VIII SAB/Wa 45/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Artur Kot Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy G. do rozpoznania wniosku P. K. z dnia [...] lipca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wójt Gminy G. dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy G. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy G. na rzecz P. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga P. K. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Pocztą elektroniczną e-mailem z [...] lipca 2018 r., P. K. (dalej skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy G., w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p., o udostępnienie informacji: - w zakresie deklaracji właściwości użytkowych; - etykiety z oznakowaniem CE na wyrób budowlany – system podłogi sportowej na podwójnych legarach, dla inwestycji: Budowa-dobudowa sali gimnastycznej wraz ze stołówką przy Zespole Szkół Ogólnokształcących w B.. Następnie w dniu [...] września 2018 r. skarżący ponaglił Wójta o udzielenie informacji publicznej, wskazując przy tym upływ terminu [...] dni od daty przesłanego e-maila i brak uzyskania informacji, ponadto zaznaczając, iż brak odpowiedzi do dnia [...] września 2018 r. będzie skutkować złożeniem skargi do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi Wójt Gminy G. poinformował skarżącego pocztą elektroniczną, że ze względu na obowiązujące przepisy RODO firma wykonawcza zastrzegła sobie aby nie rozpowszechniano dokumentacji technicznej podłogi. Jednocześnie podano, iż dokumentację techniczną organ może udostępnić do wglądu bez możliwości ich kopiowania w swojej siedzibie w terminie uzgodnionym przez strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która wpłynęła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w dniu [...] października 2018 r. skarżący zarzucił organowi bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na jego wniosek, wskazując jednocześnie, że do dnia złożenia skargi podmiot zobowiązany nie rozpatrzył przedmiotowego wniosku. Wywiódł również, iż przepisy Parlamentu Europejskiego i Rady wskazują, że każdy wyrób budowlany funkcjonujący w obrocie na rynku, na który jest norma zharmonizowana, posiada etykietę z oznakowaniem CE, a wprowadzany jest do obrotu na podstawie Dwu. Żadne z dwóch dokumentów nie zawiera cech "dokumentacji technicznej" jak sugeruje organ i bezprawnym jest, aby producent systemu podłogi legalnie ją zastrzegł, a organ takie zastrzeżenie bezkrytycznie zaakceptował. Skarżący wyjaśnił, iż intencją złożenia wniosku była weryfikacja podłogi z zapisami SIWZ i chęć ustrzeżenia organu jako inwestora przed akceptacją systemowej podłogi sportowej, który nie jest legalnie wprowadzony do obrotu i zastosowany w budownictwie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej oddalenie, jako bezzasadnej. Zaznaczył, iż wykonawca robót poczynił zastrzeżenie o nierozpowszechnianiu informacji i w ocenie Wójta należy to traktować jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Nie było podstaw prawnych do udostępnienia danych jako informacji publicznej z uwagi na tajemnice przedsiębiorstwa. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych (k- 26 do k- 35 akt sądowych) nie wynika, aby Wójt Gminy G. wydawał jakiekolwiek rozstrzygnięcie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność Wójta Gminy G. Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Wobec tego, aby można było mówić o bezczynności organu, należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na organie - wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia. Dopiero później, można stwierdzić, iż obowiązku tego w przewidzianym terminie organ nie wypełnia. Uwzględniając skargę na bezczynność organu Sąd, stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast na podstawie art. 149 § 1a, sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W realiach niniejszej sprawy niewątpliwie żądana przez skarżącego informacja (przesłana pocztą e-mailową) dotycząca przekazania specyfikacji dokumentów związanych z wykonywaną inwestycją – remontem podłogi sportowej, jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Stosownie, bowiem do art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Również walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań. W przekonaniu Sądu w składzie orzekającym nie ulega wątpliwości, że żądana przez skarżącego informacja stanowiła informację publiczną. Zatem spełniona została przesłanka przedmiotowa zastosowania u.d.i.p. w zakresie wniosku skarżącego. Bez wątpienia Wójt Gminy G. jest podmiotem zobowiązanym, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przepisy u.d.i.p., nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w 14-dniowym terminie, organ powinien zawiadomić wnioskującego o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż [...] miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Zaznaczenia wymaga, iż udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Zauważyć należy, że jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych (k- 26 do k- 35 akt sądowych) nie wynika, aby Wójt Gminy G. wydał rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania w nawiązaniu do art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Również w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji (w tym przypadku Wójt), zawiadamia o tym fakcie wnioskującego na piśmie. Z akt sprawy nie wynika natomiast aby Wójt Gminy G. do dnia wniesienia skargi udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek złożony korespondencją e-mailową w dniu [...] lipca 2018 r. Także ponaglenie organu kolejnym e-mailem z [...] września 2018 r. nie poskutkowało pozytywną odpowiedzią dla wnioskującego. Skarżący natomiast został poinformowany, iż z uwagi na obowiązujące przepisy RODO firma wykonawcza zastrzegła sobie aby nie rozpowszechniano dokumentacji technicznej podłogi. W e-mailu dodano, iż dokumentacje techniczną podłogi organ może udostępnić do wglądu bez możliwości ich kopiowania w swojej siedzibie firmy w terminie do uzgodnienia. Jak wynika z akt administracyjnych organ Wójt Gminy G. nie zakończył postępowania w trybie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. (umarzając go). Wójt Gminy nie wydał również żadnej decyzji w przedmiotowej sprawie w zakresie odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi np. na tajemnicę przedsiębiorstwa. W świetle art. 10 w związku z art. 2 u.d.i.p., złożenie wniosku jest warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Wniosek ten nie musi przybrać formy pisemnej, zwłaszcza wtedy, gdy dana informacja może być udostępniona niezwłocznie, wówczas forma wniosku może być dowolna, w tym z wykorzystaniem poczty elektronicznej (e-mail) i to nawet bez podpisu. Dla skuteczności wniesienia wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej wymagane jest przedstawienie żądania organowi, nie zaś przedstawienie tego żądania w odpowiedniej formie. Żaden przepis ustawy nie wymaga, aby w każdej okoliczności (zawsze) konieczne było złożenie wniosku w formie pisemnej. Złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej pocztą elektroniczną (e-mail) do podmiotu wymienionego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., wywołuje obowiązek działania, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, i w terminie tam zakreślonym, a także zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., do ewentualnego poinformowania wnioskodawcy o braku możliwości udostępnienia informacji w żądanej (wskazanej wnioskiem) formie oraz do dalszych działań, zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W związku z powyższym wskazać należy również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd co do tego, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na wskazany przez adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. np. postanowienia NSA z dnia 10 września 2015 r., I OSK 1968/15 i z dnia 3 listopada 2015 r., I OSK 1940/15). Ryzyko nieodebrania, czy też nie odczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres elektroniczny organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., I OSK 2897/14). Z powyższego wynika, że skarżący miał prawo złożyć wniosek o udostępnienie informacji publicznej w formie elektronicznej - przesyłając wniosek na adres elektroniczny organu, a organ po upływie 14 dni od dnia złożenia wniosku popadł w bezczynność, która nie została usunięta, gdyż organ wbrew przywołanym powyżej regulacjom, nie podjął żadnych czynności mających na celu realizację obowiązku według u.d.i.p. Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie to doprecyzowano w art. 6 ust. 1 ustawy. W wyroku sygn. akt: KIO 1661/13 z dnia 24 lipca 2013 r. Krajowa Izba Odwoławcza stwierdziła, iż biorąc pod uwagę orzecznictwo sądów oraz definicje legalną tajemnicy przedsiębiorstwa, że informacje zawarte w ofercie przystępującego, a dotyczące nazw wyrobów (...) oraz faktu dopuszczenia do obrotu i używania zgodnie z zasadami ustawy o wyrobach (....) nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, a ich zastrzeżenie nie powinno podlegać ochronie. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Nie oznacza to jednak, że dane osobowe stanowiące informację publiczną tracą ten przymiot ze względu na ochronę prywatności osoby, której dotyczą. Powołanie się na ochronę prywatności wymaga wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało zobowiązać Wójta Gminy G. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2018 r., w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I wyroku), uznając jednocześnie, że organ dopuścił się bezczynności (pkt II), która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Argumenty podane w odpowiedzi na skargę nie wskazują by niedziałanie organu było celowe, czy zawinione w stopniu rażącym. O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. w pkt 4 sentencji wyroku. Do kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia praw Sąd zaliczył uiszczony przez stronę skarżącą wpis sądowy.