjaśnił skarżącemu dlaczego nie przysługuje mu wpis na listę kandydatów na stanowisko asesora sądowego. Pismem z 18 sierpnia 2017 r. skarżący uznał pismo Dyrektora KSSiP za odmowną decyzję administracyjną i odwołał się od niej do Ministra. Minister postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie żądań zawartych w piśmie z 6 lipca 2017 r. ze względu na brak podstaw materialnoprawnych do ich rozpoznania. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że ze względu na brak podstawy materialnoprawnej nie jest uprawniony do rozstrzygnięcia o żądaniu strony, a odmowa wszczęcia postępowania należy do organu, do którego zostało skierowane żądanie nie przewidziane prawem. Minister ponadto wskazał, że pozostaje nierozstrzygnięte odwołanie skarżącego z 18 sierpnia 2017 r. od pisma Dyrektora KSSiP z [...] sierpnia 2017 r., uznanego przez skarżącego za decyzję administracyjną. Jednocześnie organ wskazał, że powyższe pismo Dyrektora KSSiP nie może zostać uznane za decyzję załatwiającą odmownie żądania skarżącego zawarte w piśmie z 6 lipca 2017 r., ze względu na następujące okoliczności: 1. strona nie żądała od Dyrektora KSSiP załatwienia swoich żądań. Pisma strony trafiły do KSSiP omyłkowo i żądne postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte, zaś Dyrektor KSSiP wyłącznie poinformował stronę o braku podstawy prawnej dla jej żądań; 2. żądania strony są przedmiotem postanowienia Ministra z [...] sierpnia 2017r. o odmowie wszczęcia postępowania, w związku z czym te same żądania nie mogą być jednocześnie przedmiotem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania oraz decyzji administracyjnej. Minister podkreślił, że Dyrektor KSSiP nie wydal decyzji administracyjnej, w związku z czym organ stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Od ww. postanowienia Ministra M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że stronie nie przysługuje odwołanie od decyzji Dyrektora KSSiP z dnia [...] sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wnioskiem z dnia 6 lipca 2017 r. (uzupełnionym pismem z dnia 12 lipca 2017 r.) wniósł do Ministra o ponowne wystawienie oceny z egzaminu sędziowskiego zdawanego przez niego w 2015 r. w KSSiP - w oparciu o korzystniejsze kryteria, wskazane w art. 32 ust. 4 ustawy o KSSiP w obecnym brzmieniu oraz o 2. uzupełnienie listy klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego z dnia 24 czerwca 2017 r., ogłoszonej przez Dyrektora KSSiP w dniu 30 czerwca 2017 r., poprzez wpisanie jego imienia i nazwiska w kolejności zgodnej z uzyskaną punktacją (223,5 pkt) oraz tej punktacji. Skarżący podkreślił, że Minister pismem z dnia 28 lipca 2017 r. w trybie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał ww. wniosek wraz z pismem uzupełniającym Dyrektorowi KSSiP do rozpoznania zgodnie z właściwością, uzasadniając to faktem, że organizacja egzaminu sędziowskiego oraz sporządzenie listy klasyfikacyjnej pozostają w zakresie działalności Szkoły KSSiP, zatem Minister wskazał, że to Dyrektor KSSiP jest właściwy do rozpoznania ww. wniosku, zaś takich kompetencji nie ma Minister. Skarżący wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor KSSiP uznał brak podstawy prawnej do zmiany uzyskanego przeze niego wyniku z egzaminu sędziowskiego i wpisania na listę klasyfikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sądowego. Pismo to nie zostało zatytułowane "decyzja", lecz zdaniem skarżącego nie ulega wątpliwości, iż jest to decyzja administracyjna. Skarżący zauważył, że powyższe stanowisko potwierdził wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1881/13, w którym to wyroku Sąd wskazał, iż "pismo adresowane przez organ administracji do podmiotu stojącego na zewnątrz administracji, które zawiera cztery tzw. elementy konstytutywne, tj. oznaczenie organu, oznaczenie adresata, rozstrzygnięcie i podpis pozwala zakwalifikować to pismo jako akt administracyjny, służy zwalczaniu negatywnego zjawiska tzw. ucieczki organów administracji od formy decyzji administracyjnej, a nie sanowaniu ich wadliwych działań i ograniczaniu konstytucyjnego prawa do sądu". Skarżący wskazał, że pismo Dyrektora KSSiP z dnia [...] sierpnia 2017 r. zawiera wszystkie ww. elementy, tj. oznaczenie organu (Dyrektor), oznaczenie adresata (wnioskodawca M. R.), rozstrzygnięcie (brak uprawnienia do ponownej kwalifikacji uzyskanej przez niego punktacji z egzaminu sędziowskiego w 2016 r. na podstawie art. 32 ust. 4 ustawy o KSSiP w obecnym brzmieniu oraz umieszczenia na liście kandydatów do zawodu asesora sądowego) i podpis (Dyrektora KSSiP), co pozwala zakwalifikować takie pismo jako akt administracyjny w postaci decyzji, od której przysługuje odwołanie. Zdaniem strony nie ulega wątpliwości, że to właśnie Dyrektor KSSiP był właściwy do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Skarżący wskazał, iż jej przedmiotem jest kwestia dokonania określonej czynności, w postaci zakwalifikowania punktacji egzaminu sędziowskiego wg. obecnie obowiązujących kryteriów i czynności tej powinien dokonać Dyrektor KSSiP. Jednocześnie skarżący podkreślił, że czynność ta w żaden sposób nie ingeruje w kompetencję Komisji Egzaminacyjnej do merytorycznej oceny wiedzy i umiejętności osoby zdającej egzamin, polega jedynie na prostej czynności rachunkowej, prowadzącej do uznania, że jego punktacja z egzaminu wg. obecnie obowiązujących kryteriów oznacza ocenę pozytywną. Zdaniem strony, właściwość Ministra jako organu odwoławczego od decyzji Dyrektora KSSiP wynika z art. 1 ust. 3 ustawy o KSSiP, gdzie organ ten określony jest jako sprawujący nadzór nad działalnością KSSiP. Tymczasem skarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Minister uznał za niedopuszczalne wniesienie odwołania od ww. decyzji Dyrektora KSSiP powołując się na fakt, że wniosek strony pierwotnie został skierowany do Ministra oraz że sprawa jest przedmiotem rozstrzygnięcia w innym postępowaniu w ramach którego wydano postanowienie Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r. (sygn. akt [...]). Skarżący uznał oba argumenty organu za nietrafne. Wskazał, że nie ma żadnego znaczenia do jakiego organu kierował wniosek z dnia 6 lipca 2017 r., z uwagi na brzmienie art. 65 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu skarżący został zawiadomiony, że Minister pismem z dnia 28 lipca 2017 r. przekazał jego wniosek z dnia 6 lipca 2017 r. wraz z pismem uzupełniającym Dyrektorowi KSSiP do rozpoznania zgodnie z właściwością, uzasadniając to faktem, że organizacja egzaminu sędziowskiego oraz sporządzenie listy klasyfikacyjnej pozostają w zakresie działalności KSSiP, zatem Dyrektor KSSiP jest właściwy do rozpoznania ww. wniosku, zaś takich kompetencji nie ma Minister. Skarżący podniósł, że skoro Minister uznał właściwość Dyrektora KSSiP do rozstrzygnięcia sprawy z jego wniosku, to za niezasadne należy uznać obecne twierdzenie organu, jakoby Dyrektor KSSiP wcale nie był organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w następstwie rozpoznania jego wniosku. Zdaniem skarżącego, postanowienie Ministra z dnia [...] sierpnia 2017 r., jak i wydane po ponownym rozpatrzeniu wniosku postanowienie Ministra z dnia [...] października 2017r. dotknięte są sankcją nieważności, zatem żadnej kwestii skutecznie nie rozstrzygają. Tym samym zaskarżone postanowienie z dnia [...] września 2017 r. jest w oczywisty sposób wadliwe i jako takie powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Wskazał, iż zarzuty zawarte w skardze stanowią jedynie polemikę skarżącego ze stanowiskiem Ministra przedstawionym w uzasadnieniu ww. postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżone postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2017 r. nie narusza prawa. Zarzuty skargi Sąd uznał za niezasadne, gdyż organ prawidłowo zastosował przepis art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza, w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie wskazuje się, iż niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę nie mającą do tego legitymacji, bądź przez osobę nie mającą zdolności do czynności prawnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn.. akt II OSK 1661/06, Lex nr 425381). Mając powyższe na uwadze w pierwszej kolejności wskazać należy na procesowe zagadnienie, stanowiące o niezasadności skargi. Skarżący, pismo Dyrektor KSSiP z [...] sierpnia 2017 r. o powodach odmowy wpisania go na listę klasyfikacyjną kandydatów na stanowisko asesora sądowego uznał za decyzję administracyjną i w konsekwencji takiego uznania, wywiódł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie to zostało rozpatrzone przez Ministra zaskarżonym postanowieniem. W związku z powyższym należy zauważyć, że rozstrzygniecie organu można uznać za decyzję administracyjną lub inny akt administracyjny, gdy zostanie spełniona miedzy innymi przesłanka, zawarta w przepisach prawa, umożliwiająca organowi administracji rozstrzygania danej sprawy w formie decyzji lub postanowienia. Tylko w tych sytuacjach, gdy przepisy prawa przewidują rozstrzygnięcie o żądaniu strony decyzją lub innym aktem administracyjnym, organ wszczyna postępowanie administracyjne. Oznacza to, że organowi musi przysługiwać wyrażona w przepisach prawa kompetencja do wszczęcia postępowania administracyjnego w celu oceny zasadności konkretnego żądania strony (vide wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 1982 r. SA/Wr 363/82, ONSA z 1982 r. nr 2, poz. 82 i z dnia 18 maja 2017 r. I OSK 2394/15. Tymczasem zagadnienie wpisania na listę klasyfikacyjną kandydatów na stanowisko sędziego czy asesora sądowego, jak i coroczne sporządzanie i ogłaszanie listy klasyfikacyjnej po każdym egzaminie sędziowskim jest jednorazową czynnością materialno-techniczną i dlatego nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Jednocześnie w przypadku omyłkowego pominięcia na liście osoby uprawnionej, Dyrektor KSSiP powinien niezwłocznie poprawić listę. Na wypadek sporządzenia listy niezgodnej z prawem zainteresowanemu służy także skarga określona w art. 227 k.p.a. Ponadto ustawa o KSSiP w sposób wyczerpujący wymienia sprawy indywidualne, które Dyrektor KSSiP rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej (vide. art. 33a pkt 7 tej ustawy). Zatem niniejsza sprawa, jako rozstrzygana czynnością materialno-techniczną, do tych kategorii spraw nie należy i nie może być rozstrzygana decyzją administracyjną. Ponadto wskazać należy, że w przypadku egzaminu sędziowskiego skarżącego powyższe zostało przesądzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 33/17, wydanym w sprawie ze skargi M. R. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od wyniku egzaminu sędziowskiego. Sąd rozpoznający obecnie sprawę ze skargi M. R. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 sierpnia 2017 r., jest wymienionym wyrokiem związany. Zgodnie bowiem z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi zatem na okoliczność, że obowiązujące unormowania prawne nie przewidują możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie ponownego wystawienia oceny z egzaminu sędziowskiego i oraz umieszczenia na liście klasyfikacyjnej kandydatów na stanowisko asesora sądowego, w konsekwencji nie przewidują także możliwości wydania w takiej sprawie decyzji administracyjnej. Powyższe stanowi o prawnej niemożności uznania rzeczonego wyżej pisma Dyrektora KSSiP z dnia [...] sierpnia 2017 r. za decyzję administracyjną i wywiedzenia od niej odwołania. Dlatego też Minister Sprawiedliwości rozpatrując takie odwołanie, mógł jedynie wydać postanowienie, przewidziane w art. 134 k.p.a., stwierdzające jego niedopuszczalność. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.