II SA/Ol 767/18
WyrokWSA w Olsztynie2018-12-18
Skład orzekający: Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla legalizacji ziemnego stawu rybnego, będącego urządzeniem melioracji wodnych, może zostać wydana pomimo braku pozwolenia na budowę i zarzutów dotyczących naruszenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt wybudowania stawu bez wymaganego pozwolenia na budowę nie stanowi przeszkody do ustalenia warunków zabudowy, gdyż decyzja ta ma charakter wstępny i nie przesądza o prawie wybudowania. Ponadto, kwestie naruszenia stosunków wodnych na gruntach sąsiednich nie należą do kompetencji organu wydającego warunki zabudowy, a powinny być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu na podstawie przepisów Prawa wodnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla legalizacji ziemnego stawu rybnego, który został zrealizowany na rowie melioracyjnym bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji dwukrotnie odmawiały wydania decyzji, wskazując na niespełnienie przesłanek prawnych, a następnie dwukrotnie uchylały decyzje organu pierwszej instancji. Ostatecznie, po ponownym rozpatrzeniu, Wójt ustalił warunki zabudowy, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku wyczerpującego materiału dowodowego, a także faktu, że staw został wybudowany częściowo na jej działce i spowodował zmianę stosunków wodnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Po rozpoznaniu wniosku M. C. z dnia "[...]", decyzją z dnia "[...]’, Wójt Gminy ‘[...]" (dalej jako: "Wójt" lub organ pierwszej instancji"), odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na legalizacji ziemnego stawu rybnego, zaliczanego wg Prawa wodnego do urządzeń melioracji wodnych (staw o powierzchni 0,298 ha i głębokości 1,79m, zrealizowany na rowie melioracyjnym), zrealizowanego na części działki o nr ewidencyjnym "[...]", położonej w obrębie "[...]", w gminie "[...]", jako niewypełniającego warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.p.z.p.
Po rozpoznaniu odwołania wnioskodawcy od powyższej decyzji, decyzją z dnia
"[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej: "Kolegium" lub "organ drugiej instancji"), uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji winien ustalić w analizie funkcji, w szczególności spełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., gdyż na obecnym etapie postępowania wyniki analizy w tym zakresie są niewystarczające do wydania decyzji reformatoryjnej.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia "[...]’, Wójt ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na legalizacji urządzenia wodnego jakim jest staw rybny, zrealizowanego na działce
nr ewidencyjny "[...]", położonej w gminie "[...]", jako niewypełniającego warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, to jest naruszającego przepis wynikający z art. 29
ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 z późn. zm.).
Decyzją z dnia "[...]", Kolegium ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że w badanym postępowaniu brak jest dokumentu właściwego organu stwierdzającego, że istnienie spornego stawu zaburza stosunki wodne na gruncie, co mogłoby być w ogóle przedmiotem analizy w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy. Kolegium podniosło też kwestię niezakończonego postępowania rozgraniczeniowego.
Decyzją z dnia "[...]", Wójt Gminy "[...]" ustalił sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu dla inwestycji: legalizacja ziemnego stawu rybnego, jako urządzenia melioracji wodnej, podlegającego prawu wodnemu na działce "[...]", wraz z przebudową przepustu w km 0+046 (lokalizacja wg km umownego dokumentacji), zgodnie z załączonym do wniosku "Operatem opiniującym zmiany stanu zagospodarowania terenu na działce o nr geod. "[...]", obręb "[....]", gmina "[...]". Realizacja inwestycji w ramach zabudowy siedliskowej w gospodarstwie rolnym
o powierzchni 2,7 ha., działka gruntu obejmująca część działki o nr ewid. "[...]". Organ pierwszej instancji stwierdził, że z przeprowadzonej analizy wynika, że wnioskowane przedsięwzięcie spełnia wymagania określone w art. 61 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.z.p.
i warunkowo pkt 4 i 5. W ocenie organu, występowanie w granicach analizowanego obszaru urządzenia melioracyjnego – rowu oraz gruntów rolnych, w tym zabudowanych zabudową zagrodową, powoduje występowanie w obszarze analizowanym tzw. dobrego sąsiedztwa dla wnioskowanej inwestycji.
Po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Wójta, decyzją z dnia
"[...]", Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy w całości. Organ drugiej instancji stwierdził, że przepisy u.p.z.p. nie uzależniają ustalenia warunków zabudowy od zgody właścicieli gruntów sąsiednich na realizację inwestycji, a podmiot domagający się ustalenia warunków zabudowy nie musi legitymować się tytułem własności do terenu. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest przedmiotem badania na kolejnym etapie postępowania. Również ocena, czy inwestycja spełnia wymogi techniczne oraz inne wymogi określone przepisami prawa budowlanego ma miejsce na następnym etapie postępowania, tj. na etapie wydawania pozwolenia na budowę bądź też ewentualnego postępowania mającego na celu legalizację tzw. samowoli budowlanej.
Decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do jej wydania zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję, jeśli wnioskowane zamierzenie inwestycyjne czyni zadość wszystkim wymogom wynikającym z konkretnych przepisów prawa. Inwestor określa przedmiot inwestycji oraz miejsce jego realizacji. Organ nie ma zaś podstaw prawnych do tego, aby samodzielnie wskazywać teren, dla którego warunki zabudowy są ustalane. Stąd też jednoznaczne stanowisko inwestora co do lokalizacji inwestycji na działce "[...]" było dla organów wiążące. Jeśli zaś na etapie legalizacji samowoli inwestycji właściwy organ ustali, że urządzenie zostało zrealizowane na innym jeszcze terenie, niż teren objęty decyzją o warunkach zabudowy, to w razie braku przedłożenia stosownej decyzji, konieczne będzie podjęcie innych, przewidzianych przepisami prawa kroków. Kwestie te nie należą jednak do kompetencji organu, wydającego warunki zabudowy. Kwestia wykonania stawu z przekroczeniem granic działki "[...]" nie mieści się w zakresie postępowania w sprawie warunków zabudowy i organy nie są władne do podejmowania wiążących ustaleń w tym zakresie. W toku postępowania
w sprawie warunków zabudowy nie jest także możliwe dokonywanie ustaleń uregulowanych przepisami odrębnymi. Kolegium wskazało, że wnosząca odwołanie domaga się konsekwentnie dokonania ustaleń odnoszących się do negatywnego wpływu inwestycji na działki sąsiednie i argumentuje, że realizacja zamierzenia spowodowała zmianę stosunków wodnych nie tylko na jej gruncie, ale także na gruntach sąsiednich. Kolegium wskazało, że postępowanie dotyczące naruszenia stosunków wodnych zostało uregulowane w Prawie wodnym z 2001 r., w art. 29, zaś aktualnie kwestia ta uregulowana jest w art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566
z późn. zm.).
Organ drugiej instancji stwierdził też, że – wbrew zarzutom odwołującej się – uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest wymagane w niniejszej sprawie.
W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż zamierzenie objęte wnioskiem inwestora spełnia łącznie przesłanki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Organ przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Uwzględniając fakt, iż zabudowa realizowana jest w ramach zabudowy zagrodowej oraz to, że stosownie do przepisów, ziemne stawy rybne zaliczane są do urządzeń wodnych szczegółowych oraz gruntów rolnych, organ przyjął, że zasada dobrego sąsiedztwa została spełniona. Stawy zlokalizowano w głębi działki względem drogi powiatowej, stąd też nie wyznaczono linii zabudowy. Pozostałe parametry wyznaczono zgodnie z wnioskiem inwestora. Teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej, spełniony został zatem warunek z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. Nadto, Wójt słusznie przyjął spełnienie pozostałych warunków z art. 61 ust. 1 pkt 3 – 5 u.p.z.p.
Wobec spełnienia warunków określonych przepisami u.p.z.p., objęte wnioskiem zamierzenie musiało spotkać się z pozytywnym rozstrzygnięciem organów administracji.
Kolegium nie zgodziło się też z zarzutami, że drogi na działkach nr "[...]" są drogami publicznymi z tej racji, że są własnością gminy i są ogólnodostępne. Kolegium wskazało, że z przepisów ustawy o drogach publicznych wynika, że zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.
W skardze, złożonej na decyzję Kolegium z dnia "[...]" H. W. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.), powoływanej dalej jako:"K.p.a.", poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego
i nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które powinny być podstawą rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca podniosła w uzasadnieniu skargi, że staw, będący przedmiotem legalizacji wybudowany został nie tylko na działce inwestora, ale również na działce skarżącej
o numerze ewid. "[...]’, a w zaskarżonej decyzji nie mówi się o naprawie szkód w wyniku zajęcia działki skarżącej. Ponadto, wybudowanie stawu spowodowało rażącą zmianę stosunków wodnych na gruntach skarżącej. Skarżąca podniosła też, że definicja drogi wewnętrznej znajduje się w art. 8 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Droga może być albo publiczna albo wewnętrzna. Działki o nr "[...]" są drogami gminnymi. Nie jest to zatem droga wewnętrzna. W związku z tym, należy wyznaczyć nieprzekraczalną linię zabudowy od drogi publicznej, co w sprawie nie zostało uczynione.
W odpowiedzi na skargę, organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko
w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U.
z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.".
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd, poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji w oparciu o powyższe kryteria stwierdził, że decyzje nie naruszają prawa i tym samym, wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, organy administracji ustaliły wszystkie istotne w sprawie okoliczności, w oparciu o właściwie zebrany i oceniony materiał dowodowy i w sposób należyty umotywowały zajęte stanowisko, nie naruszając przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalizacja ziemnego stawu rybnego, jako urządzenia melioracji wodnej podlegającego przepisom Prawa wodnego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.
z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.), organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego
w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b
i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). W myśl natomiast
art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Zgodnie z ust. 3 art. 48 -
w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w tym przepisie, w tym zaświadczenia wójta, burmistrza
albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Dalej organy procedują w taki sam sposób, jakby miały do czynienia
z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji, która dopiero ma powstać.
Reasumując, fakt że doszło do realizacji stawu bez wymaganego pozwolenia, nie stanowi przeszkody do ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji (dla terenu, objętego wnioskiem brak jest planu zagospodarowania przestrzennego). Zaznaczyć jednocześnie należy, że decyzja ta ma dopiero charakter wstępny i nie przesądza o prawie wybudowania konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu. Ma charakter "promesy", czyli rozstrzygnięcia dającego możliwość realizacji planowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Decyzja ta określa parametry przyszłej inwestycji w takim zakresie, w jakim przewiduje art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. (vide: wyrok NSA z dnia
10 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1137/17).
Podstawę wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy stanowiły
w przedmiotowej sprawie przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. – zmiana zagospodarowania
terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1
i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Wydanie decyzji
o warunkach zabudowy możliwe jest wyłącznie w przypadku kumulatywnego spełnienia przesłanek, określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p.
Organy obu instancji w przedmiotowej sprawie słusznie uznały, że przesłanki z art. 61
ust. 1 zostały spełnione.
Wydanie decyzji nastąpiło na wniosek inwestora, który określił jej przedmiot i miejsce realizacji. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na fakt, że inwestor nie musi być – na etapie uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy – właścicielem nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja. Decyzja ta nie rodzi praw do gruntu, ani nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Przepisy u.p.z.p. nie uzależniają też ustalenia warunków zabudowy od zgody właścicieli gruntów sąsiednich na realizację inwestycji. Tym samym, nie może zasługiwać na uwzględnienie zarzut skarżącej, że część stawu znajduje się na gruncie stanowiącym jej własność, co zresztą ostatecznie nie zostało przesądzone
i pozostaje bez wpływu na możliwość wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy
i zagospodarowania terenu.
Podkreślić należy, że celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest wyłącznie ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna. Na terenie wnioskowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, stąd też realizacja wnioskowanego przedsięwzięcia, wymagała uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, stosownie do art. 59 ust. 1 u.p.z.p.
Wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy musi poprzedzać postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone przez właściwy organ, w zakresie spełnienia przesłanek,
o których mowa w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Zaznaczyć też należy, że wydanie decyzji określającej warunki zabudowy jest obowiązkiem organu, jeżeli tylko wniosek o jej wydanie spełnia warunki o których mowa w art. 61 ust. 1. Przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji o warunkach zabudowy określone zostały bowiem wyłącznie tym przepisem.
Stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie sprowadza się więc do oceny, czy stan faktyczny został należycie ustalony, a następnie rozważony pod kątem spełnienia wymogów określonych w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przesądzające znaczenie ma ocena zaskarżonej decyzji (i decyzji ją poprzedzającej) pod kątem tego, czy organ wykazał, że spełniona została przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Celem wynikającej z powołanego wyżej przepisu zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa", jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p. jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia
w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne, wymaga dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Wyznacznikiem spełnienia ustawowego wymogu są faktyczne warunki panujące do tej pory na konkretnym obszarze (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1095/10, z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 503/08, z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 728/12, z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1173/12, z dnia 14 października 2014 r., sygn. II OSK 817/13, dostępne [w:] Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").
Sposób ustalenia czy wymóg dobrego sąsiedztwa, o jakim mowa w art. 61 ust. 1
pkt 1 u.p.z.p., został spełniony, określony został w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz.1588), zwanego dalej: "rozporządzeniem". Zgodnie z tym przepisem - w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenia warunków zabudowy, obszar analizowany
i przeprowadza na nim analizę funkcję oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu
w zakresie warunków, o których mowa w art. 16 ust. 1-5 u.p.z.p.
W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie zasadnie przyjęły, że w okolicznościach niniejszej sprawy została spełniona przesłanka określona w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., warunkująca ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji polegającej na legalizacji ziemnego stawu rybnego. Organ pierwszej instancji przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.
W kontrolowanym postępowaniu prawidłowo wyznaczono obszar analizowany, zgodnie
z § 3 ust. 1 rozporządzenia, jako trzykrotność frontu przedmiotowej działki. Tak wyznaczone sąsiedztwo uwzględnia specyfikę okolicy, w której występują grunty rolne,
w tym zabudowane zabudową zagrodową oraz łąki stale lub okresowo podmokłe i rowy melioracyjne. Zabudowa realizowana jest w ramach zabudowy zagrodowej, stawy rybne zaliczane są zaś do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Tym samym, organ prawidłowo przyjął, że zasada dobrego sąsiedztwa została spełniona. Prawidłowo też przyjęto, że przedmiot zamierzenia – tj. staw i budowa przepustu – jest tego rodzaju, że nie znajdują tu zastosowania postanowienia §§ 4-8 rozporządzenia.
Stawy zlokalizowano zaś w głębi działki względem drogi powiatowej, stąd też nie wyznaczono linii zabudowy. Pozostałe parametry wyznaczono zgodnie z wnioskiem inwestora. Teren inwestycji ma dostęp do drogi publicznej. Projekt decyzji uzyskał także wymagane przepisami uzgodnienia organów wyspecjalizowanych, które są wiążące dla organu wydającego warunki zabudowy.
W analizie wskazano, że przedsięwzięcie zostało zrealizowane w głębi działki, w znacznej odległości od publicznej drogi powiatowej i linii zabudowy od tej drogi występującej na działkach sąsiednich, położonych w obszarze analizowanym. Wnioskowana zabudowa nie spowoduje zachwiania porządku urbanistycznego na terenie sąsiadującym z pasem drogowym. Działka gruntu objęta wnioskiem przylega do dróg wewnętrznych nr "[...]".
W analizie wskazano, że żaden przepis prawa nie nakazuje ustalenia linii zabudowy
w stosunku do dróg wewnętrznych.
Nie zasługuje więc na uwzględnieni zarzut skarżącej, że działki nr "[...]" są drogami gminnymi.
Słusznie Kolegium stwierdziło, że nie można podzielić zarzutów skarżącej, że drogi na działkach nr "[...]" są drogami publicznymi tylko dlatego, że są własnością gminy i są ogólnodostępne. W myśl bowiem art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2068 z późn. zm.) - drogi, drogi rowerowe, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi. Natomiast, zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych - do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.
Tym samym, sam fakt, że droga stanowi własność gminy i jest ogólnodostępna nie jest jednoznaczny z tym, że jest ona drogą publiczną – gminną (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy).
Ponadto, nie można w niniejszym postępowaniu oceniać zarzutu skarżącej, dotyczącego rażącej zmiany stosunków wodnych na jej działce na skutek inwestycji, objętej przedmiotowym postępowaniem. W toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie prowadzi się bowiem postępowania w tym zakresie. Okoliczności związane z zalewaniem gruntów sąsiednich, ewentualnie spowodowanym utwardzeniem
i podniesieniem terenu, jak również odprowadzanie wód opadowych może być przedmiotem postępowania przed organami właściwymi na podstawie Prawa wodnego (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK2624/15).
Postępowanie dotyczące naruszenia stosunków wodnych zostało uregulowane
w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566 z późn. zm.). Wcześniej zaś objęte było art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.
z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm.).
W myśl art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.
Zgodnie z ust. 2 tego przepisu - na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności – ust. 3 art. 234.
Stwierdzić więc należy, że naruszenie stosunków wodnych nie jest badane
w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ale w postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych.
Biorąc powyższe pod uwagę, nie ma podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organy zgromadziły w sposób prawidłowy materiał dowodowy ustaliły wszystkie istotne w sprawie okoliczności i w sposób należyty umotywowały zajęte stanowisko.
Mając na uwadze przeprowadzone rozważania, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w konsekwencji skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło