VI SA/Wa 504/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-13
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Magdalena Maliszewska, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może zostać nałożona na przewoźnika, jeśli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową, mimo że masa całkowita pojazdu nie została przekroczona?Ratio decidendi
Przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową pojazdu nienormatywnego, nawet przy nieprzekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (odpowiedzialność za skutek), a nie oparty na winie. Przewoźnik może uwolnić się od odpowiedzialności tylko w ściśle określonych przypadkach, wykazując, że dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, co w niniejszej sprawie nie zostało udowodnione.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 5.000 zł. Kara została nałożona za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, co stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową (10,8 t zamiast 10 t na drodze krajowej o dopuszczalnym nacisku do 10 t). Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, powołując się m.in. na wytyczne GITD z 2015 r. i twierdząc, że dochował należytej staranności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant p. o. ref. staż. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] września 2017 r., która nałożono na S. K. (dalej skarżący,strona) karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych.
Jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji wskazano art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i pkt 4 oraz art. 140aa ust. 1 i 3 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), dalej p.r.d., a także art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.), dalej u.d.p.
Podstawą faktyczną wydania zaskarżonej decyzji było wykonywanie przez skarżącego przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii IV, w pozostałych przypadkach. Naruszenie to stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] sierpnia 2017 r. podczas kontroli drogowej przeprowadzonej w miejscowości [...], Droga Krajowa nr [...], został zatrzymany do kontroli ciągnik samochodowy [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą [...] o nr rej, [...], którym kierował Pan M. L. Kierowca wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy ładunku nawóz w big-bagach (ładunek podzielny) z [...] do Niemiec.
Z zapisów protokołu wynika, że pojazd wraz z ładunkiem poddano ważeniu na legalizowanych wagach przenośnych o nr fabrycznych 856713/856474. W wyniku ważenia stwierdzono, iż nacisk na pojedynczą oś napędową wyniósł 10,8 t (odejmując 2% i zaokrąglając do 0,1 t w górę) i przekraczał o 0,8 t od dopuszczalnego nacisku 10 ton. Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego. Na podstawie wyniku pomiaru nacisku na oś napędową, w ocenie organu kierowca zobowiązany był do okazania w niniejszym przypadku zezwolenia kat, IV.
W tym stanie rzeczy WITD z urzędu wszczął wobec skarżącego, jako przewoźnika, postępowanie w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej za stwierdzone w czasie kontroli naruszenie. Jednocześnie pouczył go o przysługujących mu prawach oraz wezwał do przedstawienia wszelkich dowodów, wskazujących na zaistnienie w tej sprawie okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d.
Ostatecznie - po przeprowadzeniu postępowania, WITD nałożył na skarżącego karę 5.000 złotych, gdyż uznał, że w niniejszym stanie faktycznym karę taką należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii IV, które stosownie do lp. 4 załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym jest wydawane na przejazd pojazdu:
a) o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej,
b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,
c) o długości nieprzekraczającej:
- 15 m dla pojedynczego pojazdu,
- 23 m dla zespołu pojazdów,
- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,
d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,
e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.
Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art, 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 5000 zł za brak zezwolenia kategorii III-IV.
Skarżący w złożonym w terminie odwołaniu podnosił, iż zgodnie ze stanowiskiem GITD organ kontrolujący powinien odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Zaznaczył, że przedmiotowy przejazd spełniał wszystkie przesłanki zawarte w piśmie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 października 2015 r. Dalej strona podnosiła również naruszenie przepisów dyrektywy Rady nr 96/53/WE. Stwierdzony podczas pomiarów nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu nie przekraczał 11,5 t, a trasa przejazdu związana była z rozładunkiem/załadunkiem towaru podlegającego przewozowi międzynarodowemu. Ponadto strona podnosiła, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a także nie miała wpływu na powstanie naruszenia. Pełnomocnik strony zarzucił również naruszenie przez organ I instancji art. 8 kpa poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów Państwa. Wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji.
Pełnomocnik strony pismem z dnia 17 października 2017 r. uzupełnił odwołanie wskazując, iż załadunku towaru na naczepie dokonał załadowca, nadawca ładunku, a kierowca nie miał żadnego wpływu na rozmieszczenie ładunku na naczepie. Natomiast z masy ładunku nie Wynikało, by była przekroczona dopuszczalna masa nacisku na którąkolwiek oś pojazdu.
GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na wstępie wyjaśnił czym jest pojazd nienormatywny (art. 2 ust. 35 a p.r.d.) oraz że przejazd takiego pojazdu jest dozwolony pod warunkiem uzyskania stosownego zezwolenia oraz przestrzegania warunków w tym zezwoleniu określonych (art. 64 ust. 1 p.r.d.). Za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub niegodnie z jego warunkami m.in. na podmiot wykonujący przejazd – przewoźnika, nakłada się zaś karę pieniężną (art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 p.r.d.). Droga, na której został zatrzymany skontrolowany pojazd (droga krajowa [...]), została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
W niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona za stwierdzone naruszenie norm dotyczących dopuszczalnych nacisków osi. Naruszenie takie jest odrębną kategorią prawną naruszeń, gdyż możliwe jest przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu przy jednoczesnym nieprzekroczeniu dopuszczalnej ładowności pojazdu i dopuszczalnej / rzeczywistej masy całkowitej (DMC/RMC). Ustawodawca uznał jednak, że największe spustoszenie na drogach czynią pojazdy o niewłaściwym, nierównomiernym rozłożeniu ładunku na poszczególne osie. Decydującym czynnikiem oceny normatywności pojazdu są więc w istocie naciski wywierane na poszczególne osie pojazdu. Nawet jeśli masa załadowanego pojazdu nie przekroczy dopuszczalnej masy całkowitej, a ładunek będzie niewłaściwie rozmieszczony i zabezpieczony przed przemieszczaniem, to może okazać się, że na którejkolwiek z osi zostanie przekroczony dopuszczalny nacisk, a to skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
Organ wyjaśnił ,że podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Stwierdzony nacisk wynosił 10,8 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 0,8 t. Zatrzymanie pojazdu nastąpiło w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...], która w tej miejscowości została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Zdaniem GITD strona niniejszego postępowania została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. jest nią podmiot wykonujący przejazd, czyli skarżący. Także miejsce ważenia i użyte w czasie kontroli wagi legitymowało się w dniu kontroli odpowiednio protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów oraz ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowy Urzędu Miar w P. z datą ważności dla wagi nr 856713 do dnia 30 listopada 2018 r. oraz dla wagi nr 856474 do dnia 30 września 2017 r.
Organ odwoławczy ustalił, że powyższe dokumenty zostały okazane skarżącemu w czasie kontroli - przed dokonaniem ważenia, i że został on poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. W związku z powyższym stwierdził, że WITD zasadnie – w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, nałożył na skarżącego 5.000 złotych kary, czyniąc to w oparciu o art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d.
Odnosząc się do przywołanego przez skarżącego w odwołaniu pisma z 30 października 2015 r. GITD stwierdził, że Dyrektywa nr 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r., zmieniona Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady nie nakłada na Kraje Członkowskie obowiązku, aby wszystkie drogi miały na ich terenach nośność 11,5 t. Podał jednocześnie, że wszystkie nowe inwestycje drogowe w Polsce spełniają wymóg nośności wynoszącej 11,5 t na pojedynczą oś napędową pojazdu. W krajach UE nie wszystkie drogi mają ww. nośność do 11,5 t i dlatego ruch po nich jest możliwy na podstawie odpowiednich zezwoleń. W ocenie organu dyrektywa 96/53/WE nie obliguje państw członkowskich UE do budowy wszystkich dróg publicznych o dopuszczalnej nośności 11,5 t na oś. Na drogach, na których w Polsce odbywa się ruch międzynarodowy, dopuszczalna nośność dróg wynosi 11,5 t na oś, Tym samym spełnione są wymagania art. 3 ust. 1 tiret pierwsze, dyrektywy 96/53/WE w związku z załącznikiem I tej dyrektywy.
Organ podkreślił, iż wytyczne z 30 października 2015 r. zostały odwołane w związku z pismem Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa nr [...] z dnia 5 kwietnia 2016 r., w którym ministerstwo uznało je za niezgodne ze stanowiskiem rządu Rzeczpospolitej Polskiej.
Ponownie rozpoznając sprawę GITD nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia niniejszego postępowania na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d., gdyż w jego ocenie skarżący nie dostarczył takich dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jego odpowiedzialności za brak ww. zezwolenia w oparciu o tą regulację.
Co do "należytej staranności", czy "braku wpływu" stwierdził, że skarżący nie podjął żadnych środków, aby pojazd nie był nienormatywny.
Zdaniem organu odwoławczego wskazana w zebranym materiale dowodowym okoliczność popełnienia zarzucanego skarżącemu naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, była okolicznością, na którą miał on wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochował należytej staranności w jego realizacji.
Skarżący S. K. nie zgadzając się z decyzją GITD i terminie zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
- art 2 ust. 35 a p.r.d. poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego Organ administracji uznał, że zestaw pojazdów Skarżącego stanowił pojazd nienormatywny, a zatem że naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych , lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy, podczas gdy zestaw pojazdów Skarżącego nie spełniał przedmiotowych kryteriów,
- art. 64 ust. 1, 2 p.r.d. poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego Organ administracji uznał, że zestaw pojazdów Skarżącego powinien posiadać zezwolenie przewidziane w treści powołanego przepisu, podczas gdy Skarżący wykazał, że spełnił warunki, które umożliwiały odstąpienie od wymogu posiadania zezwolenia,
- art. 64 c p.r.d. poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego Organ administracji uznał, że zestaw pojazdów Skarżącego powinien posiadać zezwolenie przewidziane w treści powołanego przepisu, podczas gdy Skarżący wykazał, że spełnił warunki, które umożliwiały odstąpienie od wymogu posiadania zezwolenia,
- art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1 i 2 p.r.d. poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego Organ administracji uznał, że karę pieniężną nałożyć należy na Skarżącego jako podmiot wykonujący przejazd, chociaż materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie wskazuje w sposób jednoznaczny, iż karę pieniężną, jeżeli uznać za zasadne w ogóle jej nałożenie, należałoby nałożyć na nadawcę,
- art. 41 u.d.p., poprzez ich niewłaściwą interpretację i niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego Organ administracji uznał, że zestaw pojazdów Skarżącego powinien posiadać zezwolenie przewidziane w treści powołanego przepisu, podczas gdy Skarżący wykazał, że spełnił warunki, które umożliwiały odstąpienie od wymogu posiadania zezwolenia, i umożliwiały po drodze numer [...].
Mając na uwadze powyższe naruszenia wnosił o:
1) zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez uchylenie w całości decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r.
ewentualnie wnosił o:
2) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Organowi administracji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty uwypuklając kwestie związane z wytycznymi wydanymi w dniu 30 października 2015 r. przez GITD. wskazał ,że spełnia przesłanki zawarte w wytycznych i w zw. z tym dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem.
W podpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym, jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz.U.2016.718 j.t.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie dopatrzył się po stronie organu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na ostateczną treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie to stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej. Przebieg kontroli utrwalono protokołem. Z zapisów tego dokumentu wynika, że w wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu – ciągnik z naczepą stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 10,8 t, co po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę dało przekroczenie o 0,8 t, tj.
Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości i podziela stanowisko organu, że cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych i była dokonana przez kompetentne organy, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.
Podczas ważenia zastosowano współczynnik korygujący 2%, zaokrąglając wynik do 0,1 t w górę. Do kontroli nacisków osi pojazdu wykorzystano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II , które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami zgodności. W wyroku z dnia 17 marca 2015 r. o sygn. akt II GSK 1781/14 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że nieautomatyczne wagi elektroniczne typu SAW 10C/II mogą służyć zarówno do ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, jak i pomiaru nacisku osi (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że ważenie odbyło się zgodnie z instrukcją wag. Również miejsce do ważenia oraz przyrządy do pomiaru innych parametrów pojazdu legitymowały się odpowiednimi świadectwami, co zostało opisane w zaskarżonej decyzji. Droga, na której został zatrzymany skontrolowany pojazd (droga krajowa), została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t.
Niewątpliwie podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś, co wymagało od przewoźnika posiadania zezwolenia kategorii IV na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. Taka sytuacja uprawniała organ do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł.
Podkreślić należy, że odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych norm jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Odpowiedzialność ta nie jest oparta na zasadzie winy, a zatem sam wynik ważenia, potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych, wystarcza do nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnych parametrów nie podlega uznaniu administracyjnemu, co oznacza, że organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II GSK 140/15 odpowiedzialność za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, ma charakter kaskadowy. Z podmiotowego punktu widzenia możliwa jest więc odpowiedzialność nawet wszystkich uczestników przewozu naruszającego normy dotyczące przeciążenia pojazdu - tak podmiotu wykonującego sam przewóz, jak i załadowcy. Odpowiedzialność przewożącego towar jest w tym układzie pierwszoplanowa, przy czym podmiot ten ma możliwość uwolnienia się od niej w przypadkach, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d., i słusznie w tym zakresie wskazał Sąd I instancji, że to na wykonującym przewóz drogowy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Pozostali uczestnicy czynności przewozu (nadawcy, załadowcy, spedytorzy) odpowiadają za zaistniałe naruszenia wyjątkowo, tj. wówczas gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że mieli wpływ lub godzili się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu (szerzej na ten temat w wyroku z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1357/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Ponadto ustalając wysokość kar pieniężnych, prawodawca ma przede wszystkim na względzie prawidłową eksploatację sieci dróg krajowych, które ulegają największym zniszczeniom na skutek poruszania się po nich pojazdów nadmiernie obciążonych. Wysokie kary pieniężne mają przede wszystkim na celu uświadomienie użytkownikom dróg, że stanowią one dobro o niebywałej wartości tak materialnej, jak i społecznej. Gospodarowanie takim dobrem, a więc także korzystanie z niego, musi odbywać się przy jego pełnym poszanowaniu. Toteż ustawodawca celowo wprowadza reglamentowanie przejazdu pojazdem nienormatywnym po tego rodzaju drogach publicznych, wymagając od użytkowników dróg uzyskania odpowiedniego zezwolenia, którego brak – w przypadku stwierdzonych naruszeń – skutkuje nałożeniem kary pieniężnej, stosownie do wymaganej w danych okolicznościach kategorii zezwolenia.
Jak już zostało zaznaczone, ładunek nie może przekraczać dopuszczalnych norm. Zatem nie tylko na nadawcy, odbiorcy i załadowcy, ale przede wszystkim na przewoźniku spoczywa obowiązek dochowania należytej staranności, by ładunek nie stwarzał zagrożenia na drodze, oraz by nie przekraczał dopuszczalnych norm. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 2 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Jak słusznie wskazał organ zgodnie z przepisami dyrektywy Rady z dnia 25 lipca 1996 r. nr 96/53/WE (Dz. U. L 235 z dnia 17 września 1996 r., str. 59), ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym nie wyklucza się możliwości stosowania bardziej rygorystycznych przepisów krajowych na określonych drogach, stanowiąc, że przepisy dyrektywy nie pozostają w sprzeczności z odpowiednimi krajowymi przepisami ograniczającymi ciężar i/lub wymiary pojazdów na określonych drogach lub budowlach inżynierskich – niezależnie od kraju rejestracji lub dopuszczenia do ruchu tych pojazdów ( art. 7 dyrektywy). W art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych ustawodawca określił, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. W ust. 2 prawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw transportu do ustalenia, w drodze rozporządzenia, przy uwzględnieniu potrzeby ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego, wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, a także dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W ust. 3 wskazano, że drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Droga krajowa, na której doszło do naruszenia dopuszczalnych norm nacisku na oś w niniejszej sprawie, została wymieniona w wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 ww. ustawy o drogach publicznych rozporządzeniu Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 21 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz.U.2017.878), jako droga, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Zarówno zatem regulacja krajowa, jak i podjęte w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie, nie naruszają norm przywołanej dyrektywy Rady nr 96/53/WE.
Organ, odnosząc się do argumentacji strony, zasadnie uznał brak podstaw do zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. "a" i "b" ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie, gdyż okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, by podmiot dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Należy wszak zauważyć, iż nie wystarczy jedynie zakwestionowanie swojej odpowiedzialności i oświadczenie, iż dochowało się należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, oraz że nie miało się wpływu na powstanie naruszenia. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, że to skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego. Zatem brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby prowadzona działalność gospodarcza była wykonywana zgodnie z przepisami prawa.
Podmiot wykonujący przejazd, wiedząc, jaki ładunek przewozi, powinien podjąć stosowne czynności, celem takiego załadunku, aby pojazd po wykonaniu czynności załadunkowych był normatywny. Natomiast sposób doboru określonych środków (stworzenia własnych procedur załadunku, szczegółowa organizacja pracy, zabezpieczenie ładunku przed przemieszczaniem się w trakcie jazdy, ustalenie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną podmiotu wykonującego tenże przejazd. Skarżący na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na wynik sprawy i zwalniałyby ją z odpowiedzialności za stwierdzone przekroczenie nacisku na oś. W konsekwencji nie może skutecznie zarzucać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7, art. 6 , art. 9 , art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyczerpująco wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem orzekających organów, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
Chybiony jest również pogląd skarżącego domagający się zastosowania wobec niego wytycznych GITD zawartych w piśmie z 30 października 2015 r.
W powołanym piśmie GITD wskazał, że należy akceptować nacisk osi do 11,5 tony na wszystkich drogach przy spełnieniu określonych przesłanek:
- pojazd nie przekracza dopuszczalnej masy całkowitej,
- stwierdzony podczas pomiaru nacisk przekracza wartości dopuszczalne, ale nacisk żadnej osi nie przekracza 11,5 tony,
- trasa przejazdu po drodze o niższych parametrach nacisków na oś związana jest z rozładunkiem lub załadunkiem towaru w transporcie międzynarodowym,
- nie istnieje droga alternatywna o nacisku osi pojedynczej do 11,5 tony prowadząca do miejsca załadunku lub rozładunku,
- trasa przejazdu sprowadzała do minimum wykorzystania niezmodernizowanego odcinka drugorzędnej sieci drogowej,
- podmiot wykonujący przewóz posiada licencję wspólnotową lub inne uprawnienie do międzynarodowego przewozu drogowego.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykazał ,iż sporny przejazd po drodze o niższych parametrach nacisków na oś był związany z rozładunkiem lub załadunkiem towaru w transporcie międzynarodowym, a więc nie spełnił jednej z przesłanek koniecznych do zastosowania wytycznych w czasie ich obowiązywania. W tym miejscu Sąd wskazuje, że wytyczne z 30 października 2015 r. zostały odwołane w związku z pismem Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa nr [...] z dnia 5 kwietnia 2016 r., w którym ministerstwo uznało je za niezgodne ze stanowiskiem rządu Rzeczpospolitej Polskiej.
Sąd ponadto zauważą , że zarządzenia czy też wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego został określony ściśle w art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów obu instancji uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle obowiązującego prawa, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich jego naruszeń, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło