II SA/Gl 801/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. We wniosku z dnia 23 kwietnia 2018 r. do Starosty T. (dalej jako Starosta) Komendant Wojewódzki Policji w K. (dalej jako Komendant Policji) powołując się na treść art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 128, dalej też jako p.r.d.) wniósł o cofnięcie P. T. posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. Po rozpatrzeniu tego wniosku Starosta decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. oraz art. 104 § 1 Kpa orzekł o cofnięciu P. T.(dalej jako skarżący) posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu decyzji powołując się na treść w/w wniosku Komendanta Policji stwierdził, że skarżący w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił trzy wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a Kodeksu wykroczeń, polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h. Wykroczenia te popełnił 2 sierpnia 2016 r., 30 grudnia 2016 r. i 9 lipca 2017 r., w sytuacji gdy pierwsze prawo jazdy zostało mu wydane 6 maja 2016 r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności lub o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 6, art. 7a, art. 8 § 1 oraz z rażącym naruszeniem art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. przez oparcie zakwestionowanego orzeczenia na przepisie prawa materialnego, który w dniu 4 czerwca 2018 r. utracił już moc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako SKO lub Kolegium) odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa decyzję Starosty utrzymało w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniosło, że w okresie popełnienia przez skarżącego obowiązywał wskazany w decyzji Starosty przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. Utracił on moc obowiązująca z dniem 4 czerwca 2018 r., ale z tym dniem wszedł w życie przepis art. 103 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017r. poz. 978 ze zm., zwanej dalej ustawą lub u.k.p.) zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Z treści art. 91 ust. 1 tej ustawy wynika, że okres próbny dla osoby, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B, trwa 2 lata, począwszy od dnia, w którym został jej wydany ten dokument. W konsekwencji zdaniem SKO w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka cofnięcia uprawnień, a wskazane w odwołaniu argumenty nie prowadzą do zmiany stanowiska wyrażonego w decyzji Starosty z dnia [...] nr [...], Komendant Policji zwrócił się bowiem do Starosty z wnioskiem o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku podano, że w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy strona postępowania popełniła 3 wykroczenia określone w art. 86 § 1 lub 2, art. 87 § 1, art. 92a w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h lub art. 98 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 618 ze zm.). Opisana we wniosku sytuacja wypełnia ww. przesłankę cofnięcia uprawnienia, nakładając na organ obowiązek wydania decyzji o tej treści. Ze względu na formułę przepisu: "starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia", rozstrzygnięcie w tej sprawie ma charakter aktu związanego, tzn. w określonym stanie faktycznym organ musi wydać decyzję o określonej treści. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Kolegium skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty względnie o stwierdzenie ich nieważności w związku z treścią art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego i administracyjnego. Zarzucając, że decyzja SKO została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7a i art. 8 § 1 Kpa skarżący powtórzył argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie przez Kolegium art. 15 Kpa przez uniemożliwienie stronie złożenia odwołania od zmienionej przez ten organ kwalifikacji prawnej stanu faktycznego przez przyjęcie jako podstawy orzekania treści art. 130 ust. 1 pkt 3 u.k.p. oraz naruszenie art. 139 Kpa, zgodnie z którym to przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się i orzekać ponad granice zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew sformułowanym w niej zarzutom brak jest podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W związku z zarzutami wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem powołanych w skardze przepisów postępowania należy podnieść, że zgodnie z art. 15 Kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę w pełnym jej zakresie w odniesieniu do zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji. W konsekwencji nie jest też w tym zakresie związany i ograniczony zarzutami odwołania, co zdaje się twierdzić skarżący. Jest też w związku z tym władny oprzeć swoją decyzję na innych przepisach prawa materialnego jeżeli kwalifikacja zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przez organ niższej instancji, była nieprawidłowa pod warunkiem, że nie czyni tego dopiero po uzupełnieniu materiału dowodowego w zakresie mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W tym ostatnim przypadku powinien bowiem wydać decyzję kasatoryjną zgodnie z treścią art. 138 § 2 Kpa. Taka sytuacja, dająca podstawę do zastosowania treści art. 138 § 2 Kpa w rozpoznawanej sprawie jednak nie zachodzi. SKO w postępowaniu odwoławczym nie przeprowadziło bowiem żadnego uzupełniającego postępowania dowodowego opierając się w całości na materiale dowodowym zgromadzonym przez Starostę. Swoje orzeczenie oparło jedynie na innym przepisie prawa materialnego tj. art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., a nie jak to przyjął Starosta na treści art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d., który to przepis, jak zasadnie podnosi skarżący, w dacie orzekania przez Starostę już nie obowiązywał. Nie oznacza to jednak, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej i z tego powodu SKO powinno ją uchylić oraz umorzyć postępowanie administracyjne. W dacie orzekania przez Starostę obowiązywał już bowiem art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., który w swojej treści nie odbiegał od uregulowania zawartego w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. Zgodnie z nim Starosta był zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku "popełnienia w okresie próbnym trzech wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji". W takiej zaś sytuacji znalazł się skarżący dla którego okres próbny zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 u.k.s. zaczął bieg 6 maja 2016 r. (data wydania mu pierwszego prawa jazdy), a w dniach: 2 sierpnia 2016 r., 30 grudnia 2016 r. i w dniu 9 lipca 2017 r. popełnił on wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W dniu 2 sierpnia 2016 r. i 9 lipca 2017 r. kierował bowiem samochodem z przekroczeniem dozwolonej prędkości od 31-40 km/h (art. 92a Kodeksu wykroczeń), a w dniu 30 grudnia 2016 r. spowodował kolizję drogową (art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń). Były to zatem wykroczenia o jakich była mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. Stanowią one też niewątpliwie wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w rozumieniu art. 103 ust. 1 pkt 3 u.k.p., jako wymienione w Rozdziale 7 Kodeksu wykroczeń zatytułowanym "Wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w Komunikacji". Skarżący dopuścił się przy tym dwóch wykroczeń z art. 92a tego Kodeksu w kwalifikowanej postaci o jakiej była mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b p.r.d. (przekroczenie dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h). Należy przy tym podkreślić, że z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, w tym z jej art. 139 pkt 3, zgodnie z którym art. 103 ust. 1 pkt 3 wszedł w życie 4 czerwca 2018 r. nie wynika aby ten ostatni przepis miał zastosowanie jedynie do wykroczeń popełnionych przez kierowców od 4 czerwca 2018 r., co zdaje się sugerować skarżący. W tym względzie stan prawny nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i brak jest podstaw do powoływania się w tej kwestii na treść art. 7a Kpa. Z powyższych względów brak jest podstaw do przyjęcia, że fakt powoływania przez SKO odmiennej niż Starosta, ale prawidłowej, podstawy materialnoprawnej orzeczenia stanowi naruszenie art. 15 Kpa, jak również naruszenie powołanych w skardze art. 6 i art. 8 § 1 Kpa. Zupełnie niezrozumiały i bezpodstawny jest też zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 139 Kpa, gdy SKO utrzymało jedynie w mocy decyzję Starosty. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. ec