I OSK 2572/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie NSA Monika Nowicka del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 231/18 w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 231/18 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną córką M. J. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła L. J., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj. "art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a." w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i zaaprobowanie stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. i Burmistrza Miasta S., w sytuacji gdy organy te dopuściły się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegającego na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów, sprzecznej z doświadczeniem życiowym oraz na nieprzeprowadzeniu w pełni postępowania dowodowego w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono w szczególności, że organ wydał decyzję odmowną, uzasadniając, że w przedmiotowej sprawie nie została wypełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dalej: u.ś.r.), bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistego wymiaru opieki skarżącej nad córką oraz czasu, w którym jest ona zobowiązana pozostać do dyspozycji córki. Podkreślono, że organy nie zasięgnęły opinii [...] Ośrodka Edukacyjno-Wychowawczego w K., w którym przebywa córka skarżącej. Personel tego ośrodka może zaś jednoznacznie stwierdzić, czy pobyt M. J. w pełni wyłącza opiekę matki nad niepełnosprawną córką. Zwrócono uwagę, że jest to ośrodek feryjny, co oznacza, że każde święta, ferie, weekendy, wakacje i inne dni wolne córka skarżącej spędza w domu rodzinnym. Z uwagi na to, że córka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, w każdym momencie pobytu w ośrodku może być potrzebna pomoc skarżącej. Dodatkowo skarżąca zobowiązana jest do uczestniczenia w zebraniach i szkoleniach organizowanych w ośrodku, które odbywają się w dni powszednie w godzinach porannych. Z uwagi na niepełnosprawność córki, skarżąca bardzo często musi też jeździć na wizyty kontrolne do lekarzy specjalistów do O. Dodatkowo skarżąca w imieniu córki reguluje jej sprawy urzędowe. W ocenie autora skargi kasacyjnej, z tych względów nie sposób porównywać – jak to uczynił Sąd I instancji - opieki rodzica nad dzieckiem zdrowym do opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Wychowanie dziecka niepełnosprawnego jest bowiem bardziej absorbujące, wymaga większego zaangażowania i poświęcenia więcej czasu. Jego zdaniem stan ciągłej gotowości skreśla L. J. w oczach potencjalnego pracodawcy. Pracodawca ten musiałby bowiem zapewnić skarżącej wolne od pracy na okres wakacji szkolnych, ferii, świąt i okresów okołoświątecznych, w czasie choroby córki, na czas wizyt u lekarza, zebrań szkolnych, jak również na każde wezwanie do Ośrodka. Dodatkowo skarżąca musiałaby rozpoczynać pracę w poniedziałek po godz. 9.00, a w każdy piątek kończyć już o godz. 11:00, ponieważ w poniedziałek autobus szkolny odbiera jej córkę między godziną 8:00 a 9:00, a w piątek córka skarżącej kończy zajęcia edukacyjne o godz. 11:00. Co istotne nie zawsze istnieje możliwość przyjazdu autobusu szkolnego z powodu planowanych wyjazdów i przywozów dzieci oraz godzin pracy kierowcy, wówczas zobowiązana jest do tego skarżąca. Ponadto autor skargi kasacyjnej wskazał, że w sprawie nie zaszła negatywna przesłanka przyznania rzeczonego świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r. Z interpretacji tego przepisu wynika bowiem, że jeżeli osoba wymagająca opieki przebywa w specjalnym ośrodku szkolono-wychowawczym do 5 dni tygodniowo, to - przy spełnieniu przesłanek pozytywnych - należy jej się świadczenie pielęgnacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sposób sporządzenia skargi kasacyjnej powoduje konieczność przytoczenia uwag związanych z wymogami dla skargi kasacyjnej przewidzianymi w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.). Godzi się bowiem zauważyć, że rozpoznając skargę kasacyjną – po myśli art. 183 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Przy braku przesłanek nieważnościowych w niniejszej w sprawie, podlegały rozpoznaniu wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt I GSK 934/12, LEX nr 1372091, oraz www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Z punktu widzenia skuteczności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów podkreślenia wymaga, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Warunek przytoczenia podstawy kasacyjnej i jej uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające sąd drugiej instancji do domyślania się, który przepis prawa autor kasacji miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa (por. wyrok NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi kasacyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. W skardze kasacyjnej L. J. powołano jedną podstawę kasacyjną. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono tylko naruszenie przepisów postępowania. Tym niemniej wskazano na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jednak autor skargi kasacyjnej nie zarzuca naruszenia przepisów prawa materialnego lecz wiąże ten przepis z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Skoro autor skargi kasacyjnej nie wskazuje w sformułowanej podstawie kasacyjnej żadnych przepisów prawa materialnego to, nie uzasadnia naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Zatem zarzut naruszenia tego przepisu jest nieskuteczny. Poprawnie sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. należało powiązać z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i wskazać na nieuwzględnienie skargi a nie jej oddalenie, bowiem sąd niezasadnie oddalając skargę mógł naruszyć art. 151 p.p.s.a. W związku z wyżej przedstawionymi uwagami, należy także zauważyć, że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że autor skargi kasacyjnej podważa także niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 1 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednak związanie Sądu kasacyjnego zgłoszoną podstawą kasacyjną czyni bezskuteczne twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, które nie dotyczą naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Oceniając zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw aby uznać je za usprawiedliwione. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w tym, że organy administracji nie przeprowadziły w pełni postępowania dowodowego w celu wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonały dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów sprzecznej z doświadczeniem życiowym. Naczelny Sąd Administracyjny z tym stanowiskiem nie zgadza się, ponieważ Sąd pierwszej instancji trafnie nie dopatrzył się w postępowaniu organów administracji naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego był uzależniony od mających zastosowanie przepisów prawa materialnego. Stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polega zatem na tym, że jest ono adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z którego muszą zrezygnować z uwagi na konieczność sprawowania opieki lub niepodejmowanie zatrudnienia z tego powodu. Przy czym niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych musi mieć charakter całkowity z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia jest opieką stałą lub długotrwałą. Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 17 ust. 1 była pomoc osobom sprawującym długotrwałą opiekę lub niosącym długotrwałą pomoc osobom niepełnosprawnym, które przez tę okoliczność znajdują się w życiowej sytuacji zmuszającej ich do rezygnacji z pracy zarobkowej, pomimo istniejących na rynku pracy miejsc pracy i zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia. W art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca określił okoliczności uniemożliwiające ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego nawet, gdy wnioskujący spełnia wymogi określone w art. 17 ust. 1 omawianej ustawy. W świetle wskazanych regulacji, aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne strona powinna spełniać przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a równocześnie nie mogą zachodzić okoliczności wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wymienione enumeratywnie w art. 17 ust. 5 tej ustawy. W punkcie 2 lit. b art. 17 ust. 5 tej ustawy wskazano negatywną przesłankę nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu. Nie budzi wątpliwości, że przesłanka ta w niniejszej sprawie nie zachodzi. Ustawodawca wprowadził to kryterium, aby bez względu na inne okoliczności, w sytuacji gdy okres pobytu osoby wymagającej opieki w placówce przekracza 5 dni w tygodniu, uznawać, że osoby opiekujące się niepełnosprawnymi mogą podjąć zatrudnienie. Natomiast w sytuacji gdy okres pobytu osoby wymagającej opieki w placówce nie przekracza 5 dni w tygodniu, należy zbadać czy okoliczności pozwalają opiekunowi osoby niepełnosprawnej na kontynuowanie lub podjęcie zatrudnienia. Organy administracji odmówiły przyznania skarżącej kasacyjnie świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ nie spełniała przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych, bowiem zakres i wymiar sprawowanej opieki nad córką nie uniemożliwiał jej podejmowania jakiegokolwiek zatrudnienia. Zatem organy administracji zobowiązane były zebrać w tym zakresie materiał dowodowy i dokonać jego oceny, celem ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie. Przy czym kwestia subsumcji tegoż stanu faktycznego do mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego pozostaje poza kontrolą kasacyjną, bowiem w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia prawa materialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że bezspornie córka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca otrzymywała wcześniej świadczenie pielęgnacyjne. Ale we wrześniu 2017 r. jej córka została umieszczona w [...] Ośrodku Edukacyjno-Wychowawczym w K. i przebywa w internacie Ośrodka od poniedziałku do piątku. Ferie, wakacje, weekendy i święta spędza w domu rodzinnym, gdzie opiekę nad nią sprawuje skarżąca. Ponadto matka odwiedza córkę w Ośrodku (uczestniczy w zebraniach rodziców, imprezach szkolnych, występach), towarzyszy w wizytach u lekarzy. Zaznaczyło, że zdaniem skarżącej pozostaje ona bierna zawodowo w związku z koniecznością pozostawania "w stanie gotowości" ze względu na stan zdrowia córki. Okoliczności te organ ustalił w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy m.in. zaświadczenia, decyzje, opinię i oświadczenia skarżącej. Należy tu zaznaczyć, że organy administracji nie podważały żadnej okoliczności, na którą powoływała się skarżąca. A z jej pism, oświadczeń i wniosków składanych w niniejszej sprawie wynika, że jest osobą bardzo dobrze broniącą swoich praw i praw niepełnosprawnej córki. Organy administracji nie zgodziły się z tym, że w okolicznościach wskazywanych przez skarżącą, niemożliwe jest podjęcie przez nią zatrudnienia. Ta ostatnia kwestia dotyczy zastosowania art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych a nie stosowania zasad prowadzenia postępowania dowodowego wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Z powyższego wynika, że nie sposób zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, iż organy "bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistego wymiaru opieki skarżącej nad córką oraz czasu, w którym jest ona zobowiązana pozostać w dyspozycji córki" wydały decyzje odmowne. Nieopisanie w zaskarżonych decyzjach wszystkich najdrobniejszych szczegółów związanych z opieką skarżącej nad córką a zawartych w materiale dowodowym zebranym w sprawie, nie świadczy o tym, że organy nie brały tych okoliczności pod rozwagę przy ocenie możliwości podjęcia zatrudnienia przez skarżącą. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, bazując na doświadczeniu życiowym sądów, opartym na sprawowaniu opieki nad dziećmi, także nad dziećmi niepełnosprawnymi i na logicznym rozumowaniu, okoliczności ustalone przez organy zaaprobowane przez Sąd pierwszej instancji, oraz te, na które powołano się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wskazują na to, że skarżąca może podjąć zatrudnienie lub inna pracę zarobkową. Stanowiska tego nie mogą zmienić przedłożone w toku postępowania sądowego aktualne opinie Ośrodka Edukacyjno –Wychowawczego, w którym przebywa córka skarżącej. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, nie wynikają z niej bowiem żadne nowe istotne okoliczności faktyczne, np. że dla efektywności działań podejmowanych w tej placówce w stosunku do córki skarżącej, niezbędna jest stała obecność jej matki podczas prowadzonych tam zajęć. Opinia ta potwierdza jedynie ustalenia organów administracji, że skarżąca jest w stałym kontakcie z tym Ośrodkiem, który jest placówka feryjną, i w koniecznych przypadkach na wezwanie Ośrodka zabiera ona córkę do domu także poza dniami wolnymi od nauki. Należy tu podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje ogromu wysiłku i poświęcenia, który skarżąca musi włożyć w wychowanie córek, w tym jednej niepełnosprawnej. Jednak umieszczenie niepełnosprawnej córki w placówce zapewniającej całodobową opiekę od poniedziałku do piątku, znacznie polepszyło jej sytuację w zakresie możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie wykluczają tej możliwości - konieczność opieki nad córką w okresie weekendów, ferii, wakacji i okresów choroby dziecka, oraz obowiązki związane z zebraniami, uroczystościami szkolnymi, zawodami sportowymi. Są to bowiem normalne, typowe obowiązki rodziców, w tym matek i ojców samotnie wychowujących dzieci, którzy tak jak skarżąca borykają się z problemami związanym z pogodzeniem zatrudnienia z koniecznością zapewnienia opieki swoim małoletnim dzieciom. Rodzice wykorzystują urlopy, dni wolne związane z opieką nad dziećmi i zwolnienia lekarskie związane z chorobą dzieci. Wreszcie korzystają z pomocy członków rodziny czy osób trzecich. Dlatego także wyjazdy córki do ośrodka w poniedziałki między 8.00 a 9.00 i jej powroty w piątki już około 12.30 nie stoją na przeszkodzie aby skarżąca podjęła zatrudnienie. Należy bowiem uwzględnić także to, że jak podała skarżąca na rozprawie przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, jej rodzice mieszkają także w S. Okoliczności w których znajduje się skarżąca, wbrew jej twierdzeniom, nie mogą być brane pod uwagę w procesie zatrudnienia i podczas tego zatrudnienia, z uwagi na to, że dochodziłoby do dyskryminacji takich osób jak skarżąca, które zasługują i są objęte szczególną ochrona prawną. Konkludując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, w związku z koniecznością opieki nad córką. Okoliczność pozostawania niepełnosprawnej córki przez znaczną część tygodnia poza faktyczną opieką skarżącej, nie koliduje z możliwością podjęcia zatrudnienia przez skarżącą lub innej pracy zarobkowej. Opiekę nad niepełnosprawną córką skarżącej wykonuje bowiem całodobowo przez 5 dni w tygodniu wyspecjalizowany personel placówki edukacyjno - wychowawczej, w której przebywa córka skarżącej. Podany przez skarżącą czas świadczenia przez nią opieki nad córką, obejmujący w zasadzie jedynie dni wolne od nauki szkolnej i czas choroby córki, nie przekreśla możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Słusznie wskazał tez Sąd pierwszej instancji, że w stanie gotowości do zapewnienia dziecku opieki podczas dni wolnych od nauki i w czasie choroby dziecka pozostaje w szczególności każdy rodzic samotnie wychowujący dziecko w wieku przedszkolnym lub wczesnoszkolnym, co nie jest równoznaczne z niezdolnością tych osób do wykonywania pracy zawodowej. Opieka sprawowana nad córką przez skarżącą, nie jest na tyle absorbująca, że uniemożliwia skarżącej aktywność zawodową, skoro w dniach powszechnych opieka nad jej dzieckiem całodobowo sprawowana jest przez wyspecjalizowana placówkę. Mając na względzie powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.