I OSK 1456/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-05-26

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, kluczowe jest udowodnienie daty powstania niepełnosprawności przed ukończeniem 21 roku życia, czy też daty powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej powyżej 16 roku życia z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, kluczowe jest udowodnienie daty powstania niepełnosprawności przed ukończeniem 21 roku życia, a nie daty powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Organy orzekające są związane ustaleniami zawartymi w orzeczeniach o niepełnosprawności wydanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, dołączając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z 2016 r., ustanowionym od czerwca 2016 r. Organy odmówiły przyznania zasiłku, wskazując na niespełnienie warunku powstania niepełnosprawności przed ukończeniem 21 roku życia. Skarżący podnosił, że jego niepełnosprawność wynika z wypadku przy pracy z 1972 r., kiedy miał 19 lat, jednakże dołączone orzeczenia nie potwierdzały jednoznacznie daty powstania niepełnosprawności przed ukończeniem 21 roku życia. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 784/18 w sprawie ze skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 784/18, oddalił skargę D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu [...] sierpnia 2018 r. skarżący złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku skarżący dołączył m.in. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane w dniu [...] sierpnia 2016 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], z którego wynika, że skarżący posiada umiarkowany stopnień niepełnosprawności ustalony od dnia [...] czerwca 2016 r., czyli po ukończeniu przez skarżącego 21 roku życia. Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1952) - zwanej dalej u.ś.r., odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, ze względu na niespełnienie warunku określonego w art. 16 ust. 3 u.ś.r. Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie podnosząc, iż w orzeczeniu Komisji Lekarskiej Do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. wyraźnie napisano, że inwalidztwo jest związane z wypadkiem przy pracy w 1972 r., kiedy to skarżący nie miał jeszcze ukończonych 19 lat. Podkreślił, że organ w uzasadnieniu powołał datę wydania orzeczenia, a nie faktyczną datę powstania wypadku, w wyniku którego jest niepełnosprawność, tj. [...] lutego 1972 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., znak [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...]. Uzasadniając wydaną decyzję Kolegium wskazało, że przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie wskazanej w art. 16 ust. 3 u.ś.r. uzależnione jest od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek - osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności oraz jej niepełnosprawność musi powstać przed ukończeniem 21 roku życia. Za niesporne Kolegium uznało spełnienie przez skarżącego pierwszej z wymienionych przesłanek, bowiem skarżący jest osobą w wieku powyżej 16. roku życia i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z kolei, odnosząc się do drugiej z przesłanek, Kolegium zauważyło, iż organy orzekające nie są władne do samodzielnego ustalania daty powstania niepełnosprawności skarżącego, tylko muszą w tym zakresie oprzeć się na załączonych do wniosku orzeczeniach. Nadto, nie może to być zastąpione żadnym innym dokumentem, ani też innymi ustaleniami organu w postępowaniu dowodowym. Zdaniem Kolegium, z załączonych do wniosku skarżącego orzeczeń nie wynika zaś aby niepełnosprawność skarżącego powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Dokumenty te nie potwierdzają, aby skarżący został uznany za osobę niepełnosprawną (o jakimkolwiek stopniu niepełnosprawności) przed ukończeniem przez niego 21 roku życia, co powoduje, że skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania mu wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego. Kolegium wyjaśniło, iż przedstawione przez skarżącego orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. przesądza kwestię nie tylko stopnia jego niepełnosprawności, ale także fakt, iż daty powstania niepełnosprawności nie można ustalić. Odnosząc się do dołączonego do wniosku wypisu z orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. Kolegium zauważyło, iż ono także nie potwierdza daty inwalidztwa (niepełnosprawności) przed ukończeniem przez skarżącego 21 roku życia. Orzeczenie te zostało wydane w czasie, gdy skarżący miał 44 lata, a nadto w pkt 5 wypisu nie podano daty powstania inwalidztwa – wskazano: "Uznać, że inwalidztwo istnieje od xxxxxxx ...". Na podstawie samego stwierdzenia w tym orzeczeniu, że zalicza się skarżącego do drugiej grupy inwalidów w związku z wypadkiem przy pracy w 1972 r. (skarżący miał wtedy 19 lat), nie można stwierdzić jednoznacznie, iż inwalidztwo istnieje od tego roku - mogło ewentualnie w związku z tym wypadkiem zaistnieć w późniejszym czasie. W orzeczeniu tym nie zostało wprost i bez żadnych wątpliwości ustalone, kiedy powstało inwalidztwo skarżącego. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zarzucając jej naruszenie art. 16 ust. 3 u.ś.r., poprzez jego niewłaściwą interpretację. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem oddalił powyższą skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. Sąd uznał bowiem, że kontrolowana decyzja nie jest dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga nie mogła zostać uwzględniona. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 16 ust. 3 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Dalej, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 511) zostały powołane powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja oraz wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności jako instancja odwoławcza. Dlatego też, rozpoznając sprawę w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego, w przypadku o jakim mowa w przywołanym art. 16 ust. 3 u.ś.r. organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnego ustalenia ani stopnia niepełnosprawności, ani też daty, od której niepełnosprawność ta istnieje. W świetle obowiązujących przepisów prawa, ustalenie przez organ pomocowy istnienia niepełnosprawności i jej stopnia odbywa się w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez zespół ds. orzekania o niepełnosprawności. Tylko ten dokument uprawnia do poczynienia ustaleń w zakresie stopnia i daty powstania niepełnosprawności. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera bowiem datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy, Sąd stanął na stanowisku, że do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego ustawodawca wymaga, aby w orzeczeniu jednostki właściwej do spraw orzekania o niepełnosprawności zostało wprost, bez żadnych wątpliwości ustalone, iż niepełnosprawność powstała przed 21 rokiem życia. W tej sytuacji organ administracyjny rozpoznający w niniejszej sprawie wniosek w przedmiocie uprawnień skarżącego do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego był związany treścią zawartą w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., wynikającą z ustaleń poczynionych przez ten organ. Orzeczenie Zespołu do Spraw Niepełnosprawnych wydane na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych nie może być bowiem zastąpione żadnym innym dokumentem, ani też innymi ustaleniami organu zebranymi w postępowaniu dowodowym. Jest to oczywiste ograniczenie postępowania co do zakresu i sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez organ pomocowy, które ma uzasadnienie w specyfice materii, jakiej dotyczy. Sąd zauważył, że z akt sprawy wynika, że skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ustalonym w orzeczeniu Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. W orzeczeniu tym wskazano, że nie da się ustalić, od kiedy niepełnosprawność skarżącego istnieje, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] czerwca 2016 r. Prawidłowo zatem, w ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że skarżącemu nie może zostać przyznany zasiłek pielęgnacyjny, gdyż nie została spełniona dyspozycja przepisu art. 16 ust. 3 u.ś.r., bowiem dla urodzonego w dniu [...] kwietnia 1953 r. skarżącego został ustalony stopień niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym od dnia [...] czerwca 2016 r., a więc po ukończeniu przez niego 21 roku życia. Dlatego też Sąd uznał, że organy obu instancji, odmawiając przyznania żądanego zasiłku pielęgnacyjnego, działały zgodnie z prawem. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie organy orzekające przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy, nie naruszając przepisów prawa procesowego ani materialnego, skutkiem czego wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto, skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi kasacyjnej dokumentu na okoliczność daty powstania u niego niepełnosprawności a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Nadto, skarżący zrzekł się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący postawił zarzuty naruszenia: 1. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na oparciu rozstrzygnięcia jedynie na częściowym materiale dowodowym, z pomięciem dowodów świadczących o powstaniu u skarżącego niepełnosprawności, przed ukończeniem przez niego 21. roku życia; 2. prawa materialnego, tj.: art. 16 ust. 3 u.ś.r., przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, że z przepisu tego wynika, że niezbędnym do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest ustalenie terminu "powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności" przed ukończeniem 21. roku życia, podczas gdy z treści przepisu wprost wynika, że przesłanką niezbędną do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest ustalenie terminu "powstania niepełnosprawności" przed ukończeniem 21. roku życia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim jako nieskuteczne Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., Wbrew temu zarzutowi skargi kasacyjnej, w sprawie nie doszło bowiem do naruszenia przepisów postępowania. Organy administracji, rozpatrując sprawę przeprowadziły wnikliwie postępowanie wyjaśniające w zakresie istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, zachowując wymagania wynikające z treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co prawidłowo ocenił Sąd I instancji, rozpoznając skargę. Ocenę w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zaś podziela. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogą oceny tej zmienić, jako że nie podważają prawidłowości dokonanych w sprawie ustaleń. Skarżący nie wykazał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić przy tym należy, że formułując w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania należy wykazać, że gdyby nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, to treść wyroku byłaby odmienna. Skuteczność zarzutu naruszenia przepisów postępowania zależy od tego, czy autor skargi kasacyjnej wyjaśnia, jaki był możliwy, a istotny wpływ naruszenia wskazanych przepisów na wynik sprawy, a więc na treść wyroku. Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" zawarty w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. in fine, należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Tego zaś wymogu nie spełnia zawarty w skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie zarzut naruszenia przepisów postępowania, skutkiem czego nie może on odnieść skutku. Nie jest również zasadny zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego. Będący materialnoprawną podstawą kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji przepis art. 16 ust. 3 u.ś.r. stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przysługuje w szczególności osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia. Z powołanego przepisu wynika, że przyznanie świadczenia w omawianym przypadku uzależnione jest od zaistnienia łącznie dwóch przesłanek: po pierwsze, osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16. roku życia musi legitymować się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po drugie, niepełnosprawność musiała powstać przed ukończeniem przez nią 21. roku życia. Tym samym, w niniejszej sprawie obowiązkiem organów obu instancji było ustalenie, czy skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i czy niepełnosprawność u skarżącego powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1172) wynika przy tym, że do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. Niewątpliwie, organy właściwe do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, nie są uprawnione do ustalenia we własnym zakresie daty powstania niepełnosprawności ani też daty stwierdzenia określonego stopnia niepełnosprawności. Nadto, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 3 pkt 20 u.ś.r. umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza: a) niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Tym samym, warunkiem ustalenia posiadania przez osobę ubiegającą się o zasiłek pielęgnacyjny umiarkowanego stopnia niepełnosprawności jest nie tylko legitymowanie się orzeczeniem o niepełnosprawności ale także posiadanie orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy, jak również orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Każdy z tych dokumentów ma jednakową moc dowodową i posiadanie jednego z nich jest wystarczające do uznania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z treścią § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2011 r., nr 298, poz. 1769) do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego należy dołączyć: 1) dokument stwierdzający tożsamość osoby ubiegającej się o zasiłek pielęgnacyjny; 2) orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności – w przypadku innych osób niż wymienione w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy; 3) inne dokumenty i oświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W niniejszej sprawie prawidłowo Sąd I instancji stwierdził za orzekającymi organami, że załączone przez skarżącego orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., zaliczające skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia [...] czerwca 2016 r. nie potwierdza, że niepełnosprawność skarżącego powstała przed ukończeniem przez niego 21. roku życia, jako że w orzeczeniu tym stwierdzono, że nie można ustalić daty powstania niepełnosprawności. Niewątpliwie, aktualnie ustalanie i ocena stopnia niepełnosprawności dla potrzeb przyznania zasiłku pielęgnacyjnego następuje na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W konsekwencji tego, do ustalenia stopnia niepełnosprawności stosuje się rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2003 r., nr 139, poz. 1328 ze zm.), będące aktem wykonawczym do powołanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W § 14 ust. 3 tego rozporządzenia wskazano, że datę lub okres powstania niepełnosprawności osoby zainteresowanej ustala się na podstawie przebiegu schorzenia, dokumentacji medycznej lub orzeczeń o inwalidztwie, niezdolności do pracy, wydanych przez organy na podstawie przepisów odrębnych. Jeżeli z przedłożonej dokumentacji, przebiegu schorzenia, orzeczeń o inwalidztwie lub niezdolności do pracy osoby zainteresowanej nie da się ustalić daty lub okresu powstania niepełnosprawności, należy wpisać wyrazy "nie da się ustalić" (§ 14 ust. 4 powołanego rozporządzenia). Natomiast według § 14 ust. 5 powołanego rozporządzenia, datę lub okres powstania stopnia niepełnosprawności osoby zainteresowanej ustala się na podstawie przebiegu schorzenia i dokumentacji medycznej. Jeżeli z przedłożonej dokumentacji medycznej i przebiegu schorzenia osoby zainteresowanej nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu (§ 14 ust. 6 powołanego rozporządzenia). Powyższe wskazuje, że ustalenie daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz jej stopnia, następuje w sposób sformalizowany, na podstawie określonych prawem dokumentów medycznych. Ustalenia tego dokonują zaś powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, wskazane w art. 6 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Członkami tych zespołów mogą być jedynie te osoby, które spełniają wymagania wynikające z § 18 ust. 1 i § 21 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Efektem ustaleń i ocen tych zespołów są orzeczenia, w których określa się datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz stopnia tej niepełnosprawności. Tym samym, orzekające w sprawie organy oraz Sąd I instancji słusznie uznały, że przedłożone przez skarżącego w toku postępowania orzeczenie nie świadczy o spełnieniu dyspozycji art. 16 ust. 3 u.ś.r., bowiem w dokumencie tym, ustalającym stopień niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym od dnia [...] czerwca 2016 r., stwierdzono, że nie jest możliwe ustalenie daty powstania niepełnosprawności. W przepisie art. 16 ust. 3 u.ś.r. nie chodzi przy tym o datę powstania stopnia niepełnosprawności lecz, jak prawidłowo wskazuje skarżący, miarodajna jest data powstania niepełnosprawności jako takiej (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3893/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również dołączone do wniosku o przyznanie zasiłku orzeczenie z dnia [...] sierpnia 1997 r. o zaliczeniu skarżącego do II grupy inwalidzkiej nie określało daty powstania inwalidztwa. Powyższe okoliczności nie zostały zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Co więcej, skarżący przyznał, że nie miał stosownego dokumentu potwierdzającego powstanie niepełnosprawności przed ukończeniem 21. roku życia, stwierdzając, że zasiłek pielęgnacyjny powinien być przyznany również osobom, których niepełnosprawność wprawdzie powstała przed ukończeniem 21. roku życia ale jej wówczas administracyjnie nie ustalono. Dołączone do skargi kasacyjnej orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie może zmienić powyższej oceny dotyczącej prawidłowości zarówno wydanych w sprawie decyzji administracyjnych, jak i wyroku Sądu I instancji, jako że zostało ono wydane w dniu [...] marca 2019 r., a więc już po wydaniu zaskarżonego wyroku. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje kontrolę postępowań administracyjnych i aktów wydanych w tym postępowaniu, natomiast postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny opiera się, co do zasady, na materiałach gromadzonych przez organy administracji. Dokonywana przez sąd administracyjny ocena legalności decyzji polega bowiem na jej kontroli według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Podstawą orzekania sądu jest materiał zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji. Sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1594/12, Legalis). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku dotyczącego kosztów, wskazać należy, że o kosztach pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 § 1 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a, ponieważ skarżący zrzekł się rozprawy, a organ w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło