I GSK 598/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Anna Sobińska po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1780/18 w sprawie ze sprzeciwu Zarządcy Masy Sanacyjnej M. Sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej odmowy rozłożenia na raty opłaty za korzystanie ze środowiska postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (sto złotych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1780/18 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 29 marca 2016 r. M. Sp. z.o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w O. (dalej: spółka) wystąpiła z wnioskiem o rozłożenia na raty opłaty za składowanie odpadów i wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza na eksploatowanym składowisku w K. gm. K. za 2015 r. w łącznej wysokości 246 100 zł na 36 równych miesięcznych rat. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Marszałek Województwa M. odmówił Spółce rozłożenia na raty ww. opłaty. Orzekając na skutek odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2018 r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zarządca Masy Sanacyjnej M. Sp. z o.o. z siedzibą w O. wniósł sprzeciw od ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że organ skierował zaskarżoną decyzję do osoby nie będącej stroną w sprawie w związku z czym konieczne stało się stwierdzenie jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej: k.p.a.) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia sprzeciwu oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 64e p.p.s.a. w związku z art. 151 a § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, iż kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznawaniu sprzeciwu nie jest ograniczona jedynie do badania istnienia przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy rozważanie innych kwestii w tym trybie nie jest dopuszczalne, a Sąd rozpoznając sprzeciw nie jest uprawniony do badania innych naruszeń prawa, w tym określonych w art. 156 k.p.a., co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji, w sytuacji gdy Sąd I instancji winien był oddalić sprzeciw albo uwzględniając go, uchylić decyzję kasatoryjną w całości, - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji stwierdzenie nieważności decyzji, przekraczając tym samym granice orzekania określone w art. 64e p.p.s.a. w związku z art. 151a § 1 i 2 p.p.s.a. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie przewidują bowiem możliwości zaskarżenia skargą kasacyjną wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji wydanego w wyniku rozpoznania sprzeciwu od decyzji kasacyjnej wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.s. Jeżeli Sąd I instancji podczas oceny legalności zaskarżonej decyzji dojdzie do przekonania, że decyzja ta narusza prawo, gdyż dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, o których mowa jest w art. 156 § 1 k.p.a., to niewątpliwie zobowiązany jest do wyeliminowania z obrotu prawnego takiej wadliwej decyzji. Nie może jednak uczynić tego poprzez stwierdzenie jej nieważności, gdyż przepisy p.p.s.a. nie przewidują takiej możliwości. Eliminacja z obrotu prawnego takiego indywidualnego aktu administracyjnego winna się odbyć poprzez uchylenie decyzji na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. W myśl bowiem art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (§ 2). Z kolei w § 3 ustawodawca przewidział, że od wyroku, o którym mowa w § 1, nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie. Rozwiązanie takie, umożliwiające zaskarżenie jedynie wyroku niekorzystnego dla strony postępowania – wyroku oddalającego skargę, jest związane z realizacją celu postępowania wywołanego złożonym sprzeciwem, którym jest przyspieszenie procedowania w zakresie decyzji o charakterze wyłącznie procesowym. Warto zauważyć w tym miejscu, że zgodnie z art. 64d § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Prawomocny wyrok Sądu I instancji uchylający zaskarżoną decyzję, bez procedowania odwoławczego, umożliwia zdecydowanie szybsze podjęcie przez organ administracyjny działań zmierzających do prawidłowego załatwienia sprawy. Stwierdzić wobec powyższego należy, że wydanie wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdzającego nieważność decyzji w wyniku rozpoznania przez wojewódzki sąd administracyjny sprzeciwu od decyzji kasacyjnej wykracza poza kompetencyjny zakres procedowania tego sądu przewidziany przez prawodawcę w art. 151a p.p.s.a. Jak wyżej to już zauważono, Sąd I instancji może jedynie decyzję kasacyjną uchylić (art. 151a § 1 p.p.s.a.), albo oddalić skargę (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Ustawodawca wprost postanowił w przywołanym już § 3 art. 151a p.p.s.a., że od wyroku, o którym mowa w § 1, czyli wyroku uchylającego decyzję kasacyjną, nie przysługuje środek odwoławczy. Potwierdzeniem tego stanowiska są dalsze rozwiązania systemowe związane i wprowadzone do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z datą wdrożenia do tego systemu instytucji sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. W myśl bowiem art. 182 § 2a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 182a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalającego sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego konstatacja, że na gruncie obowiązujących przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego w wyniku złożonego sprzeciwu (art. 64a p.p.s.a.) stwierdzającego nieważność decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. skarga kasacyjna nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 180 i 182 a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.