II OSK 1163/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-27
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Robert Sawuła, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie części dachu budynku nad sąsiednią nieruchomością, które nie jest precyzyjnie określone w projekcie budowlanym, stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak precyzyjnego określenia w projekcie budowlanym, jak daleko ma być wysunięty okap dachu nad sąsiednią nieruchomością, nie pozwala na uznanie, iż doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Sąd podkreślił, że występy dachowe, takie jak okapy, nie są zaliczane do powierzchni zabudowy i nie wpływają na wymiary budynku, a zatem ich nieprecyzyjne oznaczenie w projekcie nie stanowi istotnego odstąpienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdziła, że wcześniejsza decyzja umarzająca postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ W. R. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Sąd I instancji oddalił skargę W. R., a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną W. R. od wyroku WSA. Głównym zarzutem skarżącego było to, że wykonana część dachu budynku sąsiedniego wystaje nad jego nieruchomość i stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 967/18 w sprawie ze skargi W. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 967/18, oddalił skargę W. R. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 sierpnia 2018 r., nr WOA.7721.54.2018.JMA, w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Powyższą decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 104, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 22 stycznia 2018 r., nr 29/2018 oraz w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., stwierdził, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 7 października 2014 r. (powinno być 2013 r. - dopisek NSA), nr 552/2013 (umarzająca w całości postępowanie administracyjne "w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej - segment prawy, położonego przy ul. [...] w P., z odstępstwem od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją pozwolenia na budowę ww. budynku"), została wydana z naruszeniem prawa, bowiem W. R. bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, jednocześnie organ odwoławczy nie uchylił decyzji PINB z dnia 7 października 2014 r. (powinno być 2013 r. - dopisek NSA), nr 552/2013, bowiem w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Sąd I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia zauważył na wstępie, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 948/15, mocą którego uchylono decyzje WINB z dnia 24 września 2015 r. i PINB z dnia 30 kwietnia 2015 r. W wytycznych Sąd ten wskazał, że rolą organu I instancji będzie przeprowadzenie dowodu z oględzin zgodnie z wymogami k.p.a. Uzyskane dane organ zestawi z projektem budowlanym zamiennym i projektem budowlanym. Na tym etapie postępowania Sąd podkreślił rozróżnienie pomiędzy zrealizowaniem budynku zgodnie z dokumentacją, choćby w dokumentacji brak było precyzyjnego wskazania jaka jest dopuszczalna szerokość części dachu znajdującego się nad sąsiednim budynkiem - jak to ocenił organ wyższego stopnia, a stwierdzeniem odstąpienia od zatwierdzonego projektu. Jeżeli nadzór budowlany uzna, że dokumentacja nie była wystarczająco precyzyjna, to musi ocenić, czy w realiach sprawy można uznać, że tak położony dach stanowił istotne odstąpienie od sporządzonego projektu. Odrębną kwestią pozostaje też ocena, czy elementy dachu stwarzają zagrożenie, np. oderwania się od niestabilnego podłoża.
Sąd Wojewódzki podkreślił, że organy zastosowały się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku WSA z dnia 10 lutego 2016 r. Ponownie rozpatrując sprawę PINB zawiadomił strony postępowania o terminie oględzin, które odbyły się dnia 14 września 2016 r. Z protokołu sporządzonego podczas kontroli wynika, że budynek na terenie działki przy ul. [...] jest prawym segmentem budynku w zabudowie bliźniaczej wybudowanym na podstawie decyzji pozwolenia na budowę oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny tego budynku. Krawędź dachu budynku przy ul. [...] wystaje nad dachem budynku przy ul. [...] o szerokość 1 dachówki. Ponadto wystająca część dachu składa się z drewnianej podbitki. Wody opadowe z dachu segmentu prawego odprowadzane są za pomocą rynien i rur spustowych na teren posesji przy ul. [...]. Dnia 2 lutego 2017 r. PINB sporządził protokół z przesłuchania J. M., autorki opinii technicznej z dnia 15 października 2015 r. (sporządzonej na prośbę skarżącego). Wskazała ona, że opinia została wykonana na podstawie projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego jako segment lewy. J. M. nie miała natomiast wglądu do projektu budowlanego dotyczącego budynku (segment prawy). Zeznała także, że nie dokonywała mierzenia obiektu w terenie, a wszelkie wyliczenia nastąpiły na podstawie projektu przedłożonego przez W. R. Z kolei stwierdzenie dotyczące zagrożenia wynikającego z zamocowania desek jest subiektywną oceną niepopartą wykonaniem jakichkolwiek oględzin z bliska, jedynie na podstawie wyglądu desek z poziomu terenu. Sąd I instancji wskazał, że PINB wielokrotnie wzywał J. K. (właścicielkę spornego budynku) do przedłożenia operatu geodezyjnego dotyczącego charakterystycznych parametrów budynku. Właścicielka go nie przedłożyła twierdząc, że takowego nie posiada. Ostatecznie PINB skonstatował w decyzji, że geodezyjne pomiary obiektu zostały wykonane już w chwili oddania obiektu do użytkowania - sporządzono geodezyjną inwentaryzację powykonawczą. Na tej podstawie organy uznały, że budynek przy ul. [...] powstał zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Organy przeprowadziły dowód z oględzin zgodnie z wymogami k.p.a. Uzyskane dane organ zestawił z projektem budowlanym zamiennym i projektem budowlanym. Dalej, Sąd Wojewódzki podał, że zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 - w brzmieniu obowiązującym w czasie pierwotnie prowadzonego przez PINB postępowania), nie jest wymagane uzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, o ile odstąpienie nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki oraz charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. Ww. projekt budowlany zamienny zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta [...] przewiduje wykonanie części przedmiotowego dachu nad sąsiednim budynkiem, jednakże nie wskazuje dokładnych wymiarów wystającej części dachu. W związku z powyższym, ze względu na brak precyzyjnego wskazania, jaka jest dopuszczalna szerokość części dachu znajdującego się nad sąsiednim budynkiem, nie można uznać, iż w niniejszej sprawie wykonano roboty niezgodnie z projektem budowlanym, a w efekcie tych robót nastąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu. Ponadto także wykonanie deskowania na przedmiotowym budynku mieszkalnym nie stanowi odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skoro w projekcie jest przewidziane wysunięcie dachu poza ścianę znajdującą się w granicy od strony sąsiedniego budynku mieszkalnego (pierwotnie mającego być budynkiem bliźniaczym, który ostatecznie jest niższy niż budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania), oczywiste jest, iż wysunięta część dachu znajdować się będzie nad budynkiem sąsiednim. Skoro taki stan rzeczy został zaakceptowany przez organ zatwierdzający projekt budowlany nie może być mowy o odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej organ ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Zatem PINB w zaskarżonej decyzji prawidłowo wskazał, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jednakże niewłaściwie odmówił on uchylenia własnej decyzji bowiem w takiej sytuacji organ winien ograniczyć się do wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Z tego względu WINB uchylił decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty. Sąd zauważył także, że decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny, ale stanowi podstawę wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym przed sądem powszechnym i na zasadach określonych prawem cywilnym. Organ wydaje ją wtedy, gdy zaszły co prawda przesłanki wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiły przesłanki negatywne z art. 146 k.p.a. Taka decyzja powinna wskazywać zarówno pozytywną, jak i negatywną przesłankę, a organ powinien ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz podania przyczyny, z której nie może uchylić decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia postępowania, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Dodatkowo Sąd podkreślił, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W niniejszej sprawie taka sytuacja, w jego ocenie, zaistniała.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył W. R., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 7, art. 75, art. 77 i art. 84 k.p.a., poprzez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, to jest przyjęcie przez organ, iż projekt budowlany zamienny, sporządzony dla uczestniczki J. K., przewiduje wykonanie części dachu uczestniczki nad sąsiednim budynkiem (budynkiem skarżącego), jednakże nie wskazuje dokładnych wymiarów wystającej części dachu, podczas gdy z projektu budowlanego zamiennego wynika, że: a) szerokość całkowita dachu domu uczestniczki J. K. wynosi 825 cm (czego organ w żaden mierze nie potwierdził pomiarami w terenie, więc nie wiadomo jaka jest szerokość dachu, a w decyzji swej przyjął błędnie odczytane z projektu 821 cm) i w ogóle nie uległa zmianie w stosunku do projektu pierwotnego; b) konstrukcja zakończenia kalenicy dachu uczestniczki, zawierającego odeskowanie od ul. [...] i wystającego ponad ścianę jej budynku wynosi 40 centymetrów; c) nad dachem skarżącego nie ma konstrukcji zakończenia kalenicy dachu uczestniczki, zawierającego odeskowanie, takiego jak od ul. [...], lecz jest jedynie przejście na grunt skarżącego z ociepleniem ściany szczytowej na 12 centymetrów; - a w rzeczywistości uczestniczka J. K. nie tylko ociepliła ścianę swojego budynku nad dachem domu skarżącego, lecz jeszcze dodatkowo wykonała nad dachem domu skarżącego zakończenie kalenicy dachu, zawierające odpadające odeskowanie, w taki sam sposób, jak zakończenie jej dachu od ul. [...];
2) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że przepis ten nie odnosi się do sytuacji, w której znalazł się skarżący, albowiem stan wysunięcia części dachu domu uczestniczki J. K. nad dom skarżącego został zaakceptowany przez organ zatwierdzający projekt budowlany zamienny, podczas gdy w projekcie budowlanym zamiennym nie ma stanu wysunięcia dachu uczestniczki nad dach skarżącego, jest takie wysunięcie przewidziane 40 centymetrów, ale jedynie z przeciwnej strony budynku uczestniczki, w rzeczywistości dach domu uczestniczki jest po prostu szerszy aniżeli przewidziany w projekcie budowlanym zamiennym, co stanowi zmianę parametrów szerokości budynku i wystąpienie istotnego odstąpienia od projektu budowalnego zamiennego albowiem projekt budowalny zamienny umożliwiał jedynie uczestniczce: a) założenie na jej ścianie szczytowej granicznej ze skarżącym ocieplenia 12 centymetrów, a nie budowę całej konstrukcji zakończenia kalenicy dachu z odeskowaniem, tak jak to uczyniła; b) budowę całej konstrukcji zakończenia kalenicy dachu z odeskowaniem jedynie po stronie budynku od ul. [...], a nie bliźniaczego zakończenia po obu stronach budynku;
3) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że przepisy te nie odnoszą się do sytuacji, w której znalazł się skarżący, gdyż stan wysunięcia części dachu domu J. K. nad dom skarżącego został zaakceptowany przez organ zatwierdzający projekt budowlany zamienny, podczas gdy do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego uczestniczka dysponowała jedynie zgodą skarżącego jako właściciela nieruchomości przy ul. [...] w P. na wykonanie przez J. K. nad jego dachem ocieplenia ściany szczytowej 12 centymetrów, a nie posiadała zgody skarżącego na dodatkową budowę nad jego dachem całej konstrukcji zakończenia kalenicy dachu z odeskowaniem takiej samej, jak po stronie budynku uczestniczki od ul. [...];
4) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 5, 7 i 9 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że przepisy te nie odnoszą się do sytuacji, w której znalazł się skarżący, gdyż stan wysunięcia części dachu domu uczestniczki J. K. nad dom skarżącego został zaakceptowany przez organ zatwierdzający projekt budowlany zamienny, podczas gdy wybudowana bez projektu przez uczestniczkę konstrukcja zakończenia kalenicy dachu z odeskowaniem nad dachem skarżącego nie spełnia warunków technicznych dla budynków, stwarza zagrożenie katastrofą budowlaną, gdyż przytwierdzona jest jedynie na kotwach w pustakach ściany budynku uczestniczki, waży ok. 500 kg (wyliczenia skarżącego, który jest inżynierem, organ całkowicie pominął tę kwestię) i odpadają zarówno z niej deski na dach budynku skarżącego, jak i woda od niej ściekająca nie trafia do rynien, lecz ścieka na drewniane okna uczestnika i powoduje ich gnicie.
W piśmie procesowym z dnia 15 czerwca 2022 r. skarżący kasacyjnie wniósł o przeprowadzenie dowodu z protokołu okresowej kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku mieszkalnego skarżącego z dnia 17 czerwca 2019 r. oraz 2 zdjęć budynku skarżącego od strony ogrodu z dnia 14 czerwca 2022 r., na "fakt dalszego istnienia wyraźnej konstrukcji zakończenia kalenicy dachu z zamocowanym odeskowaniem, która to konstrukcja dalej zwisa nad budynkiem skarżącego".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75, art. 77 i art. 84 k.p.a. to dotyczą one braku właściwego ustalenia szerokości dachu budynku przy ul. [...] w P., a także nie uwzględnienia wykonania konstrukcji zakończenia kalenicy i odeskowania od strony nieruchomości skarżącego kasacyjnie. Wbrew uwagom autora skargi kasacyjnej różnice w szerokość dachu wynikające z projektu zamiennego nie dotyczą jedynie 4 cm. Z rysunku rzutu więźby dachowej załączonego do projektu zamiennego znajdującego się na k. 141 akt administracyjnych wynika, że projektant podał dwie szerokości dachu tj. 821 cm i 825 cm, bowiem raz ją mierzył od krawędzi krokwi a raz od jej środka. Przy czym, należy zauważyć, że do tych wymiarów należałoby dodać dodatkowe, umieszczone od strony budynku skarżącego kasacyjnie. Do wymiaru 821 cm należałoby doliczyć jeszcze (4 cm + 4 cm+ 13 cm) zaznaczone na rysunku plus chyba także 12 cm, co do których brak jest w załączonych dokumentach dokładnych opisów. W rzeczywistości, rację ma organ administracyjny, że ustalenie dokładnej szerokości dachu na podstawie zamiennego projektu architektonicznego z 2002 r. nie jest możliwe. Niewątpliwie jednak dach na budynku J. K. wysunięty jest w obu szczytach budynku i projektant to przewidział. Widoczne to jest na przekroju a-a załączonym do projektu budowlanego zamiennego na karcie 140 akt administracyjnych. Zaznaczyć przy tym należy, że ze wskazanego przekroju wynika, iż krawędź dachu od strony działki skarżącego kasacyjnie wystaje poza ocieplenie oznaczonym na rysunku, na którego wykonanie wyraził zgodę skarżący kasacyjnie, co było równoznaczne z wyrażeniem zgody, by część dachu sąsiedniego budynku znajdowała się na jego nieruchomości. Projekt taki został zatwierdzony decyzją z lipca 2002 r. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że organy rozpoznające sprawę, stosownie do art. 153 p.p.s.a. związane były oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 948/15, z których wynikało, że jeżeli organ uzna, iż dokumentacja nie była wystarczająco precyzyjna, to musi ocenić, czy w realiach rozpoznawanej sprawy można uznać, że tak położony dach stanowił istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Niewątpliwie ustalenia organów w zakresie ustalenia wymiaru dachu na podstawie projektu budowlanego są w pełni prawidłowe, jak również co do wykonania podbitki dachu i drewnianej konstrukcji. Brak, jest także podstaw do kwestionowania ustalenia wynikającego z oględzin w dniu 14 września 2016 r, że krawędź dachu wystaje poza obrys budynku na szerokość jednej dachówki oraz że wykonano podbitkę dachu. Nie są tym samym uprawnione zarzuty naruszenia wymienionych przepisów postępowania. Brak dokładnego wymierzenia szerokości dachu, wobec treści projektu nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy dodatkowo zaznaczyć, że inwestorka uzyskała potwierdzenie zgłoszenia zakończenia budowy, a w sprawie brak jest dowodów na to, że właściwy organ zgłosił sprzeciw.
Odnosząc się do naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że przepis ten nie odnosi się do sytuacji, w której znalazł się skarżący, albowiem stan wysunięcia części dachu domu uczestniczki J. K. nad dom skarżącego został zaakceptowany przez organ zatwierdzający projekt budowlany zamienny, podczas gdy w projekcie budowlanym zamiennym nie ma stanu wysunięcia dachu uczestniczki nad dach skarżącego, jest takie wysunięcie przewidziane 40 centymetrów, ale jedynie z przeciwnej strony budynku uczestniczki, w rzeczywistości dach domu uczestniczki jest po prostu szerszy aniżeli przewidziany w projekcie budowlanym zamiennym, co stanowi zmianę parametrów szerokości budynku i wystąpienie istotnego odstąpienia od projektu budowalnego zamiennego, to autor skargi kasacyjnej nie wskazał, którą wersję powołanego artykułu kwestionuje. Wymieniony przepis ulegał wielokrotnym zmianom i interpretacja tego przepisu była różna. Przyjmując jednak, że autor skargi kasacyjnej miał na uwadze wersję tego unormowania przyjętą przez Sąd I instancji, tj. opublikowaną w Dz.U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 - w brzmieniu obowiązującym w czasie pierwotnie prowadzonego przez PINB postępowania, należy uznać, że podniesiony zarzut jest nieuprawniony. Przepis ten stanowił, że nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy, między innymi, zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu (pkt 1), charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji (pkt 2). Zdaniem autora skargi kasacyjnej, z uwagi na szerszy niż przewidziano w projekcie zamiennym dach, doszło do zmiany szerokości budynku, co świadczy o istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że prawodawca w przepisach prawa budowlanego nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem szerokości budynku. Pod pojęciem szerokości budynku rozumie się powszechnie szerokość elewacji frontowej wyznaczonej przez lica zewnętrzne ścian szczytowych. Dodatkowo można zauważyć, że według polskiej normy PN-ISO 9836:1997 obowiązującej do 2015 r., dotyczącej między innymi określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych, do powierzchni zabudowy obiektów budowlanych nie wlicza się powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych. Z powyższego wynika, że występy dachowe (okapy), nie są zaliczane do powierzchni zabudowy a zatem nie mogą wpływać na wymiary budynku tj. jego szerokość i długość (głębokość). Polskie Normy, są co prawda normami krajowymi, przyjętymi w drodze konsensu i na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 12 września 2002 r. o normalizacji stosowanie ich jest dobrowolne. Nie są też one źródłami prawa powszechnie obowiązującego. Odwołanie się do nich będzie jednak niekiedy uzasadnione, celem uniknięcia rozbieżności interpretacyjnych niektórych pojęć ustawowych. Mając powyższe na uwadze, a przede wszystkim, że brak w projekcie budowlanym dokładnego oznaczenia, jak daleko okap dachu budynku przy ul. [...] w P. miał być wysunięty nad budynek stanowiący własność skarżącego kasacyjnie, trafnie Sąd I instancji zaaprobował stanowisko organów, że nie można uznać, iż w rozpoznawanej sprawie roboty budowlane zostały wykonane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Nieuprawniony jest także zarzut naruszenia art. 4 Prawa budowlanego. Przede wszystkim, należy zauważyć że wykonane roboty budowlane w postaci częściowego odeskowania szczytu budynku usytuowanego pod podbitką okapu dachu nie kwalifikują się zgodnie z powołanym wyżej art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego zamiennego projektu budowlanego, które wymagałoby wykonania dodatkowego projektu zamiennego i wydania nowej decyzji zatwierdzającej ten projekt. Powołany w skardze kasacyjnej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1974/15 – LEX nr 230415, dotyczył innego stanu faktycznego i odnosił się do istotnego odstępstwa od pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego.
Niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1-2b, art. 7 i art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Wymienione przepisy art. 5 ust. 1-2b i art. 7 powołanej ustawy regulują szereg różnych kwestii. Pierwszy z nich dotyczy zasad projektowania obiektów budowlanych i zasad ich użytkowania z punktu widzenia nośności, statyczności, higieny, zdrowia, ochrony środowiska, ochrony pożarowej oraz wielu innych kryteriów. Powołanie w skardze kasacyjnej w istocie całego przepisu, bez konkretnego wskazania mniejszej jednostki redakcyjnej tego uregulowania, uniemożliwia kontrolę kasacyjną i odniesienie się do podniesionego zarzutu. To samo odnosi się do naruszenia art. 7 powołanej ustawy. Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie oraz warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych. Obydwa rodzaje warunków uregulowane są odrębnymi aktami prawnymi. Autor skargi kasacyjnej nie tylko nie wskazał, który konkretnie przepis został naruszony ale także nie wskazał właściwego aktu prawnego. Odnośnie naruszenia art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, to przepis ten reguluje kiedy dopuszczalne są odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych wymienionych w art. 7. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jednak, które przepisy techniczno-budowlane zostały naruszone wskutek odstępstwa od ich zastosowania, wywołując zagrożenie życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia. Tym samym zarzut ten należy ocenić także jako niezasadny.
Odnosząc się natomiast do wywodów skargi kasacyjnej dotyczących złego stanu technicznego wykonanego odeskowania szczytu budynku przy ul. [...], to skarżący kasacyjnie powinien zawiadomić właściwy organ nadzoru budowlanego celem ewentualnego wszczęcia postępowania w trybie określonym w Rozdziale 6 Prawa budowlanego, w którym uregulowane są kwestie związane z utrzymaniem obiektów budowlanych.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło