VII SA/Wa 896/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-12
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Tomasz Stawecki, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego na wstępnym etapie, opierając się na braku przymiotu strony po stronie wnioskodawcy, czy też kwestia ta powinna być badana dopiero w postępowaniu merytorycznym?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania o wznowienie postępowania na wstępnym etapie tylko w przypadku, gdy brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy jest oczywisty i jednoznaczny. W przeciwnym razie, kwestia ta, podobnie jak inne przesłanki formalne, powinna być badana w toku właściwego postępowania wznowieniowego, a nie na etapie wstępnej weryfikacji wniosku. Odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego z przyczyn podmiotowych powinna być ograniczona do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny, a nawet wtedy ustalenie to może nastąpić dopiero w toku postępowania.Stan faktyczny
Wojewoda uchylił postanowienie Prezydenta odmawiające wznowienia postępowania budowlanego, uznając, że organ I instancji przedwcześnie ocenił brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy. Skarżący P.F. (inwestor) zaskarżył postanowienie Wojewody, argumentując, że organ II instancji nie rozpoznał sprawy w całości, pomijając kwestię terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania i błędnie oceniając dopuszczalność wznowienia. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ I instancji nie mógł na wstępnym etapie definitywnie przesądzić o braku interesu prawnego wnioskodawcy, a kwestia terminu powinna zostać zbadana w ponownym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Stawecki, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. F. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] kwietna 2016 r., nr [...] Prezydent [...] W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. F. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. P. [...] w W. w D. W.
Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] maja 2016 r.
W dniu [...] września 2017 r. do organu I instancji wpłynął wniosek H. S. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją. Jako podstawę wskazano art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2017 r., poz. 1257 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.).
II.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] Prezydent [...] W. na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia 18 kwietnia 2016 r.
Wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, następowało w formie postanowienia, które było tylko aktem procesowym nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania a otwierającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogły być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i musiały być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a.
Taki pogląd uległ zmianie na skutek wprowadzenia art. 61a k.p.a. zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten w ocenie organu dotyczy wszelkich wniosków o wszczęcie postępowania, w tym także tych dotyczących trybów nadzwyczajnych, które spod jego działania nie zostały wyłączone.
Zmiana stanu prawnego oraz najnowsze orzecznictwo sądowoadministracyjne uzasadniają obecnie zaakceptowanie koncepcji, zgodnie z którą w takim wypadku badanie przymiotu strony może mieć miejsce już na wstępnym etapie weryfikacji wniosku o wznowienie.
W postępowaniu administracyjnym zwyczajnym badanie przymiotu strony następuje już na etapie wstępnej weryfikacji podania. Jeżeli więc podmiot, żądający wszczęcia postępowania nie jest stroną, właściwym sposobem załatwienia sprawy jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Organ przypomniał, iż w postępowaniu budowlanym interes prawny w inicjowaniu postępowania i do udziału w nim ma podmiot, który pozostaje na mocy art. 28 ust. 2 i art. 2 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm. aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. - dalej jako P.b.).
Architekt projektujący przedmiotowy budynek przedstawił analizę uwarunkowań formalno-prawnych dotyczących określenia zakresu oddziaływania obiektu budowlanego na tereny sąsiednie. Organ I instancji szczegółowo przytoczył te ustalenia wskazując, iż nie zostaną naruszone lokalizacją budynku żadne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.). W związku z powyższym projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny i obszar jego oddziaływania zamyka się w ramach działki inwestycyjnej oraz dotyczy działek sąsiadujących o nr ew. [...], [...] i [...] w obrębie [...].
W ocenie Prezydenta [...] W. projektant rzetelnie i w sposób nie budzący wątpliwości dokonał określenia obszaru oddziaływania obiektu.
Ustosunkowując się zaś do kwestii dotyczących odległości okien od granicy działki H. S. organ zwrócił uwagę na § 12 i § 232 rozporządzenia ws. warunków technicznych oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] W. z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], z której wynika, że podczas kontroli działki inwestycyjnej uprawniony inspektor PINB ustalił, że w ścianie wschodniej od strony posesji ul. P. [...] istnieją dwa okna wykonane zgodnie z projektem budowlanym. Okna zgodnie z ww. projektem budowlanym nie są otwierane (tzw. fix) i posiadają odporność ogniową E30. Całość budynku na obecnym etapie również realizowana jest zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Brak jest zatem w ocenie organu potwierdzenia jakoby przeszklenia od strony nieruchomości przy ul. P. [...] były oknami otwieranymi. W kwestii okien dachowych organ zwrócił uwagę, iż winny być one umieszczone w odległości zgodnej z zapisami § 12 rozporządzenia ws. warunków technicznych.
Projekt budowlany został wykonany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i aktualne na dzień wykonania projektu zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektant złożył również wymagane oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Będący w trakcie budowy budynek przy ul. P. [...] został zaprojektowany w odległości [...] m od granicy z działką H. S..
W końcowej konkluzji organ nie znalazł podstaw do przyznania wnioskodawcy przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzja ostateczną.
III.
Po rozpatrzeniu zażalenia H. S., Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości postanowienie Prezydenta [...] W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek tj. zakończenie sprawy decyzją ostateczną i wystąpienia przynajmniej jednej z przyczyn enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145 lit. a) i b) k.p.a.
Badanie, czy wskazana przez wnioskodawcę przesłanka obligująca do wznowienia postępowania faktycznie zaistniała następuje dopiero w trakcie tzw. postępowania rozpoznawczego a nie na etapie wstępnym.
Na wstępnym etapie bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia takiego wniosku i czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia.
Poza ww. wymogami organ nie może dokonywać oceny zasadności wniosku i przeprowadzać postępowania co do przyczyn wznowienia. Na tym etapie organ nie rozstrzyga, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe i czy rzeczywiście wystąpiły.
W razie niewystąpienia warunków ustawowych organ powinien zastosować art. 149 § 3 k.p.a. W pozostałych przypadkach ma on obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 k.p.a.
Wskazanie przez wnioskodawcę przesłanki wznowienia jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie upoważnia organu rozpatrującego to podanie do badania na wstępnym etapie czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia. Odmowa wznowienia postępowania w przypadku wniosku wskazującego na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić wówczas, gdy brak przymiotu strony jest oczywisty.
Jeżeli natomiast podmiot, który domaga się wznowienia postępowania uważa, że przysługiwał mu status strony, to weryfikacja tych twierdzeń następuje po wydaniu postanowienia w trybie art. 149 § 1 k.p.a. Dopiero bowiem postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć tylko do przypadków, gdy jednostka żądająca wszczęcia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Ustalenie czy sprawa dotyczy interesu prawnego jednostki może nastąpić dopiero w toku postępowania, przy zapewnieniu udziału w tych czynnościach ustalających.
Zdaniem Wojewody M., brak przymiotu strony w przedmiotowej sprawie nie jest oczywisty i wymaga zbadania, co może nastąpić dopiero we wznowionym postępowaniu. Potwierdza to także uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, w którym organ I instancji analizuje interes prawny wnioskodawcy w świetle materialno-prawnej definicji obszaru oddziaływania obiektu, zawartej w art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego. Trudno w takim wypadku mówić o oczywistości, zatem Prezydent [...] W. przekroczył ramy postępowania wstępnego i w istocie orzekł przedwcześnie o przedmiocie wniosku, bez zagwarantowania wnioskodawcy i pozostałym stronom udziału w postępowaniu i ochrony swoich interesów.
IV.
Skargę na powyższe postanowienie, zatytułowaną "sprzeciw" wniósł P. F., kwestionując to rozstrzygnięcie w całości, wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
Postanowieniu Wojewody zarzucono naruszenie art. 7, art. 77, art. 138 § 2 i art. 149 § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewoda M. wydał zaskarżone postanowienie koncentrując się na zarzutach dotyczących pojęcia strony postępowania administracyjnego, natomiast uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy w całości, co jest jego obowiązkiem, w szczególności od ustalenia, czy wznowienie postępowania było dopuszczalne przy uwzględnieniu daty złożenia wniosku w tej sprawie.
Krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wyznacza się na podstawie art. 28 ust. 2 P.b., przy uwzględnieniu obszaru oddziaływania obiektu, wyznaczonego przez projektanta zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b. Organ I instancji w sposób szczegółowy dokonał analizy obowiązujących przepisów oraz twierdzeń H. S. i uznał, że nie jest on stroną postępowania bowiem powołuje się wyłącznie na interes faktyczny, a nie na interes prawny. Nie jest zatem możliwe uwzględnienie złożonego wniosku i wznowienie postępowania. Uzasadnienie postanowienia Prezydenta należy uznać za pełne i wyczerpujące, a bezzasadność wniosku za oczywistą.
Wniosek został złożony bez zachowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. W literaturze i orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że osoba wnosząca o wznowienie postępowania musi udowodnić (a więc nie tylko gołosłownie powołać lub uprawdopodobnić) zachowanie terminu, co oznacza w pierwszej kolejności wykazanie daty dowiedzenia się o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie.
Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Oczywiście, organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze i może uznać za dostateczne nawet oświadczenie strony, tłumacząc to w uzasadnieniu.
Odwołując się do wypowiedzi doktryny w przypadku, gdy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w pierwszej kolejności bada się zachowanie terminu do jego wniesienia. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła z którego pochodzi informacja. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzje wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy.
Wniosek złożony w niniejszej sprawie takich wymogów nie spełnia, a zatem postępowanie nie mogło być wznowione. H. S. o prowadzeniu robót budowlanych i usytuowaniu obiektu dowiedział się znacznie wcześniej niż na miesiąc przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania. Już bowiem w dniu [...] lipca 2017 r. wystąpił do PINB o przeprowadzenie kontroli nieruchomości Skarżącego w związku z prowadzoną budową.
W momencie składania wniosku do PINB budowa była prowadzona już od kilku miesięcy, a w widocznym miejscu umieszczono tablicę informacyjną, zawierającą niezbędne dane, w tym dotyczące pozwolenia na budowę. Wznowienie postępowania było niedopuszczalne ze względu na zbyt późne złożenie wniosku w tej sprawie.
Wojewoda M. nie rozpatrzył także całości sprawy, całkowicie pominął kwestię terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz treść pisma Skarżącego, co świadczy o naruszeniu art. 7 i art. 77 k.p.a. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Nie doszło także do naruszenia przepisu art. 149 § 3 k.p.a. bowiem wznowienie postępowania było niedopuszczalne ze względu na zbyt późno złożony wniosek w tej sprawie, a okoliczność tą powinien wyjaśnić i uwzględnić organ II instancji. Powodem negatywnej oceny postanowienia I instancji było stwierdzenie przez Wojewodę, że ocena, czy wnioskodawca posiada przymiot strony powinna nastąpić dopiero po wznowieniu postępowania. Istniały zatem pełne podstawy do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, utrzymującego postanowienie organu I instancji w mocy.
Błędne są również wytyczne Wojewody co do dalszego prowadzenia postępowania i wydania postanowienia o jego wznowieniu na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Postanowienie takie jest bowiem niedopuszczalne ze względu na uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Zastosowanie się do wytycznych Wojewody skutkować musiałoby późniejszym umorzeniem wznowionego postępowania lub wadliwością orzeczeń administracyjnych wydanych w jego toku.
V.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż co prawda Skarżący wniósł w niniejszej sprawie pismo zatytułowane "Sprzeciw", kierując się w tym względzie udzielonym mu przez Wojewodę pouczeniem, niemniej jednak w sprawie mamy do czynienia w istocie ze skargą na postanowienie organu, nie zaś ze sprzeciwem.
Wprowadzona do polskiego porządku prawnego z dniem 1 czerwca 2017 r. instytucja sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej (art. 64a i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) musi być interpretowana ściśle (jako wyjątek ograniczający pełną kognicję sądową) i w związku z tym nie ma zastosowania do kasatoryjnych postanowień organów. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym (por. chociażby postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt I GSK 2146/18 czy też z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 130/18). Sprzeciw zastrzeżony jest bowiem dla decyzji kasacyjnych i jako taki nie może być interpretowany jako obejmujący także postanowienia wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Złożony przez Skarżącego środek prawny spełnia jednak wymagania przewidziane dla skargi, a nadto został złożony na skutek niewłaściwego pouczenia organu, tym samym jest dopuszczalny.
VII.
Przechodząc do meritum przypomnieć trzeba, iż uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego procedura wznowienia postępowania przebiega - jak słusznie wskazał Wojewoda - dwuetapowo. Jej pierwszy, wstępny etap, polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazuje podstawy z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Spełnienie tych "wejściowych" przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co z kolei następuje w drodze postanowienia, stosownie do treści art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 k.p.a.
Na wstępnym etapie sprawy o wznowienie bada się przy tym wyłącznie wskazane okoliczności o charakterze formalnym, zaś odmowa wszczęcia postępowania może nastąpić wówczas, gdy jej przesłanki są oczywiste np. brak przymiotu strony jest ewidentny, uchybienie terminu jest niesporne, czy też nie sprecyzowano w ogóle podstaw wznowienia.
Organ I instancji niewłaściwie wskazuje zatem, iż w następstwie zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 6, poz. 18) dodany art. 61a § 1 k.p.a. umożliwia obecnie odmowę wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych (brak przymiotu strony) również w trybie nadzwyczajnym jakim jest wznowienie postępowania. Należy zauważyć, iż wprowadzając art. 61a k.p.a. ustawodawca zmodyfikował także art. 149 § 3 określający dotychczas podstawę do odmowy wszczęcia postępowania wznowieniowego. Już zatem z tej przyczyny art. 61a § 1 k.p.a. i jego współistnienie z art. 149 § 3 nie mogły zmodyfikować dotychczasowych zasad postępowania wznowieniowego (zmieniono jedynie formę aktu, którym dokonywana jest odmowa wszczęcia postępowania wznowieniowego - z decyzji na postanowienie). Nadto Sąd zauważa, iż wniosek taki płynie także ze szczegółowej analizy uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej (Sejm RP VI kadencji, Nr druku 2987), w którym wskazuje się, iż celem proponowanej regulacji jest jedynie odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Jak dalej wskazuje się w projekcie, ażeby ujednolicić przepisy k.p.a. w tym zakresie konieczne stało się uchylenie § 3 w art. 157 (przewidującym w tamtym czasie, że odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności następuje w drodze decyzji). Projektodawca ustawy dostrzegł przy tym odmienność procedury wznowienia postępowania, postulując pierwotnie pozostawienie obowiązującego rozwiązania w art. 149 § 3 k.p.a. (odmowa w drodze decyzji). Niemniej jednak w końcowych pracach ustawodawczych przepis ten ukształtowano w ten sposób, iż odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia. Jest to przy tym odrębna od art. 61a § 1 k.p.a. podstawa prawna dotycząca odmowy wszczęcia postępowania, która zachowuje swoją dotychczasową specyfikę (w tym dwuetapowość).
O ile więc na wstępnym etapie sprawy o wznowienie możliwa jest odmowa wszczęcia postępowania z uwagi np. na brak interesu prawnego, to niemniej jednak przesłanka ta musi być oczywista i jednoznaczna.
Tymczasem organ I instancji do wniosków takich dochodzi po niezwykle szczegółowej analizie projektu budowlanego, co przeczy założeniu o ewidentnej oczywistości braku po stronie H. S. przesłanki interesu prawnego w kontestowaniu decyzji budowlanej.
Ponadto należy zauważyć, iż zaprojektowany budynek jest oddalony od granicy nieruchomości uczestnika o [...] m przy czym w ścianie znajdują się okna typu fix (nieotwieralne). W ocenie Sądu uczestnik ma zatem prawo poddania ocenie takiego rozwiązania i ewentualnego jego wpływu na sferę prawnie chronioną. Kwestie te nie mogą jednak zostać ani ocenione, ani tym bardziej przesądzone na wstępnym etapie postępowania o wznowienie, w ramach którego ocenia się przesłanki formalne złożonego wniosku (i to w ograniczonym zakresie), nie zaś ocenia je w kontekście wszystkich aspektów sprawy.
Ponadto Sąd przypomina, że dla ustalenia przymiotu strony w postępowaniu budowlanym (także wznowieniowym) wystarczy sam fakt istnienia potencjalności naruszenia praw osoby, której interes prawny przysługuje, a nie fakt takiego naruszenia. To dopiero właściwe postępowanie doprowadzi do ustalenia, czy interes prawny istnieje i czy rzeczywiście został naruszony, co będzie miało wpływ na ewentualną decyzję końcową. Jak wynika chociażby z wyroku WSA w Białymstoku w z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 320/18 "Stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale również takie, na których nieruchomości projektowany obiekt może oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełnione zostały wymagania p.b. oraz przepisów odrębnych". Podobne stanowisko do powyższego prezentuje WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 581/18, jak i WSA w Opolu w wyroku z dnia 24 lipca 2018r., sygn. akt II SA/Op 205/18.
Uczestnik, z racji bezpośredniego sąsiedztwa z inwestycją, a także ulokowania jej w odległości mniejszej niż [...] metry od granic jego działki, ma prawo do zbadania i wykazania swojego interesu prawnego. Nie jest bowiem "na pierwszy rzut oka" oczywiste, że takiego interesu prawnego nie ma.
VIII.
Znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez Sąd nie ma natomiast podnoszona przez Skarżącego kwestia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Dzieje się tak z tej przyczyny, że organ I instancji w zasadzie w ogóle jej nie analizował, skupiając się w istocie na wykazaniu braku po stronie uczestnika postępowania przesłanki interesu prawnego. W związku z tym stosowna analiza "terminowości" nie może zostać dokonana po raz pierwszy w postępowaniu sądowym.
W ponownym postępowaniu organ I instancji zobowiązany będzie zatem kwestię tę przeanalizować i wyjaśnić. Jeżeli oczywiste okaże się, że uchybiono terminowi do złożenia wniosku, organ uprawniony będzie do odmowy wszczęcia postępowania. Należy jednak zastrzec, że uchybienie to, analizowane na tym etapie sprawy wznowieniowej, również musi być jednoznaczne i niewątpliwe. Niezależnie od powyższego, nawet po wszczęciu postępowania wznowieniowego, jeżeli okaże się, że jednak istniały bądź istnieją obecnie przeszkody do jego dalszego prowadzenia (a taką jest ewentualne ustalenie na późniejszym etapie uchybienia terminu) to w takim przypadku organ uprawniony jest do umorzenia wznowionego postępowania.
W powyższej sytuacji Sąd uznał za bezpodstawne zarzuty Skarżącego i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozstrzygnięta na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło