II OSK 1242/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-28

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Małgorzata Masternak-Kubiak, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może być podstawą do nakazania usunięcia pierwotnej niezgodności obiektu budowlanego z przepisami technicznymi, powstałej na etapie inwestycyjnym, a nie w wyniku późniejszego użytkowania lub zdarzeń losowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane może być podstawą do nakazania usunięcia nieprawidłowości obiektu budowlanego, nawet jeśli wynikają one z zaniechań na etapie inwestycyjnym, a nie z późniejszego zużycia lub zdarzeń. Stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni, gdy jest niezgodny z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, a brak systemu odbojnic torowisk stanowi taką niezgodność, która może być usunięta w trybie tego przepisu. Sąd uznał również, że pilność prac związanych z bezpieczeństwem (zapobieganie wykolejeniu taboru) uzasadnia wyznaczone terminy, nawet jeśli kolidują one z innymi planowanymi pracami.
Stan faktyczny
Spółka została zobowiązana decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym wiaduktu kolejowego, w tym wykonania systemu odbojnic torowisk. Spółka kwestionowała możliwość zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności z przepisami, powstałej na etapie inwestycyjnym, a także zakwestionowała wyznaczony termin wykonania prac. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

[pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 kwietnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 890/18 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 890/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącej Spółce usunięcie nieprawidłowości odnoszących się do stanu technicznego wiaduktu kolejowego zlokalizowanego w km 5,735 linii kolejowej nr [...] , poprzez odtworzenie izolacji płyty pomostu nad torem 3P i 4P, zabezpieczenia antykorozyjnego barier ochronnych i osłon przeciwporażeniowych, odbojnic zarówno na wiadukcie, jak i pod obiektem, a także uzupełnienie ubytków w narzucie betonu szczelnego na skrzydłach wiaduktu oraz na powierzchni betonowej gzymsów i fragmentów rur odwodnieniowych płyty pomostu wiaduktu po stronie południowej - w terminie do 31 grudnia 2017 r. Na skutek wniesionego przez skarżacą Spółkę odwołania, decyzją z dnia [...] września 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Na skutek wniesionego przez skarżącą od tej decyzji sprzeciwu, wyrokiem z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2385/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nienależyte zakwalifikowanie prawne dostrzeżonych przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wad technicznych wiaduktu nie polega na braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, lecz na nieadekwatnym do ustalonego stanu faktycznego wskazaniu przepisu prawa jako podstawy rozstrzygnięcia. Jest to klasyczny błąd w subsumpcji, aczkolwiek Sąd rozpoznający sprzeciw Spółki odnotował, że – w sposób zupełnie niezrozumiały – organ pierwszej instancji uznaje kwestie, mające znaczenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz związane ze stanem technicznym obiektu (co słusznie zauważył organ odwoławczy), za kwestie estetyczne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (po przeprowadzeniu przez organ pierwszej instancji na zlecenie organu odwoławczego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego) zaskarżoną w tej sprawie decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017 r., poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i rozstrzygając sprawę co do istoty, w oparciu o normę art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), nakazał skarżącej 1) w terminie do 31 lipca 2018 r.: - wykonanie systemu odbojnic torowisk na wiadukcie, jak i pod obiektem; - stabilne zamocowanie osłon przeciwporażeniowych (fot. 5 protokółu z kontroli okresowej z 1 września 2017 r.), 2) w terminie do 31 grudnia 2018 r.: - wykonanie izolacji płyty pomostu nad torem 3P i 4P; - uzupełnienie ubytków w narzucie betonu szczelnego na skrzydłach wiaduktu oraz na powierzchni betonowej gzymsów (w tym na odspojonym zbrojeniu po jego oczyszczeniu); - wykonanie rur odwodnieniowych płytę pomostu wiaduktu po stronie południowej; - zabezpieczanie antykorozyjne osłon przeciwporażeniowych i barier ochronnych; - wycięcie roślinności na skarpach i nasypie. W uzasadnieniu wskazano, że z protokołów z kontroli okresowych wiaduktu (kontrola tzw. "pięcioletnia" z dnia 9 września 2013 r. i kontrole tzw. "roczne" z dnia 7 września 2016 r. i z dnia 1 września 2017 r.) wynika, że obiekt nadaje się do eksploatacji bez ograniczeń i nie stwarza zagrożenia dla ludzi, mienia i środowiska. Jednocześnie protokoły te wskazują, iż tory 4G, 4P, 3P i tory linii kolejowej nr [...] nie są wyposażone w odbojnice, a zdjęcia uwidoczniają prowizorycznie zamontowane osłony przeciwporażeniowe. Powołując się na § 48 ust. 12 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 151, poz. 987 ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem", oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a także wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2385/17, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek uzupełnienia systemu odbojnic oraz stabilnego zamocowania osłon przeciwporażeniowych. Dalej organ odwoławczy podniósł, że wykonanie izolacji poziomej wiaduktu (tunelu) wiąże się z koniecznością rozebrania nawierzchni torowej 4P, 3P (pod torem 4G izolację wymieniono) oraz rozebrania części nasypu, co wymusza wyłączenia ruchu kolejowego. W świetle unormowań prawnych wymiana izolacji powinna być skoordynowana i wymaga wielu uzgodnień (związanych z wyłączeniem linii kolejowej, regulaminem tymczasowego ruchu kolejowego, koordynacją rozkładów jazdy, uzgodnieniami z podmiotami trzecimi, np. przewoźnikami kolejowymi i transportu miejskiego). Z tych względów oraz mając na uwadze stanowisko Spółki wniesione do protokołu z kontroli przeprowadzonej 18 stycznia 2018 r., organ odwoławczy wyznaczył termin wykonania obowiązków związanych ze stanem technicznym obiektu do końca 2018 r., a termin uzupełnienia systemu odbojnic oraz stabilnego zamocowania osłon przeciwporażeniowych, w związku z występującymi zagrożeniami - do 31 lipca 2018 r. Zaznaczył przy tym, że roboty budowlane należy wykonać uwzględniając przepisy dotyczące BHP, w szczególności unormowania dotyczące wykonywania robót budowlanych na obszarze kolejowym - nad i pod czynną zelektryfikowaną linią kolejową. Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka, zaskarżając ją w części dotyczącej nakazu robót wymienionych w pkt 1 tiret pierwsze decyzji tj. w zakresie nakazu wykonania do 31 lipca 2018 r. systemu odbojnic torowisk na wiadukcie, jak i pod obiektem, przy czym zaskarżony został zarówno nałożony obowiązek wykonania ww. prac, jak i termin ich realizacji. Zakwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie: art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu wpisu w wysokości 500 zł i kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że organ nie był uprawniony do nałożenia w decyzji obowiązku wykonania systemu odbojnic torowisk na wiadukcie oraz pod obiektem. Decyzja ta bowiem zmierza do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności wiaduktu z § 48 ust. 12 rozporządzenia, podczas gdy brak odbojnic nie jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu, lecz skutkiem pewnych zaniechań powstałych na etapie inwestycyjnym. Przedmiotowe zaniechania nie mogą być jednak sanowane w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane, gdyż przepis ten ma inny zakres normowania. W kwestii terminu wyznaczonego na wykonanie systemu odbojnic (do 31 lipca 2018 r.) Spółka wskazała, że prace te wymagają kilkudniowego wyłączenia ruchu kolejowego. Zaakcentowała, iż aktualnie na obiekcie znajdują się podkłady betonowe, do których nie jest możliwy montaż odbojnic z powodu braku odpowiednich otworów. W celu zamontowania odbojnic skarżąca będzie zmuszona w pierwszej kolejności wymienić szereg podkładów betonowych na drewniane. Zdaniem Spółki wykonanie robót nakazanych decyzją w terminach z niej wynikających oznaczałoby konieczność dwukrotnego wdrożenia zamknięć torowych oraz poniesienia zbędnych, nieuzasadnionych kosztów (koszt pierwotnego położenia odbojnic, koszt ich demontażu w celu wykonania izolacji, koszt ponownego montażu odbojnic). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę jej oddalenia stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż jego zdaniem organ administracji zastosował się do zapadłego w sprawie wyroku z dnia 17 listopada 2017 r., a zatem przepis art. 153 p.p.s.a. nie został naruszony. Dalej Sąd wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż wiadukt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Potwierdzają to protokoły z kontroli przeprowadzonych w latach 2013 – 2017 oraz protokół z kontroli odbytej w dniu 18 stycznia 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał w decyzji jakim wymaganiom wynikającym z obowiązujących przepisów nie odpowiada stan techniczny przedmiotowego obiektu, powołując się na treść § 49 ust. 12 rozporządzenia. Dalej Sąd wyjaśnił, iż Spółka podziela co do zasady konieczność wykonania wszystkich robót wymienionych w zaskarżonej decyzji, co wynika z treści skargi, oraz iż prace te już w większości zrealizowała. Jednakże Spółka kwestionuje wykonanie systemu odbojnic torowisk w oparciu o treść art. 66 ustawy Prawo budowlane, wskazując że brak tego systemu wystąpił już na etapie inwestycyjnym oraz podważa zakreślony termin ich wykonania. Powyższego stanowiska Spółki Sąd nie podzielił. Motywując zajęte stanowisko Sąd wyjaśnił, że art. 66 ustawy Prawo budowlane znajduje się w rozdziale zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co należy rozumieć jako zachowanie obiektów w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym. Regulacja zawarta w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane służy usuwaniu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu, które są z reguły wynikiem zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Może się jednak zdarzyć, że obiekt zostanie wybudowany niezgodnie z obowiązującymi przepisami w sprawie warunków technicznych, a okoliczność ta ujawni się już po przyjęciu obiektu do użytkowania. W takim przypadku nie można usunąć nieprawidłowości na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane usytuowanego w rozdziale 5 wskazanej ustawy zatytułowanym "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Powyższy artykuł dotyczy bezpośrednio procesu budowlanego lub sytuacji, gdy po jego zakończeniu ujawnią się wady będące efektem sposobu prowadzenia prac budowlanych. Wskazując, że niedopuszczalne byłoby uznanie, iż taka sytuacja w ogóle nie może być naprawiona, Sąd stwierdził, że jedyną możliwością usunięcia wadliwego stanu, który dodatkowo spełnia jedną z przesłanek wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jest wydanie rozstrzygnięcia zawierającego nakaz określony w tym przepisie. Sąd nie podzielił także stanowiska Spółki odnośnie terminu wykonania odbojnic. Wyznaczony do 31 lipca 2018 r. termin na uzupełnienie systemu odbojnic oraz stabilne zamocowanie osłon przeciwporażeniowych Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umotywował występującymi zagrożeniami, mając na uwadze egzekwowalność nakazanych prac. Wprawdzie przyznał rację Spółce, że jest to lakoniczne uzasadnienie, jednakże w związku z powołaniem się na treść § 49 ust. 12 rozporządzenia, nie ma wątpliwości, iż chodzi o zapobieżenie wykolejenia się taboru. Zdaniem Sądu, bezsprzecznie wykonanie prac objętych zaskarżoną decyzją wymaga z jednej strony dokonania uzgodnień z podmiotami trzecimi i wyłączenia ruchu kolejowego, a z drugiej strony poniesienia kosztów. Jednak argumenty Spółki zmierzające do podważenia zasadności wyznaczonego terminu do wykonania odbojnic (do 31 lipca 2018 r.) wskazują, iż termin ten koliduje z innymi – planowanymi przez Spółkę w późniejszym okresie – pracami w postaci wykonania izolacji, a także przyjętym przez nią planem wydatków. Sąd nie uwzględnił argumentacji Spółki podnosząc, że w świetle stwierdzonych nieprawidłowości najpilniejszymi robotami, z punktu widzenia zagrożeń z którymi wiąże się zaniechanie tych robót – wykolejenie taboru i zagrożenie porażeniem, jest wykonanie odbojnic i stabilne zamocowanie osłon przeciwporażeniowych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca Spółka, zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że a) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego był uprawniony na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do zobowiązania Spółki do usunięcia stanu pierwotnego niezgodności obiektu budowlanego (wiaduktu) z § 48 ust. 12 rozporządzenia poprzez nakazanie Spółce wykonania systemu odbojnic torowisk na wiadukcie, jak i pod obiektem, w terminie do 31 lipca 2018 r.; b) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego był uprawniony na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do arbitralnego wyznaczenia terminu wykonania prac, bez uwzględnienia stanowiska Spółki, ze względu na to, że roboty były pilne - na skutek czego Sąd pierwszej instancji nie dostrzgając wadliwości zaskarżonej decyzji, z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oddalił skargę. Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, względnie rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w razie uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Jednocześnie Spółka oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie wskazanych wyżej podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec niestwierdzenia w sprawie zaistnienia przesłanek nieważności postępowania o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpoznania sprawy w granicach wniesionego środka odwoławczego, stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego w tej sprawie środka odwoławczego zaznaczyć w pierwszej kolejności należy, iż w zarzucie sformułowanym pod literą a) został powołany jako naruszony § 48 ust. 12 rozporządzenia, podczas gdy paragraf ten zawiera tylko trzy ustępy, a żaden z nich nie dotyczy systemu odbojnic torowisk. Powyższe należało uznać za oczywistą omyłkę pisarką, gdyż kwestii odbojnic torowisk dotyczy § 49 ust. 12 rozporządzenia. Na kwestię tę zwracał już uwagę Sąd pierwszej instancji wyjaśniając, że organ w zaskarżonej decyzji powołał się na § 49 ust. 12 rozporządzenia, a jedynie omyłkowo podał § 48 ust. 12 tego rozporządzenia. W ocenie Spółki naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z § 49 ust. 12 rozporządzenia nastąpiło z uwagi na wadliwą wykładnię art. 66 ust. 1, a w konsekwencji jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie można stosować do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności obiektu budowlanego z § 49 ust. 12 rozporządzenia. Jak wskazywała Spółka w toku postępowania, a co zostało powtórzone w skardze kasacyjnej, w sprawie brak systemu odbojnic torowisk, na konkretnie wskazanym wiadukcie i pod nim, nie jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu, ale "skutkiem pewnych zaniechań powstałych na etapie inwestycyjnym". Zdaniem Spółki przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do usunięcia stanu pierwotnej niezgodności budynku z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, lecz podstawę do usunięcia złego stanu technicznego, który ma charakter wtórny, tzn. jest następstwem niewłaściwego użytkowania obiektu bądź utrzymania go w niewłaściwym stanie, zużycia lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania. Stosownie do przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, będącego podstawą wydania decyzji kontrolowanej skarżonym wyrokiem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art 66 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy dotyczyć będzie z reguły sytuacji zużycia technicznego obiektu budowlanego lub nagłych zdarzeń mających miejsce po oddaniu obiektu do użytkowania, na co trafnie wskazuje skarga kasacyjna. Jednakże nieodpowiedni stan techniczny o którym mowa w ust. 1 pkt 3 omawianego artykułu może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych (zob. Komenatrz A. Glinieckiego (red.) do art. 66 ustawy Prawo budowlane zamieszczony w systemie LEX). Ocena czy stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni musi odnosić się do obowiązujących przepisów. Można zatem stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, gdy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Tego typu problematyka była już poruszana w orzecznictwie – zob. np. wyrok NSA z 17 września 2009 r. II OSK 1394/08 czy wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 lipca 1998 r. sygn. akt IV SA 1420/96. Kwestię tę rozważał także Sąd Najwyższy, który w wyroku z dnia 3 października 2003 r. sygn. akt III RN 101/02, w konkretnej sytuacji dopuścił możliwość przywrócenia stanu zgodnego z przepisami określającymi warunki techniczne właśnie na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (wyrok opublikowany w OSNP 2004/14/238). W niniejszej sprawie nieodpowiedni stan techniczny wiaduktu, o którym mowa w zaskarżonej decyzji nie był kwestionowany. Poza sporem jest, iż brak systemu odbojnic torowisk jest niezgodny z § 49 ust. 12 rozporządzenia. Sąd pierwszej instancji zauważył, że Spółka podziela co do zasady konieczność wykonania wszystkich robót wymienionych w zaskarżonej decyzji. Stanowisko to nie zostało skargą kasacyjną zanegowane. Konsekwencją ustalenia, że przedmiotowy obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, był obowiazązek wydania przed organ decyzji w trybie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Spółka podniosła jednakże, że nieprawidłowość ta nie może być usunięta w trybie nakazu z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze przytoczone wyżej rozważania, brak systemu odbojnic torowisk będący – jak wskazuje Spółka – "następstwem zaniechań powstałych na etapie inwestycyjnym", nie oznacza braku podstaw do ingerencji organu zmierzającej do wyegzekwowania spoczywającego na danym podmiocie obowiązku utrzymania obiektu we właściwym stanie technicznym. Skoro stan techniczny obiektu jest wynikiem naruszenia przepisów określających warunki techniczne na etapie procesu inwestycyjnego, to co do zasady rację ma Sąd pierwszej instancji, że aktualnie taki wadliwy stan może być usunięty poprzez wydanie nakazu w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Podkreślić przy tym należy, że skarga kasacyjna nie podniosła żadnych okoliczności, które mogły skutkować odmienną niż uczynił to Sąd pierwszej instancji oceną legalności zaskarżonej decyzji. Na uwzględnienie nie zasługiwał także i zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zakresie terminu zakreślonego na wykonanie systemu odbojnic torowisk. Jak wskazano, zakreślając termin jak w punkcie pierwszym decyzji organ nie wziął pod uwagę argumentacji Spółki. Oceniając kwestię wyznaczonego przez organ terminu na wykonanie systemu odbojnic torowisk oraz stabilne zamocowanie osłon przeciwporażeniowych Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyznaczony do 31 lipca 2018 r. termin Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umotywował występującymi zagrożeniami, mając na uwadze egzekwowalność nakazanych prac. Dalej Sąd zauważył, że wprawdzie jest to lakoniczne uzasadnienie, jednakże w związku z powołaniem się na § 49 ust. 12 rozporządzenia nie ma wątpliwości, że chodzi o zapobieżenie wykolejenia się taboru, a nadto że argumenty Spółki wskazują, że termin ten koliduje z innymi – planowanymi przez Spółkę w późniejszym okresie – pracami w postaci wykonania izolacji oraz przyjętym przez nią planem wydatków. Zdaniem Sądu z punktu widzenia zagrożeń (w odniesieniu do systemu odbojnic torowisk - wykolejenie taboru), roboty związane z wykonaniem systemu odbojnic są najpilniejsze. Powyższego stanowiska Sądu pierwszej instancji skarga kasacyjna nie podważyła. Spółka nie odniosła się bowiem do tego, że termin wykonania systemu odbojnic torowisk na wiadukcie i pod nim został wyznaczony do 31 lipca 2018 r. z uwagi na istniejące zagrożenie wykolejenia się taboru, a skupiła się na kwestiach dotyczących trudności technicznych w ich zamontowaniu oraz związanych z tym problemach dotyczących czasowego wyłączenia ruchu kolejowego na trasie. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje stanowiska Spółki, że w sytuacji gdy określone roboty wymagają wyłączenia ruchu kolejowego na określonej linii, to Spółka musi podjąć szereg działań związanych ze zorganizowaniem transportu zastępczego. Jednakże w tej konkretnej sprawie kwestie natury technicznej i ogranizacyjnej, nawet skomplikowane, nie mogą mieć pierwszeństwa przed zagrożeniem wynikającym z braku systemu odbojnic torowisk. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do zastosowania normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i § 49 ust. 12 rozporządzenia oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w powiązaniu z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. A zatem obydwa zarzuty skargi kasacyjnej jako nieusprawiedliwione nie zostały uwzględnione. W tych okolicznościach przedmiotowej sprawy, brak uzasadnionych przesłanek do eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku uzasadnia oddalenie wniesionej skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 p.p.s.a. W niniejszej sprawie ziściły się warunki odstępstwa od zasady jawności i bezpośredniości postępowania, a w konsekwencji wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym, bowiem pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.). Z tych powodów, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło