II OSK 2342/19

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-04-18

Skład orzekający: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.), sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon, sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który w toku postępowania sądowego świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron jako radca prawny i pełnomocnik procesowy, powinien zostać wyłączony od orzekania w tej sprawie?
Ratio decidendi
Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy od orzekania w sprawie, w której był pełnomocnikiem jednej ze stron lub świadczył usługi prawne na jej rzecz. W sytuacji, gdy sędzia był pełnomocnikiem procesowym strony, wniosek o jego wyłączenie jest uzasadniony na podstawie art. 18 § 1 pkt 4 PPSA. Okoliczności te nie wyczerpują jednak przesłanki z art. 18 § 1 pkt 5 PPSA, która dotyczy sytuacji, gdy osoba nie pełni roli pełnomocnika procesowego.
Stan faktyczny
Rada Miasta Gdańska złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego od orzekania w sprawie ze skargi kasacyjnej dotyczącej uchwały Rady Miasta Gdańska w przedmiocie ustalenia zasad sytuowania obiektów małej architektury i reklam. Uzasadnieniem wniosku było świadczenie przez sędziego, wówczas jako radca prawny, usług prawnych na rzecz skarżącej spółki i reprezentowanie jej przed WSA. Sędzia Tomasz Bąkowski przychylił się do wniosku, potwierdzając świadczenie usług prawnych na rzecz skarżącej spółki.
Rozstrzygnięcie
Wyłączono sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego od orzekania w tej sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Rady Miasta Gdańska o wyłączenie sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego w sprawie ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 749/18 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. nr XLVIII/1465/18 w przedmiocie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie miasta Gdańska postanawia: wyłączyć sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego od orzekania w tej sprawie. W piśmie z 11 kwietnia 2023 r. pełnomocnik Rady Miasta Gdańska wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego od orzekania w niniejszej sprawie ze skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 749/18. Uzasadniając wniosek wskazano, że prof. Tomasz Bąkowski, obecnie sędzia NSA, w toku przedmiotowej sprawy do listopada 2020 r. jako radca prawny świadczył usługi prawne na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w W. i reprezentował tę spółkę w przedmiotowej sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku. Stanowiska, opinie i artykuły prof. Tomasza Bąkowskiego były powoływane przez skarżącą spółkę, a także inne podmioty z branży reklamowej, jako poparcie i uzupełnienie argumentacji prawnej w toku rozpoznawanych spraw dotyczących zaskarżonej uchwały Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. nr XLVIII/1465/18 w przedmiocie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie miasta Gdańska. Sędzia NSA Tomasz Bąkowski został wyznaczony do składu orzekającego w niniejszej sprawie (jako sędzia zastępca). Zaistniała zatem określona w art. 18 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") podstawa do wyłączenia wskazanego sędziego. Sędzia NSA Tomasz Bąkowski przedstawił wyjaśnienia w niniejszej sprawie. W piśmie z 17 kwietnia 2024 r. oświadczył, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 18 § 1 pkt 5 p.p.s.a., ponieważ jako radca prawny świadczył usługi prawne na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą w W. Stąd sędzia przychylił się do wniosku z 11 kwietnia 2024 r. o wyłączenie go ze składu orzekającego w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach m.in., w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4) lub w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5). Wniosek strony o wyłączenie sędziego NSA Tomasza Bąkowskiego w okolicznościach niniejszej sprawy należało uznać za zasadny. Jak bowiem wynika z uzasadnienia wniosku i akt sprawy, co zostało potwierdzone przez sędziego w złożonym oświadczeniu, sędzia – ówcześnie jako radca prawny – świadczył usługi prawne na rzecz skarżącej spółki, będąc jej pełnomocnikiem procesowym w niniejszym postępowaniu sądowym. W tej sytuacji wniosek jest uzasadniony w świetle art. 18 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego opisane okoliczności nie wyczerpują natomiast przesłanki określonej w art. 18 § 1 pkt 5 p.p.s.a., bowiem zakresem unormowania tego przepisu objęte są tylko takie sytuacje, gdy dana osoba nie pełni roli pełnomocnika procesowego (por. postanowienia NSA: z 7 grudnia 2011 r., II FSK 2595/11 i z 15 maja 2023 r., I FZ 60/23; CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło