IV SA/Po 885/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji w sprawie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej przez D. W. jest decyzja Wojewody z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...] w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) : – uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia 18 maja 2018 r. nr [...] w części dyspozytywnej, przywołującej podstawę prawną art.30 ust.5c i art.30 ust.7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018., poz.1202 ze zm.) i w to miejsce przywołująca podstawę prawną tj.art.30 ust.6 pkt 1 P.b.; - utrzymująca decyzję w pozostałej części, wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy budynku gospodarczego. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu 16 kwietnia 2018 r. D. W. dokonał zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni 13,75 m kw i wymiarach 2,50 m x 5,50 m w odległości 1,5 m od granicy z działką nr ewid.[...] na działce nr ewid.[...] w m. K. , gm. W.. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2018 r. Starosta T. zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentacji. Wnioskodawca złożył uzupełnienie dnia 30 kwietnia 2018 r. Organ I instancji zgłosił sprzeciw wobec dokonanego zgłoszenia, na podstawie art.30 ust.5c P.b. oraz art.30 ust.7 P.b. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że teren na którym planowane jest zamierzenie budowlane objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – część działki na której planowana jest inwestycja znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, oznaczonej symbolem B [...] Wobec faktu, że budynek został zlokalizowany 1,5 m od granicy działki sąsiedniej ( nr [...]), to w myśl § 12 ust.5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2015 r., poz.1422 ze zm.) taka lokalizacja spowoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania zdefiniowanym w art.3 pkt 20 P.b., za czym idzie konieczność wyznaczenia kręgu stron. W sytuacji gdy stronami są jedynie właściciele przedmiotowej nieruchomości, a tak niewątpliwie jest w przypadku uproszczonej procedury zgłoszenia, organ nie ma możliwości ocenić w jakim stopniu będzie oddziaływać na nieruchomość sąsiednią znajdującą się w obszarze oddziaływania. Objęcie działek sąsiednich obszarem oddziaływania inwestycji, wiąże się z koniecznością złożenia wniosku o wydanie decyzji pozwolenia na budowę oraz przeprowadzenia postępowania zawiadamiającego strony o toczącym się postępowaniu. Przeprowadzone postępowanie nie zamyka inwestorowi drogi do złożenia ponownego zgłoszenia dot. inwestycji w sytuacji dostosowania jej lokalizacji do obowiązujących przepisów prawa (4m w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę granicy lub 3 m bez okien i drzwi), bądź uzyskania pozwolenia na budowę. Organ II instancji po rozpoznaniu odwołania D. W. orzekł decyzją z dnia 5 lipca 2018 r. jak na wstępie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zasadnym było wniesienie sprzeciwu. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że planowana odległość budynku do granicy z działką sąsiednią ma wynosić 1,5 m co powoduje, że będzie oddziaływać na sąsiednią działkę. Stwierdził w efekcie, że w niniejszej sprawie Starosta T. powinien był wnieść sprzeciw na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Podkreślił w końcu, że utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza w szczególności utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu decyzji zostaje bowiem wyrażona wola organu załatwiającego sprawę w tej formie (w przedmiotowej sprawie – wniesienie sprzeciwu). W skardze do Sądu na ww. decyzję Wojewody, D. W. wskazał, że organ odwoławczy podjął błędną decyzję i domagał się uchylenia rozstrzygnięcia zarówno organu II jak i I instancji oraz umorzenia postępowania administracyjnego i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego : art. 29 ust.1 pkt 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie; art.30 ust.5 i ust.6 pkt 1 P.b. poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie oraz § 12 ust.4 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie. Zarzucił także naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 77, 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi uargumentował jej zarzuty powołując się nadto na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 października 2017 r. sygn., akt IV SA/Po 689/17 w którym Sąd w podobnym stanie faktycznym uchylił decyzje organów obu instancji i postępowanie umorzył. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skargi za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 5 lipca 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 18 maja 2018 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego. Zważyć trzeba, iż podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowiły przepisy art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), w którym uregulowana została instytucja zgłoszenia zamiaru budowy i wykonywania robót budowlanych. Przy czym, wskazać należy, iż zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego rozpoczęcie robót budowlanych może nastąpić jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Te ostatnie na zasadzie wyjątku dopuszczają prowadzenie budowy lub robót budowlanych bez potrzeby uprzedniego uzyskania ww. orzeczenia, ewentualnie: wprowadzają wymóg dokonania zgłoszenia zamiaru budowy czy wykonywania określonych robót budowlanych właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (co umożliwia inwestycję, przy braku sprzeciwu ze strony wskazanego organu). Zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowalnego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4, budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2b, 3, 3a, 9, 11, 12, 14-17, 19, 19a, 20b oraz 28. Stosownie do art. 30 ust. 4b ww. ustawy, do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a należy dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4. Przepis art. 35 ust. 1 stosuje się odpowiednio. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Właściwy organ, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w tym terminie (v. art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego). W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji (art. 30 ust. 5c ww. ustawy). Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Z powyższych przepisów wynika, że wprawdzie inwestor realizując inwestycję przewidzianą w art. 29 ust. 1 pkt 2 może korzystać z procedury uproszczonej i dokonać zgłoszenia budowy na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, niemniej nadal ma obowiązek przedstawić organowi architektoniczno-budowlanemu (przed rozpoczęciem inwestycji) projekt budowlany z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami - w czterech egzemplarzach, oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu – jeżeli jest ona wymagana, poddając się w ten sposób obowiązkowi organu dokonania sprawdzeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ architektoniczno-budowlany może zaś w ustawowym terminie wnieść sprzeciw zarówno z przyczyn formalnych na podstawie art. 30 ust. 5c ww. ustawy, jak i materialnych – wskazanych w art. 30 ust 6. Z tego też wynika, że inwestor planując realizację budynku gospodarczego i dokonując zgłoszenia z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, musi liczyć się z oceną organu architektoniczno-budowalnego, zarówno w aspekcie spełnienia przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego, jak i wystąpienia okoliczności wypełniających hipotezę art. 30 ust. 5c (w zw. z art. 30 ust. 4b), czy przepisów art. 30 ust. 6 Prawa budowalnego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że inwestycja objęta zgłoszeniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. nie spełnia przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a wobec tego – nie może być realizowana na podstawie zgłoszenia, konieczne jest bowiem uzyskanie pozwolenia na budowę. Stwierdził więc, że w sprawie należało wnieść sprzeciw na podstawie cyt. powyżej art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Ocenę tę, zdaniem Sądu należy podzielić. Budynek gospodarczy projektowany przez Skarżącego ma takie parametry, że co do zasady podlega regulacji prawnej z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. i nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.). Procedura zgłoszeniowa z całą pewnością byłaby więc wystarczająca, jeżeli usytuowanie obiektu odpowiadałoby wymaganiom określonym w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie (Dz.U. z 2015, poz.1422 ze zm.). Jednakże planowany budynek ma powstać w odległości 1,5 m od granicy z działka sąsiednią. Inne usytuowanie obiektu aniżeli określone według standardowych, minimalnych odległości od granicy (§ 12 ust. 1 rozporządzenia) nakazuje przyjąć nieco inne podejście do warunków formalnych jego realizacji. Powstaje bowiem potrzeba ochrony interesu dysponenta działki sąsiedniej. Ze względu na to prawodawca - niejako z góry - nakazuje w § 12 ust. 4 rozporządzenia domniemać, że zbliżenie budynku do granicy działki powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem jego oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Ratio legis tej ostatniej regulacji jest jednoznaczne - chodzi przede wszystkim o zagwarantowanie udziału w procesie inwestycyjnym właścicieli działki sąsiedniej (lub innych osób posiadających do niej tytuł prawny). Definicja obszaru oddziaływania obiektu jest bezpośrednio funkcjonalnie powiązana z art. 28 ust. 2 P.b. Przepis ten określa kto powinien być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Skoro zatem prawodawca nakazuje domniemać, że usytuowanie budynku w zbliżeniu do granicy działki w sposób, o którym mowa w § 12 ust. 5 rozporządzenia, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływana tego budynku, to uzasadnione jest stanowisko Wojewody, iż w takiej sytuacji powinien znaleźć zastosowanie art. 30 ust. 6 pkt 1 P.b. Zgodnie z tym przepisem Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli: zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Teren na którym znajduje się działka skarżącego jest objęty ustaleniami m.p.z.p. z dnia 27 marca 2013 r.- uchwała Rady G. W.. Zgodnie z § 25. ust. 4 pkt 6 b dla budynków gospodarczych i garażowych - warunki lokalizacji: wolnostojące lub zintegrowane z budynkiem mieszkalnym. Dopuszcza się lokalizację bezpośrednio przy granicy działki z działka sąsiednią. Należy mieć jednak na uwadze, że dopuszczenie sytuowania budynku w granicy wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego samo przez się nie przesądza takiego usytuowania, w każdym przypadku organ udzielający pozwolenia na takie usytuowanie budynku powinien je bowiem ocenić m.in. z wymogami dotyczącymi ochrony interesów osób trzecich. W przypadku lokalizacji budynku w ponadstandardowym zbliżeniu do granicy wymaganie pozwolenia na budowę jest w pełni zasadne. Decyzja Wojewody nie zakazuje Skarżącemu co do zasady budowy obiektu w miejscu jakie skarżący ustalił w zgłoszeniu. Projektowane przez niego zamierzenie - przy założeniu braku innych przeciwwskazań - będzie mogło powstać, lecz nie trybie zgłoszenia, a po wydaniu przez właściwy organ pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 P.b.). Nadto należy nadmienić, iż wyrok z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 689/17, na który powołuje się Skarżący, został uchylony przez NSA wyrokiem z dnia 19 września 2018 r., sygn.. akt II OSK 165/18, a skargę w tamtej sprawie oddalono. Z uwagi na powyższe wskazane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego okazały się niezasadne i z tych przyczyn, Sąd uznał, iż kontrolowana decyzja prawa nie narusza. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w sentencji.