II OSK 391/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-15
Skład orzekający: Jacek Chlebny, Barbara Adamiak, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy regulamin dostarczania wody może wymagać od właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego podania numeru PESEL, REGON lub NIP osoby korzystającej z lokalu jako warunku zawarcia umowy o dostawę wody?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wymóg podania numeru PESEL, REGON lub NIP osoby korzystającej z lokalu w budynku wielolokalowym, jako warunek zawarcia umowy o dostawę wody, narusza przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Podanie tych danych nie jest niezbędne do zawarcia umowy, a jedynie imię, nazwisko i adres osoby korzystającej z lokalu powinny wystarczyć. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność części regulaminu dotyczącej tych danych.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła uchwałę Rady Gminy dotyczącą regulaminu dostarczania wody. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając uchwałę za zgodną z prawem. Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym wymóg podawania danych osobowych (PESEL, REGON, NIP) oraz ilości osób korzystających z lokali w budynkach wielolokalowych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i stwierdził nieważność § 5 pkt 1 załącznika do uchwały Rady Gminy w zakresie słów: "numer PESEL lub REGON, numer NIP (jeśli osoba taka go posiada)". W pozostałym zakresie skargę oddalił. Zasądził od Gminy na rzecz Spółdzielni kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 stycznia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Beata Zborowska-Guziuk po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 653/16 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w S. na uchwałę Rady Gminy (...) z dnia 17 marca 2016 r. nr (...) w przedmiocie regulaminu dostarczania wody 1. uchyla zaskarżony wyrok i stwierdza nieważność § 5 pkt 1 załącznika do zaskarżonej uchwały w zakresie słów: "numer PESEL lub REGON, numer NIP (jeśli osoba taka go posiada)"; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. zasądza od Gminy (...) na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w S. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 653/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w S. (zwanej dalej Spółdzielnią) na uchwałę Rady Gminy (...) z dnia 17 marca 2016 r. nr (...) zawierającą w załączniku regulamin dostarczania wody na terenie Gminy (...) (zwany dalej Regulaminem).
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że Spółdzielnia wyczerpała tryb wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa i z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) dalej w skrócie "P.p.s.a." wniosła skargę do Sądu. W ocenie Sądu skarżąca wykazała, że zapisy zaskarżonej uchwały oddziaływają na jej uprawnienia i obowiązki.
Sąd podkreślił, że pomimo oddziaływania na interes prawny skarżącej, wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały, organ stanowiący Gminy nie naruszył prawa.
Sąd opisał treść § 4 Regulaminu i wskazał, że w świetle jego § 5 wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę przez przedsiębiorstwo wodociągowe z osobą korzystającą z lokalu powinien zawierać elementy wskazane w § 4 Regulaminu, a ponadto: (1) imię, nazwisko (lub nazwę), numer PESEL lub REGON, numer NIP (jeśli osoba taka go posiada) oraz adres osoby korzystającej z lokalu, co do której składany jest wniosek o zawarcie umowy wraz z umocowaniem do złożenia wniosku w imieniu i na rzecz tej osoby; (2) wskazanie lokalu, co do którego wnioskodawca żąda zawarcia umowy; (3) oświadczenie osoby korzystającej z lokalu o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych przez przedsiębiorstwo wodociągowe wyłącznie w celu zawarcia umowy; (4) oświadczenie wnioskodawcy o poinformowaniu osoby korzystającej z lokalu o zasadach rozliczeń, o których mowa w art. 6 ust. 6 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139) dalej zwanej w skrócie "u.z.z.w." oraz o obowiązku regulowania dodatkowych opłat wynikających z taryf za dokonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowe rozliczenie; (5) schemat wewnętrznej instalacji wodociągowej w budynku wielolokalowym za wodomierzem głównym, wraz z określeniem lokalizacji wszystkich punktów czerpalnych w budynku; (6) wskazanie ilości lokali w budynku wielolokalowym oraz wskazanie ilości osób korzystających z poszczególnych lokali.
Sąd przytoczył wynikającą z art. 2 pkt 3 u.z.z.w. definicję "odbiorcy usług" i stwierdził, że treść zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że Rada Gminy – w § 12 ust. 2 Regulaminu – w przypadkach nieplanowanych przerw lub ograniczeń w dostawie wody, o ile przewidywany czas ich trwania przekracza 12 godzin, objęła wszystkich odbiorców obowiązkiem powiadomienia przez przedsiębiorstwo wodociągowe o takiej przerwie. Wniosek taki wynika jednoznacznie z interpretacji przepisów Regulaminu, który – jako akt prawa miejscowego (co wynika z art. 19 ust. 1 zd. 2 u.z.z.w.) – nie może być wykładany jedynie przy użyciu dyrektyw językowych. Mając na uwadze konieczność stosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej powołanego wyżej przepisu Sąd stwierdził, że treść § 12 ust. 3 Regulaminu pozwala przedsiębiorstwu poinformować o takiej przerwie właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego oraz osoby korzystające z lokali, z którymi przedsiębiorstwo zawarło umowy o zaopatrzenie w wodę, dodatkowo – także w inny sposób niż zwyczajowo przyjęty. Indywidualne informowanie wszystkich odbiorców usług w przypadku nieplanowanych przerw w dostawie wody niewątpliwie sparaliżowałoby pracę przedsiębiorstwa z uwagi na skalę niezbędnych do podjęcia w tym przypadku działań, co jest oczywiste w świetle doświadczenia życiowego. Sąd pierwszej instancji stwierdzi, że zarzut dotyczący naruszenia zasady równego traktowania odbiorców wody wynikał z wadliwej interpretacji § 12 ust. 3 Regulaminu.
Sąd podkreślił, że kwestionowane przez Spółdzielnię regulacje zaskarżonej uchwały nie naruszają zasady proporcjonalności, jak i zasady równości wobec prawa.
Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut dotyczący naruszenia art. 19 ust. 2 u.z.z.w. poprzez nałożenie na Spółdzielnię obowiązku wskazywania ilości osób korzystających z poszczególnych lokali. Sąd przytoczy treść tego przepisu wskazując, że zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. do kompetencji Rady Gminy należało określenie w regulaminie między innymi "szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług".
Zdaniem Sądu w zakresie określenia warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami wody, Rada Gminy była zobowiązana do określenia tych kwestii w Regulaminie zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. Obowiązki właściciela lub zarządcy wskazane w § 5 Regulaminu ciążą na tych podmiotach tylko w przypadku, gdy właściciel lub zarządca nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym lub budynkami wielolokalowymi nie zawrze umowy o dostawę wody z przedsiębiorstwem wodociągowym, do czego jest zobowiązany na podstawie art. 6 ust. 5 u.z.z.w. Wbrew zarzutom skargi obowiązek zawarcia umowy bezpośrednio przez zarządcę następuje dopiero wówczas, gdy nie są zawierane indywidualne umowy przez osoby korzystające z lokali. Na terenie Gminy (...) – co nie jest kwestionowane – istnieją budynki wielolokalowe pozostające w zasobach nie tylko skarżącej, ale także wchodzące w skład wspólnoty mieszkaniowej. Adresatem wspomnianych zapisów Regulaminu jest nie tylko skarżąca. Obowiązek informacyjny polegający na wskazaniu przez zarządcę bądź właściciela budynku wielolokalowego ilości osób korzystających z lokali jest racjonalnie uzasadniony, bowiem pozwala on na uwzględnienie przypadków nie tylko braku wodomierzy, ale także ich niesprawności bądź uszkodzenia. Zdaniem Sądu skoro zgodnie z tabelą nr 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. z 2002 r. Nr 8, poz. 70) przeciętne normy zużycia wody ustala się w gospodarstwach domowych na jednego mieszkańca mogą zaistnieć sytuacje, w jakich dane te okażą się niezbędne dla obliczenia należności za dostarczoną wodę, co uzasadnia uregulowanie omawianej kwestii wyraźnie w regulaminie, w ramach określenia warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami wody, stosownie do powołanego art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niezasadne były również pozostałe zarzuty skargi. Sąd argumentował, że skoro przedsiębiorstwo wodociągowe jest zobowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy – w myśl art. 6 ust. 2 u.z.z.w., wniosek ten – co do zasady – musi zawierać wszystkie dane niezbędne do zawarcia wspomnianej umowy. Wyjątkowo jedynie, o czym stanowi art. 6 ust. 7 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowe może wyrazić zgodę na zawarcie umowy z osobą korzystającą z lokalu, w budynkach wielolokalowych, w przypadku gdy nie są spełnione warunki, o których mowa w powołanym art. 6 ust. 6 tej ustawy.
W konsekwencji Sąd stwierdził, że skoro w art. 6 ust. 5 u.z.z.w. mowa jest o tym samym wniosku, co w art. 6 ust. 6 tego artykuł to oczywistym jest, że jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę – w odniesieniu do nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym lub budynkami wielolokalowymi – jest zawierana z ich właścicielem lub z zarządcą, wniosek o zawarcie tej umowy składany przez wspomniane podmioty musi spełniać te same wymagania, co wniosek określony w art. 6 ust. 2 u.z.z.w. składany przez indywidualnego odbiorcę usług.
Wbrew stanowisku strony skarżącej nie było podstaw do twierdzenia, że zaskarżona uchwała narusza przepisy ustawy 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2135) zwanej dalej w skrócie "u.o.d.o." oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez nałożenie na właścicieli bądź zarządców budynków wielolokalowych obowiązku przedkładania przedsiębiorstwu wodociągowemu oświadczeń o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych oraz wskazywania danych tych osób (właścicieli oraz korzystających) z lokali w budynkach wielolokalowych również wówczas, gdy to właściciel bądź zarządca jest wyłącznie stroną umowy o dostawę wody. Nie budziło wątpliwości Sądu, że w tym przypadku przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdyż jest niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 3 u.o.d.o.
Z tych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę oddalił.
W skardze kasacyjnej Spółdzielnia zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 P.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd pierwszej instancji funkcji kontroli działalności organu samorządu terytorialnego, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 w związku z art. 150 i art. 134 § 1 P.p.s.a. oraz art. 32 Konstytucji RP i nieuchylenie zaskarżonej uchwały w następstwie zastąpienia kontroli legalności zaskarżonej uchwały pod względem zgodności z prawem, badaniem jej pod kątem racjonalności przyjętego w niej rozwiązania polegającego na nałożeniu na właścicieli/zarządców budynków wielolokalowych - obowiązku wskazywania we wnioskach o zawarcie umów o dostawę wody, ilości osób korzystających z poszczególnych lokali oraz danych osobowych tych osób, również wtedy gdy właściciel lub zarządca tych budynków nie pozostaje wyłącznie stroną umowy o dostawę wody, a osoby korzystające z lokali nie zawarły z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym indywidualnych umów.
Ponadto Sąd rozstrzygający nie dokonał z urzędu w ramach art. 134 § 1 P.p.s.a. zbadania legalności przepisów uchwały oraz w wyroku nie wyjaśnił, jak ma się nałożenie wyłącznie na odbiorców wody w zabudowie wielolokalowej obowiązku wskazywania ilości osób korzystających z poszczególnych lokali oraz nie nałożenie takiego obowiązku na pozostałych odbiorców wody m.in. w zabudowie indywidualnej, a także zagrodowej, w relacji do zasady równego traktowania wszystkich przez władze publiczne wynikającej z art. 32 Konstytucji RP.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła nadto naruszenie przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, tj. art. 19 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 w związku z art. 6 ust. 2 u.z.z.w. oraz art. 23 ust. 1 u.o.d.o. poprzez uzależnienie w § 5 pkt 1 i 6 Regulaminu możliwości skutecznego złożenia wniosku o zawarcie umowy na dostawę wody z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym od wskazania nr PESEL/Regon oraz ilości lokali i osób korzystających z poszczególnych lokali w zabudowie wielolokalowej, tj. od warunków nieprzewidzianych przez art. 6 ust. 2 i ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, które to kwestie mogą i powinny stanowić przedmiot regulacji umownych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Strona skarżąca kasacyjnie zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji oddalający jej skargę na uchwałę Rady Gminy (...) z dnia 17 marca 2016 r. nr (...) zawierającą w załączniku regulamin dostarczania wody na terenie Gminy (...) (Regulamin). Zarzuty zawarte w skardze, jak i w skardze kasacyjnej w znacznej mierze są tożsame. W skardze Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) zarzuciła niezgodność z prawem § 5 i § 12 ust. 1 ww. Regulaminu, a w skardze kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji zarzucono naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawa materialnego i brak unieważnienia § 5 pkt 1 i 6 Regulaminu.
W związku z tym, że strona skarżąca kasacyjnie tak właśnie zakreśliła granice zaskarżenia w skardze kasacyjnej (§ 5 pkt 1 i pkt 6 Regulaminu), to w tym zakresie zostanie skontrolowany wyrok Sądu pierwszej instancji.
Zgodnie z § 5 pkt 6 Regulaminu wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę przez przedsiębiorstwo wodociągowe z osobą korzystającą z lokalu powinien zawierać elementy wskazane w § 4 Regulaminu, a nadto wskazanie ilości lokali w budynku wielolokalowym oraz ilości osób korzystających z poszczególnych lokali.
Część zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej dotyczy dokonania błędnej wykładni ww. przepisu przez Sąd pierwszej instancji poprzez przyjęcie, że przepis ten nie narusza art. 1 § 1 i § 2 P.p.s.a., art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 P.p.s.a., art. 32 Konstytucji RP oraz art. 19 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
Kontrolując w tym zakresie zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji należy stwierdzić, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jest aktem prawa miejscowego i zgodnie z art. 94 Konstytucji akty prawa miejscowego mogą być stanowione przez organy samorządu terytorialnego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Taką delegację ustawową upoważniającą do wydania ww. regulaminu jest art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zgodnie z którym regulamin ten określa szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w.). Pod pojęciem szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług należy rozumieć określenie takich niezbędnych warunków, aby na ich podstawie możliwe było zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę, a w szczególności warunków, jaki ma spełnić odbiorca usług celem zawarcia umowy. Odbiorcą usług jest bowiem, zgodnie z art. 2 pkt 3 u.z.z.w. każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym.
Ponadto zgodnie z art. 6 ust. 2 u.z.z.w. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Oznacza to, że wniosek przyszłego odbiorcy usług, który spełnia warunki zarówno techniczne do dostarczania wody lub odprowadzania ścieków, jak i przedłoży kompletny wniosek zawierający wszystkie niezbędne dane w oparciu o które przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zawiera umowę jest dla takiego przedsiębiorstwa wiążący.
Stosownie do art. 6 ust. 6 u.z.z.w. na wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zawiera umowę o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków także z osobą korzystającą z lokalu wskazaną we wniosku, jeżeli zostaną spełnione warunki techniczne wymienione w tym przepisie pozwalające na ustalenie ilości wody dostarczonej do takich lokali oraz warunki rozliczeń związanych z dostawami wody i przerw w dostawach.
Powołany przepis wprost stanowi, że dodatkowo w przypadku wniosku złożonego przez właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zawrzeć umowę o dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków także z osobą korzystającą z lokalu wskazaną w takim wniosku. Przepis ten zawiera normę semiimperatywną, która wyznacza wiążące skutki dla przedsiębiorstwa wodociągowego (obowiązek zawarcia umowy) w przypadku złożenia wniosku przez drugą stronę.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że skoro tak złożony wniosek przez właściciela/zarządcę budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych o zawarcie umowy dostawy wody także z osobą korzystającą z lokalu wskazaną we wniosku ma być wiążący dla tego przedsiębiorstwa, to w takim wniosku mogła znaleźć się informacja dotycząca samej liczby lokali mieszkalnych w budynku wielolokalowym oraz liczby osób zamieszkujących takie lokale. Te bowiem informacje mogą mieć znaczenie dla ustalania wysokości niektórych składników opłat za dostarczaną wodę.
Mając powyższe na uwadze nie są zasadnym te zarzuty skargi kasacyjnej, w której strona skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. i art. 6 ust. 2 oraz ust. 6 u.z.z.w. w zakresie wskazania ilości osób lokali w budynku wielolokalowym oraz ilości osób korzystających z poszczególnych lokali.
Natomiast zarzut dotyczący naruszenia art. 19 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 6 u.z.z.w. w zakresie, w którym Regulamin w § 5 pkt 1 zobowiązuje stronę skarżącą kasacyjnie do podania "numeru PESEL lub REGON, numeru NIP (jeśli osoba taka go posiada)" Naczelny Sąd Administracyjny uznał za naruszające ww. przepisy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że podanie numeru PESEL, numeru REGON lub numeru NIP nie stanowi warunku zawarcia umowy o dostawę wody. Określenie, w oparciu o art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług oznacza, że powinny się w nim znaleźć tylko niezbędne dane konieczne do zawarcia umowy. Jeżeli właściciel lub zarządca budynku wielolokalowego przedłoży wniosek o zawarcie umowy o dostarczanie wody lub odbiór ścieków z osobą korzystającą z lokalu w takim budynku wskazując na imię i nazwisko takiej osoby oraz jej adres, to już te dane osobowe powinny umożliwić zawarcie umowy. Domaganie się dodatkowych danych osobowych jak numer PESEL czy NIP nie jest warunkiem koniecznym do zawierana umów na dostawę wody. Tym samym należy stwierdzić, że w tym zakresie objętym regulacją § 5 pkt 1 Regulaminu nietrafnie Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, zamiast stwierdzić jego nieważność.
Tym samym zasadne są także częściowo i te zarzuty skargi kasacyjnej, w których strona skarżąca zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 150 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, zamiast częściowe unieważnienie uchwały w oparciu o art. 147 § 1 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji winien stwierdzić nieważność Regulaminu w zakresie obejmującym § 5 pkt 1 jego załącznika tj. słów "numeru PESEL lub REGON, numeru NIP (jeśli osoba taka go posiada)".
Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zasadności tej części zarzutów strony skarżącej kasacyjnie, w której domaga się ona unieważnienia pozostałego Regulaminu. Skarga kasacyjna koncentruje się na wykazaniu naruszenia przepisów przez Sąd pierwszej instancji w zakresie oceny zgodności z prawem § 5 pkt 1 i 6 Regulaminu i nawet gdyby w tym zakresie skarga ta była zasadna, to i tak nie mogłaby spowodować nieważności całej uchwały.
Strona skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego objętego art. 19 ust. 5 u.z.z.w. nie precyzując nawet, czy naruszenie to polegało na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Art. 19 u.z.z.w. nie zawiera ust. 5, a z uzasadnienia skargi kasacyjnej nie wynika, aby jakikolwiek ust. 5 był przedmiotem uzasadnienia zarzutów tejże skargi. Tym samym wobec powołania nieistniejącego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny nie może w tym zakresie przeprowadzić jakiejkolwiek kontroli zaskarżonego wyroku. Analogicznie zarzucając naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych strona skarżąca kasacyjnie także nie wskazała, który z pięciu punktów tego ustępu został naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Ponieważ art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych zawiera odrębne podstawy przetwarzania danych i uzasadnienie skargi kasacyjnej w żadnej mierze nie wskazuje ani nie naprowadza na to, która z tych podstaw została niewłaściwie lub błędne zastosowania bądź niezastosowana przez Sąd pierwszej instancji, to Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw do przeprowadzenia w tym zakresie kontroli zaskarżonego wyroku.
Nie jest zasadnym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 P.p.s.a. poprzez wadliwe wykonywanie funkcji kontroli działalności organu samorządu terytorialnego. Art. 1 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych wyznacza zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawując wymiar sprawiedliwości dokonują kontroli działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość. W tej sprawie Sąd pierwszej instancji przeprowadził kontrolę działalności organu samorządu terytorialnego, a tym samym nie naruszył ww. przepisu. Zgodnie z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych kryterium kontroli jest zgodność z prawem i w tej sprawie Sąd pierwszej instancji to kryterium zastosował.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zarzut ten byłby zasadny wtedy, gdyby Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził kontroli zaskarżonej uchwały lub też zastosował środek nieznany ustawie (czyli rozstrzygał w sposób nieznany prawu). Taka sytuacja nie miała miejsca.
Także zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. nie jest zasadny, ponieważ zgodnie z tym przepisem Sąd pierwszej instancji orzekał w sprawie skargi na akt prawa miejscowego organu jednostek samorządu terytorialnego.
Kolejny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest usprawiedliwiony. Kontrolując zaskarżony wyrok Sadu pierwszej instancji należy stwierdzić, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez Sąd pominięte, lub gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (zob. wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2946/16, opub. w LEX nr 2582901). W tej sprawie strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, jakie to uchybienia proceduralne wynikające z materiału dowodowego zebranego w sprawie lub jakie dowody nie zostały uwzględnione przez Sąd pierwszej instancji.
Również zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP nie może odnieść zamierzonego przez stronę skarżącą skutku. Strona skarżąca kasacyjnie nie precyzuje przy tym, czy zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 32 ust. 1 czy też art. 32 ust. 2 Konstytucji RP. Przepis ten regulujący zasadę równości nie może być interpretowany w taki sposób, że w każdej sytuacji te same obowiązki lub uprawnienia będą nakładane na podmioty nie mające tych samych cech. Sytuacja właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego, który złożył wniosek o zawarcie umowy dostawy wody także z osobą korzystającą z lokalu w taki budynku jest odmienna od sytuacji właściciela budynku w zabudowie jednorodzinnej. O ile w zabudowie jednorodzinnej lub zagrodowej wystarczającym jest zawarcie jednej umowy na dostawę wody, o tyle w przypadku zabudowy wielolokalowej takie umowy zawierane są z właścicielem/zarządcą budynku wielorodzinnego, a dodatkowo na wniosek właściciela/zarządcy także z osobą korzystająca z lokalu w budynki wielolokalowym. Tym samym są to dwie umowy obejmujące dostarczanie wody, jedna do budynku wielolokalowego i odrębnie druga umowa na dostawę wody do mieszkań (lokali) w takim budynku. To zaś mogło uzasadniać podanie liczby lokali w budynku wielolokalowym i osób korzystających z tych lokali. Tym samym trafnie Sąd pierwszej instancji nie stwierdził, aby nastąpiło w zakresie § 5 zaskarżonej uchwały naruszenie zasady równości.
Wskazane wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny motywy i przyjęte oceny stanowią wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku. Ponieważ sama istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, to działając na podstawie art. 188 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Spółdzielni Mieszkaniowej (...) na uchwałę Rady Gminy (...) z 17 marca 2016 r. nr (...) w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i stwierdził nieważność § 5 pkt 1 załącznika do tej uchwały w zakresie słów "numeru PESEL lub REGON, numeru NIP (jeśli osoba taka go posiada)". W pozostałym zakresie skarga została oddalona.
Ponieważ w tej sprawie, po uchyleniu wyroku Sądu pierwszej instancji skarga strony skarżącej została uwzględniona w jedynie części, na podstawie art. 206 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zasądził zwrot jedynie części kosztów postępowania i w związku z tym zasądził od Gminy (...) na rzecz strony skarżącej kasacyjnie kwotę 600 złotych.
-----------------------
11
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło