II SA/Bd 1198/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-12-18
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w zakresie w jakim nakłada obowiązki selektywnego zbierania odpadów niebezpiecznych, określa sposób uprzątania śniegu i lodu z chodników w sposób naruszający delegację ustawową, ogranicza mycie pojazdów do nadwozia, określa szczegółowe zasady rozmieszczenia pojemników na odpady, reguluje kwestie ochrony zwierząt domowych i odpowiedzialności za nie, powtarza przepisy kodeksu wykroczeń oraz zawiera postanowienia końcowe powtarzające wcześniejsze przepisy, narusza prawo?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność części uchwały rady gminy dotyczącej regulaminu utrzymania czystości i porządku, uznając, że niektóre jej postanowienia wykraczają poza delegację ustawową. Dotyczy to w szczególności nakładania obowiązku selektywnego zbierania odpadów niebezpiecznych, modyfikowania ustawowych zasad uprzątania śniegu i lodu z chodników poprzez nałożenie obowiązku „niezwłocznego” uprzątania i nieprecyzyjne określenie definicji chodnika, ograniczania mycia pojazdów do nadwozia, nadmiernego uszczegóławiania zasad rozmieszczenia pojemników na odpady, regulowania kwestii ochrony zwierząt i odpowiedzialności za nie, powtarzania przepisów kodeksu wykroczeń oraz zawarcia w postanowieniach końcowych powtórzeń wcześniejszych przepisów. W pozostałym zakresie skargę oddalono.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Świeciu wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Świekatowo w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku, zarzucając jej istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej i naruszenie zasad techniki prawodawczej. Skarga dotyczyła m.in. przepisów o selektywnym zbieraniu odpadów, uprzątaniu chodników, myciu pojazdów, rozmieszczeniu pojemników na odpady, ochronie zwierząt oraz postanowień końcowych. Gmina wniosła o oddalenie skargi w części, a w pozostałym zakresie uznała ją za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w określonych częściach (§ 2 pkt 1 lit. m; § 2 pkt 2 w zakresie wyrażeń "niezwłocznego" oraz "przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej"; § 3 ust. 2; § 7 pkt 1 i 2; § 11 ust. 1, 2 i 3; § 13; § 17- § 20). W pozostałym zakresie skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Świeciu na uchwałę Rady Gminy Świekatowo z dnia 16 stycznia 2017 r. nr XXI/131/2017 w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej: a) § 2 pkt 1 lit. m b) zawarte w § 2 pkt 2 wyrażenia "niezwłocznego" oraz "przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej", c) § 3 ust. 2, d) § 7 pkt 1 i 2, e) § 11 ust. 1, 2 i 3, f) § 13, g) § 17- § 20, 2. w pozostałym zakresie skargę oddala.
Prokurator Rejonowy w Ś. wniósł o stwierdzenie nieważności części uchwały nr [...] Rady Gminy z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Ś. (Dz. Urz. Województwa K. – P. z 2017 r. poz. 398) tj.:
1) § 2 pkt 1 lit. ł) i m) załącznika do uchwały,
2) § 2 pkt 2 załącznika do uchwały w zakresie wskazania, że "właściciele nieruchomości zobowiązani są do niezwłocznego uprzątania po odpadach atmosferycznych śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości (...) poprzez pryzmowanie ich na skraju chodnika i jezdni w sposób nieutrudniający ruchu",
3) § 3 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały,
4) § 7 pkt 1 i 2 załącznika do uchwały,
5) § 11 pkt 1, 2, 3 załącznika do uchwały,
6) § 13 załącznika do uchwały,
7) Rozdziału 10 ("Postanowienia końcowe") § 17 – 20.
zarzucając istotne naruszenie prawa tj. art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875) w związku z art. 4 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2017 r. poz. 1289 z późn. zm., zwanej w skrócie "u.c.p.g."), § 135 w związku z § 134 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 poz. 283) poprzez wprowadzenie w uchwale zapisów stanowiących przekroczenie delegacji ustawowej oraz naruszenie § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej poprzez uregulowanie w uchwale kwestii będących przedmiotem uregulowania przepisów ustaw.
Odnośnie przepisów § 2 pkt 1 lit. ł) i m) załącznika do uchwały Prokurator wskazał, że nałożono w nich na właścicieli nieruchomości obowiązek selektywnego zbierania odpadów obejmujących m.in. popiół (lit. ł) oraz odpady niebezpieczne (lit. m).
Co do popiołu – w dalszej części załącznika do uchwały prawodawca lokalny nie wskazał żadnego szczególnego sposobu postępowania z tym odpadem ani nie zapewnił procedury odbioru tego odpadu. Nałożenie samego obowiązku selekcji odpadów bez jednoczesnego zapewnienia szczególnej formy odbioru bądź zapewnienia punktu zbiórki tego typu odpadu jest bezcelowe.
Co do nałożonego obowiązku selektywnego zbierania odpadów niebezpiecznych Prokurator wskazał, że został on ustanowiony z przekroczeniem delegacji ustawowej. Odpady niebezpieczne podlegają bowiem szczególnym uregulowaniom ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (j.t.: Dz. U. z 2018 r. poz. 992); ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dotyczy zasad postępowania z odpadami komunalnymi, wobec czego rada gminy na podstawie art. 4 u.c.p.g. nie jest uprawniona do tworzenia reguł postępowania z odpadami niebezpiecznymi.
Odnośnie § 2 pkt 2 załącznika do uchwały Prokurator podniósł, że stanowi on powtórzenie i jednocześnie nieuprawnioną modyfikację art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. Nałożenie na właścicieli nieruchomości obowiązku działania "niezwłocznego" jak również nałożenie nań obowiązków ściśle określonego postępowania z zanieczyszczeniami tj. pryzmowania ich na skraju chodnika i jezdni w sposób nieutrudniający ruchu – nie znajduje umocowania w ustawie i stanowi przekroczenie delegacji ustawowej, a nadto powtórzenie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1260), która w art. 45 ust. 1 pkt 6 i 9 zabrania zanieczyszczania dróg, szczególnie w sposób który mógłby zagrozić bezpieczeństwu ruchu.
Prokurator wskazał, że stosownie do § 3 ust. 1 załącznika do uchwały mycie i naprawa pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi może odbywać się na własnej posesji, na wydzielonych i utwardzonych częściach nieruchomości. Zdaniem Prokuratora zapis ten stanowi zgodę władz gminy na wykonywanie określonych czynności faktycznych na terenie nieruchomości stanowiących własność mieszkańców gminy Ś.. Zgoda tak w świetle upoważnienia wynikającego z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c) u.c.p.g. nie jest wymagana (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 listopada 2009 r. sygn. II OSK 1256/09), wobec tego zapis ten jest zbędny.
Prokurator wskazał także, że w § 3 ust. 2 załącznika do uchwały wprowadzono ograniczenie możliwości mycia pojazdów poza myjniami samochodowymi wyłącznie do ich nadwozia. W u.c.p.g. brak przepisów pozwalających na ograniczenie możliwości mycia pojazdów poza myjniami samochodowymi, przy spełnieniu warunków ustalonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego i prawa miejscowego, wyłącznie do nadwozi samochodowych. Art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c) u.c.p.g. zezwala wyłącznie na określenie wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku poza myjniami, nie upoważnia natomiast rady gminy do określenia jakichkolwiek zakazów wykraczających poza regulacje ustawowe.
Za naruszające art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. Prokurator uznał przepisy § 7 pkt 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały. Zgodnie ze wskazanymi przepisami:
1) właściciele nieruchomości zobowiązani są do wyznaczenia odpowiedniego miejsca ustawienia pojemników, które powinno znajdować się na wyrównanej, utwardzonej powierzchni, zabezpieczonej przed zbieraniem się na niej wody i błota;
2) pojemniki należy zabezpieczyć przed niekontrolowanym przesuwaniem się np. pod wpływem wiatru oraz do zagwarantowania bezkolizyjnego dojazdu do pojemników, jak również możliwości przemieszczania pojemników na odpady z punktu ich zbierania do miejsca zatrzymania pojazdu, służącego do odbioru odpadów.
Prokurator wskazując na wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. II SA/Ol 513/17 podniósł, że art. 4 ust. 2 pkt 2 u.c.p.g. upoważniający do określenia warunków rozmieszczenia pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych, nie zezwala na ustalanie charakterystyki miejsca ustawienia pojemników, ale istotne jest w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., aby właściciel wyposażył nieruchomość w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych i aby podmioty odbierające odpady miały możliwy dostęp do tych pojemników w czasie ustalonego odbioru opadów.
Za istotnie naruszające przepisy prawa Prokurator uznał również zapisy § 11 ust. 1 – 3 załącznika do uchwały o treści:
"1. Osoby utrzymujące zwierzęta domowe zobowiązani są do sprawowania nad nimi właściwej opieki, a w szczególności nie pozostawiania ich bez dozoru.
2. Utrzymujący zwierzęta domowe ponoszą pełną odpowiedzialność za zachowanie utrzymywanych zwierząt.
3. Zwierzę powinno być należycie uwiązane lub znajdować się w pomieszczeniu zamkniętym lub na terenie ogrodzonym uniemożliwiającym samodzielne wydostanie się zwierzęcia z zachowaniem przepisów o ochronie zwierząt."
Prokurator zwrócił uwagę, że powyższe kwestie są już szczegółowo uregulowane w aktach rangi ustawowej. Co do § 11 ust. 1 i 3, o kwestiach tych szczegółowo stanowi ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j.: Dz. U z 2017 r. poz. 1840) w art. 9 ust. 1, 2 oraz art. 10a ust. 3 i 4. Co do odpowiedzialności osób utrzymujących zwierzęta domowe, zarówno w aspekcie karnym jak i cywilnym, kwestie te reguluje m.in. art. 77 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 911) oraz kodeks cywilny (art. 431, art. 432). Nie ma zatem potrzeby przywołania podobnych treści w akcie prawnym o niższej randze.
Co do treści § 13 załącznika do uchwały Prokurator wskazał, że stanowi on powtórzenie treści art. 78 Kodeksu wykroczeń.
Za całkowicie zbędne uznał Prokurator "Postanowienia końcowe" zawarte w rozdziale 10 załącznika do uchwały (§ 17 - § 20), które to postanowienia powtarzają w całości i dosłownie treść § 2 - § 5 zaskarżonej uchwały, przez co doszło do istotnego naruszenia zasad techniki prawodawczej.
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie w zakresie dotyczącym:
1) § 2 pkt 1 lit. ł) załącznika do uchwały,
2) § 2 pkt 2 załącznika do uchwały w zakresie żądania stwierdzenia nieważności fragmentu o treści "poprzez pryzmowanie ich na skraju chodnika i jezdni w sposób nieutrudniający ruchu",
3) § 7 pkt 1 i 2 załącznika do uchwały.
W pozostałym zakresie Gmina uznała skargę za zasadną.
Odnośnie § 2 pkt 1 lit. ł) załącznika do uchwały Gmina podniosła, że wprowadzenie obowiązku selektywnego zbierania odpadów jest wykonaniem dyspozycji art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.c.p.g. Popioły z domowych palenisk są odpadem komunalnym, o czym decyduje źródło ich powstania. Wbrew stanowisku Prokuratora o odbieraniu owych odpadów decyduje część czwarta tabeli zawartej w § 8 pkt 1 załącznika do uchwały.
Odnośnie § 2 pkt 2 załącznika do uchwały w części odnoszące się do obowiązku pryzmowania Gmina podniosła, że jest to, stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p.g. określenie "szczegółowych" zasad dotyczących uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń. Wyraz "szczegółowy" wedle Słownika języka polskiego PWN oznacza "dokładny, zawierający wiele szczegółów". Zatem w przedmiotowej uchwale winno znaleźć się wskazanie, w jaki sposób owo uprzątanie błota, śniegu, lodu etc winno się odbywać. Zapis zawarty w § 2 pkt 2 załącznika do uchwały nie wykracza zatem poza upoważnienie ustawowe.
Odnośnie § 7 pkt 1 i 2 załącznika do uchwały Gmina na treść wyroku WSA w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Gd 397/17, z którego jej zdaniem wynika dopuszczalność zapisów o treści takiej, jak w § 7 pkt 1 i 2 załącznika do skarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w skrócie "u.c.p.g."). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.c.p.g. rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który to regulamin jest aktem prawa miejscowego. Stosownie do art. 4 ust. 2 u.c.p.g., regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:
1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,
b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
4) (uchylony);
5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.
Treść regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, będącego aktem prawa miejscowego, zgodnie z art. 94 Konstytucji RP powinna być ustanowiona na podstawie i w granicach zawartych w ustawie. Oznacza to konieczność ścisłego przestrzegania zakresu wynikającej z przepisu ustawy delegacji do wydania takiego aktu, dokładnego zastosowania dyrektyw wiążących lokalnego prawodawcę, a także zakaz powtarzania i modyfikowania, jak też naruszania obowiązujących przepisów ustawowych.
Biorąc pod uwagę powyższe nie budzi wątpliwości, że regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. Przepis ten ściśle określa zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej.
Regulacja powołanego przepisu art. 4 ust. 2 u.c.p.g. ma charakter wyczerpujący, zatem uchwalając na jego podstawie regulamin czystości i porządku, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień.
Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 4 ust. 2 u.c.p.g. przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części.
W niniejszej sprawie wskazać należy, że zakwestionowane w skardze postanowienia Regulaminu świadczą o wykroczeniu przez prawodawcę lokalnego poza zakres delegacji ustawowej w wyniku dokonania nieuprawnionej modyfikacji norm ustawowych oraz ustanowienia przepisów wykraczających poza zakres przyznanych kompetencji.
Uwzględniając powyższe stanowisko za zasadny należy uznać zarzut istotnego naruszenia prawa poprzez wskazanie w § 2 pkt 1 lit. m) załącznika do zaskarżonej uchwały sposobu postępowania z odpadami niebezpiecznymi. Słusznie w tym względzie Prokurator wskazuje, że odpady niebezpieczne podlegają szczególnym uregulowaniom aktu prawnego o randze ustawowej tj. ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Wskazany przepis został zatem ustanowiony z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 pkt 1 u.c.p.g.
Niezasadny jest natomiast zarzut istotnego naruszenia prawa w stosunku do § 2 pkt 1 lit. ł) załącznika do zaskarżonej uchwały. Słusznie wskazuje Gmina, iż przepis ten dotyczy odpadu komunalnego tj. takiego o jakim mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.c.p.g., a ponadto nie można mówić o bezcelowości tego uregulowania, skoro w tabeli zawartej w § 8 pkt 1 załącznika do uchwały (kolumna pierwsza wiersz ostatni) określono częstotliwość odbioru m.in. popiołu.
Częściowo zasadny jest zarzut Prokurator odnośnie § 2 pkt 2 załącznika do uchwały. Przepis ten stanowi, że "właściciele nieruchomości zobowiązani są do niezwłocznego uprzątania po opadach atmosferycznych śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej; uprzątnięcie wskazanych zanieczyszczeń powinno nastąpić w sposób niezanieczyszczający jezdni, poprzez pryzmowanie ich na skraju chodnika i jezdni w sposób nieutrudniający ruchu." Przepis ten należy zestawić z art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. zgodnie z którym "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych." Powyższe zestawienie wskazuje, że § 2 pkt 2 załącznika do uchwały modyfikuje ustanowiony przez ustawodawcę zakres obowiązku właściciela nieruchomości – nie wyłącza bowiem z tego obowiązku, jak czyni to przepis ustawowy "chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych". Ponadto niezgodne z prawem jest także rozwiązanie przyjęte w ww. przepisie zaskarżonej uchwały, według którego właściciele nieruchomości powinni uprzątnąć błoto, śnieg, lód z chodników położonych wzdłuż nieruchomości "niezwłocznie", ponieważ określenie częstotliwości wykonywania tych obowiązków nie została przewidziana w obowiązkach uregulowanych w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p.g.
Słusznie natomiast podnosi Gmina, że stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p.g. w regulaminie utrzymania czystości porządku w gminie ma nastąpić określenie "szczegółowych" zasad dotyczących uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń. Za taką "szczegółową" zasadę należy uznać wskazanie sposobu czasowego gromadzenia uprzątniętego błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń tj. ich "pryzmowania" w ściśle określonym miejscu ("na skraju chodnika i jezdni w sposób nieutrudniający ruchu").
Nie można przy tym uznać, że analizowany zapis zaskarżonej uchwały stanowi powtórzenie art. 45 ust. 1 pkt 6 i 9 Prawa o ruchu drogowym, przepisy te bowiem różnią się zakresem. Zgodnie z art. 45 ust. 1 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym zabrania się pozostawiania na drodze przedmiotów, które mogłyby zagrozić bezpieczeństwu ruchu; jeżeli jednak usunięcie ich nie jest możliwe, należy je oznaczyć w sposób widoczny w dzień i w nocy. Zgodnie natomiast z art. 45 ust. 1 pkt 9 Prawa o ruchu drogowym zabrania się zaśmiecania lub zanieczyszczania drogi. Przepis art. 45 ust. 1 pkt 6 Prawa o ruchu drogowym dotyczy sytuacji kiedy wskutek czyichś działań określone przedmioty mają się pojawić się (pojawiły się) na drodze; zasady regulaminu czystości i porządku dotyczą natomiast sytuacji, kiedy pewne przedmioty (śnieg, lód, błoto, inne zanieczyszczenia) pojawiły się na drodze w sposób naturalny (opady, zmiany temperatury, procesy wymieszania ziemi z wodą) i konieczne jest ich usunięcie. Podobnie art. 45 ust. 1 pkt 9 Prawa o ruchu drogowym dotyczy zakazu pewnego rodzaju zachowania - zaśmiecania lub zanieczyszczania drogi, a analizowany przepis regulaminu dotyczy sposobu usuwania zanieczyszczenia z drogi.
Powyższe skutkowało koniecznością uznania za nieważny jedynie części § 2 pkt 2 załącznika do uchwały tj. w części obejmującej słowo "niezwłocznie" (bezpodstawne określenie częstotliwości wykonywania obowiązków) oraz zwrotu "przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej" – tak aby we wskazanym przepisie pozostała wyłącznie dająca się odczytać wypowiedź dotycząca szczegółowego sposobu uprzątania zanieczyszczeń, bez jakiekolwiek wypowiedzi mogącej rodzić wątpliwości interpretacyjne co do zakresu uszczegółowianego obowiązku (tj. wątpliwości czy poprzez dotychczasowy zapis Gmina objęła obowiązkiem uprzątania zanieczyszczeń także chodnik, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych – skoro powtórzona została ustawowa definicja chodnika, ale nie zostało powtórzone wyłączenie ustawowe odnośnie płatnego postoju lub parkowania).
Zasadny jest zarzut skargi dotyczący § 3 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały. Należy zgodzić się bowiem ze stanowiskiem prezentowanym w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 stycznia 2016 r. sygn. IV SA/Po 869/15, że stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.c.p.g. do kompetencji rady gminy należy określenie ogólnych zasad dotyczących mycia pojazdów poza myjniami, takich jak zasady pozbywania się powstałych w ten sposób nieczystości. Niczym nie jest natomiast uzasadnione ograniczenie możliwości mycia pojazdów tylko do określonych w regulaminie części pojazdów – tj. w przedmiotowym przypadku ograniczenie możliwości mycia pojazdów tylko do ich nadwozi.
Za niezasadny natomiast Sąd uznał zarzut odnośnie § 3 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały. Przepis ten stanowi, że "mycie i naprawa pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi może odbywać się na własnej posesji, na wydzielonych i utwardzonych częściach nieruchomości". Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c) u.c.p.g. regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie ma określić szczegółowe zasady dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi. Wskazanie, że mycie i naprawa pojazdów ma się odbywać na wydzielonej i utwardzonej części nieruchomości nie można uznać jedynie za wyrażenie zgody na wykonywanie takich czynności na terenie prywatnych nieruchomości; owo wskazanie jest bowiem określeniem na jakich szczegółowych warunkach jest możliwe wykonywanie ww. czynności mycia i naprawy tj. że powinny być one wykonywane na wydzielonej i utwardzonej części nieruchomości – a nie na jakiejkolwiek części nieruchomości i bez względu na rodzaj podłoża.
Zasadny jest zarzut skargi odnośnie § 7 pkt 1 i 2 załącznika do zaskarżonej uchwały. Nie można uznać, że szczegółowym określeniem zasad rozmieszczenia pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych jest opis warunków, jaka powinno spełniać powierzchnia na której ma być umieszczony pojemnik (wyrównana, utwardzona powierzchnia, zabezpieczona przed zbieraniem się na niej wody i błota - § 7 pkt 1 załącznika do uchwały) czy opis sposobu zabezpieczenia samego pojemnika (pojemniki należy zabezpieczyć przed niekontrolowanym przesuwaniem się np. pod wpływem wiatru - § 7 pkt 2 załącznika do zaskarżonej uchwały). Należy przy tym zauważyć, że § 7 pkt 2 załącznika jest niespójny gramatycznie, jako że pierwsza jego część odnosi się do "pojemnika" ("pojemniki należy zabezpieczyć przed niekontrolowanym przesuwaniem się np. pod wpływem wiatru") natomiast druga część została sformułowana tak, jakby odnosiła się nie do "pojemnika", ale do obowiązku jakieś niewymienionej w przepisie osoby ("oraz do zagwarantowania bezkolizyjnego dojazdu do pojemników, jak również możliwości przemieszczania pojemników na odpady z punktu ich zbierania do miejsca zatrzymania pojazdu, służącego do odbioru odpadów"). Taka treść przepisu uniemożliwia jego zastosowanie, zatem mając na względzie zasady przyzwoitej legislacji, należało uznać za nieważny całość cytowanego przepisu.
Sąd w pełni podzielił stanowisko Prokuratora odnośnie § 11 ust. 1 – 3 i § 13 załącznika do zaskarżonej uchwały.
Wskazane w § 11 ust. 1 i 3 kwestie dotyczące opieki i dozoru nad zwierzęciem domowym są przedmiotem regulacji zawartej w art. 9 oraz art. 10a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Odpowiedzialność osób utrzymujących zwierzęta domowe, o której wypowiada się § 11 ust. 2 załącznika do zaskarżonej uchwały regulują akty rangi ustawowej tj. art. 77 Kodeksu wykroczeń oraz art. 431 i art. 432 kodeksu cywilnego. Niedopuszczalne jest zatem regulowanie tych samych kwestii w akcie prawnym o niższej randze, bez stosownego upoważnienia ustawowego.
Jak słusznie wskazał Prokurator zakaz szczucia psami lub doprowadzania do stanu, w jakim pies może stać się niebezpieczny dla człowieka lub innego zwierzęcia (§ 13 załącznika do uchwały) odpowiada zakresowi regulacji art. 78 Kodeksu wykroczeń ("kto przez drażnienie lub płoszenie doprowadza zwierzę do tego, że staje się niebezpieczne, podlega karze (...)"), co oznacza, że zakwestionowany przepis uchwały także jest niedopuszczalnym regulowaniem kwestii uregulowanych już przepisem rangi ustawowej.
Zasadny jest także zarzut Prokuratora odnośnie "Postanowień końcowych" (§ 17 - § 20) tworzących rozdział 10 załącznika do uchwały, które to postanowienia powtarzają w całości i dosłownie treść § 2 - § 5 zaskarżonej uchwały, przez co doszło do istotnego naruszenia zasad techniki prawodawczej.
Ze względu na powyższe na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) Sąd uwzględnił skargę w zakresie wskazanym w pkt 1 sentencji wyroku, natomiast stosownie do art. 151 wskazanej ustawy w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło