III OSK 904/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Stołecznego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 686/18 w sprawie ze skargi M.R. na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 686/18, po rozpoznaniu skargi M.R. (dalej: skarżący) na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia odwołania od orzeczenia, uchylił zaskarżone postanowienie. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że zaskarżonym postanowieniem, na zasadzie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), odmówiono przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr 6/2017 z dnia [...] grudnia 2017 r., wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu. Uzasadniając orzeczenie przywołano następujące uwarunkowania prawne i okoliczności faktyczne sprawy: - orzeczeniem nr [...] funkcjonariusza uznano winnym popełnienia czynu, stanowiącego naruszenie dyscypliny służbowej, i wymierzono karę wydalenia ze służby, - decyzję tę przesłano funkcjonariuszowi za pośrednictwem operatora pocztowego na adres zamieszkania; jak wynika z akt sprawy, orzeczenie nr [...] przesłano 15 grudnia 2017 r., przesyłką poleconą (nr 00959007734819686820), - 20 grudnia 2017 r. podjęto próbę doręczenia przesyłki, pozostawiając pierwszą awizację; z uwagi na nieodebranie przesyłki, 2 stycznia 2018 r. nastąpiła druga awizacja; wobec ponownego nieodebrania przesyłki w wyznaczonych terminach, 11 stycznia 2018 r. nastąpił zwrot przesyłki do nadawcy; informację tę potwierdzono dodatkowo w Urzędzie Pocztowym w [...], Zgodnie z art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne; od wydanego w I instancji orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od jego doręczenia; stosownie do art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w tym akcie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1904 ze zm.), zwanej dalej "K.p.k.", dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Wynika stąd, że orzeczenie nr [...], stosownie do art, 133 § 2 K.p.k., należy uznać za doręczone z datą upływu 7 dniowego terminu od drugiego awizowania korespondencji przez operatora pocztowego; nastąpiło to 2 stycznia 2018 r.; tym samym doręczenie orzeczenia nr [...] należy uznać za skuteczne. Organ I instancji 16 stycznia 2018 r. wysłał ponownie orzeczenie nr [...] na adres zamieszkania funkcjonariusza. W przesłanym stanowisku stwierdził, że uczynił to z uwagi na ostrożność procesową, jak też fakt wymierzenia najsurowszej kary dyscyplinarnej. Funkcjonariusz odebrał orzeczenie 5 lutego 2018 r. W dniu 11 lutego 2018 r. skarżący ustanowił pełnomocnika, który 12 lutego 2018 r. skierował - za pośrednictwem organu I instancji - odwołanie od orzeczenia nr [...]. Organ wskazał, iż pierwsze wysłanie decyzji było skuteczne, natomiast ponowne miało charakter wyłącznie informacyjny, zatem odwołanie uznał jako wniesione po terminie. W skardze na powyższe postanowienie wznoszono o przeprowadzenie dowodów na okoliczność, że - gdy orzeczenie nr [...] było doręczane przez operatora pocztowego - funkcjonariusz pozostawał w kontakcie z miejscem pracy, w tym ze swoim przełożonym (osobiste wizyty, telefony). Nie poinformowano go o fakcie wydania danego orzeczenia. Istniały też możliwości doręczenie tegoż w innym trybie niż przez operatora pocztowego – np. w miejscu pracy. Pracownicy organu I instancji mieli świadomość, że funkcjonariusz opuszcza czasowo miejsce zamieszkania – wyjeżdża w okresie świątecznym do rodziny. Z kolei dostarczana za pośrednictwem operatora pocztowego przesyłka nie była faktycznie awizowana. Funkcjonariusz bowiem nie znalazł stosownych dokumentów w skrzynce. Jej konstrukcja wyklucza natomiast usunięcie czegokolwiek bez zgody właściciela. W takiej sytuacji operator pocztowy nie doręczył skutecznie przesyłki. Orzeczenie nr [...] zostało doręczone dopiero wobec jego ponownego przesłania 16 stycznia 2018 r. Nie uchybiono więc terminowi przy wniesieniu odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że - w świetle akt danej sprawy - nie sposób uznać, aby doręczenie przesyłki, zawierającej orzeczenie nr [...], nastąpiło 9 stycznia 2018 r. w kontekście wymagania dwukrotnego awizowania (art. 133 § 2 K.p.k.). Adnotacje na zwróconej do organu I instancji kopercie z przesyłką, jak i załączonego do niej dokumentu - zwrotnego poświadczenia odbioru, potwierdza wyłącznie jedną awizację. Miało to miejsce 20 grudnia 2017 r. (k. 138 akt adm.). Wprawdzie - w świetle wyjaśnień operatora pocztowego oraz treści stosownego wydruku elektronicznego (k 158 i 210 akt adm.) - można byłoby wnosić, że doszło do ponownego awizowania w dniu 2 stycznia 2018 r. Operator wywodził też, że pozostawienie drugiego awizo musiało mieć miejsce, ponieważ formularze są generowane automatycznie i - w danym dniu - przekazywane listonoszom do doręczenia (tak k. 210 akt adm.). W ocenie Sądu, trzeba mieć jednak na uwadze, że potwierdzenie określonej czynności, mającej doniosłe skutki prawne, związanej z próbą doręczenia pisma przez określonego pracownika poczty (ponowne awizowanie), może stanowić tylko konkretna adnotacja, na stosownym dokumencie. Konkretne adnotacje o innych czynnościach (pierwsze awizo, zwrot przesyłki), potwierdzone podpisami pracowników, znajdują się w aktach administracyjnych (k. 138). Co do drugiego awizowania tego rodzaju potwierdzenia nie ma. Wyklucza to przyjęcie domniemania, prawidłowości czynności w danym zakresie - umieszczenia drugiego awizo w skrzynce. Gdy nie ma stosownego dowodu na zdarzenie istotne w sprawie, a jest to kwestionowane, to brak jest przesłanek dla uznania, jakoby doszło do prawidłowego doręczenia. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, konstatacja o uchybieniu terminu, liczonego od prób doręczenia orzeczenia przez operatora pocztowego była bezzasadna. Trafnie więc zarzucono naruszenie art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, w zakresie danej przesłanki wydania postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania. Bezzasadne przyjęcie, jakoby doszło do prawidłowego doręczenia orzeczenia nr [...] po upływie 7 dni od drugiego awizowania, które miało miejsce 2 stycznia 2018 r., mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Niezasadnie bowiem z tej przyczyny wydano zaskarżone postanowienie konstatując, że odwołanie wniesiono po terminie. Organ ponownie oceni, czy odwołanie wniesiono skutecznie, a jeśli tak - rozpatrzy je wydając orzeczenie, co do meritum. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł organ, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 1) art. 44 § 3 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną jego wykładnię oraz naruszenie § 37 ust. 1 i 4 i § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, poprzez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny skontrolował więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w zakresie wyznaczonym przez podstawy skargi kasacyjnej. Z uwagi na sposób sformułowania podstaw wniesionej skargi kasacyjnej, konieczne jest podkreślenie, że skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 P.p.s.a.), opierającym się na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto musi zawierać także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie wszystkich przepisów, które – zdaniem strony skarżącej kasacyjnie – miał złamać Sąd I instancji. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym miało polegać naruszenie przez Sąd I instancji wszystkich kwestionowanych przepisów. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), albo na zarzucie złamania przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch odrębnych postaciach, to jest błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Pierwsze polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub tylko jakiegoś określenia (zwrotu) występującego w jego treści, natomiast druga postać sprowadza się w istocie do wadliwego wyboru normy prawnej, czyli mylnej jej subsumcji. Rozpatrując skargę kasacyjną w omówionych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż jej zarzuty nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 44 § 3 i 4 K.p.a. bowiem uregulowania tej ustawy nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów. W rozdziale 10 ustawy o Policji "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawarto pełną regulację materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i procesową postępowania dyscyplinarnego. Jedynie przepis art. 135p ust. 1 powołanej ustawy zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Stanowi on, że "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego". W powołanej ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 tego kodeksu. Zgodnie z art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 k.p.k. Przepis ten nie stwarza żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego jednoznacznie, iż żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów. Organ prowadzący postępowanie, który wydał orzeczenie poddane kontroli sądowoadministracyjnej, w zakresie dokonania oceny prawidłowości dokonania doręczenia zastępczego orzeczenia nr [...], nie mógł dopuścić się naruszenia art. 44 k.p.a. Ubocznie należy wyjaśnić, iż z uwagi na treść art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, zastosowanie w niniejszej sprawie miał art. 133 Kodeksu postępowania karnego, którego naruszenia skarżący kasacyjnie organ nie zarzucił. Zgodnie z § 1 tego przepisu, jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy. Natomiast jak stanowi § 2, o pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone. Z przepisu tego wynika, że aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 133 k.p.k. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego konieczne jest, żeby doręczyciel dochował wymogów z art. 133 k.p.k., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Tymczasem jak wynika z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na przekazanej organowi oryginalnej kopercie skierowanej do skarżącego przesyłki poleconej zawierającej orzeczenie nr [...], była ona awizowana jedynie jednokrotnie w dniu 20 grudnia 2017 r., gdy adresata nie zastano w mieszkaniu, a następnie jako nie podjęta w terminie została zwrócona do nadawcy w dniu 11 stycznia 2018 r. W ocenie NSA, umieszczenie na kopercie zawierającej zaskarżoną decyzję pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy też wzmianki o pierwszym awizowaniu przesyłki nie dawały podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia zastępczego. Konieczna była wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 133 k.p.k. Organ prowadzący postępowanie powinien zaś dysponować, niebudzącymi wątpliwości, dowodami potwierdzającymi zawiadomienie adresata o nadejściu przesyłki, pozostawieniu jej w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Skoro z akt sprawy nie wynika, że dokonano drugiego awiza oraz, czy i gdzie zostało umieszczone zawiadomienie o przesyłce, to czynności doręczającego, jako nierealizujące wszystkich wymogów określonych w art. 133 k.p.k. nie mogły wywołać skutku prawnego doręczenia, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji. Zauważyć również trzeba, że wątpliwości co do prawidłowości doręczenia wskazanej przesyłki miał również Komendant Stołeczny Policji, bowiem nakazał zwrócić się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] o wskazanie, czy przesyłka polecona o wskazanym nr, adresowana do strony postępowania, była po raz drugi awizowana. Udzielając odpowiedzi, Naczelnika Urzędu Pocztowego lakonicznie stwierdził, że przesyłka "została pobrana do doręczenia w dniu 20 grudnia 2017 r. i pozostawiono I awizo w dniu 20 grudnia 2017 r. i II awizo 2 stycznia 2018 r., zwrot w dniu 11 stycznia 2018 r. Brak adnotacji na przesyłce odnośnie II awizacji był spowodowany przeoczeniem przez pracownika naniesienia ręcznej informacji". Podkreślić należy, że dochowanie określonej art. 133 k.p.k. procedury doręczenia pisma spoczywa na doręczycielu. Ponieważ tylko i wyłącznie dochowanie tej procedury pozwala na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia, wszelkie czynności doręczyciela powinny być ściśle udokumentowane po to, aby można było wiernie odtworzyć sposób doręczenia. Takim dowodem jest naniesiona na zwróconej przesyłce adnotacja doręczyciela o pozostawionych zawiadomieniach, o których mowa w art. 133 § 2 k.p.k. W orzecznictwie NSA i literaturze zwraca się uwagę, że brak adnotacji na zwróconej przesyłce, zamieszczonej na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, o dacie i miejscu umieszczenia awiza oznacza, że w tym zakresie dokument ten nie ma waloru dokumentu urzędowego, a tym samym nie korzysta z domniemania, o którym mowa w art. 194 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, (Babiarz Stefan i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. XI LEX nr 1518305; wyroki NSA z dnia 11 maja 2012 r., I FSK 1134/11 oraz z dnia 19 czerwca 2019 r., I FSK 938/17 – publik. orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). Wprawdzie prezentowany pogląd został wyrażony na tle przepisów Ordynacji podatkowej, ale z uwagi na fakt, że regulacje w k.p.k. dotyczące tzw. doręczeń zastępczych są bardzo zbliżone, stanowisko to pozostaje aktualne również na gruncie ostatnio wskazanej ustawy. W orzecznictwie podkreśla się również, że instytucja doręczenia zastępczego stanowi próbę pogodzenia, z jednej strony - konieczności zapewnienia sprawności postępowania, z drugiej zaś strony - zapewnienia praw stronom postępowania, w tym także prawa do otrzymania decyzji (pism, wezwań) wydanych w tym postępowaniu. Ponieważ instytucja doręczenia zastępczego wywiera tak istotne skutki dla praw uczestników postępowania powinna być stosowana z zachowaniem reguł ustawowych, a każde odstępstwo winno skutkować przyjęciem, że w istocie nie doszło do zastępczego doręczenia pisma (por. wyrok NSA z 11 marca 2014 r., I FSK 1880/13 oraz z dnia 19 stycznia 2017 r., I FSK 1016/15; publ. CBOSA). Zupełnie niezasadne okazały się również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia § 37 ust. 1 i 4 i § 39 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego, ponieważ w niniejszej sprawie nie miały one zastosowania. Powołując natomiast te przepisy, skarżący kasacyjnie organ próbuje wykazać, że ani przepisy ustawy Prawo pocztowe ani przepisy powołanego rozporządzenia nie nakładają obowiązku na doręczyciela naniesienia adnotacji na przesyłce o powtórnej awizacji. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 stycznia 2017 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism organów procesowych w postępowaniu karnym (które miało w niniejszej sprawie zastosowanie), na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki pracownik operatora pocztowego lub osoba występująca w imieniu operatora pocztowego dokonują adnotacji "awizowano dnia", składają podpis i niezwłocznie przekazują przesyłkę właściwej placówce pocztowej. Przesyłkę, o której mowa w § 6 ust. 1, wraz z formularzem pokwitowania odbioru przechowuje się w placówce pocztowej przez 7 dni (§ 7 ust. 1). Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór przesyłki w terminie określonym w ust. 1, placówka pocztowa wysyła powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru, umieszczając na przesyłce odcisk datownika i dokonując adnotacji o ponownym awizowaniu. W powtórnym zawiadomieniu określa się siedmiodniowy termin do odebrania przesyłki (§ 7 ust. 2). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid -19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, orzekł jak w wyroku, orzekł jak w sentencji wyroku.