I GSK 507/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-06-18

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Barbara Mleczko - Jabłońska, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie obowiązku jednoczesnego doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zgodnie z art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skutkuje bezskutecznością zajęcia?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niedoręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jednocześnie z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, choć stanowi naruszenie art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie powoduje bezskuteczności samego zajęcia. Skuteczność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zależy od doręczenia zawiadomienia bankowi, a doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanemu ma charakter informacyjny i nie wpływa na ważność zajęcia, jeśli nastąpiło później, ale przed doręczeniem tytułu wykonawczego dłużnikowi zajętej wierzytelności.
Stan faktyczny
A. B. wniósł skargę na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, kwestionując doręczenie tytułu wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę, uznając, że mimo iż tytuł wykonawczy nie został doręczony jednocześnie z zawiadomieniem o zajęciu, to samo zajęcie było skuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Barbara Mleczko - Jabłońska Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 413/18 w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. B. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. FIXUZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 13 grudnia 2018 oddalił skargę A. B. (skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2018 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że w dniu [...] lutego 2018 r. Marszałek Województwa Świętokrzyskiego ("Marszałek") wystawił wobec A. B. upomnienie nr [...] wzywające do uiszczenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych za rok 2017 w kwocie 38.336,26 zł wraz z odsetkami w kwocie 1874 zł. Następnie Marszałek w dniu [...] maja 2018 r. wystawił wobec A. B. tytuł wykonawczy nr [...] w celu wyegzekwowania należności z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej. Tytuł wykonawczy został wystawiony na kwotę 38.336,30 zł wraz z odsetkami w kwocie 2697 zł. Odpis tytułu wykonawczego został nadany do A. B. 3 lipca 2018 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z którego wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 4 i 12 lipca 2018 r. Marszałek w dniu 26 czerwca 2018 r. sporządził zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...]. Zawiadomienie to zostało skierowane do banku i odebrane przez ten Bank w dniu 29 czerwca 2018 r., a przez A. B. w dniu 2 lipca 2018 r. A. B. pismem z dnia 3 lipca 2018 r. wniósł skargę na zajęcie egzekucyjne wskazując na naruszenie art. 80 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) poprzez nie doręczenie tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia oraz nie doręczenie odpisu zawiadomienia do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty. Uchybienia te w ocenie skarżącego spowodowały nieskuteczność zajęcia. Rozpoznając skargę Marszałek wydał postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r. oddalające skargę A. B. na czynności egzekucyjne Rozpoznając zażalenie od tego postanowienia Kolegium opisało instytucję skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do podniesionego przez zobowiązanego zarzutu naruszenia art. 80 § 1 u.p.e.a., wskazało na treść tej regulacji, opisującej sposób dokonania czynności egzekucyjnej jaką jest zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Stwierdziło, że w niniejszej sprawie czynność egzekucyjna zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Zawiadomienie zostało zredagowane na prawidłowym druku, wynikającym z Rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U.2016.1339 ze zm.) oraz w zgodzie z wymogami art. 67 § 2 u.p.e.a. i zawierało wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Zawiadomienie to zostało również doręczone zobowiązanemu 2 lipca 2018 r. Tak więc, również pod tym względem działanie organu egzekucyjnego było prawidłowe. Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli doręczenie to nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. W świetle tego przepisu czynności dokonane przed doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu są także skuteczne, jeżeli nastąpiły po doręczeniu dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. W przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy został nadany do A. B. w dniu 3 lipca 2018 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z którego wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 4 i 12 lipca 2018 r. Takie doręczenie w świetle art. 44 k.p.a. jest skuteczne. Przepis ten ma zastosowanie na gruncie postępowania egzekucyjnego na mocy art. 18 u.p.e.a. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że tytuł wykonawczy został zobowiązanemu doręczony w sposób skuteczny. Zdaniem Kolegium, z przepisów art. 80 u.p.e.a. nie można wywieść, ażeby zajęcie było nieskuteczne ze względu na przesłanie do zobowiązanego odpisu tytułu wykonawczego i odpisu zawiadomienia o zajęciu w dwóch różnych przesyłkach, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z tym, że obydwa te dokumenty zostały doręczone zobowiązanemu, w ocenie Kolegium, zajęcie jest skuteczne, a wniesiona przez A. B. skarga nie może wywołać oczekiwanego przez zobowiązanego skutku. Na powyższe postanowienie A. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienie Marszałka. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nr [...], tytułu wykonawczego nr [...] oraz decyzji Starosty Powiatowego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2001 r., z dnia [...] sierpnia 2002 r., dnia [...] grudnia 2002 r. na okoliczność tego, że tytuł wykonawczy wystawiony w niniejszej sprawie, był wystawiony w sposób bezzasadny, a tym samym jednocześnie zawiadomienie o zajęciu tytułu egzekucyjnego skutkowałoby wniesieniem zarzutu. WSA postanowił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówić przeprowadzenia zawnioskowanego dowodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, rozpoznając skargę wskazał, że w niniejszej sprawie poza sporem jest, że organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego i przesłał to zawiadomienie do banku. Bank odebrał to zawiadomienie w dniu 29 czerwca 2018 r. Organ egzekucyjny w zawiadomieniu o zajęciu wezwał bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z tego rachunku. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało również przesłane przez organ egzekucyjny skarżącemu i odebrane przez niego w dniu 2 lipca 2019 r. Poza sporem jest również to, że skarżący wraz z zawiadomieniem nie otrzymał tytułu wykonawczego. Tytuł ten został wysłany zobowiązanemu w dniu 3 lipca 2018 r., a doręczony w trybie art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – w dniu 18 lipca 2018 r. WSA podziela stanowisko skarżącego, że użyte w art. 80 § 3 u.p.e.a. określenie "jednocześnie" oznacza "równocześnie" czy "w tym samym czasie". Termin ten zdecydowanie nie oznacza zaś "kiedykolwiek". Termin ten dotyczy przy tym przesłania, wyekspediowania do zobowiązanego przesyłki z zawiadomieniem oraz z tytułem wykonawczym. Z przedstawionego powyżej stanu faktycznego wynika, że zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego i tytuł wykonawczy zostały wysłane skarżącemu w różnych terminach, tj. zawiadomienie o zajęciu – 29 czerwca 2018 r., a tytuł wykonawczy - 3 lipca 2018 r., tj. nie jednocześnie. Zdaniem Sądu I instancji powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na ocenę dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej, tj. ocenę skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego, a w konsekwencji na treść rozstrzygnięcia. Istotne jest bowiem by organ powiadomił zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, poprzez doręczenie mu odpisu tytułu wykonawczego, o ile nie został mu wcześniej doręczony, i odpisu zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty bez zgody organu egzekucyjnego oraz by zawiadomienie to nastąpiło w czasie umożliwiającym zobowiązanemu skorzystanie z przysługujących mu praw, w tym prawa do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne. W konsekwencji dla skuteczności omawianego środka egzekucyjnego nie jest istotne, czy i kiedy doręczono skarżącemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, skoro jak wynik z treści art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. z dniem doręczenia bankowi tegoż zawiadomienia doszło do skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt II FSK 952/06; dostępny na www.orzeczenia.na.gov.pl). Odnosząc się do argumentacji skargi sugerującej, że taka sytuacja ogranicza zobowiązanego w możliwości złożenia zarzutów w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a., WSA wskazał, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty wnoszone są przede wszystkim w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zobowiązany ponadto może dowiedzieć się o toczącym się postępowaniu przez zapoznanie się z zawiadomieniem o zajęciu. Z dokumentu tego może uzyskać też wiedzę o obowiązku, który jest przedmiotem egzekucji. Uzyskanie tej wiedzy może nastąpić przed odebraniem przez zobowiązanego tytułu wykonawczego. W konsekwencji stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na realizację przysługujących skarżącemu praw, w tym m.in. prawa do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. O bezskuteczności zastosowanego przez organ środka egzekucyjnego nie świadczy ponadto brak wskazania w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności terminu płatności należności. Jest to jeden z elementów zawiadomienia o zajęciu określony w art. 67 § 2 pkt 5 u.p.e.a. Jakkolwiek bowiem przepis ten wymienia enumeratywnie niezbędne elementy prawidłowego zawiadomienia o zajęciu, to z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie wynika wprost, jakie są konsekwencje braku któregoś z elementów zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego. WSA stwierdził, że brak wpisania w treści zawiadomienia jedynie terminu płatności należności pieniężnych wskazanych w tym dokumencie nie powoduje automatycznie jego wadliwości. Identyfikacja terminu płatności określonej należności pieniężnej może się odbywać także poprzez wskazanie określonych cech, które są właściwe wyłącznie dla określonego obowiązku. Taka identyfikacja została w ocenianym zawiadomieniu umożliwiona, wskazano bowiem rok i okres należności pieniężnej. Podsumowując Sąd I instancji uznał, że stwierdzone uchybienia nie są istotne, w związku z czym nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia. Najistotniejsze bowiem jest, że odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego zostały skarżącemu doręczone, co jest faktem. W stanie faktycznym sprawy nieistotność opisanych naruszeń nie zagraża naruszeniu zasad legalizmu i prowadzenia przez organy postępowania w sposób budzący zaufanie. Stąd zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 54 § 5a u.p.e.a. są nieuzasadnione. Końcowo WSA wskazał, że dowody, o których przeprowadzenie wnioskował skarżący zostały złożone na okoliczność tego, iż tytuł wykonawczy, wystawiony w niniejszej sprawie, był wystawiony w sposób bezzasadny. Tym samym skarżący kwestionuje dochodzony w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym obowiązek, którego badanie wykluczają granice postępowania skargi na czynność egzekucyjną. Skargę kasacyjną od wyżej wskazanego wyroku wniósł A. B. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1.1 art. 145 § 1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. wzw.z art. 32 w zw. z art. 80 § 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, iż organ egzekucyjny nie dokonał doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego jednocześnie z zawiadomieniem o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego i z przystąpieniem do czynności egzekucyjnych, pomimo prawidłowego ustalenia, że okoliczność ta miała miejsce, oraz błędne uznanie, że nie miała ona istotnego wpływu na wynik sprawy, podczas gdy winna ona skutkować uchyleniem zaskarżonej czynności; 1.2 art. 145 § 1) pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. art. 67 § 1 w zw. z art. 67 § 2 pkt 5) u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że w zawiadomieniu o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego organ egzekucyjny nie wskazał terminu płatności należności, który to element jest elementem koniecznym dokumentu, pomimo prawidłowego ustalenia, że okoliczność ta miała miejsce, oraz błędne uznanie, że nie miała ona istotnego wpływu na wynik sprawy podczas gdy winna ona skutkować uchyleniem zaskarżonej czynności; 1.3 art. 145 § 1) pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że orany administracyjne prowadziły postępowanie w sposób sprzeczny do budzącego zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, tj. poprzez dopełnienie czynności wymaganych prawem dopiero po złożeniu skargi przez skarżącego, braku uchylenia zajęcia egzekucyjnego pomimo stwierdzenia jego nieprawidłowości; 1.4 art. 145 § 1) pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez pominięcie okoliczności, że organy administracyjne nie dokonały szczegółowego rozpatrzenia materiału dowodowego tj. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i uznały, że dokument ten nie jest dotknięty żadnymi brakami, podczas gdy nie wskazano w nim terminu płatności należności; 1.5 art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci decyzji Starosty Powiatowego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2001 r., z [...] sierpnia 2002 r., z [...] grudnia 2002 r. podczas gdy przeprowadzenie tych dowodów było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby przedłużenia postępowania w sprawie. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono: Na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2018 roku (znak [...]) i poprzedzającego je postanowienia Marszałka Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] lipca 2018 roku (Nr [...] znak [...]); 2. ewentualnie: na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach; 3. Na podstawie art. 203 pkt 1) p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego od Organu kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm. Ponadto: 1. na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. skarżący zrzekł się prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie; 2. na podstawie art. 191 p.p.s.a. wnosiono o rozpoznanie postanowienia podjętego na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 roku w przedmiocie dopuszczenia dowodów uzupełniających i zmianę tego postanowienia poprzez dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci decyzji Starosty Powiatowego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2001 r., z dnia [...] sierpnia 2002 r., z dnia [...] grudnia 2002 r. na okoliczność tego, że tytuł wykonawczy wystawiony w niniejszej sprawie, był wystawiony w sposób bezzasadny, a tym samym jednoczesne zawiadomienie o zajęciu tytułu egzekucyjnego skutkowałoby wniesieniem zarzutów, a więc pośrednio na okoliczność istotnego wpływu naruszeń na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący przedstawił argumenty mające świadczyć o trafności zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Zgodnie z art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego podjęte przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego w oparciu o stosowne zawiadomienie. Jak wskazał Sąd I instancji w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego skarżącego i przesłał to zawiadomienie do banku. Bank odebrał to zawiadomienie dnia 29 czerwca 2018 r. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało również przesłane przez organ egzekucyjny skarżącemu i odebrane przez niego w dniu 2 lipca 2019 r. Poza sporem jest również to, że skarżący wraz z zawiadomieniem nie otrzymał tytułu wykonawczego. Tytuł ten został wysłany zobowiązanemu w dniu 3 lipca 2018 r., a doręczony w trybie art. 44 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – w dniu 18 lipca 2018 r. Mając powyższe okoliczności na uwadze zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że uchybinie obowiązkowi jednoczesnego przesłania zawiadomienia zobowiązanemu, o czym stanowi art. 80 § 3 u.p.e.a., nie ma jednak wpływu na ocenę dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej, tj. ocenę skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego, a w konsekwencji na treść rozstrzygnięcia. Należy zwrócić uwagę na fakt, że doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jest czynnością odrębną od czynności zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Odpis tytułu wykonawczego jest doręczany tylko raz, a nie za każdym razem, gdy dokonywane jest zajęcie. Związek czynności doręczenia odpisu tytułu wykonawczego z czynnością zajęcia polega wyłącznie na tym, że powinny być one dokonane równocześnie, gdy jest to pierwsze zajęcie. Należy również zwrócić uwagę na to, że nie zawsze doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wywoła skutek w postaci wszczęcia egzekucji. Z art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. wynika bowiem wprost, że do wszczęcia egzekucji dochodzi również w przypadku doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ustawa nie zastrzega, że w takiej sytuacji dochodzi do warunkowego wszczęcia egzekucji – uzależnionego od późniejszego doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Dodać należy, że jedyną sankcją przewidzianą expressis verbis w ustawie egzekucyjnej w związku z niedoręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego jest sankcja określona w art. 64 § 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny może pobrać opłaty za czynności egzekucyjne, jeżeli nie później niż po upływie 14 dni od dnia dokonania pierwszego zajęcia nieruchomości, rzeczy lub prawa majątkowego nadał w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017r., poz. 1481 ze zm.) za pokwitowaniem lub doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Nie można zatem wywodzić, że niedoręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego prowadzi do wadliwości czynności zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego (wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt I GSK 1434/18). Wskazać także należy, że w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że - jak stanowi art. 80 § 2 u.p.e.a. - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Wynika więc jednoznacznie z jego treści, iż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane wyłącznie z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, natomiast doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu zobowiązanemu, o czym świadczy z kolei § 3 tego artykułu, ma tylko charakter informacyjny i nie wywołuje żadnego skutku prawnego w sferze skuteczności dokonania zajęcia rachunku bankowego, bo jedynie "organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego", a więc o zdarzeniu, które już nastąpiło (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 listopada 2007 r., I SA/Go 494/07, LEX nr 488551). Użycie w art. 80 § 3 u.p.e.a. zwrotu "zawiadomienia skierowanego do banku" w formie dokonanej, wskazuje na kolejność działań podejmowanych przez organ egzekucyjny. Kolejność tych działań, polegająca na kierowaniu zawiadomienia najpierw do banku, a następnie do zobowiązanego, jest w tym przypadku uzasadniona szczególnym rodzajem środka egzekucyjnego i możliwością szybkiego podjęcia gotówki z rachunku bankowego w celu udaremnienia egzekucji (zob. wyrok NSA z dnia 13 września 2006 r., II FSK 1099/05, LEX nr 262073; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 listopada 2008 r., III SA/Wa 1787/08, LEX nr 536758; z dnia 19 czerwca 2009 r., III SA/Wa 243/09, LEX nr 563935; wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim: z dnia 1 grudnia 2011 r., I SA/Go 1015/11, LEX nr 1133480; z dnia 15 grudnia 2011 r., I SA/Go 1014/11, LEX nr 1107289, a także D. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz do art. 80, wyd. II, LEX 2015). Stąd też stanowisko autora skargi kasacyjnej w tej kwestii nie jest zasadne. Mając powyższe na uwadze, skoro kwestia doręczenia, czy też niedoręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego pozostaje bez znaczenia dla kwestii prawidłowości czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, to nie można uznać za zasadny zarzutu sformułowanego w punkcie 1.1 petitum skargi kasacyjnej. Za niezasadny uznać należy również zarzut, że w okolicznościach niniejszej sprawy wystosowane zawiadomienie zawiera brak polegający na niewskazaniu terminu płatności należności (pkt 1.2 petitum skargi kasacyjnej). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach prawidłowo uznał, że braki w zawiadomieniu o zajęciu informacji o terminie płatności należności uchybiają przepisowi art. 67 § 2 pkt 5) u.p.e.a., jednakże w uchybienie to w rozpoznawanej sprawie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Druk zawiadomienia co do istoty nie służy do kontroli prawidłowości ustalenia wysokości odsetek od zaległości podatkowej podlegającej egzekucji, ale wskazuje dłużnikowi zajętej wierzytelności realizującemu polecenie organu egzekucyjnego ustaloną kwotę do przekazania na konto tego organu. Na aprobatę zasługuje stanowisko WSA wskazujące, że "...Brak wpisania w treści zawiadomienia jedynie terminu płatności należności pieniężnych wskazanych w tym dokumencie nie powoduje automatycznie jego wadliwości. Identyfikacja terminu płatności określonej należności pieniężnej może się odbywać także poprzez wskazanie określonych cech, które są właściwe wyłącznie dla określonego obowiązku. Taka identyfikacja została w ocenianym zawiadomieniu umożliwiona, wskazano bowiem rok i okres należności pieniężnej." W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest także uzasadnieniem zarzutów skargi kasacyjnej samo wskazanie, że doszło do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, czy też przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w tym przypadku art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. Przepisy te mają zróżnicowaną treść normatywną, a zatem chcąc wykazać, że doszło do ich naruszenia, należało każdy z nich uzasadnić argumentacją adekwatną do treści przepisu oraz okolicznościami sprawy rozpoznanej przez Sąd I instancji, czego zabrakło w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. O potencjalnym naruszeniu ww. zasad ogólnych postępowania administracyjnego nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez skarżącego. Dlatego też za nieskuteczne należało uznać zarzuty zawarte w punkcie 1.3 i 1.4 petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podkreślić jednak należy, że przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym przez nadmierne przedłużenie postępowania należy rozumieć m.in. konieczność odroczenia rozprawy. Złożony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. wniosek nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Jak trafnie stwierdził Sąd I instancji złożone wnioski dowodowe zmierzały do wykazania, że tytuł wykonawczy wystawiony w niniejszej sprawie był wystawiony w sposób bezzasadny, co w zasadzie prowadzi do kwestionowania dochodzonego w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym obowiązku, którego badanie wykluczają granice postępowania skargi na czynność egzekucyjną. Podkreślenia bowiem wymaga, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skarżącego (zobowiązanego). W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne są konkretne czynności egzekucyjne, czyli w myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga nie jest jednak środkiem zaskarżenia pozwalającym na skuteczne kwestionowanie wszystkich działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego, a w szczególności skarga ta nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a., gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady niekonkurencyjności środków prawnych w ramach jednego postępowania. Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. Przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne nie może być więc zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani prawidłowość jego prowadzenia. W ramach skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, prowadzące do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W świetle powyższego wnioski dowodowe zmierzające do wykazania nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, na co trafnie wskazał Sąd I instancji. Dlatego też zarzut zawarty pkt 1. 5 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej należało na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło