IV SA/Gl 771/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-01-31

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Szczepan Prax, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, wydana bez wcześniejszego wezwania wnioskodawcy do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca udostępnienia informacji publicznej, wydana bez wezwania wnioskodawcy do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, narusza zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej, zasadę informowania stron oraz zasadę przekonywania. Organ ma obowiązek wezwać wnioskodawcę do wykazania interesu publicznego, jeśli uzna żądaną informację za przetworzoną i nie wynika on z treści wniosku.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" zwróciło się do spółki "B" sp. z o.o. o udostępnienie szerokiego zakresu informacji publicznej, w tym dokumentów finansowych, umów, uchwał organów spółki oraz danych dotyczących wynagrodzeń członków zarządu i rady nadzorczej. Spółka odmówiła udostępnienia części informacji, uznając je za przetworzone, nieistotne dla interesu publicznego oraz objęte tajemnicą przedsiębiorcy. Stowarzyszenie wniosło skargę, zarzucając m.in. błędne uznanie informacji za przetworzone i brak wezwania do wykazania interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od B sp. z o.o. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Specjalista Magdalena Nowacka-Brzeźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A na decyzję B sp. z o.o. w Ż. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od B sp. z o.o. w Ż. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] r., przesłanym drogą elektroniczną, "A" w Z. (dalej: "skarżący", "Wnioskodawca", "Stowarzyszenie") wystąpiło do "B" . z o.o. w Z. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1) opinii/skanu sprawozdania zarządu z działalności spółki za rok 2017, 2) kopii/skanu wszelkich dokumentów dotyczących podnoszenia kapitału zakładowego spółki w latach 2017/2018 3) kopii/skanu wszelkich dokumentów dotyczących uprawnień i kwalifikacji wymaganych regulacjami prawnymi, posiadanych przez członków Zarządu i Rady "B" sp. z o.o., 4) rejestru umów cywilnoprawnych podpisanych z kontrahentami przez "B" z o.o. w okresie od 22 lipca 2017 r. do 11 czerwca 2018 r. wraz z oznaczeniem okresu obowiązywania danej umowy, daty zawarcia, przedmiotu umowy, wartości umowy oraz danych kontrahenta danej umowy, 5) rejestru wszystkich umów zawartych osobami prawnymi przez "B" sp. z o.o. w okresie od 22 lipca 2017 r. do 11 czerwca 2018 r. wraz z oznaczeniem okresu obowiązywania danej umowy, daty zawarcia, przedmiotu umowy, wartości umowy oraz danych kontrahenta danej umowy, 6) kopii/skanu dokumentów potwierdzających wymagane prawem kwalifikacje członków Rady Nadzorczej spółki, zasiadających w RN w okresie od 22 lipca 2017 r. do 11 czerwca 2018 r. 7) kopii/skanu uchwał Rady Nadzorczej "B" sp. z o.o. za okres od 22 grudnia 2017 r. do 11 czerwca 2018 r. 8) kopii/skanu dokumentu regulującego zasady ustalania wysokości wynagrodzenia, przyznawania dodatków i nagród dla członków organów spółki, 9) podania wysokości wynagrodzenia miesięcznego dla poszczególnych członków Zarządu i Rady Nadzorczej spółki, 10) podania kwot wypłaconych nagród lub premii członkom Zarządu i Rady Nadzorczej spółki w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 11 czerwca 2018 r.. z podaniem kwot dla każdego członka powyższych organów oraz udostępnienia kopii/skanu wniosków Rady Nadzorczej dotyczących przyznania nagród członkom Zarządu, 11) podanie wysokości odpraw wraz z nazwiskami osób otrzymujących odprawy, a będących członkami organów spółki w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 11 czerwca 2017 r. 12) kopii/skanu umów na świadczenie usług zarządzania podpisanych z każdym z członków Zarządu spółki, 13) kopii/skanu wszystkich dokumentów określających w spółce zasady korzystania i rozliczenia samochodów i telefonów służbowych do celów prywatnych lub zasady korzystania i rozliczenia samochodów prywatnych do celów służbowych lub podpisanych umów w tym zakresie, 14) rejestru uchwał Zarządu spółki wraz z treścią uchwał w okresie od 22 lipca 2017 r. do 11 czerwca 2018 r. 15) kopii/skanu dokumentów dotyczących darowizn i zwolnienia z długu dokonanych przez spółkę w okresie od 22.07.2017 r. do 11.06.2018 r., 16) podania aktualnego zadłużenie spółki na dzień 211.06.2018 r. wraz z dokumentami dotyczącymi zaciągniętych zobowiązań w bankach, instytucjach finansowych oraz innych instytucjach i jednostkach państwowych i samorządowych formie kopii/skanu, 17) rejestr umów darowizn i umów sponsoringowych zawartych przez spółkę wraz z zawartymi umowami w ww. zakresie w okresie od od 22.07.2017 r. do 11.06.2018 r., 18) kopii/skanu aktualnego sprawozdania finansowego spółki, 19) tytuły z jakich działalności spośród wykazanych w KRS spółka uzyskiwała przychody w w I półroczu i I poł. 2018 r. Wnioskodawca wniósł o udostępnienie dokumentów w postaci cyfrowej, a preferowaną formą udostępnienia informacji publicznej jest jej opublikowania w BIP. Podkreślił, że zakres wniosku nie podlega ustawowemu ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy a także, że informacje objęte wnioskiem w całym zakresie będą służyć prowadzonej przez wnioskodawcę działalności strażniczej i rzeczniczej mającej na celu ochronę interesu publicznego poprzez przeciwdziałanie marnotrawieniu środków publicznych i wypracowaniu bardziej efektywnych metod zarzadzania majątkiem komunalnym, w tym pozostającym w zarządzie spółki. Decyzją z [...] r. nr [...] Spółka "B" z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: "organ" lub "Spółka"), na podstawie art. 104 i 107 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, dalej w skrócie: "u.d.i.p." lub "ustawa"), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] r. (według jego zacytowanej wyżej treści) orzekła o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie, o którym mowa w punktach 4,5,7,9,10,11,12,13,14,15,16,17,19 przedmiotowego wniosku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast doktryna i orzecznictwo wyjaśniają, że informacja przetworzona to informacja, która wymaga od organu administracji podjęcia działań polegających na zbieraniu, zsumowaniu, analizie, selekcji informacji na podstawie posiadanych zbiorów, w wyniku których to działań powstaje nowy jakościowo rodzaj informacji. Również szeroki zakres informacji wymagających znacznego zaangażowania pracowników podmiotu zobowiązanego może świadczyć o przetworzonym charakterze żądanej informacji. Na tej podstawie organ stwierdził, że już rozległość i zakres żądanej informacji pozwalał uznać, że informacja której dotyczy decyzja ma charakter informacji przetworzonej. Następnie organ odniósł się do poszczególnych kategorii informacji i stwierdził, że w przypadku pkt 4,5,7,11,13,14,15,16,17 zachodzi konieczność ich przetworzenia. Wskazał, że Spółka nie ma prawnego obowiązku prowadzenia rejestru umów i to według wskazanego przez Wnioskodawcę kryterium. W rezultacie Spółka musiałaby w celu spełnienia żądania przygotować nowe, dodatkowe zestawienia, a nadto dokonać dodatkowej weryfikacji pod kątem objęcia takich umów klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa. Takie czynności miałyby charakter czasochłonny, wykraczający poza podstawowe działania spółki, wymagałyby oderwania personelu od obowiązków, celem sporządzenia zestawień, raportów, analiz i tworzenia dokumentów według wskazanych kryteriów. Zwrócił uwagę, że w ramach działalności Spółka prowadzi kilka dużych obiektów, a nadto w zakresie obrotu nieruchomościami, zawiera dużą liczbę umów o zróżnicowanym charakterze począwszy od prostych zakupów po umowy z dużymi podmiotami gospodarczymi (pkt 4, 5, 17). Dalej organ wskazał, że część uchwał Rady Nadzorczej oraz Zarządu została objęta tajemnicą przedsiębiorstwa, zgodnie z obowiązującą w Spółce procedurą, a selekcja informacji objętych bądź nie objętych taką tajemnicą stanowi przetworzenie informacji (pkt 7 i 14). W kwestii wysokości wypłaconych odpraw, a także darowizn i zwolnienia z długu organ stwierdził, że informacje te nie wynikają z jednego dokumentu a zatem wymagają analizy szeregu dokumentów (dokumentów księgowych, umów) i sporządzenia nowego dokumentu, w tym według kryteriów wskazanych przez Wnioskodawcę (pkt 11 i 15). Co do udostępnienia informacji o aktualnym zadłużeniu Spółki na wskazany we wniosku dzień wraz z dokumentami dotyczącymi zaciągniętych zobowiązań stwierdził, że dzień ten nie jest dniem bilansowym co wymagałoby stworzenia dodatkowego sprawozdania tylko dla potrzeb realizacji wniosku. Z kolei dokumenty dotyczące finansowania Spółki opatrzone zostały klauzulami zastrzegającymi tajemnicę przedsiębiorstwa, a ich ujawnienie narażałoby Spółkę na odpowiedzialność względem kontrahentów (pkt 16). Uznał także, że informacja w przedmiocie zasad korzystania i rozliczania samochodów i telefonów służbowych (pkt 13 ) nie wynika z jednego dokumentu ale wymaga analizy dokumentów dot. pracowników i zleceniodawców, a nadto w ujętym żądaniu objęte są dokumenty rozliczeniowe z pracownikami, co prowadziłoby do naruszenia zasad prywatności. W ocenie organu również informacje w kwestii kwot wypłaconych nagród i premii członom Zarządu i Rady Nadzorczej oraz wniosków Rady Nadzorczej w sprawie przyznania nagród członkom Zarządu (pkt 10) mają charakter informacji przetworzonej, bowiem wymagałyby analizy szeregu dokumentów, w tym dotyczących byłych członków Zarządu. Nadto zaznaczył, że informacja o wysokości wynagrodzeń indywidualnych osób przekracza zakres żądania informacji publicznej, gdyż nie dotyczy kwot przeznaczonych na wynagrodzenia ale wysokości wynagrodzeń poszczególnych osób. Zdaniem organu dla wymienionych wyżej informacji Stowarzyszenie nie wykazało spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, co więcej okoliczności wskazane we wniosku w żadnej mierze nie świadczą o spełnieniu tej przesłanki. Podniesiono, że Stowarzyszenie nie jest jednostką uprawnioną do oceny działania spółek prawa handlowego ani dokonywania czynności w zakresie rewizji finansowej. Stowarzyszenie to jest podmiotem, który narusza dobre imię spółki publikując informacje niepełne, zniekształcone, przemilczając istotne fakty. Następnie organ odniósł się do pkt 12 wniosku wskazując, że na mocy § 13 umów o zarzadzanie postanowienia kontraktów zarządzających Spółką zostały objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorstwa. Dalej stwierdził, że żądana w pkt 9 wniosku informacja o wysokości wynagrodzeń członków Zarządu i Rady Nadzorczej, nie stanowi informacji publicznej. Wnioskodawca nie domaga się bowiem informacji o zbiorczej kwocie wynagrodzeń, ale indywidualnie o wynagrodzeniach poszczególnych osób. Ponadto zaznaczył, że zgodnie z umową o zarzadzanie ich szczegółowa treść została objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Dodał że do publicznej wiadomości podano zasady kształtowania wynagrodzeń. Wskazał rownież, że rozważając możliwość udostępnienia informacji o wynagrodzeni osoby pełniącej funkcje publiczne organ powinien analizować każdorazowo czy jest to niezbędne z punktu widzenia celów u.d.i.p. Powołał się w tym zakresie na wyrok NSA z 18.02.2015 r. I OSK 695/14. Od powyższej decyzji Stowarzyszenie wniosło skargę, w której zarzuciło naruszenie: - art. 61 ust. 1 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez nieuprawnione ograniczenie prawa do informacji publicznej, - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej było udostępnienie informacji przetworzonej, - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.di.p., poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego, - art. 6 ust. 1 pkt. 5 lit. c-e oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie przedmiotem wniosku była informacja stanowiąca tajemnicę przedsiębiorcy. Na tej podstawie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, W uzasadnieniu podkreślono, że przedmiotem wniosku było udostępnienie informacji prostej. Żądane informacje istniały w chwili złożenia wniosku, a ich udostępnienie wymagało przedsięwzięcie jedynie czynności technicznych, związanych z przekazaniem informacji zgodnie ze sposobem i formą, wskazanymi we wniosku. Zdaniem skarżącego trudno domniemywać, że spółka komunalna nie posiada m.in. jakiejkolwiek ewidencji/rejestru/listy czy zestawienia uchwał organów spółki i musi je dopiero wytworzyć, skoro zestawienie takie zamieszczane jest w corocznym sprawozdaniu z działalności Rady Nadzorczej, a także, że spółka nie prowadzi żadnego zestawienia zbiorczego, choćby w postaci listy zawieranych umów z podmiotami zewnętrznymi prowadzonej chociażby dla celów księgowych i podatkowych. Podniesiono, że organ nie uzasadnił dlaczego informacje proste, już wytworzone i istniejące w chwili składania wniosku uznał za przetworzone ze względu na szeroki zakres wniosku powodujący wykonanie dodatkowych czynności zakłócający normalny tok funkcjonowania. Zaznaczono, że Spółka zarządza mieniem komunalnym i jest obowiązana do prowadzenia BIP, a zatem musi oddelegować pracowników do udostępniania w tym Biuletynie informacji publicznych. Podkreślono, że organ w ogóle nie wykazał, jaką liczbę informacji prostych musi poddać przejrzeniu/badaniu w celu wyselekcjonowania informacji żądanych we wniosku i z jakiej liczby dokumentów będzie się składał zbiór powstały w celu zaspokojenia żądania z wniosku skarżącego. Organ poprzestał jedynie na stwierdzeniu ogólnikowym, stronniczym i bezpodstawnym, że informacja ze względu na jej rozległość i zakres ma charakter informacji przetworzonej. Dalej zakwestionowano twierdzenia o potrzebie selekcji informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, wskazując, że tajemnicą przedsiębiorcy są nieujawnione wiadomości i informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Tym samym, zdaniem skarżącego, organ przyznał że nie podjął działań zachowania takich informacji w poufności, skoro musi je dopiero wyselekcjonować ze zbioru informacji nie podlegających ochronie. Ponadto zaakcentowano, że organ nie wezwał skarżącego do wykazania "szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanych informacji objętych wnioskiem, natomiast arbitralnie, stronniczo i władczo rozstrzygnął, że okoliczności wskazane we wniosku świadczą o braku spełnienia wskazanej przesłanki. Zdaniem skarżącego jeżeli nawet organ doszedł do takiego przekonania rozpatrując wniosek, to zgodnie z u.d.i.p. powinien wezwać go do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego a następnie sam dokonać pod tym kątem analizy i dopiero wtedy albo udostępnić informacje albo wydać decyzje odmowną. Obowiązkowi temu organ jednak nie sprostał. Następnie obszernie odniesiono się do kwestii spełnienia wskazanej przesłanki. Dalej podkreślono, że organ błędnie uznał, że wniosek zawiera informacje objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wskazano, że dla skutecznego wywiedzenia odmowy udostępnienia informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy nie jest wystarczające samo powołanie się na tę instytucję. Należy bowiem wykazać, że zastrzeżone informacje są tego rodzaju, że wpisują się w definicję tajemnicy przedsiębiorstwa, a zatem że zostały spełnione przesłanki materialne i formalne dla takiej odmowy, czego jednak organ nie uczynił. Wskazano, ze w częściowym zakresie wniosku organ odmówił również udostępnienia informacji błędnie powołując się na ochronę prywatności osoby fizycznej. Natomiast, zdaniem skarżącego, nie ulega wątpliwości, że w świetle orzecznictwa i doktryny osoby fizyczne pełniące funkcje w organach spółek komunalnych, zawiadując mieniem komunalnym są osobami pełniącymi funkcje publiczne, zaś zakres informacji zawartych we wniosku dotyczył tylko informacji związanych z pełnieniem funkcji publicznych w organach Spółki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w przypadku niewykazania przez skarżącego należytego umocowania do złożenia skargi, ewentualnie oddalenie skargi jako niezasadnej. Organ podtrzymał przy tym dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa. W przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2018 r., poz. 1302 - w skrócie "P.p.s.a.") uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie, wobec zarzutów pełnomocnika organu co do wadliwości reprezentacji skarżącego i w konsekwencji wniosku o odrzucenie skargi, stwierdzić należy, że nie są one zasadne. W wykonaniu wezwania tut. Sądu z 14 sierpnia 2018r do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania Stowarzyszenia przez D.K. lub podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia za pismem z dnia [...] nadesłano pełnomocnictwo upoważniające wyżej wymienionego do działania w zakresie w nim wskazanym, m.in. do działania przed sądami administracyjnymi we wszystkich sprawach. Powyższe oznacza, że D. K., na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez wszystkich członków Stowarzyszenia, jest uprawniony do jego reprezentowania jako strony postępowania sądowoadministracyjnego, a w konsekwencji brak jest postaw by uznać, iż zaistniały podstawy do odrzucenia skargi. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na brak podstaw do udostępnienia informacji przetworzonej, z powodu braku istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego i jego niewykazania przez skarżącego, a także ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. W kontrolowanej sprawie prawem materialnym, na podstawie którego wydano decyzję jest ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764) – dalej jak dotychczas "u.d.i.p." Zasadność stosowania powyższej regulacji nie była kwestionowana ani przez Wnioskodawcę ani przez organ. Bezsporne jest, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej na zasadach określonych w tej ustawie. Realizuje bowiem zadania publiczne, dysponuje majątkiem publicznym, a jedynym jej udziałowcem jest Miasto Żory (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Poza sporem jest również, że zakres informacji objęty decyzją stanowi informację publiczną. Stosownie do przepisu art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o: statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, majątku, którym dysponują, zasadach ich funkcjonowania. Rozważenia wymagają więc przyczyny odmowy udzielenia informacji publicznej. Jako pierwszą organ wskazał okoliczność, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, a Stowarzyszenie nie wykazało, by uzyskanie przez niego informacji publicznej było szczególnie istotne dla interesu publicznego. W skardze zarzucono natomiast wadliwość tego stanowiska polegającą na tym, że organ w ogóle nie wzywał skarżącego do wykazania tego interesu. Należy wskazać, że wezwanie takie wprost nie jest przewidziane w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ale obowiązek organu w tym zakresie można wywieść z ogólnych zasad procedury administracyjnej, określonych w art. 7, art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, który znajduje zastosowanie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Chodzi o zasadę prawdy obiektywnej i wynikającego z niej obowiązku zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, zasadę informowania stron i wynikającego z niej obowiązku udzielania informacji faktycznej i prawnej, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki, a także zasadę przekonywania, z której wynika obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwieniu sprawy. Obowiązek wezwania można wywieść również pośrednio z art. 2 ust. 2 u.d.i.p, według którego nie można od strony żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. O ile zakaz ten dotyczy własnego interesu strony, to nie obejmuje on wykazywania interesu publicznego. Zatem wydanie decyzji odmownej bez uprzedniego wezwania, odnośnie przesłanek z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, nie jest dopuszczalne. Konieczność wystosowania omawianego wezwania została powszechnie przyjęta w orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1938/10, zbiór Lex nr 741347). O ile więc organ uznał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, a wystąpienie kwalifikowanego interesu publicznego nie wynika z treści wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to powinien był wezwać Wnioskodawcę do jego wykazania wskazując jednocześnie Wnioskodawcy, które z żądanych informacji uważa za informacje przetworzone. Nie ma przy tym znaczenia, że takie wezwania, jak twierdzi pełnomocnik Spółki, były kierowane w innych sprawach, bowiem każda z nich ma charakter indywidualny. Skoro organ obowiązku tego nie dopełnił, to już z tego powodu zaskarżona decyzja, naruszająca art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie mogła się ostać. Jednakowoż zastrzeżenia Sądu budzi również samo uzasadnienie dotyczące zakwalifikowania informacji, jako informacji przetworzonej. Zauważyć należy, że skarżący domagał się m.in. udostępnienia informacji źródłowej, tj. kopii bądź skanu dokumentów jak: uchwał Rady Nadzorczej, uchwał Zarządu Spółki, dokumentów określających zasady korzystania i rozliczania samochodów i telefonów służbowych do celów prywatnych lub podpisanych umów w tym zakresie, kopii lub skanu umów darowizn oraz umów sponsoringowych. Takie sformułowanie wniosku nie wskazywało, by strona żądała analizy tego materiału źródłowego, czy udostępnienia jakościowo nowej informacji, a jedynie informacji już istniejącej, którą należało odszukać, uporządkować i skopiować. Natomiast takie czynności jak selekcja dokumentów i ich analiza pod względem treści, konieczność dokonania anonimizacji dokumentów nie czynią z nich jeszcze informacji przetworzonych. Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA z 4 sierpnia 2015 r. I OSK 1645/14, z 5 marca 2015 r. I OSK 863/14). Natomiast organ nie wykazał, by ze względu na przygotowanie dużej ilości informacji prostej, należało zakwalifikować ją jako przetworzoną, co wiązałoby się z czynnościami wykraczającymi poza zwykłą działalność Spółki. Organ w uzasadnieniu decyzji nawet w przybliżeniu nie wskazał ilości wnioskowanych o udostępnienie dokumentów w okresie objętym wnioskiem. Tym samym organ nie przedstawił przekonywujących argumentów, iż żądaną informację w powyższym zakresie uznać należy za informację przetworzoną. Ponadto na podstawie uzasadnienia decyzji nie sposób zweryfikować, czy istotnie utworzenie zestawienia zawierającego wskazane przez skarżącego dane, których udostępnienia się domaga, takich jak data i numer umowy, podmiot z którym zawarto umowę, przedmiot umowy jej wartość i okres obowiązywania stanowi informację przetworzoną. Organ wskazał, że nie ma prawnego obowiązku prowadzenia rejestru umów, natomiast nie wyjaśnił, czy w ogóle prowadzi wykazy/zestawienia umów i w jakiej wersji, a tym samym jakie dane są w nim zawarte. Nadto nie wyjaśnił ile umów cywilnoprawnych, a także umów z osobami prawnymi, zostało zawartych przez Spółkę we wskazanym we wniosku okresie, w jakich komórkach zostały one zgromadzone, wedle jakich kryteriów zarchiwizowane, czy w komórkach tych prowadzone są wykazy umów, czy danymi żądanymi dysponuje główny księgowy Spółki. Dane w tym zakresie z pewnością pozwoliłby Sądowi na dokonanie oceny charakteru wnioskowanych przez skarżącego informacji i w konsekwencji umożliwiłoby stwierdzenie, czy żądaną informację uznać należy za informację przetworzoną. Natomiast przedstawiona w uzasadnieniu decyzji argumentacja nie poddawała się jakiejkolwiek weryfikacji ani przez skarżącego, ani przez Sąd. Wskazane uchybienia niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy bowiem spowodowały nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Dopiero bowiem zamieszczenie przez organ w uzasadnieniu decyzji konkretnych informacji związanych z żądanymi dokumentami może umożliwić Sądowi ocenę, czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną, czego oczywiście nie można wykluczyć w kontrolowanej sprawie. Wymaga to jednak sprządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., czego zabrakło w niniejszej sprawie. Ponadto wskazać należy, że organ nie dokonał odpowiednich ustaleń i analiz odnośnie odmowy udostępnienia części wnioskowanej informacji ze względu na objęcie ich tajemnicą przedsiębiorcy, o której stanowi art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w odniesieniu do art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2018 r., poz. 419) oraz nie przedstawił rozważań w tym zakresie. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Zaznaczenia wymaga, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu tajemnicy przedsiębiorcy, jak miało to miejsce w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skoro ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy ma charakter wyjątku od zasady i nie może być wykładane rozszerzająco. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i dane osobowe muszą być wyjaśnione oraz omówione wyczerpująco i precyzyjnie. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy i danych osobowych. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych osobowych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu w połączeniu z udostępnionymi Sądowi materiałami źródłowymi umożliwi temu Sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 113/15 i powołane tam orzecznictwo oraz z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2384/14). Jednocześnie wymaga podkreślenia, że ograniczenie dostępu do informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną jest pojęciem węższym od pojęcia "funkcjonariusza publicznego", ponieważ obejmuje ono osoby, które posiadają wpływ na kształtowanie się spraw publicznych, a więc takich, które podejmują rozstrzygnięcia, wiążące decyzje związane z funkcjonowaniem instytucji publicznych, gospodarowaniem majątkiem publicznym lub też orzekaniem w sprawach administracyjnych, cywilnych lub karnych w imieniu Państwa (por wyroki NSA: z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3438/15, z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt I OSK 168/16, CBOSA). Dlatego konieczne jest zbadanie, czy zawieranie umów z członkami zarządu pozostawało w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań publicznych i czy członkowie zarządu Spółki pełnią funkcje publiczną. To natomiast wymaga analizy takich umów celem ustalenia, czy dane w nich zawarte stanowią informację publiczną. Takiej analizy również Spółka nie dokonała. Należy natomiast wskazać, że w sytuacji, gdy informacja nie stanowi informacji publicznej wówczas brak jest podstaw do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Dostrzeżone uchybienia proceduralne (art. 7, art. 77 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a.) niewątpliwie miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Ponadto końcowo także należy zauważyć, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia Spółka powołała art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Podstawa ta jest właściwa w przypadku rozpoznania sprawy ponownie na skutek złożonego środka zaskarżenia, w tym przypadku w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w związku z wydaną decyzją. Tymczasem taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem organ rozstrzygał sprawę merytorycznie w wyniku rozpoznania wniosku skarżącego o udostepnienie informacji publicznej. Ponadto wypadnie zwrócić uwagę, że w oparciu o ww. podstawę prawną organ wydaje decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji poddanej jego kontroli, a nie rozstrzyga merytorycznie. Zatem podstawa prawna pozostaje w sprzeczności z wydanym przez organ rozstrzygnięciem. Sąd wskazuje również na rozbieżność pomiędzy powołaną w sentencji oraz uzasadnieniu decyzji datą wniosku skarżącego, który podlegał rozpoznaniu. W sentencji organ wskazał bowiem, że decyzję wydano po rozpoznaniu wniosku z dnia 5.04.2018 r., natomiast zacytowany zakres wniosku odpowiada wnioskowi z dnia 11 czerwca 2018 r., który został dołączony do akt administracyjnych sprawy i powołany w uzasadnieniu decyzji. W związku z tym należy zasygnalizować, że jeżeli wniosek swoim zakresem odpowiada w całości bądź w części zakresowi wniosku wcześniej złożonego, tj. przedmiot wniosku dotyczy stanu faktycznego objętego tym samym zakresem czasowym, co do którego organ wydał już decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wówczas brak jest podstaw do ponownego wydania decyzji odmownej w takim zakresie, w jakim organ już wcześniej załatwił sprawę przez wydanie decyzji. Organ nie może bowiem wydać decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej (w całości lub w części) inną decyzją ostateczną (res iudicata). Kwestia ta również wymagać będzie zbadania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W takim stanie rzeczy konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy w nakreślonych wyżej kierunkach i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji, przy czym o kosztach, na które składa się wpis sądowy w kwocie 200 zł, rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło