III SA/Wa 153/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-29

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Artur Kuś, Radosław Teresiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT, jeśli kontrahenci wystawiający te faktury nie prowadzili faktycznie działalności gospodarczej, a podatnik nie dochował należytej staranności przy ich wyborze?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób dostateczny, iż podatnik nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahentów. W realiach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, polegającej na handlu odzieżą i obuwiem, standardy staranności kupieckiej były inne niż w przypadku obrotu towarami o wysokiej wartości lub złożonych transakcjach. Brak było dowodów na świadomość podatnika o oszustwie kontrahenta, a podjęte przez niego czynności weryfikacyjne, choć niepełne, były wystarczające w kontekście rodzaju prowadzonej działalności i realiów rynkowych. W związku z tym, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) odmawiającą podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT za 2012 rok. Organy uznały, że faktury wystawione przez spółki "W." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. nie dokumentują rzeczywistych transakcji, a podatnik nie dochował należytej staranności przy wyborze tych kontrahentów. Podatnik kwestionował te ustalenia, twierdząc, że weryfikował kontrahentów i dokonywał faktycznych transakcji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję DIAS oraz poprzedzającą ją decyzję NUS i umorzył postępowanie podatkowe. Zasądził od DIAS na rzecz K. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] czerwca 2017r., nr [...] i umarza postępowanie podatkowe w sprawie 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz K. B. kwotę 2043,00 zł (słownie: dwa tysiące czterdzieści trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Przedmiotem skargi wniesionej przez K.B. (dalej: "Skarżąca", "Strona") jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") z dnia [...] października 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. (dalej: "NUS") z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 roku. 2. W dniu 8 września 2015 r. NUS wszczął wobec Skarżącej postępowanie podatkowe w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 roku. NUS uznał, że Skarżąca prowadząca w 2012 r. pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie handlu nabywała towar od podmiotów w rzeczywistości nieprowadzących działalności gospodarczej, nieistniejących i nieuprawnionych do wystawienia faktur. Zdaniem NUS, faktury wystawione w 2012 roku przez "W." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. na rzecz Strony nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych pomiędzy tymi podmiotami a Stroną, a jedynie pozorują istnienie takich czynności. NUS uznał, że zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) i pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054, ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"), Skarżąca nie miała prawa do obniżenia kwoty należnego podatku od towarów i usług o podatek naliczony wynikający z tych faktur. W związku z powyższym, NUS decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. określił Skarżącej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2012 r. oraz zobowiązania podatkowego za okresy od stycznia 2012 r. do grudnia 2012 r. 3. Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie: a) art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.; dalej: "O.p.") poprzez naruszenie szeregu zasad postępowania podatkowego i braku dążenia do wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy podatkowej będącej przedmiotem rozpoznania organów podatkowych, a w konsekwencji braku dążenia do trafnego zastosowania przepisów prawa podatkowego, czego skutkiem była m.in. obraza prawa materialnego, co wpłynęło na wynik sprawy; b) art. 187 O.p. poprzez uchylenie się przez NUS od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego polegającego na pominięciu szeregu wskazanych w odwołaniu okoliczności i dowodów oraz poprzez przerzucenie ciężaru dowodu na Stronę, przejawiające się gromadzeniem przez organy skarbowe dowodów wyłącznie na niekorzyść Strony; c) art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny; Strona wskazała przy tym na szereg zaniedbań i nieprawidłowości w zgromadzonym materiale dowodowym; d) art. 193 § 2, § 3 i § 4 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organy podatkowe, że prowadzone przez Stronę księgi podatkowe prowadzone są w sposób nierzetelny, podczas gdy były one prowadzone w sposób wynikający ze stosownych przepisów prawa i czyniący zadość stawianym w nich wymogom oraz dokumentowały rzeczywiście zawarte i wykonane oraz rozliczone transakcje. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia: a) art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT poprzez sprzeczne z prawem zakwestionowanie odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego przez Stronę w zakwestionowanych w skarżonej decyzji poszczególnych miesiącach 2012 r., co doprowadziło do bezpodstawnego odmówienia Stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego za ww. okresy rozliczeniowe; stanowi to jednocześnie naruszenie tzw. zasady neutralności podatku VAT w sytuacji braku wykazania przez NUS świadomości lub możliwości świadomości Strony - przy zachowaniu należytej staranności – o ewentualnej nierzetelności zakwestionowanych przez NUS kontrahentów; b) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez NUS, iż faktury zakupowe wykazane przez Stronę nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj. były "puste", w sytuacji gdy NUS sam przyznał, że zakup towarów był dokonany, a jedynie zakwestionowały sprzedawców wskazanych na tych fakturach, czyli zarzucały firmanctwo tym kontrahentom Strony, a nie jak wskazywał w decyzji prowadzenie obrotu "pustymi fakturami", gdyż faktury nie były "puste"; c) art. 2 ust. 1 pkt a) w zw. z art. 168 Dyrektywy Rady Unii Europejskiej nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: "Dyrektywa VAT") przez naruszenie zasady neutralności podatku VAT i naruszenie prawa Strony do odliczenia podatku VAT naliczonego pomimo, iż transakcje doszły do skutku, a towar był wydany oraz brak wykazania przez NUS, że Strona wiedziała lub mogła wiedzieć o nierzetelności swoich kontrahentów; d) art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w przypadku braku zachowania formy bezgotówkowej płatności dotyczącej transakcji przekraczającej 15 000 euro, skutkiem tego dla przedsiębiorcy wg NUS jest niedojście transakcji do skutku pomimo dokonania w danym przypadku gotówkowej formy rozliczenia pomiędzy przedsiębiorcami w sytuacji, gdy ww. przepis w 2012 r. nie przewidywał żadnej sankcji za jego naruszenie. Mając na uwadze powyższe zarzuty Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji NUS z dnia [...] czerwca 2017 r. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Skarżąca wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów będących w jej posiadaniu oraz posiadanych przez NUS na okoliczność, że Skarżąca weryfikowała kwestionowanych przez NUS dostawców w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej oraz że zapłaciła m.in. gotówką za otrzymany towar. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z wyjaśnień Strony na okoliczność, że Skarżąca nie wiedziała lub przy należytej staranności nie mogła się dowiedzieć o ewentualnym firmancie kwestionowanych dostawców. 4. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję NUS. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji DIAS stwierdził, że NUS dokonał szeregu czynności pozwalających zgromadzić obszerny materiał dowodowy i odtworzyć mechanizm obrotu zakupionym przez Stronę towarem, w tym okoliczności mogących pozostawać w związku z przeprowadzonymi przez Stronę transakcjami nabyć krajowych od "W." Sp. z o. o. oraz "M." Sp. z o.o. DIAS zauważył, iż pozyskanie i wykorzystanie materiału z innych kontroli jest zgodne z art. 180 § 1 O.p. Materiały zgromadzone w toku innych postępowań, są pełnoprawnymi dowodami w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Wykorzystanie przez organ dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu nie narusza zawartej w art. 123 O.p. zasady zapewnienia stronie postępowania czynnego w nim udziału. DIAS wskazał, że z analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż P. posiada faktury na zakup odzieży i obuwia od "W." Sp. z o.o., tj. fakturę z 10 września 2012 r. na kwotę netto 19 276,60zł i VAT 4 433,62 zł oraz fakturę z 1 października 2012 r. na kwotę netto 16 924,70 zł i VAT 3 892,68 zł. Posiada także fakturę na zakup odzieży i obuwia od M. Sp. z o.o., z 28 grudnia 2012 r. na kwotę netto 30 614,30 zł i VAT 7 041,29 zł. DIAS podał, że z akt sprawy wynika, iż w okresie od sierpnia 2012 r. do marca 2013 r. "W." Sp. z o.o. nie posiadała pomieszczeń biurowych oraz żadnego zaplecza magazynowego i logistycznego niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie handlu hurtowego odzieżą, tekstyliami, artykułami gospodarstwa domowego, przemysłowymi itp. W ewidencji nie stwierdzono żadnego majątku trwałego w postaci posiadanych nieruchomości, środków transportu, maszyn do szycia i innych urządzeń. Nie stwierdzono również żadnych faktur zakupu usług najmu lub dzierżawy pomieszczeń, magazynów. Spółka nie zatrudniała także pracowników. DIAS zwrócił uwagę, że w toku postępowania przed NUS stwierdzono brak kontaktu ze Spółką, wezwania kierowane na adres Spółki w W. nie były odbierane. Administrator Hali poinformował organ, że Spółka nie była i nie jest najemcą żadnego lokalu w [...]. Nie stwierdzono również prowadzenia działalności przez Spółkę w W. na podstawie umowy najmu lokalu zawartej na okres od 1 czerwca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. z firmą "C.". Stwierdzono ponadto brak zgłoszenia organowi sądowemu zmiany adresu Spółki do prowadzenia działalności gospodarczej w W. oraz brak kontaktu z przedstawicielami Spółki. Prezes Zarządu Spółki W. T.A. nie odebrała wezwań. Natomiast Urząd do Spraw Cudzoziemców w W. poinformował NUS, że teleinformatyczny zbiór rejestrów, ewidencji i wykaz cudzoziemców "Pobyt" nie obejmuje cudzoziemki o takich danych osobowych. DIAS zwrócił również uwagę, że "W." Sp. z o.o. zgłosiła do urzędu skarbowego, iż księgi prowadzone i przechowywane będą przez S. Spółka z o.o., jednakże Prezes Spółki S. Sp. z o.o. poinformowała, że jej biuro nie prowadzi księgowości "W." Sp. z o.o. Spółka ta zrezygnowała z usług biura zanim jeszcze rozpoczęła działalność gospodarczą. Z ustaleń NUS wynika, że księgi rachunkowe były prowadzone przez S. Sp. z o.o., jednak adres ten nie został zgłoszony organowi podatkowemu jako miejsce przechowywania ksiąg rachunkowych. Prezes Spółki S. zeznała, że nie posiada dokumentów źródłowych spółki, z bazy komputerowej udostępniła jedynie rejestry zakupu i sprzedaży VAT. DIAS dodał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wydał w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wobec "W." Sp. z o.o. decyzję z dnia [...] marca 2014 r. w zakresie podatku VAT za okres od VIII 2012 r. do III 2013 r., w której wskazano, iż spółka w okresie objętym kontrolą nie dokonywała sprzedaży towarów na podstawie wystawionych faktur na rzecz podmiotów wymienionych w rejestrach sprzedaży VAT za cały okres objęty kontrolą. DIAS dodał, że z dniem 23 sierpnia 2013 r. "W." Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru podatników podatku VAT. Ponadto, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. wnioskiem z dnia 23 października 2015 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. w W. o wykreślenie z rejestru bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego "W." sp. z o.o. Na mocy postanowienia z dnia [...] września 2016 r. "W." Sp. z o.o. została wykreślona z KRS. W uzasadnieniu postanowienia sąd rejestrowy stwierdził, że podmiot ten nie posiada zbywalnego majątku i faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. W odniesieniu do "M." Sp. z o.o. DIAS wskazał, że z akt postępowania poprzedzającego wydanie decyzji przez NUS wynika, iż spółka ta od 1 czerwca 2011 r. nie wynajmowała lokalu w W. Spółka nie zgłosiła likwidacji ww. miejsca oraz nie zgłosiła miejsca, w którym wykonuje działalność. Z ustaleń NUS wynika ponadto, iż spółka nie dokonywała nabyć środków trwałych, ani nie dokonywała odpisów amortyzacyjnych. W bilansie "M." Sp. z o.o. sporządzonym na dzień 31 grudnia 2013 r. nie wykazano środków trwałych w postaci budynków, budowli, urządzeń, środków transportu. Spółka nie ponosiła również kosztów: najmu lokalu przeznaczonego na prowadzenie działalności, magazynu, transportu, zakupu papieru do drukowania faktur, drukarek, wynagrodzeń i innych. Spółka nie zatrudniała pracowników, a żadna z okazanych do kontroli faktur VAT nie została podpisana przez odbiorcę. Brak jest również pieczątek i podpisów ze strony "M." Sp. z o.o. Płatności na fakturach oznaczono w większości jako gotówkowe. Brak było również możliwości nawiązania kontaktu z Zarządem Spółki. Odnośnie do dokonywanych przez Skarżącą płatności w formie gotówkowej DIAS stwierdził, że nie jest w niniejszej sprawie kwestionowany fakt, iż Skarżąca dokonywała płatności za nabyty towar. Jednakże na podstawie zgromadzonych dokumentów w sprawie nie można stwierdzić, komu płacono za wystawione faktury. Skarżąca nie wskazała danych personalnych osób, którym wręczała gotówkę. Natomiast z przedstawionych dowodów KP nie wynika, kto w imieniu "W." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. wystawiał ww. dowody. W ocenie DIAS zarzuty odwołania dotyczące naruszenia wskazanych przepisów O.p. nie zasługują na uwzględnienie, bowiem NUS wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności faktyczne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem DIAS, okoliczności, że organy dokonały ustaleń faktycznych i dokonały własnej oceny materiału, w tym zeznań świadków oraz dokumentów uzyskanych w ramach czynności innych organów podatkowych na użytek postępowania podatkowego, nie są naruszeniem prawa procesowego. Odnosząc się do zarzutów Strony, dotyczących "dobrej wiary" oraz kwestii związanych z odmową odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez "W." Sp. z o. o., oraz "M." Sp. z o. o., DIAS uznał je za bezzasadne. Zdaniem DIAS, wobec uznania ww. kontrahentów Strony za podmioty nieprowadzące w rzeczywistości działalności gospodarczej, zasadnie NUS uznał, że zastosowanie w sprawie winien mieć art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT. W ocenie DIAS, Strona dysponowała obiektywnymi przesłankami wystarczającymi do powzięcia wiedzy (podejrzenia), iż uczestniczy w transakcjach, których zasadniczym celem było dokonanie oszustw podatkowych. Zdaniem DIAS, Skarżąca co najmniej zaakceptowała ryzyko dokonywanych transakcji handlowych, których okoliczności powinny wzbudzić uzasadnione podejrzenie co do ich legalności. Na powyższe wskazuje fakt niepodpisywania umów, które zabezpieczałyby interesy Strony np. przez określenie odpowiedzialności czy zasad gwarancji, płatności gotówkowe "z ręki do ręki". DIAS zwrócił uwagę, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby Skarżąca przed rozpoczęciem współpracy z ww. kontrahentami lub na początkowym jej etapie zwracała się do właściwego urzędu skarbowego w trybie art. 96 ust. 13 ustawy o VAT o potwierdzenie, czy "W." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o. są zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni. DIAS wskazał, że trudno przyjąć za wiarygodne, aby Strona jako doświadczony przedsiębiorca, nie sprawdziła wiarygodności kontrahentów, a zadowoliła się jedynie okazanymi dokumentami dotyczącymi rejestracji tych firm, tj. potwierdzenia nadania numeru identyfikacji podatkowej, wydruku z KRS oraz zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON. Nadto, w ocenie DIAS, płatność gotówką za sporne faktury świadczy o tym, że Skarżąca mogła przypuszczać, że transakcje te stanowią nadużycie podatkowe. Zdaniem DIAS, rezygnacja z ustawowego obowiązku dokonywania zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego jest zgodą na uczestnictwo w obrocie środkami pieniężnymi, poza kontrolą dokonywaną przez organy państwa za pośrednictwem systemu bankowego. Profesjonalny przedsiębiorca decydując się na prowadzenie działalności gospodarczej przy pomocy płatności gotówką bierze na siebie ryzyko czy w świetle innych okoliczności będzie w stanie obronić stanowisko o działaniu z należytą starannością, jeśli okaże się, że faktury stanowiące podstawę do odliczenia VAT nie oddają rzeczywistości. DIAS zwrócił uwagę, że okoliczności transakcji takie jak anonimowość wystawców faktur, brak oznaczenia nazw firm i posługiwanie się jedynie oznaczeniem boksów, a także możliwość zakupu i reklamacji towaru tylko w miejscu sprzedaży (brak kontaktu telefonicznego i mailowego ze sprzedawcą) powinny były skłonić Skarżącą do podjęcia działań w celu zweryfikowania rzetelności kontrahentów, a brak tej weryfikacji skutkował brakiem jej należy tej staranności. DIAS zwrócił również uwagę, że Skarżąca nie podjęła żadnych działań w celu upewnienia się, iż osoby rzekomo reprezentujące "W." Sp. z o.o. i "M." Sp. z o.o. są faktycznie do tego uprawnione. Skarżąca nie przedstawiła także dowodów dokonania na jej rzecz dostaw towarów innych, niż kwestionowane faktury np. dokumentów WZ potwierdzających wydanie towaru, brak podpisywania umów regulujących warunki współpracy, pisemnych zleceń, korespondencji handlowej itp. Zdaniem DIAS, wiele symptomów świadczyło o możliwości prowadzenia nielegalnej działalności gospodarczej przez kontrahentów Skarżącej na terenie [...] w W., w tym m.in. szereg informacji zamieszczanych w prasie ogólnokrajowej czy też w Internecie, w których opisywano występujące nieprawidłowości oraz próby wyłudzenia zwrotu podatku VAT. DIAS zwrócił również uwagę, że w trakcie postępowania Skarżąca, mimo zapowiedzi, nie przedłożyła dowodów na przeprowadzenie przez nią weryfikacji kontrahentów. Mając na uwadze złożone przez Skarżącą zeznania, jak też pozostały materiał dowodowy, DIAS stwierdził, iż dobra wiara w okolicznościach niniejszej sprawy nie została zachowana. DIAS zwrócił uwagę, że Skarżąca podejmując współpracę z nieznaną dotąd firmą nie pytała, co to za firma, kim są osoby ją reprezentujące, nie interesowała się źródłem pochodzenia towarów. Skarżąca nie podjęła działań zmierzających do zweryfikowania dostawców. W ocenie DIAS, przesłanki wskazujące na fakt, iż transakcje z dostawcami stanowią element oszustwa podatkowego, były jednoznaczne, czytelne i uzasadniały krytyczną ocenę okoliczności transakcji, a w konsekwencji powinny skutkować odstąpieniem od uczestnictwa w przedmiotowych transakcjach. Okoliczności zawieranych transakcji wskazują zdaniem DIAS, na niedochowanie należytej ostrożności kupieckiej (dobrej wiary) w działaniach Strony. DIAS nie zgodził się z zarzutami Skarżącej, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie podatkowe nie doprowadziło do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie DIAS, materiał dowodowy zebrany przez kontrolujących jest rzetelny, a jego ocena nie może być uznana za dowolną. Zebrane materiały jednoznacznie świadczą, iż działania "W." Sp. z o.o. oraz "M." Sp. z o.o., pomimo formalnej rejestracji, ograniczały się głównie do przyjmowania i wystawiania faktur mających dokumentować zawarte transakcje kupna-sprzedaży pomiędzy różnymi podmiotami, które w rzeczywistości nie miały miejsca, jak również do używania tych faktur dla celów obniżenia podatku należnego. Odnosząc się do zarzutu Strony, dotyczącego wiarygodności zeznań świadków, DIAS wskazał, iż zeznania te były spójne, a analiza materiału dowodowego była przeprowadzona przez NUS prawidłowo. Zdaniem DIAS, Skarżąca nie dołożyła należytej staranności a NUS bezspornie wykazał, że podmioty widniejące na fakturach nie mogły dostaw dokonać. 4. Skarżąca na powyższą decyzję DIAS złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji NUS, a także o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Szczegółowe zarzuty zawarte w skardze co do zasady stanowiły powielenie zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji NUS. Skarżąca wskazała na naruszenie prawa procesowego – O.p. (art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 125 § 1, art. 187, art. 191, art. 193 § 2, § 3 i § 4) oraz naruszenie prawa materialnego (art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT; art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT; art. 2 ust. 1 pkt a) w zw. z art. 168 Dyrektywy VAT, art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). 5. DIAS w piśmie z 18 stycznia 2018 r. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie (wskazując jednak błędnie jako jednego z kontrahentów T. a nie M.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę uznać należy za zasadną. 1. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy podatkowe zasadnie zakwestionował prawo Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez spółki: W. sp. z o.o. i M. sp. z o.o., z uwagi na regulację art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Istotą zaś sporu jest ustalenie, czy w 2012 roku, kiedy Skarżąca dokonywała transakcji ze wskazanymi w decyzji podmiotami, dochowała należytej staranności przy doborze kontrahentów. W ocenie Skarżącej ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że podmioty wskazane na fakturach VAT nie uczestniczyły w zakwestionowanych transakcjach, a co za tym idzie, że wystawione przez ww. podmioty faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych. Zaznaczyła, że w posiadanej przez siebie dokumentacji ma szereg dowodów na to, że weryfikowała rzetelność swoich kontrahentów (przedstawiła dowody – pokwitowania świadczące, że zapłata nastąpiła, złożyła wyjaśnienia potwierdzające zapłatę oraz przedstawiła świadków, którzy potwierdzili powyższy fakt) i stosowane przez nią procedury były adekwatne i uzasadnione do możliwości posiadanych przez przedsiębiorców nie dysponujących kompetencjami organów podatkowych. Z kolei zdaniem organów podatkowych w przedmiotowej sprawie istniały faktyczne i prawne podstawy do ograniczenia prawa Strony do odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur VAT. Wykazano bowiem, że udokumentowane zakwestionowanymi fakturami dostawy towarów nie zostały dokonane przez wystawców faktur. W ocenie organów podatkowych Skarżąca nie podjęła wszelkich niezbędnych, racjonalnych i uzasadnionych działań, które należy podjąć w celu upewnienia się, że poprzez dokonanie danej transakcji nie stanie się uczestnikiem oszustwa podatkowego. Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać Skarżącej a nie organom podatkowym. Jakkolwiek każda sprawa jest inna, to Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela również ustalenia i uzasadnienia zawarte w wyrokach WSA w Warszawie z 31 grudnia 2018 r. (sygn. akt. III SA/Wa 621/18 i sygn. akt III SA/WA 155/18) odnoszące się do podobnego zakresu podmiotowego i przedmiotowego. Zdaniem Sądu, w okolicznościach rozstrzyganej sprawy nie mają przesądzającego znaczenia prawidłowe ustalenia organów podatkowych dokonane w stosunku do podmiotów: W. sp. z o.o. jak i M. sp. z o.o. sprowadzające się do wykazania, że były to podmioty nieprowadzące rzeczywistej działalności gospodarczej (podmioty te uczestniczyły w łańcuchu dostaw towarów nielegalnie wprowadzonych na rynek krajowy pochodzących z niezidentyfikowanego źródła). Aby pozbawić Stronę prawa do odliczenia konieczne jest dodatkowo wykazanie (przy założeniu, że towar faktycznie istniał – a tak było analizowanej sprawie), że wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła wiedzieć o oszustwach związanych z funkcjonowaniem danego kontrahenta w obrocie gospodarczym. 2. Strona w skardze zarzuciła naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego (tj. O.p.) oraz przepisów prawa materialnego w szczególności art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, a także art. 2 ust. 1 pkt a w zw. z art. 168 Dyrektywy 112 oraz art. 22 u.s.d.g. Przed przystąpieniem do rozstrzygnięcia powyższego sporu za konieczne należy uznać, iż zakres działań podejmowanych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jest zależny od treści normy prawa materialnego, która znajdzie zastosowanie w konkretnej sprawie. Należy mieć bowiem na uwadze, że w świetle ugruntowanego już poglądu orzecznictwa odmówienie podatnikowi prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury, która dokumentuje czynności faktycznie niedokonane, wymaga dodatkowego ustalenia, że podatnik nabywający towary lub usługi na podstawie takiej faktury wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja, mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia, wiązała się z oszustwem podatkowym popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu. Zdaniem Sądu, w sprawie nie budzi wątpliwości, że Strona nabyła towar odpowiadający ilością i asortymentem treści zakwestionowanych faktur. Potwierdzają to również organy podatkowe. Zasadniczą kwestią wymagająca rozstrzygnięcia jest to, czy Strona dochowała należytej staranności w doborze kontrahentów. Zdaniem organów podatkowych, zgromadzony materiał dowodowy świadczy o tym, iż to nie kontrahenci widniejący na fakturach VAT dokonywali faktycznego obrotu. Jednocześnie organy podatkowe nie kwestionują tego, że Strona dokonywała płatności za nabyty towar a towar faktycznie istniał. Jednakże na podstawie zgromadzonych dokumentów w sprawie, zdaniem organów, nie można stwierdzić, komu płacono za wystawione faktury. Pani K.B. nie wskazała danych personalnych osób, którym wręczała gotówkę. Natomiast z przedstawionych dowodów KP nie wynika, kto w imieniu spółki W. oraz M. wystawiał ww. dowody (por. s. 32 decyzji organu II instancji). Ze zgromadzonych w sprawie akt wynikają następujące ustalenia faktyczne: - do nawiązania współpracy z kontrahentami M. i W. skłonił Skarżącą bogaty asortyment, towary niespotykane w innych miejscach oraz korzystne ceny rynkowe towarów; - towar nabywany był w trakcie realizacji planu zakupowego w momencie zapotrzebowania w hali [...] w W.; ilościowo i modelowo towar był zgodny z zamówieniem; - boksy kontrahentów nie posiadały oznaczenia nazwy firmy; były oznaczone numerami i nie zmieniały lokalizacji; - faktury VAT były wystawiane w obecności Strony i drukowane w boksie przez szefa firmy; - zakupiony towar do samochodu Skarżącej dostarczali pracownicy tych firm (przez co Skarżąca była przekonana o zatrudnianiu przez kontrahentów pracowników); - zapłata za towar zależała od formy faktury (w sytuacji, gdy była to faktura przelewowa to płacono przelewem, jeśli gotówkowa to płacono do rąk szefa firmy, otrzymując potwierdzenie KP; pieniądze były płacone osobie, która podawała się za szefa firmy; faktury opłacane gotówką nigdy nie przekraczały kwoty 15 000 euro); - Strona dokonywała sprzedaży odzieży i obuwia osobom fizycznym, które co do zasady regulowały płatność za towar w gotówce (w ocenie Sądu wiarygodne jest wyjaśnienie, iż dysponując gotówką również w tej formie dokonywała płatności; tym bardziej, że kwoty poszczególnych operacji finansowych nie były na tyle wysokie, aby obrót gotówkowy czynić nieprawdopodobnym w tej sprawie). 3. Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się, iż przywołane przez organy w decyzji okoliczności świadczą o niedochowaniu przez Skarżącą należytej staranności w doborze kontrahentów. W orzecznictwie sądowym formułując zalecenia co do sposobu gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny podkreśla się, że organy podatkowe, a także sądy administracyjne, powinny ocenić znaczenie dobrej wiary w kontekście całokształtu materiału dowodowego i twierdzeń Skarżącego, jak i doświadczenia życiowego. W każdym przypadku niezbędna jest zindywidualizowana ocena nie tylko okoliczności ustalonych przez organy, ale również tych podniesionych przez podatnika, a dotyczących wystawcy faktur VAT oraz okoliczności towarzyszących transakcjom. Oznacza to konieczność poddania indywidualnej ocenie i rozważenia takich elementów jak nawiązanie przez podatnika współpracy, przebieg jej realizacji, okoliczności towarzyszące samym dostawom i płatnościom za nie, kształtowanie się ceny dostarczanego lub nabywanego towaru. Konsekwentnie do tych zindywidualizowanych ocen należy ustalić, czy podatnik uchybił standardom starannego działania, czego mógł i powinien był unikać, co powinno było wzbudzić jego uzasadniony niepokój i dlaczego (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 390/13; wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 509/13; wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 517/13). Zbiór zdarzeń, faktów i okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy badaniu dobrej wiary podatnika jest zatem otwarty. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zachowanie przez podatnika dobrej wiary powinno być oceniane na moment zawarcia transakcji. Innymi słowy, podstawą oceny zachowania przez podatnika dobrej wiary powinny być okoliczności istniejące i znane podatnikowi najpóźniej w momencie dokonywania przez niego transakcji z kontrahentem. Przez dobrą (złą) wiarę należy bowiem rozumieć określony stan wiedzy (świadomości) podatnika z chwili dokonania przez niego transakcji opodatkowanej podatkiem. Oznacza to, że wszelkie okoliczności faktyczne świadczące na przykład o przestępczej lub oszukańczej działalności kontrahenta lub powiązanych z nim osób, które zaistniały lub stały się znane podatnikowi po dokonaniu transakcji nie powinny mieć wpływu na ocenę dobrej wiary podatnika. Trudno bowiem zakładać, że podatnik miał świadomość co do oszukańczego charakteru transakcji z tego powodu, że kilka miesięcy lub lat po zawarciu transakcji zaistniały lub stały mu się wiadome okoliczności, które mogłyby być podstawą do powzięcia przez podatnika wiedzy odnośnie przestępczej działalności jego kontrahenta lub powiązanych z nim osób. Niewystarczające jest też w tej sytuacji powoływanie się na powszechną wiedzę, że w branży obrotu danym towarem mają miejsce nadużycia wiadome stronie post factum, gdyż w kontekście kryteriów dochowania przez podatnika należytej staranności sformułowanych przez TSUE (głównie w wyroku z 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11), należy jednoznacznie wskazać, jakie konkretne okoliczności w odniesieniu do poszczególnych podmiotów, które były uwidocznione w zakwestionowanych fakturach, miałyby świadczyć o świadomości skarżącej co do tego, że transakcje te stanowią nadużycie (wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 576/13). Wskazać również należy za wyrokiem TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. C-80/11 i C-142/11, że dopiero jeżeli podmiot gospodarczy podjął wszelkie działania, jakich można od niego w sposób uzasadniony oczekiwać, w celu upewnienia się, że transakcje, w których uczestniczy, nie wiążą się z przestępstwem w zakresie VAT, może on domniemywać legalność tych transakcji bez ryzyka utraty prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT. Dobrą wiarą legitymuje się podmiot, który pomimo dołożenia należytej staranności nie mógł dowiedzieć się o rzeczywistym stanie rzeczy. Natomiast ten, który nie dołożył należytej staranności, wymaganej w danych okolicznościach lub wykazał się niedbalstwem działa w złej wierze. 4. Odnosząc powyższe do ustalonego stanu faktycznego w sprawie wskazać należy, że podjęte przez Stronę czynności w celu sprawdzenia rzetelności podmiotów M. i W. w postaci: - żądania od jej prezesów oryginałów dokumentów potwierdzających funkcjonowanie firmy; - zwrócenie się do KRS z zapytaniem o ich zarejestrowanie, ewentualnie zgłoszenie upadłości; - okazywania Stronie przed zakupem towarów oryginałów dokumentów potwierdzających nadanie spółkom M. i W. numerów REGON i NIP raz VAT-R; uznać należy za wystarczające do stwierdzenia, iż Strona przedsięwzięła niezbędne wówczas (tj. w 2012 roku) działania w celu upewnienia się, że dokonywane przez nią transakcje nie prowadzą do udziału w przestępstwie podatkowym. Nie zasługuje na uznanie stanowisko organu odwoławczego, że skoro firmy W. i M. nie rozporządzały towarem jak właściciel, to towarem nie rozporządzała jak właściciel również Skarżąca. Z okoliczności, że dostawy towaru nie dokonał podmiot wskazany na fakturze VAT nie wynika, że dostawy towaru nie było. Dostawa towaru mogła nastąpić, ale w rzeczywistości towar pochodził od podmiotu niezidentyfikowanego przez organy (nie było w tym zakresie żadnych ustaleń). Podmioty W. i M. występowały w charakterze podmiotów "legalizujących" towar wprowadzony na terytorium kraju w sposób nielegalny. Podkreślić należy, że w analizowanej sprawie nie występuje tzw. znikający podatnik, czy "bufor", "broker" tj. podmioty charakterystyczne dla innego rodzaju oszustwa podatkowego tzw. karuzeli podatkowej. W realiach rozpatrywanej sprawy towar nie "krążył" pomiędzy szeregiem podmiotów, z których jeden miał siedzibę poza terytorium kraju, a został zużyty przez Skarżącą w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Z powyższego należy wysnuć wnioski, że jeżeli zatem Skarżąca dysponowała towarem, nawet nabytym nie od podmiotu wskazanego na kwestionowanej fakturze VAT – W. lub M. - to mogła dysponować towarem jak właściciel. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości okoliczność, że dla dostawy nie jest wymagane przeniesienie prawa własności, lecz przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jeżeli więc organy nie kwestionują okoliczności, że Skarżąca zużyła towary na potrzeby własnej działalności gospodarczej (a tak było w rzeczywistości), to musiała nimi rozporządzać jak właściciel. W ocenie Sądu, dla pozbawienia Skarżącej prawa do obliczenia podatku VAT wynikającego z faktur wystawionych przez podmioty W. i M. nie jest wystarczające ustalenie, że firmy te nie rozporządzały towarami jak właściciel. Jeżeli podatnik dysponował towarem i nie wiedział albo nie mógł wiedzieć, że kontrahent wskazany na fakturze VAT nie jest rzeczywistym dostawcą towarów, to nie można pozbawić go prawa do odliczenia podatku naliczonego. Wskazania wymaga, że ten sam zespół okoliczności (dowodów) zawartych w decyzji nie może jednocześnie wskazywać, że Skarżąca wie o oszustwie kontrahenta i że powinna o nim wiedzieć. Organ odwoławczy musi w oparciu o ustalone okoliczności sprawy jednoznacznie ocenić, czy Skarżąca wiedziała o oszustwie kontrahenta, czy też nie dochowała należytej staranności, ale gdyby ją dochowała to powinna wiedzieć o oszustwie kontrahenta. Zdaniem Sądu, w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie brak jest dowodów wskazujących na wiedzę Strony o oszustwie kontrahenta, a więc świadomym współdziałaniu jej w oszustwie podatkowym. Przechodząc zatem do oceny zachowania należytej staranności przez Skarżącą podkreślić należy, iż organ wskazując czynności, których Strona nie dokonała musi wykazać związek pomiędzy jej zaniedbaniem - brakiem staranności, a możliwością choćby potencjalnego pozyskania informacji o oszukańczym działaniu kontrahenta. Sam brak wystąpienia do właściwego urzędu skarbowego w trybie art. 96 ust. 13 ustawy o VAT o potwierdzenie czy ww. kontrahenci są zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni lub zwolnieni może być więc rozpatrywany w kategoriach nienależytej staranności podatnika, ale pod warunkiem, że uzyskanie ww. potwierdzenia mogło nasunąć wątpliwości w zakresie legalności działania kontrahenta. Skoro w ustawie VAT nie znajduje się ustawowy katalog czynności, które musi wykonać podatnik, aby jego działanie zostało uznane za staranne, to zarzut niewykonania określonych czynności (niezachowanie należytej staranności) musi być powiązany z wykazaniem, że ich brak miał wpływ na możliwość uzyskania wiedzy o nielegalnym działaniu kontrahenta nawet potencjalnie. Innymi słowy nie można wymagać od podatnika podejmowania czynności (brak ustawowego katalogu) tylko dla "formalnego" spełnienia warunku należytej staranności. Zdaniem Sądu, udowodnione zostało, że Skarżąca faktycznie nie dokonała powyżej opisanej czynności w odpowiednim czasie, zadowalając się jedynie okazanymi dokumentami dotyczącymi rejestracji tych podmiotów, tj. potwierdzenia nadania numeru identyfikacji podatkowej, wydruku z KRS oraz zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON, jednak organ nie wykazał, że gdyby uzyskała od właściwego Urzędu Skarbowego potwierdzenia o zarejestrowaniu ww. podmiotów jako podatnicy VAT czynni czy zwolnieni, to by powzięła wątpliwości co do legalności działania któregokolwiek z kontrahentów. Zdaniem Sądu, zgromadzone w toku postępowania dowody nie wskazują, że Strona uwzględniła w rozliczeniach faktury wystawione przez W. sp. z o.o. albo M. sp. z o.o. nie mając podstaw by sądzić, iż podmioty te dostarczyły jej towar. Strona zeznała, że nabycia towarów dokonywała na terenie [...] w W. od osób reprezentujących ww. podmioty, a towar był sprawdzany przez Stronę bądź osoby z nią współpracujące przy odbiorze tego towaru w miejscu prowadzenia sprzedaży. Na uwagę zasługują wyjaśnienia Strony (por. pismo z 18 stycznia 2019 r.) dotyczące realiów funkcjonowania takiego podmiotu gospodarczego jak Skarżąca na rynku w 2012 r. Strona wyjaśniała, że w owym czasie [...] w W. stanowiło miejsce, gdzie towary były nabywane przez wiele podmiotów, takich jak Skarżąca, ale też o większym potencjale gospodarczym. Praktyką obrotu, stosowaną przez te podmioty (które podobnie jak Skarżąca nabywały odzież i buty od dostawców z W.) było dokonywanie oględzin towarów i ich natychmiastowy zakup, po ustaleniu ceny, ilości, asortymentu. Najczęściej stosowaną praktyką było dokonywanie płatności gotówkowej. Zdaniem Sądu, organy podatkowe oceniając czy Skarżąca dochowała należytej staranności nie mogą posługiwać się takimi samymi kryteriami jakie w tym zakresie stosują do wyspecjalizowanych podmiotów gospodarczych funkcjonujących na innym rynku, np. obrotu paliwem, złotem, telefonami komórkowymi, które zatrudniają wielu pracowników, firmy podwykonawcze w celu realizacji zleceń, ustalają procedury prowadzenia kontraktów, obieg dokumentacji, itd. W tym przypadku mamy do czynienia z niewielkim podmiotem gospodarczym, którego działalność sprowadza się do zakupu odzieży i jej sprzedaży osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej. Rodzaj i rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej ma, zdaniem Sądu, znaczenie przy podejmowaniu decyzji gospodarczych, w tym przy dokonywaniu zakupów. Te okoliczności powinny być brane pod uwagę przez organy podatkowe, jak również realia konkretnego rynku, na którym dany podmiot prowadzi taką działalność. W niniejszej sprawie Strona nie dokonywała wielomilionowych transakcji, angażujących rzesze pracowników i współpracowników, nie dokonywała transakcji transgranicznych z użyciem magazynów czy specjalistycznego taboru samochodowego. Przy tej działalności wystarczyło nabywanie na bieżące potrzeby potrzebnego (weryfikowanego przez rynek) asortymentu odzieżowego i bieżąca jego sprzedaż. W związku z tym Skarżąca opierała się na informacjach pochodzących od podobnych jej przedsiębiorców, zasięgała w ten sposób informacji o kontrahentach, uzyskiwała informacje o ich numerach KRS, NIP i REGON, potwierdzających, że podmioty te są zarejestrowane. Samo zawieranie transakcji polegające na ustaleniu ilości i rodzaju towaru, który Strona chciała nabyć, załadowaniu tego towaru do samochodów i zapłacie za ten towar nie budził wątpliwości Skarżącej, tym bardziej, że czynności te nie odbiegały ani od podejmowanych przez Stronę wobec innych kontrahentów, od których zakupy nie zostały zakwestionowane, ani od realiów funkcjonowania tego rynku. Jak sama wskazała nie miała podstaw do podejrzeń, że dokonuje transakcji z nierzetelnym podmiotem, skoro wybrany i zakupiony towar został sprawdzony i odebrany, sprzedażą towarów w imieniu wystawców faktur zajmowały się osoby podające się za pracowników tych wystawców (i to zarówno w boksie jak i w okolicznych magazynach), Skarżąca miała bezpośredni, osobisty kontakt z tymi osobami, faktury sprzedaży były drukowane na miejscu przez osobę podającą się za reprezentanta (szefa) dostawcy. Zdaniem Sądu nie sposób nie dostrzec, że Strona działała na tak właśnie zorganizowanym rynku, w takim a nie innym otoczeniu gospodarczym. Nie można w związku z tym tych okoliczności tracić z pola widzenia i tak jak organy podatkowe wymagać od Strony zachowań nieuzasadnionych w danej praktyce rynkowej. Nie wykluczone, że podjęcie takich działań (bliżej zresztą nie określonych) mogłoby doprowadzić do twierdzenia, że ich podejmowanie jest wywołane podejrzeniem o nawiązanie współpracy z podmiotem nielegalnym. Podsumowując, Sąd dał wiarę wyjaśnieniom Skarżącej, że nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, że nawiązała (krótkotrwałą) współpracę z nierzetelnymi podmiotami gospodarczymi. Zdaniem Sądu, organy podatkowe na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie wykazały, że Strona nie dochowała należytej staranności w kontaktach z tymi podmiotami. Oczywisty brak umów pisemnych, zamówień, płatności przelewem w realiach gospodarczych, w których funkcjonowała Skarżąca nie był niczym nadzwyczajnym. Przeciwnie stanowił normalny element stosunków gospodarczych. Nie można w związku z tym czynić z góry założenia, że brak ów niejako automatycznie świadczy o niedochowaniu przez podatnika podatku VAT należytej staranności w kontaktach z kontrahentami. 5. Z powyższych względów za uzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia art. 120 O.p., art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p. w zw. z art. 125 § 1 O.p., art. 187 O.p. i art. 191 O.p., gdyż organy nie zgromadziły dostatecznego materiału dowodowego, który podważałby zarówno zeznania świadków oraz wskazywałby, że ww. podmioty nie dysponowały towarami handlowymi, które mogłyby dostarczyć Skarżącej na terenie swojego stoiska w [...], ale także na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób uznać, że organy wykazały nie dochowanie przez Skarżącą należytej staranności w kontaktach z tymi kontrahentami. Tym samym argumenty przedstawione przez organy podatkowe, co do okoliczności nawiązania i prowadzenia współpracy w sposób, ich zdaniem, odbiegający od standardów handlowych, należało uznać za niewystarczające. W konsekwencji za zasadny należało też uznać zarzut naruszenia przez te organy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Skoro, zdaniem Sądu, organy podatkowe nie wykazały w sposób dostateczny i przekonujący, że Skarżąca nie dochowała należytej staranności w kontaktach z ww. podmiotami, to brak było podstaw do kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez te podmioty. 6. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "P.p.s.a.") Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także umorzył postępowanie podatkowe. Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., o zwrocie na rzecz Skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego w kwocie równej uiszczonemu wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło