III SA/Gl 100/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-05-31
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Agata Ćwik-Bury, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady miasta określająca godziny otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, w tym sprzedaży alkoholu, może różnicować podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie handlu alkoholem na podstawie art. XII § 1 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks pracy?Ratio decidendi
Uchwała rady miasta, która na podstawie art. XII § 1 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks pracy różnicuje podmioty prowadzące działalność gospodarczą w zakresie handlu alkoholem poprzez odmienne ustalenie godzin otwierania i zamykania placówek, narusza prawo, ponieważ przepis ten dotyczy regulacji prawa pracy i nie upoważnia do takich różnicowań. W konsekwencji sąd stwierdził nieważność tej części uchwały.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe WAW Sp. z o.o. w Częstochowie zaskarżyło uchwałę Rady Miasta Częstochowy nr 389/XLVI/97 z 27 października 1997 r., która określała godziny otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, w tym sprzedaży alkoholu. Skarżący zarzucił, że uchwała narusza konstytucyjną wolność działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ponieważ wprowadzała zakazy handlu poza określonymi godzinami, które nie mają podstawy ustawowej.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części zawartej w pkt II B. załącznika do uchwały nr 389/XLVI/97 Rady Miasta Częstochowy z 27 października 1997 r. oraz zasądził od Rady Miasta Częstochowy na rzecz strony skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego WAW Sp. z o.o. w Częstochowie na uchwałę Rady Miasta Częstochowy z dnia 27 października 1997 r. nr 389/XLVI/97 w przedmiocie uchwały rady miasta w kwestii czasu pracy placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych oraz zakładów usługowych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części zawartej w pkt II B. załącznika do uchwały nr 389/XLVI/97 Rady Miasta Częstochowy z 27 października 1997 r.; 2) zasądza od Rady Miasta Częstochowy na rzecz strony skarżącej kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta Częstochowa Nr 389/XLVI/97 z 27.10.1997r. w sprawie: zmiany uchwały Nr 117/XIV/95 Rady Miasta Częstochowa z 15 maja 1995r. w sprawie dni i godzin otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych na terenie miasta Częstochowy.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
Pismem z 28.10.2015r. skarżący – Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe WAW Sp. z o.o. w Częstochowie na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z 8.03.1990 r. z późn. zm. (zwanej dalej u.s.g), wezwała Radę Miasta Częstochowa do usunięcia naruszenia prawa zawartego w uchwale Rady Miasta Częstochowa nr 389/XLVI/97 z 27.10.1997r. wraz z Załącznikiem - Zasadami czasu pracy placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych oraz zakładów usługowych, zmieniającej uchwałę Rady Miasta Częstochowa nr 117/XIV/95 z 15.05.1995r. poprzez uchylenie zapisów wprowadzających zakaz prowadzenia handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych poza godzinami określonymi uchwałą.
Z treści załącznika do tej uchwały, stanowiącego "Zasady czasu pracy placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych oraz zakładów usługowych" wynika bowiem, że zasady pracy placówek handlowych z artykułami żywnościowymi i przemysłowymi zastały ukształtowane odmiennie (przewidują możliwość prowadzenia działalności w szerszych godzinach pracy) niż zasady pracy sklepów i stoisk prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) znajdujących się w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych. Wskazano nadto, że określone dni i godziny otwierania i zamykania placówek "traktować należy jako minimum, z wyłączeniem sklepów i stoisk prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) znajdujących się w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych."
Z pkt II.A. "Zasad..." wynika bowiem, że w stosunku do placówek handlowych z artykułami żywnościowymi i przemysłowymi obowiązują godziny handlu:
- w dni powszednie i soboty robocze – co najmniej od 11.00 do 17.00,
- w dni wolne od pracy (oprócz świąt) – co najmniej od 11.00 do 13.00,
- w dniach bezpośrednio poprzedzających Święta Wielkanocne, Bożego Narodzenia oraz Nowy Rok obowiązuje godzina zamknięcia nie wcześniej niż o 15.00.
Natomiast w pkt II.B. "Zasad..." uregulowano, że w stosunku do stoisk prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa) znajdujących się w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych (przy czym wskazano, że pod pojęciem tym rozumie się budynek zawierający więcej niż 4 mieszkania):
- sklepy z artykułami monopolowymi obowiązują godziny otwierania – nie wcześniej niż o 8.00,
- godziny zamykania – nie później niż o 22.00,
- w stoiskach z napojami alkoholowymi znajdujących się w sklepach spożywczych sprzedaż może być prowadzona w godzinach otwarcia sklepu, jednak nie wcześniej jak od godz. 8.00 i nie później jak do godz. 22.00.
Zdaniem wzywającego wskazana uchwała narusza:
- art. 20 i 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2.04.1997r. ,
- art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej z późn. zm. (zwanej dalej u.s.g.) w zw. z art. 46 do 63 u.s.g.,
- art. 40 ust. 1 u.s.g. i art. 41 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 12 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z późn. zm. (zwanej dalej u.w.t.p.a.),
- art. 18 u.s.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. XII § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy zmienionej ustawą z dnia 17.05.1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw,
- art. 32 Konstytucji.
W odpowiedzi na wezwanie, pismem nr BR.0711.6.2015 z 23.11.2015r. Rada Miasta Częstochowa przekazała stronie pismo Prezydenta Częstochowy nr FER-IV.7340.3.50.2015 z 18.11.2015r. dotyczące omawianej kwestii, z którego wynika, że nie podziela on poglądu zawartego w piśmie strony i proponuje pozostawić treść obowiązującej uchwały bez zmian.
Wobec stanowiska Rady Miasta, skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanej uchwały.
Zarzucił jej sprzeczność z prawem powszechnie obowiązującym:
1/ art. 20 i 22 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 02.04.1997r. poprzez wprowadzenie zakazu prowadzenia na obszarze Miasta Częstochowy działalności gospodarczej w zakresie handlu detalicznego poza godzinami określonymi uchwałą, podczas gdy art. 20 Konstytucji gwarantuje ustrój gospodarczy oparty o zasadę wolności prowadzenia działalności gospodarczej, która to wolność zgodnie z treścią art. 22 Konstytucji może doznać ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny,
2/ art. 6 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej z późn. zm. (zwanej dalej u.s.g.) w zw. z art. 46 do 63 u.s.g. poprzez wprowadzenie dalej idących ograniczeń w zakresie handlu napojami alkoholowymi niż wynikające z przepisów rangi ustawy, określających warunki koncesji na sprzedaż alkoholu oraz samej decyzji, którymi organ administracji samorządowej udzielił zezwolenia na handel alkoholem,
3/ art. 40 ust. 1 u.s.g. i art. 41 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 12 ust. 1 i ust.2 ustawy z 26.10.1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z późn. zm. (zwanej dalej u.w.t.p.a.) poprzez przekroczenie kompetencji prawotwórczych Rady Miasta w zakresie, w jakim wskazaną uchwałą wprowadza się zakaz handlu detalicznego, w tym alkoholem, poza godzinami określonymi we wspomnianej uchwale, pomimo iż u.w.t.p.a. zawiera upoważnienie ustawowe do wydania uchwały wyłącznie w zakresie określenia liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% alkoholu oraz zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych,
4/ art. 18 u.s.g. w zw. z art. 40 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. XII § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy zmienionej ustawą z 17.05.1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej uprawniającej do wydania uchwały w tym zakresie, w jakim wskazana uchwała reguluje materię, która nie dotyczy praw i obowiązków pracodawcy i pracowników czyli materii związanej ściśle z prawem pracy, wyłącznie któremu to celowi służyć miała regulacja zawarta w powołanym przepisie. Zamieszczenie w art. XII § 1 Przepisów wprowadzających upoważnienia do stanowienia o czasie otwierania i zamykania placówek handlowych i usługowych przemawia za tym, że jest to przepis należący do prawa pracy i uzupełniający nowo wprowadzony Kodeks pracy, a nie z zakresu regulującego zasady działalności gospodarczej czy zasady sprzedaży alkoholu,
5/ art. 32 Konstytucji poprzez nieuzasadnione uprzywilejowane traktowanie interesów jednostki przy jednoczesnym ograniczeniu praw podmiotów prowadzących działalność handlową usługową i gastronomiczną na terenie Miasta Częstochowy, bez jakiegokolwiek uzasadnienia, co w konsekwencji narusza podstawowe zasady działania organów administracji samorządowej, takie jak bezstronność i działanie na rzecz lokalnej społeczności, w tym przedsiębiorców w rozumieniu ustawy o swobodzie
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że posiada w Częstochowie sklep spożywczo-monopolowy, w którym prowadzi sprzedaż napojów alkoholowych w oparciu o trzy zezwolenia, wydane przez Prezydenta Miasta Częstochowy. W dniu 26.10.2015r. skarżącej spółce doręczono zawiadomienie Prezydenta Miasta Częstochowy z 8.10.2015r. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia w.w. zezwoleń (FER-IV.7340.9.4.2015), w których organ samorządu terytorialnego dopiero pierwszy raz powołał się na treść objętych niniejszą skargą uchwał, wskazując na ewentualne naruszenie, którego miałby się dopuścić wzywający. Przedmiotowe uchwały nie były w żaden sposób sygnalizowane spółce w takcie procesu uzyskiwania zezwoleń na sprzedaż napojami alkoholowymi.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również zagwarantowaną ustawą zasadniczą wolność gospodarczą skarżąca uznała, że uchwała Rady Miasta, jako naruszająca interes prawny wzywającego (poprzez wprowadzenie aktem prawa miejscowego dalszych kryteriów - nieprzewidzianych ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - reglamentuje sprzedaż alkoholu) winna stać się przedmiotem wezwania do zaniechania naruszeń prawa (godzi ona bowiem w interes przedsiębiorcy, wbrew gwarancjom ustawowym). Wskazał, iż Rada Miasta Częstochowy podjęła uchwałę nr 389/XLVI/97 zmieniającą uchwałę Rady Miasta Częstochowy nr 117/XIV/95 z 15.05.1995r. w oparciu o art. XII § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. przepisy wprowadzające Kodeks pracy zmienionej ustawą z 17.05.1990r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw, czyli przepisy dotyczące innej gałęzi prawa - a mianowicie prawa pracy. Przepisy te stanowią pozostałość poprzednio panującego ustroju gospodarczego i ich celem było raczej zapewnienie ochrony pracownikom z jednej strony i regulacja interesów w relacji pracodawca-pracownik, a z drugiej zapewnienie dostępu do usług handlowych czy gastronomicznych poprzez zakreślenie czasu, w których usługi te powinny być dostępne. Podstawą powyższych przepisów były więc zupełnie inne od obecnych warunki społeczno-gospodarcze, z dominującą własnością państwową. Z pewnością natomiast nie miały one doprowadzić do dalszego ograniczenia w handlu napojami alkoholowymi. W przeciwnym bowiem wypadku racjonalny ustawodawca wprowadziłby te zapisy do ustawy, która w całości reguluje normy dotyczące sprzedaży alkoholu. Dla potwierdzenia swego poglądu powołał się na wskazane orzecznictwo sądów administracyjnych. Natomiast te kwestie w zakresie handlu alkoholem, co do których ustawodawca zamierzał przekazać je do kompetencji rady gminy, zostały wyraźnie wskazane w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i jako przykład wskazał art. 12 tej ustawy. Podniósł, że brak jednak wśród przewidzianych tam uprawnień gminy kompetencji do określenia w drodze aktu prawa miejscowego godzin, w których może dochodzić do sprzedaży napojów alkoholowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Stwierdził, że zapis art. XII § 1 przepisów wprowadzających Kodeks pracy jest nadal obowiązujący i przewiduje on, że kompetencja do określania dni, godzin otwierania oraz zamykania placówek... należy do rady gminy. Tym samym sporna uchwała nr 389/XLVI/97 Rady Miasta Częstochowy posiada nadal ważną podstawę prawną i funkcjonuje w aktualnym porządku prawnym. Przedmiotowy przepis ma na celu regulację praw i obowiązków pracodawcy i pracowników, a nie dotyczy interesów konsumentów.
Na rozprawie 31.05.2016r. Spółka podniosła, że przy uzyskiwaniu zezwoleń na sprzedaż alkoholu wymagana była zgoda mieszkańców budynku, w którym sklep się mieści. Sama uchwała nie była umieszczona w BIP, pojawiła się dopiero wówczas, gdy powstała kwestia cofnięcia udzielonych mu zezwoleń. Stwierdził, że w związku z funkcjonowaniem jego sklepu nie ma skarg mieszkańców.
Pełnomocnik Rady Miasta podniósł zaś, że sporna uchwała funkcjonuje od 20 lat i nie była kwestionowana w trybie nadzorczym. Zgoda mieszkańców uzyskiwana jest na etapie ubiegania się o zezwolenie, a uchwała reguluje funkcjonowanie punktu handlowego już po uzyskaniu takiego zezwolenia. Podniosła, że Prezydent Miasta jest zobowiązany do zapewnienia spokoju i zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych mieszkańców i temu również służy ta uchwała. Nadto wskazał, że kwestia wydawania zezwoleń uregulowana jest ustawa "antyalkoholową" i nie ma możliwości zawarcia tam ograniczeń co do czasu pracy, dlatego ta kwestia musi być uregulowana uchwałą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. 2014, poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), kontrola ta obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Wreszcie w oparciu o art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W ocenie Sądu zarzuty strony skarżącej, że uchwała narusza prawo są zasadne.
Na wstępie należy dokonać oceny sprawy z punktu widzenia wartości chronionych Konstytucyjnie, a zatem przez pryzmat Konstytucji.
Według art. 20 Konstytucji społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do 22 Konstytucji ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny.
Należy stwierdzić, że wprowadzone zróżnicowanie skutkuje naruszeniem zasad: wolności działalności gospodarczej, dopuszczalności jej ograniczeń i prawa do równego traktowania w życiu gospodarczym, wyrażonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie budzi wątpliwości, że wolność gospodarcza gwarantowana w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie ma charakteru bezwzględnego, jednak ograniczenie tej wolności może nastąpić tylko w sytuacjach określonych przepisami Konstytucji.
Tym samym zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 20 i 22 Konstytucji.
Dalej wskazać należy, że w myśl art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Zatem podstawę dla uchwalenia aktu prawa miejscowego stanowi ustawa, przy czym przy ustalaniu granic upoważnienia ustawowego niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej lub celowościowej. Przepis wykonawczy może tylko rozwijać lub uzupełniać ustawę i to tylko w takim zakresie, jaki został wskazany w delegacji zawartej samej ustawie. Nie może natomiast regulować kwestii, które przedmiotem ustawy nie były, jako że wówczas traci charakter wykonawczy i staje się źródłem prawa.
Delegację ustawową dla gminy do określenia dni i godzin otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności zawiera art. XII § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Przepisy wprowadzające Kodeks pracy (Dz.U. Nr 24, poz.142). Z powyższego wynika, że przepis ten miał w istocie wykonywać K.p. Natomiast z treści art. 1 K.p. wynika, że określa on prawa i obowiązki pracowników i pracodawców. W dziale VI K.p. zawarta jest m.in. regulacja czasu pracy. Zatem rada gminy ustanawiając w myśl art. XII § 1 Przepisów wprowadzających godziny otwarcia i zamknięcia placówek w nim wymienionych powinna mieć na uwadze, że wydawane przez nią przepisy normują obowiązki pracodawców i pracowników, czyli materię prawa pracy. Tylko temu celowi ma służyć regulacja zawarta w akcie prawa miejscowego podjętym stosownie do art. XII § 1 ustawy Przepisy wprowadzające. Pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie sadów administracyjnych, tak w szczególności wyrok NSA z 2.12.2014r., sygn. akt II GSK 1612/13, wyrok NSA z 404.2008 r., sygn. akt II GSK 477/07, wyrok NSA z 27.03.2014 r., sygn. akt II GSK 86/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezgodna z prawem jest więc uchwała Rady wydana na podstawie art. XII § 1, która ma na celu realizację innych założeń, a odnoszący się do tego zarzut skargi uznać trzeba za zasadny.
Zgodnie z art. XII ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks pracy:
§ 1. Dni i godziny otwierania oraz zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności określa gmina.
§ 2. Winni naruszenia wydanych na podstawie § 1 przepisów o dniach i godzinach otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego, zakładów gastronomicznych i zakładów usługowych dla ludności podlegają karze grzywny do 2.500 złotych. Orzekanie następuje w trybie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Wykładnia językowa powołanego przepisu nie zawiera delegacji do wprowadzenia odmiennych regulacji w stosunku do różnych podmiotów dla realizacji celów ustawy. A takie zróżnicowanie zostało wprowadzone w przypadku badanej uchwały rady Miasta Częstochowa. Różnicuje ona bowiem podmioty prowadzące działalność gospodarczą poprzez odmienne ustalenie godzin otwierania i zamykania placówek handlu detalicznego w stosunku do prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych, jak również te placówki między sobą w zależności od tego, czy są usytuowane w budynkach, gdzie znajdują się co najmniej 4 lokale mieszkalne czy też w innych. Sąd stwierdza, że takiego upoważnienia do różnicowania podmiotów nie daje art. XII § 1 Przepisów wprowadzających Kodeks pracy. Brak jest też innych przepisów mogących stanowić dla Rady Miasta podstawę do odmiennego traktowania placówek handlu detalicznego z uwagi na ich wskazane cechy.
Po wtóre zauważyć należy, że kwestionowana regulacja zawarta w uchwale Nr 389/XLVI/97 jest ponadto sprzeczna z treścią art. 6 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672), który stanowi: "podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach. z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa". I w tym więc zakresie zarzut skargi okazał się zasadny.
Wreszcie podnieść trzeba, że dążenie do zapewnienia porządku publicznego i spokoju w budynkach, w których znajdują się lokale mieszkalne jest niewątpliwie zrozumiałe i zasługujące na aprobatę. Nie można jednak czynić tego za pomocą środków służących innym celom (regulacji stosunków między pracownikami a pracodawcami) oraz niejako prewencyjne, w sytuacji, gdy ta prewencja wkracza w uprawnienia obywateli. Innymi słowy nie można ograniczać prawa przedsiębiorcy do prowadzenia legalnej działalności gospodarczej w trosce o porządek publiczny przy pomocy wadliwych instrumentów prawnych i w sytuacji, gdy do żadnych naruszeń tego porządku jeszcze nie doszło i nie wiadomo, czy w ogóle dojdzie.
Podobne stanowisko wyraził WSA w Krakowie w wyroku z 6.6.2013r, sygn. akt III SA/Kr 1698/12, w którym stwierdził, że "niezgodne z prawem jest ograniczenie w uchwale wydanej na podstawie art. XII § 1 ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks pracy , czasu pracy niektórych placówek ze względu na niebezpieczeństwo zakłócania porządku czy też np. ze względu na chęć ograniczenia dostępności do alkoholu. Tym celom służą bowiem inne instrumenty prawne, za niedopuszczalne należy uznać wykorzystywanie do tego celu upoważnienia z art. XII § 1 ustawy z 1974r."
Pogląd ten Sąd orzekający podziela.
W tym miejscu można wyrazić obawę, czy ograniczenie dostępności alkoholu w legalnie działających punktach nie przyniesie wręcz odwrotnego skutku dla prawa i porządku publicznego, bo może przyczynić się do rozwoju nielegalnych punktów sprzedaży działających poza kontrolą państwa i bez ograniczeń w dostępności do alkoholu dla osób nietrzeźwych czy nieletnich.
Być może ten wzgląd stał się przyczyną, dla której ustawodawca skreślił w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi art. 14 ust. 1 pkt 5 z jej pierwotnego brzmienia. Stosownie do powołanego przepisu zabronione było sprzedawanie, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych w lokalach gastronomicznych i innych miejscach sprzedaży w godzinach od 6 do 13. Przepis ten został uchylony z dniem 30 listopada 1990 r.
Jakakolwiek jednak była przyczyna skreślenia z ustawy wskazanego przepisu uznać należy, że jeśli ustawodawca zrezygnował z reglamentacji godzin sprzedaży alkoholu, to oznacza to, że jego zamiarem było odstąpienie od wprowadzania takich ograniczeń. Nie upoważniono także innych organów do regulacji tej kwestii. Skoro zatem ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi będąca lex specialis w zakresie obrotu alkoholem oraz warunków tego obrotu nie przewiduje reglamentacji godzin sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, a także nie daje upoważnienia do wydawania w tym zakresie aktu podustawowego, to takiej reglamentacji nie należy wprowadzać z ustawy Przepisy wprowadzające Kodeks Pracy, który służy regulacji innych stosunków społecznych.
Konkludując powyższe rozważania, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała narusza prawo w tym zakresie, w jakim różnicuje sytuacje prawną podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie handlu alkoholem. Z tego względu zatem zasadne było stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., ale tylko w tej części, która odnosi się do badanego zagadnienia.
O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło