I SA/Wr 1098/18

WyrokWSA we Wrocławiu2018-12-18

Skład orzekający: Anetta Makowska-Hrycyk, Barbara Ciołek, Kamila Paszowska-Wojnar

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie uzyskane od ubezpieczyciela z tytułu polisy ubezpieczenia mienia oraz polisy obejmującej utratę zysku, wypłacone w związku ze zdarzeniem losowym (pożarem) dotyczącym majątku wykorzystywanego wyłącznie w działalności zwolnionej z opodatkowania na terenie specjalnej strefy ekonomicznej (SSE), stanowi dochód uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie zezwolenia, a tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 updop?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela z tytułu polisy ubezpieczenia mienia oraz polisy obejmującej utratę zysku, które dotyczy majątku wykorzystywanego wyłącznie w działalności zwolnionej z opodatkowania na terenie SSE, stanowi dochód uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie zezwolenia. Kluczowe jest istnienie ścisłego, bezpośredniego i racjonalnego związku między otrzymanym świadczeniem a przedmiotem działalności gospodarczej określonym w zezwoleniu. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, uznając, że organ dokonał zawężającej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 34 updop.
Stan faktyczny
Spółka prowadząca działalność na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej (SSE) na podstawie zezwolenia, której majątek produkcyjny został uszkodzony w wyniku pożaru spowodowanego uderzeniem pioruna, otrzymała odszkodowanie od ubezpieczyciela z tytułu polisy ubezpieczenia mienia oraz polisy obejmującej utratę zysku. Spółka wystąpiła o interpretację indywidualną, pytając, czy otrzymane odszkodowania stanowią przychód z działalności gospodarczej na terenie SSE i korzystają ze zwolnienia podatkowego. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że odszkodowanie nie jest bezpośrednim dochodem z działalności strefowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i zasądził od Dyrektora KIS na rzecz A kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osob prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi A (dalej: Wnioskodawca, Spółka, Skarżący) jest indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, która to interpretacja została wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. 1.2. We wniosku z dnia 30.05.2018 r. przedstawiony został przez Wnioskodawcę następujący stan faktyczny. Wnioskodawca posiada siedzibę na terytorium Polski i na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1036 ze zm., dalej jako: "u.p.d.o.p."), podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Spółka prowadzi działalność gospodarczą na terenie W. Specjalnej Strefy Ekonomicznej (dalej: "SSE") na podstawie zezwolenia z [...] na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie SSE wydanego na podstawie art. 16 ust. 1, 2, 3, 6, art. 17 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz.U. nr 123, poz. 600 ze zm.) dalej: "Zezwolenie". Zasadniczym przedmiotem działalności Wnioskodawcy na terenie SSE jest produkcja organicznych związków chemicznych, co znajduje odzwierciedlenie w posiadanym przez Wnioskodawcę Zezwoleniu (Zezwolenie obejmuje prowadzenie działalności produkcyjnej, handlowej i usługowej, mieszczącej się w określonych pozycjach Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług Głównego Urzędu Statystycznego). W maju 2016 r. w czasie trwania burzy miało miejsce wyładowanie atmosferyczne, które skutkowało uderzeniem pioruna w jeden z budynków produkcyjnych Spółki położony na terenie SSE i powstaniem pożaru. W następstwie pożaru uszkodzona została konstrukcja budynku oraz urządzenia technologiczne zlokalizowane wewnątrz i w bezpośrednim sąsiedztwie budynku. W efekcie pożaru Spółka dokonała fizycznej likwidacji środków trwałych (zaliczając niezamortyzowaną część środków trwałych do kosztów uzyskania przychodów działalności zwolnionej) i podjęła decyzję o odbudowie instalacji poprzez wytworzenie nowych środków trwałych. Środki trwałe (budynek, budowle oraz maszyny i urządzenia) zniszczone pożarem były wykorzystywane wyłącznie w działalności zwolnionej z opodatkowania podatkiem dochodowym na mocy art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p., a odpisy amortyzacyjne stanowiły w całości koszt uzyskania przychodów zwolnionych z opodatkowania. Spółka wystąpiła do ubezpieczyciela z wnioskiem o zwrot kosztów spowodowanych pożarem. Ubezpieczyciel wypłaca Spółce (część kwot została już wypłacona, część może jeszcze zostać wypłacona w przyszłości) odszkodowania z dwóch niezależnych polis, tj. z tytułu polisy ubezpieczającej utratę zysku - część odszkodowania z tej polisy wypłacona była w związku z budową instalacji tymczasowej, a w pozostałym zakresie kwota odszkodowania nie jest obwarowana warunkami konkretnego wydatkowania środków oraz z tytułu polisy ubezpieczenia mienia - w tym zakresie ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie w wysokości uzasadnionych kosztów odbudowy uszkodzonej instalacji do stanu sprzed szkody na podstawie faktur. 3. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: 1.Czy odszkodowanie uzyskane od ubezpieczyciela z polisy obejmującej utratę zysku stanowi przychód (dochód) Spółki uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie Zezwolenia i tym samym uzyskany z tego tytułu przychód (dochód) korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p.? 2. Czy odszkodowanie uzyskane od ubezpieczyciela z polisy obejmującej ubezpieczenie majątku stanowi przychód (dochód) Spółki uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie Zezwolenia i tym samym uzyskany z tego tytułu przychód (dochód) korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p.? 4. Zdaniem Wnioskodawcy, odszkodowanie uzyskane od ubezpieczyciela zarówno z polisy obejmującej utratę zysku, jak i obejmującej ubezpieczenie majątku stanowi przychód (dochód) Spółki uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie Zezwolenia i tym samym uzyskany z tego tytułu przychód (dochód) korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. Spółka wskazała, że w świetle powyższego przepisu, przy określaniu, czy dany dochód (przychód) uzyskany przez podatnika korzysta z opisanego w tym przepisie zwolnienia, należy wziąć pod uwagę dwa kryteria wynikające z tego przepisu: po pierwsze, dochód taki musi pochodzić z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE, a po drugie, dochód taki musi pochodzić z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie stosownego zezwolenia na prowadzenie działalności w SSE. W ocenie Spółki nie ulega wątpliwości, że uzyskiwanie odszkodowań nie stanowi samoistnej działalności gospodarczej, a zatem w treści Zezwolenia nie mogło zostać wskazane, iż przedmiotem działalności strefowej będzie uzyskiwanie odszkodowań, także z tej przyczyny, że żadna pozycja PKWiU nie przewiduje takiego zakresu działalności. Niemniej jednak, w opinii Wnioskodawcy, uzyskanie opisanych w stanie faktycznym odszkodowań jest bezpośrednio powiązane z działalnością gospodarczą w postaci działalności wytwórczej prowadzonej na terenie SSE i wskazanej wprost w Zezwoleniu. Spółka przytoczyła w tym zakresie stanowisko NSA w kwestii rozumienia pojęcia dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE zawarte w wyroku z 15 lutego 2018 r., sygn. II FSK 245/16, zgodnie z którym, dochodem z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. są wszelkie przysporzenia wynikające z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE, o ile tytuł ich otrzymania zawiera się w zakresie przedmiotowym działalności określonej w zezwoleniu, co dotyczy również rekompensat pozostających w ścisłym, bezpośrednim i racjonalnym związku z przedmiotem działalności gospodarczej określonym w zezwoleniu i prowadzonej na obszarze SSE. Powołując się na definicję działalności gospodarczej zawartą w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, Wnioskodawca stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej niesie za sobą konieczność podejmowania różnego rodzaju czynności prawnych i faktycznych, bez podjęcia których działalność podstawowa nie byłaby w ogóle możliwa lub które bezpośrednio wynikają z faktu prowadzenia określonej działalności gospodarczej. Oznacza to, że na ekonomiczny wynik działalności gospodarczej mogą składać się - obok dochodów ze sprzedaży wytworzonych towarów i usług enumeratywnie wymienionych w Zezwoleniu - również przychody i koszty warunkujące uzyskanie przychodu ze sprzedaży lub pozostające z nim w ścisłym, bezpośrednim i racjonalnym związku. Dalej Wnioskodawca stwierdził, że opisane odszkodowania pozostają w bezpośredniej korelacji do rozliczeń działalności podstawowej. Wskazał przy tym, że działalność produkcyjna Spółki może być prowadzona wyłącznie w oparciu o majątek produkcyjny, zaś fakt posiadania majątku jest przesłanką bezpośrednio warunkującą zawarcie umowy ubezpieczenia tego majątku. Z kolei fakt prowadzenia w oparciu o ten majątek działalności produkcyjnej jest przesłanką bezpośrednio warunkującą zawarcie umowy ubezpieczenia utraty zysku. Mając powyższe na uwadze, Wnioskodawca skonstatował, iż przychód (dochód) z tytułu opisanych odszkodowań należy uznać za element działalności gospodarczej wskazanej w treści Zezwolenia. Spółka podniosła również, że wydatki poczynione na odbudowę majątku produkcyjnego będą stanowiły - poprzez odpisy amortyzacyjne od środków trwałych - koszt uzyskania przychodów z działalności zwolnionej, który pomniejszy kwotę dochodu wolnego od podatku dochodowego od osób prawnych na mocy art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. (przepis art. art. 16 ust. 1 pkt 48 u.p.d.o.p. nie znajdzie tu jej zdaniem zastosowania). Podniosła również Spółka, że w przypadku uznania przychodu z odszkodowania jako niezwiązanego z działalnością strefową i podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych na zasadach ogólnych, zasada współmierności nakazywałaby wyłączenie z zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów działalności zwolnionej odpisów amortyzacyjnych i zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów działalności podlegającej opodatkowaniu. 5. W zaskarżonej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ interpretacyjny wskazał, że zwolnienie przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p., jako wyjątek od zasady powszechności opodatkowania, należy interpretować ściśle, zgodnie z wykładnią językową tej regulacji. W tym kontekście organ stwierdził, że wolny od podatku dochodowego od osób prawnych jest wyłącznie dochód uzyskany z działalności gospodarczej, w zakresie określonym w zezwoleniu, prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej. Zdaniem organu, jeżeli zatem dany rodzaj (przedmiot) działalności gospodarczej nie jest wymieniony w zezwoleniu, to dochód z takiej działalności nie podlega zwolnieniu. Organ zwrócił przy tym uwagę, że ze zwolnienia nie korzystają dochody związane z działalnością na terenie strefy, bowiem ustawodawca w przepisie ustanawiającym zwolnienie świadomie użył określenia "dochody z działalności gospodarczej" a nie sformułowania "dochody związane z wykonywaniem działalności gospodarczej". Podobnie w przypadku, gdy dany rodzaj działalności jest prowadzony poza terenem strefy, wówczas również dochody z takiej działalności nie będą podlegały zwolnieniu. Organ podkreślił również, że omawiane zwolnienie nie ma charakteru podmiotowego, nie obejmuje więc ono wszystkich dochodów podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność gospodarczą na terenie strefy na podstawie zezwolenia, lecz tylko dochód wygenerowany bezpośrednio z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, wymienionej wprost w zezwoleniu. Wobec tego zdaniem organu nie można zaakceptować poglądu, że do dochodów zwolnionych należałoby zaliczyć także dochody z innych tytułów (niż działalność gospodarcza), jeżeli tylko w jakichś sposób dotyczyć będą działalności produkcyjnej na terenie strefy (z której dochody zostały zwolnione) – jak twierdzi Wnioskodawca. W ocenie organu, przychód w postaci odszkodowania nie jest/nie będzie również następstwem prowadzonej działalności gospodarczej, wynikającej z zezwolenia strefowego, lecz wynika z odrębnej umowy, której przedmiotem jest udzielenie przez zakład ubezpieczeń ochrony ubezpieczeniowej oraz jest wynikiem zaistnienia przewidzianego w umowie zdarzenia (pożaru). Zatem przychód ten podlega w całości opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. W skardze wywiedzionej od powyższej interpretacji, Skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przychód z odszkodowania nie jest następstwem prowadzonej działalności gospodarczej wynikającej z zezwolenia strefowego, a w konsekwencji nie stanowi przychodu podlegającego zwolnieniu z opodatkowania na podstawie tego przepisu. W uzasadnieniu zarzutu postawionego w skardze, Skarżący powtórzył i rozbudował argumentację przedstawioną we wniosku. Wskazał również, że organ interpretacyjny nie odniósł się do tej części przedstawionego stanowiska, w którym Skarżący odwoływał się do zasady współmierności kosztów, która nakazywałaby konsekwentnie wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów działalności zwolnionej odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nowopowstałych środków trwałych, jak również nie odniósł się do treści przywołanego przez Skarżącego wyroku NSA w sprawie II FSK 245/16. 2.2. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. 3.1. W ocenie Sądu zaskarżona interpretacja narusza prawo, stąd skarga zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Stosownie do treści art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, uchyla tę interpretację, przy czym przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wskazujący podstawy uchylenia przez Sąd decyzji lub postanowień w całości lub w części, stosuje się odpowiednio. 3.3. Spór prawny w niniejszej sprawie dotyczył kwestii, czy Skarżącemu przysługuje zwolnienie przedmiotowe przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. w odniesieniu do odszkodowania otrzymanego z tytułu polisy ubezpieczenia mienia i z tytułu polisy obejmującej utratę zysku, wypłaconego w związku z pożarem spowodowanym uderzeniem pioruna w jeden z budynków produkcyjnych Spółki położony na terenie SSE, czego konsekwencją była likwidacja uszkodzonych pożatem środków trwałych. Tym samym wątpliwość prawna w sprawie dotyczyła tego, czy powyższe odszkodowania powinny być kwalifikowane jako przychód uzyskiwany z wykonywania działalności gospodarczej na terenie SSE na podstawie zezwolenia. 3.4. Zgodnie z treścią przepisu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p., wolne od podatku są dochody, z zastrzeżeniem ust. 4-6, uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o SSE, przy czym wielkość pomocy publicznej udzielanej w formie tego zwolnienia nie może przekroczyć wielkości pomocy publicznej dla przedsiębiorcy, dopuszczalnej dla obszarów kwalifikujących się do uzyskania pomocy w największej wysokości, zgodnie z odrębnymi przepisami. Jak stanowi z kolei przepis art. 17 ust. 4 u.p.d.o.p., według którego zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 34, przysługuje podatnikowi wyłącznie z tytułu dochodów uzyskanych z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie strefy. 3.5. Kluczowy w sprawie jest zatem zakres pojęcia "dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia". Organ interpretacyjny, odwołując się do językowej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p., przyjął, że dochodem w rozumieniu tego przepisu jest dochód bezpośrednio generowany przez aktywność przedsiębiorcy, podkreślając jednocześnie, że zakres zezwolenia Spółki na prowadzenie działalności na terenie SSE nie obejmuje otrzymywania odszkodowań, przez co nie można uznać, aby wchodziło ono w zakres działalności strefowej. Trzeba w tym miejscu wskazać, że u.p.d.o.p. nie definiuje pojęcia dochodów z działalności gospodarczej, w tym także z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia. Ustawa definiuje natomiast dochód stanowiąc w art. 7 ust. 2, że dochodem, z zastrzeżeniem art. 10, art. 11 i art. 24a, jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą. Co do rozumienia przychodu wskazać należy i zaaprobować pogląd, według którego przyjmuje się, że analiza poszczególnych jednostek redakcyjnych art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. pozwala na ustalenie pewnych desygnatów przychodu podatkowego. Będą to uzyskane (a w przypadku wymienionym w art. 12 ust. 3 u.p.d.o.p. również należne) wartości materialne, w sposób definitywny zwiększające aktywa podatnika lub zmniejszające jego pasywa. Do przychodów takich - co do zasady - zaliczyć można na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. m. in. otrzymane pieniądze (tak również: wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1780/13 oraz wyrok NSA z dnia 15.02.2018 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 245/16, CBOSA). Ustawa podatkowa nie definiuje także pojęcia działalności gospodarczej. Mając na uwadze, że rozpatrywane zwolnienie wprawdzie posiada samoistne źródło w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych niemniej jednak zostało powiązane z przepisami ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych zasadnym jest odwołanie się do definicji działalności gospodarczej zawartej w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 2 tej ustawy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Przedstawione wyżej uwagi prowadzą do wniosku, że za dochód z działalności gospodarczej należy uznać wszelki efekt ekonomiczny (finansowy) zarobkowej działalności wytwórczej, budowlanej, handlowej, usługowej oraz poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania kopalin ze złóż, a także działalności zawodowej, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły. Jednocześnie Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez NSA w powołanym już wyżej wyroku z dnia 15.02.2018 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 245/16, że nie ma uzasadnionych podstaw, aby twierdzić, że przez dochód taki należy rozumieć tylko takie świadczenie, które stanowi bezpośrednio cenę za konkretny towar lub usługę, z kategorycznym wyłączeniem jakichkolwiek innych świadczeń. Sąd zgadza się również z oceną wyrażoną w powyższym wyroku NSA, że dochodem z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. są wszelkie przysporzenia wynikające z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE, o ile tytuł ich otrzymania zawiera się w zakresie przedmiotowym działalności określonej w zezwoleniu. W tym zakresie NSA podkreślił, że jeżeli rekompensata pozostaje w ścisłym, bezpośrednim i racjonalnym związku z przedmiotem działalności gospodarczej określonym w zezwoleniu i prowadzonej przez Spółkę na obszarze SSE to nie ma przeszkód aby uznać, że rekompensata ta powinna być rozliczona w ramach dochodu strefowego. Sąd dostrzega, że sprawa rozpoznawana przez NSA dotyczyła rekompensaty z tytułu rezygnacji przez kontrahenta z odbioru części wcześniej zamówionego towaru, a nie odszkodowania otrzymanego od ubezpieczyciela, którego dotyczy spór w niniejszej sprawie, jednakże zdaniem Sądu istotne znaczenie mają ogólne wnioski sformułowane przez NSA w powyższej sprawie. Zatem podzielając w pełni stanowisko NSA, Sąd stwierdza, że dla oceny możliwości skorzystania przez podatnika ze zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. istotny jest ów ścisły, bezpośredni i racjonalny związek otrzymanego świadczenia (w tym przypadku odszkodowania) z przedmiotem działalności gospodarczej określonym w zezwoleniu i prowadzonej przez Spółkę na obszarze SSE. Oceniając z kolei charakter odszkodowania (świadczenia pieniężnego otrzymanego od ubezpieczyciela z tytułu zawartej polisy ubezpieczeniowej) trzeba wziąć pod uwagę, że odszkodowanie takie należy rozpoznać jako przychód podatkowy otrzymany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Tak wypowiedział się również WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 02.20.2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 959/13 oraz NSA w wyroku z dnia 21.07.2016 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1154/14 (CBOSA). 4. Mając na uwadze powyższe, Sąd stanął na stanowisku, że zasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ interpretacyjny przepisu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że przychód z tytułu odszkodowania nie jest następstwem prowadzonej działalności gospodarczej wynikającej z zezwolenia strefowego, a w konsekwencji nie stanowi przychodu podlegającego zwolnieniu z opodatkowania na podstawie tego przepisu. Sąd co do zasady przyznaje rację organowi, że zwolnienie określone w powyższym przepisie powinno być interpretowane ściśle, jednakże konieczność wykładni ścisłej nie może prowadzić do zawężenia jego zakresu. Jak słusznie argumentował Skarżący, prowadzenie działalności gospodarczej niesie za sobą konieczność podejmowania różnego rodzaju czynności prawnych i faktycznych, bez podjęcia których działalność podstawowa nie byłaby w ogóle możliwa lub które bezpośrednio wynikają z faktu prowadzenia określonej działalności gospodarczej. W ocenie Sądu do tego rodzaju czynności zaliczyć trzeba również zawieranie polis ubezpieczeniowych, będące przejawem zabezpieczenia nie tylko mienia wykorzystywanego w tejże działalności ale również uzyskiwanego z niej przychodu i stanowiące w obecnym czasie de facto normę prowadzenia działalności gospodarczej. Brak jest przy tym przeszkód do uznania, że miałoby to nie dotyczyć również konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie zezwolenia. Zabezpieczenie mienia i przychodu w SSE nabiera zresztą szczególnego znaczenia, bowiem głównym zadaniem SSE jest przyspieszanie rozwoju gospodarczego regionów (poprzez jak największe wykorzystanie ich własnych zasobów) trapionych stagnacją ekonomiczną: uboższych, mniej rozwiniętych, omijanych przez inwestorów, dotkniętych wysokim bezrobociem. Brak podjęcia przez podmiot gospodarczy prowadzący działalność na terenie SSE stosownych działań w tym zakresie (polegających na zawarciu odpowiednich polis), w razie zaistnienia zdarzeń losowych mógłby skutkować utratą majątku i znaczącym zmniejszeniem przychodu, co przełożyłoby się w sposób bezpośredni na ograniczenie w realizacji przywołanego wyżej głównego zadania funkcjonowania strefy. Zasadnie przy tym wskazywał Skarżący, że ekonomiczny wynik działalności gospodarczej mogą składać się, obok dochodów ze sprzedaży wytworzonych towarów i usług enumeratywnie wymienionych w Zezwoleniu, również przychody i koszty warunkujące uzyskanie przychodu ze sprzedaży lub pozostające z nim w ścisłym, bezpośrednim i racjonalnym związku. W ocenie Sądu taki związek istnieje w przypadku opisanych odszkodowań otrzymanych z tytułu zawartych przez Skarżącego dwóch polis (polisy ubezpieczenia mienia i polisy obejmującej utratę zysku), które to polisy dotyczyły mienia produkcyjnego położonego na terenie SSE i zostały zrealizowane na skutek zdarzenia losowego, jakim był pożar spowodowany z kolei uderzeniem pioruna w jeden z budynków produkcyjnych Spółki. Skarżący we wniosku wskazał wprost, że środki trwałe (budynek, budowle oraz maszyny i urządzenia) zniszczone pożarem były wykorzystywane wyłącznie w działalności zwolnionej z opodatkowania podatkiem dochodowym na mocy art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. Nie ulega wątpliwości Sądu, że działalność produkcyjna na terenie SSE może być prowadzona wyłącznie w oparciu o majątek produkcyjny i fakt jego posiadania przekłada się w sposób bezpośredni na zawarcie umowy ubezpieczenia tego majątku, wziąwszy pod uwagę zwłaszcza wyżej wskazane aspekty związane z zawieraniem polis traktowanym jako norma życia gospodarczego, jak również aspekty dotyczące realizacji szczególnych zadań strefy. Z kolei, jak słusznie wskazywał Skarżacy, fakt prowadzenia w oparciu o ten majątek działalności produkcyjnej jest przesłanką bezpośrednio warunkującą zawarcie umowy ubezpieczenia utraty zysku. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości Sądu, że uzyskanie opisanych odszkodowań należy uznać za element działalności gospodarczej wskazanej w treści Zezwolenia. Trzeba tu ponownie przywołać wcześniejszą konstatację, że odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela stanowi przychód podatkowy otrzymany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Zatem w ocenie Sądu należy konsekwentnie stwierdzić, że również odszkodowanie otrzymane od ubezpieczyciela z tytułu polisy ubezpieczenia mienia produkcyjnego położonego na terenie SSE oraz polisy obejmującej utratę zysku osiąganego w działalności produkcyjnej na terenie SSE, stanowić powinno przychód otrzymany w ramach działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie odpowiedniego zezwolenia. Zdaniem Sądu nie można się przy tym zgodzić z argumentacją organu interpretacyjnego, w której organ kładzie nacisk na konieczność wymienienia danej działalności w zezwoleniu. Istotnie, zgodnie z treścią przepisu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. wolny od podatku dochodowego od osób prawnych jest wyłącznie dochód uzyskany z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia. W ocenie Sądu nie oznacza to jednak, że otrzymanie odszkodowania od ubezpieczyciela – aby mogło być traktowane jako prowadzące do powstania dochodu z działalności gospodarczej – musiało by być wymienione w zezwoleniu. Sąd zgadza się ze Skarżącym, że nie ma możliwości wskazania w treści zezwolenia, iż przedmiotem działalności strefowej Skarżącego będzie uzyskiwanie odszkodowań, a to z uwagi na to, że żadna pozycja PKWiU ani innych nomenklatur nie obejmuje tego typu działań, nomenkatury te grupują bowiem wyłącznie produkty rozumiane jako towary bądź usługi. Nie może to jednak przesądzić o niezasadności stanowiska Skarżącego, tak jak chciałby tego organ, skoro – jak to już wyżej wykazano – opisane odszkodowania pozostają w bezpośrednim, ścisłym i racjonalnym związku z prowadzeniem działalności gospodarczej na terenie SSE na podstawie zezwolenia, stanowiąc de facto jej element, a przychód (dochód) z tego tytułu stanowi przychód (dochód) uzyskany w ramach tej właśnie działalności gospodarczej. 5. Powyższe argumenty przemawiają zdaniem Sądu za uznaniem, że wskazane przez Skarżącego rodzaje świadczeń odszkodowawczych mieszczą się w pojęciu dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej na terenie SSE na podstawie zezwolenia, a organ interpretacyjny dokonał zawężającej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. 6. Z uwagi na brak sformułowania w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego, Sąd, uwzględniając treść przepisu art. 57a p.p.s.a., nie mógł ustosunkować się do dodatkowej argumentacji przedstawionej w skardze, a dotyczącej nie odniesienia się przez organ interpretacyjny do niektórych aspektów podniesionych przez Skarżącego we wniosku (dotyczących kwestii ewentualnego wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów działalności zwolnionej odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej nowopowstałych środków trwałych oraz dotyczących stanowiska wyrażonego w wyroku NSA w sprawie II FSK 245/16, na marginesie podzielonego przez Sąd w niniejszej sprawie). 7. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, jako naruszającą prawo materialne, a to wskazany przez Skarżącego przepis art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. przez jego błędną wykładnię. 8. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. 9. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ interpretacyjny zobowiązany jest uwzględnić przedstawioną w wyroku wykładnię przepisu art. 17 ust. 1 pkt 34 u.p.d.o.p. w ramach dokonywania oceny stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło