IV SA/Gl 657/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-12-05
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca wysokość zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach rady i naradach organizowanych przez wójta, uzależniająca obniżenie diety wyłącznie od nieobecności na sesji rady i określająca sposób jej wypłaty, jest zgodna z art. 37b ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca wysokość zryczałtowanych diet dla sołtysów, która uzależnia obniżenie diety wyłącznie od nieobecności na sesji rady, nie określając innych przypadków niewykonywania funkcji przez sołtysa, oraz regulująca sposób wypłaty diet i wskazująca konkretnego pracownika odpowiedzialnego za przygotowanie list obecności, jest sprzeczna z art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten upoważnia radę gminy do ustanowienia zasad przyznawania diet i zwrotu kosztów podróży służbowej, co obejmuje określenie kiedy, za co i w jakiej wysokości dieta przysługuje, ale nie pozwala na określanie sposobu wypłaty ani wskazywanie konkretnych pracowników odpowiedzialnych za organizację pracy urzędu.Stan faktyczny
Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Gminy K. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów, zarzucając jej sprzeczność z art. 37b ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda wskazał, że uchwała nie określała zasad przyznawania diet w sposób kompleksowy, uzależniając obniżenie diety jedynie od nieobecności na sesji rady i regulując sposób jej wypłaty. Wójt Gminy K. wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała mieści się w granicach uprawnień rady gminy. Sąd rozpoznał sprawę na rozprawie.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niezgodność z prawem uchwały Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizacyjnych przez Wójta stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Wojewoda Śląski wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta, jako sprzecznej z art. 37b ustawy o samorządzie gminnym, zwanej dalej również ustawą.
W uzasadnieniu wskazał, że na sesji w dniu 12 maja 2016 r. Rada Gminy K. przyjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta. Zgodnie z powołaną w podstawie prawnej uchwały normą prawną art. 37b ust. 1 ustawy, Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.
Organ nadzoru podniósł, że przyznanie diety pełni funkcję rekompensaty poniesionych kosztów związanych z wykonywaniem danej funkcji oraz ewentualnie utraconych dochodów, jakie dana osoba mogłaby uzyskać np. z wykonywanej pracy zawodowej bądź prowadzonej działalności gospodarczej, gdyby nie wykonywała czynności związanych z pełnieniem funkcji. Na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 37b ustawy rada gminy powinna zatem określić zasady, na jakich osobom pełniącym ww. funkcje przysługują diety i zwrot kosztów podróży służbowej, a więc na przykład określić te czynności funkcyjne, za które dieta przysługuje. Organ podkreślił, że w użytym w art. 37b ustawy pojęciu "zasady" mieści się tryb rozliczeń diet i kosztów podróży. W uchwale powinna być również uregulowana sytuacja, gdy przewodniczący organu wykonawczego przez dłuższy okres nie wykonuje obowiązków wynikających z pełnionej funkcji, czyli nie poniósł żadnych kosztów (tak: Tomasz Lewandowski, Jednostki pomocnicze gminy, LEX, wydanie 2013, uwaga nr 4, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 lutego 2008 roku, sygn. akt: II SA/Op 569/07, LEX nr 506841). Rada gminy powinna uchwalić zasady, w ramach których określone zostanie: kiedy, za co i w jakiej wysokości będzie przysługiwała sołtysom dieta i zwrot kosztów podróży służbowej. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 11 października 2012 roku, sygn. akt: II SA/Op 387/12, LEX nr 1234440: brak w uchwale zasad dotyczących ustalenia wysokości diet powoduje, że mają one charakter ryczałtu miesięcznego. Ustalona w stałej kwocie dieta w formie ryczałtu miesięcznego traci charakter rekompensacyjny, a przyjmuje charakter stałego, miesięcznego wynagrodzenia, niezależnego od kosztów związanych z pełnieniem funkcji.
Organ nadzoru wskazał, że Rada Gminy K. w § 1 niniejszej uchwały ustaliła z dniem 1 czerwca 2016 r. diety dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy, naradach organizowanych przez Wójta w wysokości 170 złotych miesięcznie. W § 2 uchwały Rada określiła, że diety sołtysów ulegają zmniejszeniu w okresie 1 miesiąca o 25% kwoty diety, o której mowa w § 1 uchwały za każdą nieobecność na posiedzeniu sesji Rady. W § 3 uchwały Rada postanowiła, że wypłaty diet odbywają się na podstawie listy obecności przygotowanej przez referenta ds. obsługi Rady Gminy na sesji Rady podpisanej przez Przewodniczącego Rady lub upoważnionego Wiceprzewodniczącego Rady Gminy. Natomiast w § 4 uchwały Rada zadecydowała, że w przypadku, gdy sołtys nie może uczestniczyć w posiedzeniach rady w okresie co najmniej pełnego miesiąca dieta za taki okres nie będzie wypłacona. Jednakże na sesji w dniu [...] r. Rada Gminy K. uchwałą Nr [...] dokonała zmiany przedmiotowej uchwały poprzez uchylenie § 4 uchwały.
Zdaniem organu nadzoru Rada określając w treści niniejszej uchwały wysokość diet przysługujących sołtysom, uczyniła to w sposób sprzeczny z powołanym wyżej przepisem ustawy. Rada postanowiła przyznać diety dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta w wysokości 170 zł miesięcznie, a obniżenie tej diety następuje wyłącznie w razie nieobecności sołtysa na sesji rady gminy. Rada Gminy K. nie określiła innych przypadków obniżania wysokości przysługującej diety w razie niewykonywania czynności przez sołtysa. Z takiego postanowienia kwestionowanej uchwały (§ 2 uchwały) wynika, że sołtysi nie będą mieli prawa do pełnej wysokości diety, jeżeli nie będą brali udziału w posiedzeniach Rady Gminy. Natomiast oprócz sytuacji nieobecności na sesji rady gminy dieta sołtysów nie ulegnie zmniejszeniu, pomimo niewykonywania innych obowiązków. W uchwale nie zawarto bowiem unormowań, które określiłyby, kiedy dieta nie będzie przysługiwała (bądź nastąpi zwrot pobranej diety) w sytuacji, gdy sołtys nie wykonuje swojej funkcji przez dłuższy czas. Takie stanowisko Rady jest sprzeczne z normą kompetencyjną art. 37b ust. 1 ustawy. Swoboda organu gminy w kształtowaniu wysokości należnej sołtysowi diety w tym zakresie musi uwzględniać, że uczestniczenie przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej (sołtysa) w pracach rady gminy, w tym udział w sesjach rady gminy jest jego prawem, a nie obowiązkiem, co wynika z treści art. 37a ustawy. Trzeba również zauważyć, że możliwe są biorąc pod uwagę brzmienie art 20 ust. 1 ustawy - sytuacje, że w danym miesiącu kalendarzowym sesja Rady w ogóle nie zostanie zaplanowana i się nie odbędzie. Wówczas brak będzie podstaw do wypłaty sołtysom diet, mimo że realizowali swoje obowiązki (zamiarem Rady było bowiem, by podstawą do wypłaty diet była lista obecności na sesji - § 3 uchwały).
Podkreślić należy, że uprawnienie rady gminy do przyznawania diet sołtysom nie może odbywać się na jakichkolwiek zasadach, lecz jedynie takich, które respektują obowiązujące prawo. Samodzielność podejmowania decyzji przez organy samorządu terytorialnego nie jest bowiem tożsama z dowolnością podejmowanych przez nie działań. Regulując przedmiotową materię, rada winna zatem działać w zgodzie z aktualnym porządkiem prawym.
Ponadto zdaniem organu nadzoru treść § 3 przedmiotowej uchwały nie mieści się w delegacji określonej treścią art. 37b ust. 1 ustawy. Rada uprawniona jest bowiem jedynie do określenia zasad, na jakich diety będą sołtysom przysługiwały, a nie do określenia sposobu ich wypłacania. Ponadto Rada nie jest upoważniona do wskazywania konkretnego pracownika (stanowiska) odpowiedzialnego za przygotowanie list obecności sołtysów na sesji Rady Gminy. Organizacja pracy Urzędu Gminy należy do zadań Wójta, który - zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy - jest jego kierownikiem.
W podsumowaniu organ nadzoru podniósł, że Rada Gminy K., określając w kwestionowanej uchwale wysokość diet dla przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych (sołtysów) niezależnie od tego, czy faktycznie osoby te wykonują swoje czynności, czy też nie (np. wskutek choroby, długotrwałego wyjazdu itp.), istotnie naruszyła prawo.
W świetle powyższego stwierdził, że uchwała Nr [...] Rady Gminy K. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta, jest sprzeczna z prawem, co czyni wniesienie skargi w pełni uzasadnionym i koniecznym.
Organ dodał, że uchwała Nr [...] Rady Gminy K. została uchylona przez Radę przepisem § 4 uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] roku w sprawie ustanowienia zasad przyznawania sołtysom diet i zwrotu kosztów podróży służbowej. Jednakże Wojewoda Śląski, rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z dnia [...] r. stwierdził jej nieważność w całości, jako sprzecznej z art. 37b ust. 1 ustawy. Akt nadzoru, wobec niewniesienia przez gminę skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stał się prawomocny.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] r. Rada Gminy K. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta.
Podniósł, że w treści § 1 zaskarżonej uchwały, Rada Gminy K. przyjęła, że sołtysom przysługuje dieta w wysokości 170,00 zł za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta. W § 2 ustalono, że dieta określona w § 1 ulega zmniejszeniu w okresie 1 miesiąca o 25%, za każdą nieobecność na posiedzeniu sesji Rady (§ 2).
Następnie Wójt Gminy K. wskazał, że w jego ocenie zarzuty organu nadzoru są nieuzasadnione, a zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Podkreślił, że zgodnie z art. 37b ust. 1 u.s.g. Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.
Podniósł, że w tym przepisie nie wskazano, jakie konkretnie zasady powinna ustalić rada gminy, a więc pozostawiono te kwestie uznaniu rady. W konsekwencji brak sztywnych ram w zakresie ustalania zasad, na jakich sołtysom będzie przysługiwała dieta, pozwala przyjąć regulacje prawne (rozwiązania) dotyczące diet sołtysów, które najlepiej będą dostosowane do własnych, miejscowych warunków. Wskazał, że w sformułowaniu "ustanowić zasady", mieści się zarówno prawo rady do przyznania diety sołtysom, ustalenia jej wysokości, dookreślenia sytuacji uprawniających do jej uzyskania oraz wskazania sytuacji ograniczających jej wysokość. Wskazał, że zaskarżona uchwała zawiera wszystkie wymagane elementy, a rada gminy mogła uzależnić przyznanie diety od udziału sołtysa w sesjach rady gminy, gdyż wynika to z nieobowiązkowego charakteru diety oraz braku obowiązku uczestnictwa w sesjach rady gminy. Dodał, że w doktrynie wskazuje się, że na gruncie art. 37b u.s.g. istnieje możliwość różnicowania wysokości diety w zależności od funkcji pełnionej w organach danej jednostki lub od uczestnictwa w posiedzeniach rady lub komisji (tak M. Augustyniak (w.:) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, pod red B. Dolnickiego, LEX, komentarz do art. 37b, teza nr 4). Powyższe potwierdza także aktualne orzecznictwo - wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 25-08-2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1701/15, gdzie Sąd wskazał, że za dozwolone uznać należy ustalenie zasady przyznania diety sołtysowi z tytułu uczestnictwa w posiedzeniach rady, czy wyrok NSA z dnia 7-11-2017 r., sygn. akt II OSK 2794/16.
Wójt Gminy podniósł, że w związku ze stanowiskiem zawartym w uzasadnieniu w/w wyroku oraz biorąc pod uwagę treść art. 37b ust. 1 w zw. z art. 37a u.s.g., uznać należy, iż dieta sołtysa niewątpliwie stanowi ekwiwalent za czas poświęcony na działalność w organach gminy, tj. uczestnictwo w sesjach rady i ponoszone z tym wydatki. Tym samym dieta ustalana na podstawie art. 37b u.s.g., powinna obejmować przede wszystkim pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w pracach rady gminy. Organ dodał, że konsekwencją przyjęcia przez Radę Gminy K. zasady o przyznaniu sołtysom diety z tytułu uczestnictwa w posiedzeniach rady gminy, było przyjęcie zasady potrącania kwoty 25% diety tylko w przypadku nieobecności na posiedzeniu rady, tj. obniżenie diety wyłącznie w przypadku nieobecności na posiedzeniu rady. Dlatego też kryteria decydujące o prawie do diety i jej obniżeniu, określone w zaskarżonej uchwale, stanowią kompleksową regulację, która mieści się w granicach wyznaczonych treścią art. 37b ust. 1 u.s.g., tj. w ustawowym pojęciu "stanowienia zasad, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej przysługuje dieta" i są przejawem realizowania przez Radę samodzielności jednostki samorządu terytorialnego gwarantowanej przez Konstytucję RP. Tym samym zaskarżona uchwała wobec określenia zasad dotyczących wysokości diet, nie utraciła charakteru rekompensacyjnego. Regulacje zawarte w zaskarżonej uchwale są zgodne z definicją diety. Organ Gminy wskazał na marginesie, że diety parlamentarzystów, które służą pokryciu kosztów związanych z wydatkami poniesionymi w związku z wykonywaniem mandatu na terenie kraju, określone są w wysokości zryczałtowanej i nie ulegają zmniejszeniu w przypadku niewykonywania czynności parlamentarzysty przez dłuższy okres czasu (art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 09-05-1998 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora).
W końcowej części odpowiedzi na skargę organ gminy podniósł, że z uwagi na powyższe, niezasadny jest zarzut skarżącego w zakresie braku uregulowania w zaskarżonej uchwale innych przypadków obniżenia wysokości przysługującej diety w razie niewykonywania czynności przez sołtysa przez dłuższy czas. Następnie wskazał, że skargę należy uznać za zasadną w zakresie zarzutu naruszenia art. 37b ust. 1 u.s.g., poprzez uregulowanie zawarte w § 3 uchwały tj. określenie sposobu wypłacania diet oraz wskazanie konkretnego pracownika (stanowiska) odpowiedzialnego za przygotowanie list obecności sołtysów. Dodał, że Rada Gminy we własnym zakresie usunie nieprawidłowości wskazane w skardze Wojewody i w tym celu na najbliższej sesji, podejmie uchwałę zmieniającą z uwzględnieniem nieprawidłowości wskazanych przez Wojewodę.
Rada Gminy K. w § 4 uchwały nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustanowienia zasad przyznawania sołtysom diet i zwrotu kosztów podróży służbowej, przyjęła, że zaskarżona uchwała traci moc z dniem 1 stycznia 2019 r.
Na rozprawie pełnomocnik Wójta Gminy K. wniósł o oddalenie skargi z wyjątkiem dotyczącym § 3 zaskarżonej uchwały, co do którego podniósł, że podzielił pogląd Wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kryterium sprawowania tej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Zakres działań administracji publicznej objętych kontrolą sądów administracyjnych wyznaczony został w treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. W art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy, wymienione zostały akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Zgodnie zaś z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 ze zm., zwanej dalej również usg), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Z kolei z art. 93 ust. 1 usg wynika, że organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 tej ustawy. Jednak w tym przypadku może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Natomiast według art. 94 ust. 1 usg, nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.
Na podstawie art. 94 ust. 2 tej ustawy, jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem.
W przedmiotowej sprawie Wojewoda Śląski wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem, uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] r. w sprawie określenia wysokości zryczałtowanych diet dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta, jako sprzecznej z art. 37b ustawy o samorządzie gminnym.
Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie ze wskazanym w podstawie prawnej uchwały art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.
Na podstawie cytowanego przepisu, Rada gminy jest więc uprawniona do podjęcia uchwały, w której zostaną ustalone zasady, w ramach których określone zostanie kiedy, za co i w jakiej wysokości będzie przysługiwała sołtysom dieta i zwrot kosztów podróży służbowej.
Zasadnie zatem wskazał w skardze organ nadzoru, cytując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 października 2012 roku, sygn. akt: II SA/Op 387/12, LEX nr 1234440, że brak w uchwale zasad dotyczących ustalenia wysokości diet powoduje, że mają one charakter ryczałtu miesięcznego. Ustalona w stałej kwocie dieta w formie ryczałtu miesięcznego traci charakter rekompensacyjny, a przyjmuje charakter stałego, miesięcznego wynagrodzenia, niezależnego od kosztów związanych z pełnieniem funkcji.
Rada Gminy K. w § 1 zaskarżonej uchwały ustaliła z dniem 1 czerwca 2016 r. diety dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy, naradach organizowanych przez Wójta w wysokości 170 złotych miesięcznie. W § 2 uchwały Rada określiła, że diety sołtysów ulegają zmniejszeniu w okresie 1 miesiąca o 25% kwoty diety, o której mowa w § 1, za każdą nieobecność na posiedzeniu sesji Rady.
Zasługiwał zatem na uwzględnienie zarzut organu nadzoru, że Rada Gminy K., określając w treści niniejszej uchwały wysokość diet przysługujących sołtysom, uczyniła to w sposób sprzeczny z przytoczonym wyżej przepisem ustawy.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że przyjęte w przedmiotowej uchwale określenie wysokości diety dla sołtysów za udział w posiedzeniach Rady Gminy i naradach organizowanych przez Wójta, ma charakter ryczałtu miesięcznego. Uregulowanie w § 2 uchwały zawiera zaś odniesienie do kwoty ryczałtu określonej w § 1, gdyż dotyczy obniżenia o 25% kwoty ryczałtu, w razie nieobecności sołtysa na sesji rady gminy. Z tego powodu, do uregulowania zawartego w § 2 uchwały również odnosi się zarzut naruszenia art. 37b ust. 1 usg. Na podstawie tego przepisu Rada gminy została bowiem upoważniona do ustanowienia zasad, na jakich wymienionym podmiotom będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej, czyli takich regulacji, w ramach których określone zostanie: kiedy, za co i w jakiej wysokości będzie przysługiwała sołtysom dieta i zwrot kosztów podróży służbowej. Poza tym – jak trafnie zarzucił organ nadzoru - według § 2 uchwały, obniżenie diety następuje wyłącznie w razie nieobecności sołtysa na sesji rady gminy, a zatem nie określono innych przypadków obniżenia wysokości diety w razie niewykonywania czynności przez sołtysa. Zasadnie przy tym organ nadzoru podniósł, że z takiego postanowienia kwestionowanej uchwały (§ 2) wynika, że oprócz sytuacji nieobecności na sesji rady gminy dieta sołtysów nie ulegnie zmniejszeniu, pomimo niewykonywania innych obowiązków. W uchwale nie zawarto unormowań, które określiłyby, kiedy dieta nie będzie przysługiwała (bądź nastąpi zwrot pobranej diety) w sytuacji, gdy sołtys nie wykonuje swojej funkcji przez dłuższy czas.
Ponadto w § 3 zaskarżonej uchwały Rada Gminy K. postanowiła, że wypłaty diet odbywają się na podstawie listy obecności przygotowanej przez referenta ds. obsługi Rady Gminy na sesji Rady podpisanej przez Przewodniczącego Rady lub upoważnionego Wiceprzewodniczącego Rady Gminy. W powyższym zakresie uznać należało zasadność zarzutu organu nadzoru, według którego treść § 3 przedmiotowej uchwały nie mieści się w delegacji określonej treścią art. 37b ust. 1 ustawy. Rada uprawniona jest bowiem jedynie do określenia zasad, na jakich diety będą sołtysom przysługiwały, a nie do określenia sposobu ich wypłacania. Ponadto Rada nie jest upoważniona do wskazywania konkretnego pracownika (stanowiska) odpowiedzialnego za przygotowanie list obecności sołtysów na sesji Rady Gminy. Organizacja pracy Urzędu Gminy należy do zadań Wójta, który - zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym - jest jego kierownikiem.
Podkreślenia przy tym wymaga, że w zakresie tego zarzutu organ Gminy uznał zasadność skargi, wskazując, że doszło do naruszenia art. 37b ust. 1 u.s.g., poprzez określenie sposobu wypłacania diet oraz wskazanie konkretnego pracownika (stanowiska) odpowiedzialnego za przygotowanie list obecności sołtysów.
Dodać należało, że Rada Gminy K. uchwałą Nr [...] z dnia [‘...] r. uchyliła § 4 zaskarżonej uchwały. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zgodności z prawem, dotyczyła zaskarżonej uchwały według jej stanu obowiązującego na dzień wydania niniejszego wyroku.
W podsumowaniu stwierdzić należało, że zaskarżona uchwała Rady Gminy K. została wydana z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 37b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 7 Konstytucji RP wprowadzającym nakaz działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Wobec tego – zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 94 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło